VI SA/Wa 1324/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Śliwińska Sędziowie Sędzia WSA Zbigniew Rudnicki Sędzia WSA Olga Żurawska-Matusiak (spr.) Protokolant Aneta Stefaniak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 listopada 2009 r. sprawy ze skargi G. Sp. z o.o. z siedzibą w T. na postanowienie Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] maja 2009 r. nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania w sprawie o unieważnienie prawa z rejestracji wzoru przemysłowego pt. KUBEK oddala skargę Postanowieniem z [...] maja 2009 r. Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej, po rozpatrzeniu wniosku G. Sp. z o.o. z siedzibą w T. (dalej jako skarżący) o ponowne rozpatrzenie sprawy, utrzymał w mocy postanowienie z [...] listopada 2008 r. odmawiające zawieszenia postępowania w sprawie o unieważnienie prawa z rejestracji wzoru przemysłowego pt "Kubek" [...]. Do wydania powyższego rozstrzygnięcia doszło w następującym stanie sprawy. Wnioskiem z [...] listopada 2008 r. skarżąca wystąpiła o zawieszenie postępowania toczącego się przed Urzędem Patentowym z wniosku H. z siedzibą w N. (dalej jako uczestnik) o unieważnienie wzoru przemysłowego pt "Kubek" do czasu prawomocnego rozstrzygnięcia postępowania w sprawie o unieważnienie wzoru przemysłowego pt "Opakowanie" [...], na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. w zw. z art. 256 ust. 1 Prawa własności przemysłowej (dalej jako p.w.p.). Alternatywnie wnosiła o odroczenie terminu rozprawy na podstawie art. 94 k.p.a. w zw. z art. 256 ust. 1 p.w.p. W ocenie skarżącej między wskazanymi powyżej postępowaniami istnieje zależność w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. Rozstrzygnięcie kwestii czy wzór [...] został ważnie zarejestrowany jest – w ocenie skarżącej - kluczowe dla niniejszej sprawy, bowiem na wzorze tym został oparty wniosek o unieważnienie w przedmiotowej sprawie. W odpowiedzi na powyższy wniosek uczestnik wnosił o zawieszenie postępowania na zasadzie art. 98 k.p.a., na co skarżąca nie wyraziła zgody. Postanowieniem z [...] listopada 2008 r. Urząd Patentowy oddalił wniosek o zawieszenie postępowania. Uznał, że nie jest "innym organem lub sądem", o których mowa w art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., a także, że pomiędzy przedmiotowym postępowaniem a postępowaniem o unieważnienie prawa z rejestracji wzoru przemysłowego [...] nie występuje bezpośrednia zależność wymagana przez powyższy przepis. We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy skarżąca zarzuciła organowi naruszenie przepisów art. 7 i 77 § 1 oraz 94 k.p.a., art. 124 § 2 k.p.a. oraz art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. Uzasadniając postawione zarzuty wskazała, że organ pominął wniosek o odroczenie rozprawy, w sytuacji gdy niewątpliwie w sprawie wystąpiła "ważna przyczyna" uzasadniająca odroczenie rozprawy. Zaakcentowała, że organ nie ustosunkował się do jej wniosku o udostępnienie akt postępowania administracyjnego dotyczącego wzoru [...]. Brak reakcji organu jest także ważną przyczyną, dla której rozprawa powinna zostać odroczona. Skarżąca zwróciła przy tym uwagę, że strona przeciwna wypowiadała się również za niecelowością merytorycznego rozpatrywania sprawy na obecnym etapie. W ocenie skarżącej organ nie przeprowadził analizy kwestii istnienia związku (lub jego braku) pomiędzy rozstrzygnięciem w sprawie [...] a rozstrzygnięciem w sprawie [...]. W dalszej kolejności skarżąca podniosła, iż organ nie uzasadnił dlaczego nie można uznać go za "inny organ lub sąd", a także, iż błędnie przyjął, że kwestia rozstrzygnięcia w sprawie z wniosku o unieważnienie wzoru [...] nie stanowi zagadnienia wstępnego dla rozstrzygnięcia przedmiotowego wniosku. W ocenie skarżącej między tymi sprawami istnieje zależność bezpośrednia. W przypadku unieważnienia wzoru stanowiącego przedmiot postępowania [...] przestanie bowiem istnieć podstawa postępowania w sprawie [...]. W odpowiedzi na powyższy wniosek uczestnik wnosił o jego oddalenie, podnosząc iż brak jest zagadnienia wstępnego pozwalającego na zawieszenie postępowania w oparciu o art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., a także innego organu, który zagadnienie to miałby rozstrzygnąć. Przypomniał, iż wniosek o unieważnienie wzoru [...] został oparty na fakcie wcześniejszego podania do publicznej wiadomości wzoru identycznego lub wywołującego takie samo ogólne wrażenie. Ujawnienie w N. wzoru nr [...] spowodowało utratę przymiotu nowości przez identyczny (w rozumieniu art. 103 ust. 1 p.w.p.), ale późniejszy wzór [...]. Uczestnik wskazał także, że żaden przepis k.p.a. nie nakłada na organ obowiązku orzeczenia osobnym postanowieniem o odmowie odroczenia rozprawy do czasu prawomocnego zakończenia innego postępowania toczącego się przed tym organem. Wskazanym na wstępie postanowieniem Urząd Patentowy utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. Organ uznał, że w rozpatrywanej sprawie nie występuje "inny organ lub sąd", skoro skarżący domaga się zawieszenia postępowania ze względu na rozstrzygnięcie innego postępowania prowadzonego przed tym samym organem, w tym samym trybie. Nadto organ podał, że wniosek o unieważnienie prawa z rejestracji wzoru przemysłowego pt "Kubek" [...] został oparty na zarzucie braku nowości i braku indywidualnego charakteru. Dlatego też w sprawie istotne znaczenie ma fakt udostępnienia do publicznej wiadomości wzoru przemysłowego pt "Opakowanie" [...], nie zaś fakt istnienia bądź nieistnienia prawa z rejestracji tego wzoru. W tej sytuacji unieważnienie prawa z rejestracji ww. wzoru w żaden sposób nie wpływa na okoliczność, że wzór ten został udostępniony publicznie i dlatego też ostateczne rozstrzygnięcie wniosku o unieważnienie prawa z rejestracji wzoru przemysłowego pt "Opakowanie" nie jest zagadnieniem wstępnym dla rozstrzygnięcia sprawy o unieważnienie prawa z rejestracji wzoru przemysłowego pt "Kubek". Organ wskazał nadto, iż przepisy kodeksu postępowania administracyjnego nie wymagają wydania na piśmie postanowienia w kwestii rozstrzygnięcia o odroczeniu rozprawy. W skardze na powyższe postanowienie, która wpłynęła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, skarżąca zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła: 1) naruszenie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. - poprzez jego błędną interpretację i niezastosowanie, co doprowadziło do bezpodstawnego wydania przez Urząd Patentowy postanowienia odmawiającego zawieszenia postępowania spornego toczącego się przed tym organem; 2) naruszenie art. 7, 77, 80 i 107 k.p.a. - poprzez ich niezastosowanie wyrażające się w braku realizacji wynikającego z tych przepisów obowiązku wyczerpującego przeanalizowania przez Urząd Patentowy całokształtu okoliczności faktycznych i prawnych sprawy oraz podania odzwierciedlającego tę analizę uzasadnienia faktycznego i prawnego jego orzeczenia, co miało istotny wpływ na wynik sprawy, bowiem doprowadziło do błędnego zastosowania przez organ przepisów o zawieszeniu postępowania i wydania błędnego postanowienia, i wnosiła o: 1. uchylenie postanowienia Urzędu Patentowego RP z [...] maja 2009 r. w sprawie [...] utrzymującego w mocy postanowienie Urzędu Patentowego RP z [...] listopada 2008 r. odmawiające zawieszenia postępowania w sprawie o unieważnienie prawa z rejestracji wzoru przemysłowego [...], 2. orzeczenie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych. W ocenie skarżącej organ bezpodstawnie przyjął, iż kwestia unieważnienia prawa z rejestracji wzoru przemysłowego [...] nie stanowi zagadnienia wstępnego dla rozstrzygnięcia sprawy o unieważnienie prawa z rejestracji wzoru [...]. Informacja o udzieleniu prawa z rejestracji na wzór [...] została opublikowana po dacie dokonania zgłoszenia wzoru [...], a zatem istnienie bądź nieistnienie prawa z rejestracji wzoru [...] będzie miało decydujące znaczenie dla rozstrzygnięcia postępowania spornego w sprawie [...]. Skarżąca argumentowała także, iż "inny organ" w rozumieniu przepisu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. to także ten sam organ w sytuacji, gdy prowadzi, lub jest właściwy do prowadzenia innego, odrębnego przedmiotowo, postępowania administracyjnego lub innego postępowania, w którym podejmowane jest rozstrzygnięcie. Podniosła, że organ nie dokonał analizy przedmiotu sprawy [...] oraz [...], co ostatecznie doprowadziło do błędnego przyjęcia, że między tymi postępowaniami nie zachodzi związek uzasadniający zawieszenie postępowania. Skarżąca zarzuciła także, że organ pominął kwestię, iż uczestnik wypowiadał się za niecelowością merytorycznego rozpatrywania sprawy na obecnym etapie. Pominął nadto wniosek o odroczenie rozprawy na podstawie art. 94 k.p.a. Urząd Patentowy w odpowiedzi na skargę wnosił o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Sąd administracyjny wykonuje wymiar sprawiedliwości poddając kontroli decyzje lub postanowienia wydawane przez organy administracji publicznej pod względem ich zgodności z prawem, badając czy właściwie zastosowano przepisy prawa materialnego oraz przestrzegano przepisów proceduralnych w postępowaniu administracyjnym. Tylko w przypadku stwierdzenia naruszenia prawa Sąd władny jest wzruszyć zaskarżoną decyzję lub postanowienie. Nie każde wszak naruszenie prawa przez organy administracji publicznej daje sądowi podstawę do uchylenia zaskarżonej decyzji lub postanowienia. Analizując zaskarżone postanowienie z punktu widzenia powołanych wyżej kryteriów uznać należy, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż rozstrzygnięcie dokonanie przez Urząd Patentowy jest prawidłowe i nie narusza obowiązującego w tym zakresie prawa, a argumenty zawarte w skardze zasadności tego rozstrzygnięcia nie podważają. Podstawy obligatoryjnego zawieszenia postępowania zostały określone w art. 97 § 1 k.p.a. Punkt 4 tegoż artykułu nakłada na organ prowadzący postępowanie administracyjne obowiązek zawieszenia tego postępowania, jeżeli rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego pod pojęciem zagadnienia wstępnego należy rozumieć sytuacje, w których wydanie orzeczenia merytorycznego w sprawie będącej przedmiotem postępowania przed organem, uwarunkowane jest uprzednim rozstrzygnięciem zagadnienia prawnego. Zawieszenie postępowania na tej podstawie uzależnione jest od wystąpienia łącznie trzech przesłanek: postępowanie administracyjne jest w toku, zagadnienie wstępne nie zostało jeszcze rozstrzygnięte oraz rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd (tak w orzeczeniu z 19 maja 1998 r. sygn. akt I SA 1874/97, z 30 sierpnia 2001 r. sygn. akt II SA 1982/00, z 21 września 2001 r. sygn. akt I SA 2314/00, z 17 lipca 2003 r. sygn. ATK I SA 427/02). W orzeczeniu sygn. akt II SA 427/02 z 17 lipca 2003 r. NSA podkreślił, iż prejudycjalność zachodzi tylko wtedy, gdy rozstrzygnięcie co do pewnej kwestii prawnej stanowi wiążącą przesłankę wydania decyzji w postępowaniu głównym. Oznacza to, że bez rozstrzygnięcia zagadnienia prejudycjalnego przez inny organ lub sąd wydanie decyzji w danej sprawie jest niemożliwe (por. też wyrok NSA z 24 maja 2006 r., sygn. akt II GSK 11/06). Punktem wyjścia w rozpoznawanej sprawie jest ustalenie czy w tak ukształtowanych okolicznościach jak podano powyżej, Urząd Patentowy jest "innym organem", o którym mowa w art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. Urząd Patentowy uznał, że takim "innym organem" nie jest i zdaniem Sądu ocena ta jest słuszna. Sąd podziela w tym zakresie pogląd wyrażony w orzecznictwie, iż przyjęcie stanowiska, że w art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. pod pojęciem "inny organ lub sąd" mieści się także inne postępowanie prowadzone przed tym samym organem, prowadziłoby w istocie do niedopuszczalnej interpretacji ustawy i stanowiłoby wykładnię contra legem (por. wyrok NSA z 10 grudnia 2004 r. sygn. akt GSK 887/04, wyrok WSA z 20 października 2006 r., sygn. akt VI SA/Wa 1075/06). Powołany przepis jest w swej treści jednoznaczny. Z jego literalnej wykładni wyraźnie wynika, że nie będzie stanowiła zagadnienia wstępnego kwestia, która w danym postępowaniu wymaga rozstrzygnięcia przez organ prowadzący postępowanie główne. Nie każda bowiem kwestia prejudycjalna skutkuje zawieszeniem postępowania, ale tylko kwestia zależna od rozstrzygnięcia innego organu lub sądu. Stąd też, gdy ten sam organ rozpatruje dwie związane ze sobą sprawy nie można zawiesić postępowania (por. też wyrok WSA z 20 marca 2006 r., VI SA/Wa 1747/05, wyrok NSA z 8 października 2008 r., I FSK 795/08). W przedmiotowej sprawie postępowania wszczęte wnioskami o unieważnienie praw z rejestracji wzorów przemysłowych toczą się w tym samym trybie – postępowania spornego i przed tym samym organem, co w konsekwencji powoduje, że organ nie mógł zastosować przepisu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. Odnosząc się do przywołanych przez skarżącą poglądów wyrażonych w piśmiennictwie, a nawiązujących do określonych orzeczeń Naczelnego Sądu Administracyjnego, zauważyć należy, że w orzeczeniach tych dopuszcza się możliwość uznania za "inny organ", w rozumieniu omawianego przepisu, tego samego organu gdy postępowania, których dotyczy wniosek prowadzone są w odrębnych trybach i na różnych podstawach prawnych. W rozpoznawanej sprawie taka sytuacja nie występuje, a zatem odwoływanie się do tego nurtu w orzecznictwie jest uzasadnione. Zdaniem Sądu organ prawidłowo również przyjął, że rozstrzygnięcie wniosku o unieważnienie prawa z rejestracji wzoru przemysłowego pt "Opakowanie" nie jest zagadnieniem wstępnym dla rozstrzygnięcia sprawy o unieważnienie prawa z rejestracji wzoru przemysłowego pt "Kubek", a w konsekwencji prawidłowo ocenił, że między powyższymi sprawami nie występuje zależność o jakiej mowa powyżej, tj. określona w art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. Nie można bowiem uznać, że wydanie rozstrzygnięcia w sprawie o unieważnienie prawa z rejestracji znaku towarowego [...] jest warunkiem rozstrzygnięcia merytorycznego w sprawie będącej przedmiotem postępowania w niniejszej sprawie i bez takiego rozstrzygnięcia wydanie decyzji w przedmiotowej sprawie jest niemożliwe. W każdej ze spraw Urząd Patentowy będzie rozstrzygał kierując się odpowiednim przepisami prawa i biorąc pod uwagę ustalony stan faktyczny, nie będąc jednocześnie związanym rozstrzygnięciem innej sprawy. Każda ze spraw dotyczy innego wzoru przemysłowego, zarejestrowanego na rzecz różnych podmiotów. W ocenie Sądu przepis art. 97 k.p.a. wymaga zależności bezpośredniej. Przemawia za tym istota instytucji zawieszenia postępowania, tamującej bieg postępowania i opóźniającej rozstrzygnięcie sprawy (por. wyrok NSA z 7 maja 1999 r., IV SA 7444/97). Zagadnieniem wstępnym nie może być wyjaśnienie okoliczności faktycznych (tak A. Wróbel /w:/ Małgorzata Jaśkowska, Andrzej Wróbel, Kodeks postępowania administracyjnego, Zakamycze 2005). W rozpatrywanej sprawie wniosek o unieważnienie prawa z rejestracji wzoru przemysłowego pt "Kubek" zostało oparte na dwóch zarzutach – braku nowości oraz braku indywidualnego charakteru w dacie jego zgłoszenia do rejestracji. Organ prawidłowo zatem przyjął, że w rozpatrywanej sprawie istotne znaczenie ma fakt udostępnienia do publicznej wiadomości wzoru przemysłowego pt "Opakowanie", albowiem właśnie z podaniem do publicznej wiadomości wzoru identycznego do przedmiotowego, w rozumieniu art. 103 ust. 1 p.w.p., lub wzoru, który wywołuje takie samo ogólne wrażenie na zorientowanym użytkowniku w rozumieniu art. 104 ust. 1 p.w.p., związany jest brak nowości i brak indywidualnego charakteru. Ewentualne unieważnienie prawa z rejestracji ww. wzoru pozostaje bez wpływu na okoliczność, że wzór ten został publicznie udostępniony. Jest to zatem okoliczność faktyczna, która musi zostać zbadana samodzielnie przez organ. Nieuprawnione są przy tym twierdzenia skargi jakoby organ w zaskarżonym postanowieniu odnosił się do kwestii kiedy nastąpiło udostępnienie wzoru do publicznej wiadomości. Zauważyć także należy, że wbrew wywodom skargi, kwestia udostępnienia wzoru do publicznej wiadomości, zgodnie z zasadą nowości światowej, powiązana została przez uczestnika z opublikowaniem w N. wzoru nr [...], co nastąpiło [...] stycznia 2003 r., a więc przed zgłoszeniem w Urzędzie Patentowym wzoru [...], a nie z publikacją przez Urząd Patentowy informacji o udzieleniu prawa z rejestracji na wzór [...]. Reasumując - wydanie rozstrzygnięcia co do meritum w przedmiotowej sprawie nie jest uzależnione od tego, czy prawo z rejestracji wzoru przemysłowego pt "Opakowanie" zostanie unieważnione czy też wniosek w tym przedmiocie zostanie oddalony. Nie jest ono zatem uzależnione od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego, które dotyczy tylko i wyłącznie kwestii prawnych. Przewidywane przez skarżącego określone skutki prawne, tj. bezprzedmiotowość postępowania o unieważnienie wzoru przemysłowego [...] w sytuacji unieważnienia przez Urząd Patentowy prawa z rejestracji wzoru przemysłowego [...] nie mieszczą się w dyspozycji art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. i nie rodzą obowiązku zawieszenia postępowania administracyjnego. W tych okolicznościach należy uznać, że organ przeanalizował całokształt okoliczności faktycznych i prawnych sprawy, analiza ta doprowadziła go do prawidłowych wniosków, a swoje stanowisko szczegółowo uzasadnił zgodnie z wymogami art. 107 § 3 k.p.a. Odnosząc się do pozostałych zarzutów skargi zasadnym wydaje się przypomnienie, że art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. wyznacza podstawy obligatoryjnego zawieszenia postępowania. Organ zatem w razie wystąpienia jednej z wyliczonych w tym przepisie podstaw obowiązany jest z urzędu zawiesić postępowanie. Ma więc obowiązek badać, czy nie powstało zdarzenie lub sytuacja, która wymaga zawieszenia postępowania. W tych okolicznościach stanowiska stron postępowania nie są dla organu wiążące i nie jest obowiązany odnosić się do nich rozstrzygając w przedmiocie zawieszenia postępowania na podstawie ww. przepisu. Sprawy o unieważnienie prawa z rejestracji toczą się przed Urzędem Patentowym w trybie postępowania spornego, które wszczyna się na pisemny wniosek (art. 255 i 2551 p.w.p.). Jego odpisy doręcza się stronom postępowania spornego, wyznaczając termin do nadesłania pisemnej odpowiedzi na wniosek (art. 2552 p.w.p.). Po upływie tego terminu organ wyznacza termin rozprawy, w którym zawiadamia strony i ich pełnomocników (art. 2553 p.w.p.). Decyzje Urzędu Patentowego ogłasza się bezpośrednio po przeprowadzeniu rozprawy (art. 2559 ust. 2 p.w.p.). Zgodnie z art. 256 ust. 1 p.w.p. do postępowania spornego przed Urzędem Patentowym w sprawach nieuregulowanych w ustawie stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Przepisy k.p.a. wprost stanowią o obowiązku wydania postanowienia, gdy służy na nie zażalenie. W pozostałym zakresie z charakteru danej czynności procesowej wynikać będzie, że powinna być ona rozstrzygnięta postanowieniem, które może być w pewnym stopniu odformalizowane, ale jego ustne ogłoszenie wymaga utrwalenia w protokole (por. J. Borkowski /w:/ B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego, Warszawa 2004, str. 547). W sytuacji gdy rozprawa nie kończy się wydaniem decyzji, czy też rozstrzygnięcia wstrzymującego tok postępowania, rozprawa powinna ulec odroczeniu. Art. 94 § 2 k.p.a. reguluje kwestię przyczyn, których wystąpienie rodzi obowiązek odroczenia rozprawy. W rozpoznawanej sprawie, po rozprawie w dniu [...] listopada 2008 r. nie została wydana decyzja, ani też postanowienie o zawieszeniu postępowania. Organ powinien zatem rozprawę odroczyć, a jako że jest to kwestia, która wynika z toku postępowania, winien uczynić to w drodze postanowienia. Na postanowienie to nie przysługuje zażalenie. W rozpoznawanej sprawie skarżąca alternatywnie wnioskowała o odroczenie rozprawy do czasu zakończenia postępowania w sprawie unieważnienia prawa z rejestracji wzoru przemysłowego pt "Opakowanie". W ocenie Sądu wniosek ten, jak każdy wniosek formalny, powinien być przez organ rozpoznany. Tymczasem organ dopiero w zaskarżonym postanowieniu przedstawił swoje stanowisko w tym zakresie uznając, iż brak jest przesłanek do " zatamowania biegu postępowania w przedmiotowej sprawie". Zdaniem Sądu powyższe uchybienie organu pozostaje jednak bez wpływu na wynik sprawy, która dotyczy kwestii zawieszenia postępowania i legalności rozstrzygnięcia w tym zakresie. W ramach kontroli zaskarżonego postanowienia Sąd nie rozstrzyga o prawidłowości całego postępowania toczącego się przed organem, a jedynie koncentruje się na zbadaniu czy zaistniały przesłanki warunkujące zawieszenie postępowania. Mając wszystkie powyższe względy na uwadze Sąd uznał skargę za nieuzasadnioną i dlatego też na zasadzie art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.