II SA/Bk 370/08
WyrokWSA w Białymstoku2008-08-28
Skład orzekający: Elżbieta Trykoszko, Anna Sobolewska-Nazarczyk, Danuta Tryniszewska-Bytys
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo odmówił wznowienia postępowania administracyjnego z powodu uchybienia miesięcznego terminu do złożenia wniosku, gdy strona twierdzi, że dowiedziała się o decyzji w późniejszym terminie?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej prawidłowo odmówił wznowienia postępowania, ponieważ strona skarżąca uchybiła miesięcznemu terminowi do złożenia wniosku o wznowienie postępowania. Termin ten biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji, niezależnie od sposobu uzyskania tej informacji, a strona nie udowodniła, że dowiedziała się o decyzji w terminie pozwalającym na złożenie wniosku.Stan faktyczny
Spółka M. złożyła wniosek o wznowienie postępowania zakończonego decyzją zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na budowę. Organ I instancji odmówił wznowienia, uznając, że spółka przekroczyła miesięczny termin do złożenia wniosku. Wojewoda utrzymał tę decyzję w mocy, argumentując, że spółka dowiedziała się o decyzji o pozwoleniu na budowę znacznie wcześniej niż twierdziła, m.in. z uwagi na umieszczone tablice informacyjne przy budowie. Spółka wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, w tym błędną wykładnię przepisów dotyczących stron postępowania i terminu do wznowienia, a także nieuwzględnienie wniosków dowodowych.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Elżbieta Trykoszko, Sędziowie sędzia NSA Anna Sobolewska-Nazarczyk (spr.), sędzia NSA Danuta Tryniszewska-Bytys, Protokolant Sylwia Tokajuk, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 14 sierpnia 2008 r. sprawy ze skargi "M." Sp. z o.o. w B. na decyzję Wojewody P. z dnia [...] marca 2008 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę - oddala skargę.-
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] marca 2008 roku Nr [...] Wojewoda P. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymał w mocy zaskarżoną przez M. Spółkę z o.o. w B. decyzję Prezydenta Miasta B. z dnia [...] stycznia 2008 roku nr [...] odmawiającą wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją z dnia [...] lutego 2007 roku, nr [...], znak: [...] zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą P. B. S.A. pozwolenia na budowę zespołu zbiorników rektyfikacyjnych na płycie fundamentowej, z konstrukcją wsporczą stalową do instalacji wraz z jej obudową oraz wentylatorni, pompowni, estakad rurociągowych i innych urządzeń technicznych na części działki nr ewid. [...], położonej w B. przy ul. E.
U podstaw tego rozstrzygnięcia legły następujące ustalenia:
Prezydent Miasta B. decyzją z dnia [...] lutego 2007 roku, nr [...], znak: [...] zatwierdził projekt budowlany i udzielił P. B. S.A. pozwolenia na budowę w/w inwestycji na części działki o nr ewidencyjnym gruntu [...], położonej w B. przy ul. E.
Decyzją z [...] stycznia 2008 roku nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego Powiatu Grodzkiego w B. udzielił pozwolenia na użytkowanie inwestycji po jej zrealizowaniu.
Wnioskiem z [...] listopada 2007 roku M. Spółka z o.o. z siedzibą w B. wystąpiła o wznowienie postępowania zakończonego wskazaną wyżej decyzją, na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 i 5 kpa.
Prezydent Miasta B. decyzją z dnia [...] stycznia 2008 roku, nr [...] odmówił wznowienia postępowania wskazując, że wnioskodawca nie zachował miesięcznego terminu do złożenia wniosku. Organ I instancji nie podzielił stanowiska skarżącej spółki o zachowaniu terminu do złożenia wniosku przede wszystkim z uwagi na to, iż skarżąca spółka była uczestnikiem procesu inwestycyjnego dotyczącego budowy "Rektyfikacji spirytusu". Ponadto wiedziała o wydaniu w tej sprawie decyzji o pozwoleniu na budowę, gdyż na rozpoczętej budowie umieszczone były dwie tablice informacyjne (jedna vis a vis spółki M.).
Odwołanie od tej decyzji wniosła M. Spółka z o.o. w B. W uzasadnieniu odwołania skarżąca wskazała, że wniosek o wznowienie postępowania złożyła w czasie, gdy inwestycja była jeszcze prowadzona i powstały uzasadnione obawy, że budowana linia rektyfikacyjna będzie w sposób bezpośredni oddziaływać na działkę wnioskodawcy (przekroczenie norm hałasu). Ponadto nie zgodziła się z zarzutem przekroczenia terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania. Dodatkowo w piśmie uzupełniającym wystąpiła o uzupełnienie materiału dowodowego (poprzez powołanie świadków, dokonanie oględzin miejsca budowy czy też wystąpienie do P. oraz organów ochrony środowiska i straży pożarnej o udostępnienie wskazanych dokumentów) w sprawie wznowienia postępowania o pozwolenie na budowę.
Decyzją z dnia [...] marca 2008 roku nr [...] Wojewoda P. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję wskazując, iż wniosek skarżącej spółki o wznowienie postępowania nie może być uwzględniony z uwagi na przekroczenie 1 miesięcznego terminu do złożenia takiego podania, licząc od dnia w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania tj. dowiedziała się o decyzji. Przekroczenie tego terminu dotyczyło podstawy wznowienia określonej w art. 145 § 1 pkt 4 kpa tj. tego że strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu.
W uzasadnieniu swego stanowiska organ podniósł, iż nie dał wiary skarżącej spółce, iż o przedmiotowej decyzji dowiedziała się z wezwania otrzymanego [...] listopada 2007 roku (tj. już po złożeniu wniosku o wznowienia postępowania), a wcześniej mogła jedynie przypuszczać, że decyzja istnieje w związku ze złożonym w dniu [...] października 2007 roku przez pracownika M. notatki służbowej o oddziaływaniu (próbne uruchomionej) linii rektyfikacyjnej na jej nieruchomość. W tej mierze organ oparł się na argumentacji przedstawionej przez P. B. S.A., iż rozpoczęcie budowy rektyfikacji nastąpiło w dniu [...] marca 2007 roku i wówczas to umieszczono dwie tablice informacyjne – jedną na ogrodzeniu zakładu od strony ul. E. (vis a vis firmy M.). Powołując się na art. 13 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 15 grudnia 1994 roku w sprawie dziennika budowy oraz tablicy informacyjnej (M.P. z 1995 roku, nr 2, poz 29) organ wskazał, iż tablica informacyjna powinna zawierać m.in. numer pozwolenia na budowę oraz adres i numer telefonu właściwego organu nadzoru budowlanego. Z powyższych informacji oraz z faktu, że M. spółka z o.o w B. posiada swoją siedzibę na przeciwko prowadzonej przez P. budowy w ocenie organu II instancji wynika to, że skarżący dowiedzieli się o decyzji o pozwoleniu na budowę dużo wcześniej niż [...] listopada 2007 roku. Rozpoczęcie przez inwestora robót budowlanych i zamieszczenie na tablicy informacyjnej umieszczonej na ogrodzeniu od ul. E. danych o wydaniu pozwolenia na budowę było – zdaniem organu II instancji - okolicznością ujawniającą, że roboty prowadzone są na podstawie wydanej decyzji o pozwoleniu na budowę, z czego skarżący musieli wyprowadzić wniosek, że zostało przeprowadzone postępowanie administracyjne, w którym nie brali udziału, a zakończone decyzją o pozwoleniu na budowę. Ujawnienie tych okoliczności uzasadniało złożenie wniosku o wznowienie postępowania, gdyż okoliczności te wprost wskazywały, że w sprawie została wydana decyzja, której skarżącym nie doręczono.
Odnosząc się natomiast do przesłanki wznowienia określonej w art. 145 § 1 pkt 5 kpa organ podkreślił, iż wskazane przez M. okoliczności (przekroczenie norm hałasu) nie istniały w dniu wydania decyzji o pozwoleniu na budowę, czego wymaga powołany przepis, lecz stwierdzone zostały po uruchomieniu wybudowanej już linii rektyfikacyjnej, że ze względu na uciążliwość budowli P. i jej znaczny hałas nie będzie możliwa realizacja Centrum Logistycznego oraz biurowca. Powyższe okoliczności w ocenie organu, w świetle omawianego przepisu nie spełniają wymogu ich istnienia w dacie wydawania decyzji o pozwoleniu na budowę (stwierdzone zostały po uruchomieniu linii rektyfikacyjnej) i w związku z tym również nie mogą stanowić podstawy do wznowienia postępowania na mocy art. 145 § 1 pkt 5 kpa. Wskazane przez M. okoliczności nie istniały w dniu wydania decyzji o pozwoleniu na budowę, czego wymaga powołany przepis.
Dodatkowo organ II instancji wskazał także, że stronami w postępowaniu nadzwyczajnym z zakresu wznowienia postępowania o pozwolenie na budowę są osoby mające przymiot strony w postępowaniu zakończonym decyzją, o której wznowienie występują bądź też osoby, które wykażą naruszenie ich interesu prawnego w rozumieniu art. 28 kpa. Stronami w postępowaniu o pozwolenie na budowę w myśl art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego są: inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. W przedmiotowej sprawie, jak wynika z materiałów dowodowych, M. spółka z o.o. w B. nie była uznana za stronę w postępowaniu z wniosku spółki P. B. S.A dotyczącym pozwolenia na realizację przedmiotowej inwestycji, zakończonym decyzją ostateczną z [...] lutego 2007 roku nr [...], o którego wznowienie wystąpiła. Zgodnie bowiem z ustaleniami organu l instancji obszar oddziaływania inwestycji nie obejmuje działek M. Spółka M. nie wykazała też interesu prawnego w rozumieniu art. 28 kpa. Podnoszone argumenty o przekroczeniu (po zrealizowaniu inwestycji) hałasu, mogą w ocenie organu świadczyć jedynie o interesie faktycznym, a nie prawnym warunkującym uznanie wnioskodawcy za stronę postępowania. Ponadto w zakresie przekroczenia norm hałasu właściwym organem jest organ ochrony środowiska.
Końcowo Wojewoda P. zaakcentował, iż żądanie uzupełnienia materiału dowodowego oraz kwestie merytoryczne podnoszone przez skarżącą spółkę mogą być brane pod uwagę wyłącznie po wznowieniu postępowania, co w rozpatrywanej sprawie nie ma miejsca z przyczyn formalnych, które organ musi analizować w pierwszej kolejności.
Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniosła M. Spółka z o.o. w B. zarzucając naruszenie:
– prawa materialnego poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie w sprawie przepisów art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego
– prawa procesowego tj. art. 145 § 1 pkt 4 i 5 kpa, art. 7, art. 75, art. 77, art. 78, art. 148 i art. 149 kpa.
Odnosząc się do naruszenia prawa materialnego skarżąca spółka wskazała, iż z przeprowadzonych badań jednoznacznie wynika, iż inwestycja prowadzona przez P. S.A., a w szczególności linia rektyfikacyjna niekorzystnie wpływa na działkę skarżącego, w zakresie przekroczenia norm hałasu, a tym samym skarżąca powinna być uznana za stronę postępowania o pozwolenie na budowę przedmiotowej inwestycji. Analiza sporządzona zatem w postępowaniu o pozwolenie na budowę przez mgr. inż. A. Z. była błędna, co oznacza zdaniem skarżącej, iż oprócz przesłanki określonej w art. 145 § 1 pkt 5 kpa mogłaby wchodzić również w rachubę przesłanki określone w art. 145 § 1 pkt 1 kpa bądź art. 145 § 1 pkt 2 kpa. Drugą okolicznością istotną i wpływającą na interes prawny skarżącej, była w jej ocenie, funkcjonowanie w bardzo bliskim sąsiedztwie przedmiotowej inwestycji stacji LPG, co zostało zupełnie pominięte przez organ. Na tej podstawie M. Spółka z o.o. w B. wskazała, iż ma interes prawny, a nie faktyczny w tej sprawie.
Uzasadniając naruszenie przepisów proceduralnych skarżąca spółka podniosła, iż organ II instancji bezpodstawnie nie uwzględnił wniosków dowodowych złożonych na okoliczności istotne dla rozstrzygnięcia sprawy, czym naruszył art. 75 i art. 78 kpa. Niewątpliwie dowód w postaci przesłuchania świadka, jak i czytelności tablicy informacyjnej umieszczonej nie na ogrodzeniu, lecz za ogrodzeniem inwestora przyczyniłyby się do ustalenia czy termin 1-miesięczny został zachowany lub też nie. Pozostałe wnioski dowodowe miały na celu wskazanie interesu prawnego w kontekście art. 28 ust. 2 Prawa Budowlanego. Nie przeprowadzenie tych dowodów spowodowało, że organ II instancji pozbawił skarżącą spółkę możliwości dochodzenia prawdy obiektywnej (art. 7 kpa). Bezpodstawne zaś odmówienie przeprowadzenia dowodu stanowi naruszenie art. 78 § 2 wobec braku formalnego rozstrzygnięcia w tej kwestii oraz naruszenie art. 77 kpa sprowadzającego się do tego, że organ administracji nie zebrał w sposób wyczerpujący materiału dowodowego w sprawie.
Ponadto M. Spółka z o.o. w B. wskazała, iż podniesione przez nią okoliczności dotyczące funkcjonowania stacji LPG oraz błędnej analizy rozprzestrzeniania się hałasu są okolicznościami wymienionymi w art. 145 § 1 pkt 5 kpa tj. okolicznościami istotnymi dla rozstrzygnięcia w sprawie, które istniały w chwili wydawania decyzji, a które nie były znane organowi wydającemu decyzję o pozwoleniu na budowę. Okoliczności te uzasadniają interes prawy strony skarżącej. Dopiero ustalenie przekroczenia norm i wizualna analiza przedmiotowej inwestycji spowodowały, że skarżący zainteresował się inwestycją P. S.A. oraz ustaleniem czy została wydana jakakolwiek decyzja o pozwoleniu na budowę. Skarżąca spółka podkreśliła także, że ani organ I, jak i II instancji nie udzieliły jednoznacznej odpowiedzi czy skarżący powinien był brać udział w przedmiotowym postępowaniu. Z jednej strony bowiem uznały, że M. sp. z o.o. nie jest i nie powinna być stroną postępowania o pozwolenie na budowę, a następnie zbadały termin do wniesienia przez stronę wniosku o wznowienie. Badanie 1-miesięcznego terminu do złożenia wniosku o wznowienie nastąpić powinno zdaniem strony skarżącej dopiero po określeniu, że M. sp. z o.o. jest i powinna być stroną postępowania o pozwolenie na budowę.
Skarżąca nie zgodziła się również z przyjęciem, iż doszło do przekroczenia jednomiesięcznego terminu i podkreśliła, iż pojęcie dowiedzenia się nie jest tożsame z tym kiedy strona miała możliwości dowiedzenia się o decyzji. W aktach sprawy są jedynie domniemania P. S.A. i dwie decyzje organów administracji, które są oparte na domniemaniach nie popartych żadnymi dowodami świadczącymi o konkretnej dacie dowiedzenia się przez skarżącego o decyzji. Okoliczność, że strona nie dołożyła należytej staranności w celu zdobycia tej wiadomości, jest z punktu widzenia zachowania terminu bez znaczenia.
Ponadto strona skarżąca wskazała, iż decyzja o pozwoleniu na budowę, o środowiskowych uwarunkowania oraz o warunkach zabudowy tej inwestycji były w sentencji odmiennie sformułowane, co dodatkowo wskazuje, iż wprawdzie M. wiedział, iż P. S.A coś buduje, ale nie wiedział o wydaniu tej konkretnej decyzji.
Końcowo strona skarżąca podniosła naruszenie przepisów art. 149 § 1 i 2 kpa uznając, że przepisy te przez wnioskowanie a contrario stoją na przeszkodzie w dopuszczaniu dowodów na okoliczności przesłanek wznowienia i zachowania terminu. Przyjęte przez organ ustalenia bez przeprowadzenia prawidłowego postępowania wyjaśniającego naruszyły w sposób istotny art. 7 oraz art. 77 kpa. Dodatkowo organ II instancji naruszył też przepis art. 149 § 3 kpa poprzez to, że w ramach prowadzonego postępowania wyjaśniającego oceniał przyczyny wznowienia bez wydania postanowienia o wznowieniu.
Na tych podstawach M. Spółka z o.o. w B. wniosła o uchylenie zaskarżonych decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda P. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Sąd administracyjny został wyposażony w funkcje kontrolne działalności administracji publicznej co oznacza, że w przypadku zaskarżenia decyzji, sąd bada jej zgodność z przepisami prawa
(art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych
- Dz. U. Nr 153, poz. 1269 oraz art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.).
Z mocy art. 61 § 3 kpa wniosek M. Spółki z o.o. w B. o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją Prezydenta Miasta B. z dnia [...] lutego 2007 roku, nr [...], znak: [...] zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą P. B. S.A. pozwolenia na budowę zespołu zbiorników rektyfikacyjnych na płycie fundamentowej, z konstrukcją wsporczą stalową do instalacji wraz z jej obudową oraz wentylatorni, pompowni, estakad rurociągowych i innych urządzeń technicznych, wszczął postępowanie administracyjne w tym przedmiocie.
Podkreślić należy, że wznowienie postępowania jest instytucją procesową mającą na celu stworzenie prawnej możliwości przeprowadzenia ponownego postępowania wyjaśniającego i ponownego rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej, w której została już wydana decyzja ostateczna. Konieczność istnienia tego rodzaju instytucji proceduralnej powstaje na tle potrzeby rozwiązania takich sytuacji, kiedy po wydaniu decyzji ostatecznej ujawniła się wadliwość postępowania, na którym oparto ostateczne rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej albo, gdy powstały później okoliczności, które pozbawiają znaczenia przesłanki, na jakich oparto rozstrzygnięcie sprawy. W tych warunkach decyzje rozstrzygające ostatecznie sprawę administracyjną stają się wadliwe, jednakże charakterystyczną cechą ich wadliwości jest to, że nie tkwi ona wyłącznie w decyzji jako takiej, lecz wynika jako logiczny wniosek z zestawienia decyzji z pewnymi okolicznościami, inaczej mówiąc decyzja jest wadliwa ze względu na ujawnienie lub powstanie określonych faktów (Kodeks postępowania administracyjnego – komentarz, Cz. Martysz, G. Łaszczyca, A. Matan, Zakamycze 2005 do art. 145 kpa).
Dodać jednakże należy, iż mimo samodzielności i odrębności procesowej postępowania, które jest prowadzone w sprawie wznowienia postępowania występuje ścisły związek między tym postępowaniem a wcześniejszym postępowaniem zwykłym, zakończonym decyzją ostateczną. Celem tego postępowania jest ustalenie, czy postępowanie zwykłe było dotknięte określonymi wadami, i usunięcie ewentualnych wadliwości, ustalenie, czy i w jakim zakresie ta wadliwość wpłynęła na byt prawny decyzji ostatecznej oraz w razie stwierdzenia wadliwości decyzji dotychczasowej - doprowadzenie do jej uchylenia i wydania nowej merytorycznej decyzji.
Prowadząc postępowanie o wznowienie postępowania administracyjnego organ ma jednak ustawowy obowiązek w pierwszej kolejności zbadać dopuszczalność wznowienia postępowania, a więc istnienie przyczyn przedmiotowych i podmiotowych żądania oraz to czy strona złożyła wniosek o wznowienie postępowania w terminie określonym w art. 148 § 1 i § 2 kpa.
W tej fazie organ może wypowiadać się jedynie co do zarzutów, a nie ich podstaw. Przed wydaniem postanowienia o wznowieniu postępowania organ administracji bada wyłącznie czy wniosek o wznowienie postępowania oparty jest o ustawowe przesłanki wznowienia, enumeratywnie wymienione w art. 145 § 1 kpa oraz czy podanie o wznowienie postępowania zostało wniesione z zachowaniem terminów przewidzianych w art. 148 kpa. Tylko w przypadku ujawnienia, iż podanie o wznowienie nie wskazuje przesłanek przewidzianych w art. 145 § 1 kpa bądź nie został zachowany termin do jego złożenia przewidziany w art. 148 kpa – organ administracji może na podstawie art. 149 § 3 kpa wydać decyzję odmawiającą wznowienia postępowania. W pozostałych przypadkach organ administracji ma obowiązek wydać postanowienie o wznowieniu postępowania i przeprowadzić postępowania zgodnie z zasadami określonymi w art. 150 i 151 kpa. W przypadku zaś wskazania przesłanki wznowienia jako okoliczności wymienionych w art. 145 § 1 pkt 4 kpa organ rozpatrujący podanie nie bada, czy podmiot wnoszący podanie istotnie ma przymiot strony w postępowaniu zakończonym kwestionowaną decyzją, gdyż kwestia ta będzie przedmiotem ustaleń i oceny w postępowaniu prowadzonym po wydaniu postanowienia, o jakim mowa w art. 149 § 2 kpa (wyrok NSA z dnia 14.06.1999 roku, IV S.A. 2397/98, LEX nr 47857). Takich też ustaleń dokonał organ I instancji w przedmiotowej w pierwszej kolejności. Nie można zatem zgodzić się ze stanowiskiem strony skarżącej, iż fakt, że organ badał m.in. zachowanie terminu do wniesienia podania o wznowienia postępowania oznacza automatyczne uznanie jej za stronę postępowania o pozwolenie na budowę. Kwestia ta mogła być dopiero badana na późniejszym etapie.
Przechodząc do omawiania zarzutów skargi należy wskazać, iż wniosek skarżącej spółki o wznowienia przedmiotowego postępowania został złożony w dniu [...] listopada 2007 roku i jako podstawy tego wniosku wskazano art. 145 § 1 pkt 4 i 5 kpa. Ponadto skarżąca spółka wskazała, iż o przyczynie wznowienia postępowania dowiedziała się 15 października 2007 roku ze sporządzonej notatki służbowej, wskazującej na przekroczenie dopuszczalnych norm hałasu.
Analizując dalszy tok postępowania administracyjnego i dokonane ustalenia organu I instancji należy wskazać, iż słusznie organy przyjęły, że należało odmówić wznowienia postępowania z racji niezachowania przez stronę terminu do złożenia podania o wznowienie postępowania.
Wznowienie postępowania administracyjnego w oparciu o podstawę opartą na zarzucie niezapewnienia stronie udziału w tym postępowaniu, może nastąpić wyłącznie na wniosek tej strony, która w postępowaniu nie uczestniczyła, złożony w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji (vide: art. 148 § 2 kpa). Zbadanie zachowania terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania administracyjnego jest przy tym bezwzględnym obowiązkiem organu, albowiem wszczęcie postępowania w sprawie wznowienia postępowania na wniosek pomimo uchybienia przez stronę terminu do złożenia wniosku, stanowiłoby rażące naruszenie prawa jako godzące w zasadę ogólną trwałości ostatecznych decyzji administracyjnych.
Pojęcie dowiedzenia się o decyzji przy tym nie jest pojęciem tożsamym z doręczeniem decyzji. Jednomiesięczny termin do żądania wznowienia postępowania administracyjnego biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się w jakikolwiek sposób o istnieniu decyzji. Informacja o wydanej decyzji wcale nie musi pochodzić od organu wydającego decyzję, lecz także z innych źródeł, byleby wskazywała na treść rozstrzygnięcia w danej sprawie. Taki pogląd wyraził Naczelny Sąd Administracyjny między innymi w wyrokach: z dnia 10.03.2006r. sygn. II OSK 622/05 ( Wokanda 2006/7-8/72), z dnia 6.10.2000r. sygn. I SA 855/99 (LEX nr 54136) i z dnia 3.02.1998 sygn. I SA 769/97 (LEX nr 45129) Przenosząc powyższe uwagi na grunt przedmiotowej sprawy, zauważyć należy, że z punktu widzenia dochowania przez skarżącą terminu do żądania wznowienia postępowania z powołaniem się na podstawę z art. 145 § 1 pkt 4 kpa istotne jest udowodnienie przez stronę, że wiadomość o treści decyzji wydanej w postępowaniu, którego wznowienia się domaga, dotarła do niej miesiąc przed złożeniem wniosku.
Na potrzeby ustalenia w/w okoliczności organ I instancji wystosował do skarżącej spółki wezwanie. W odpowiedzi skarżąca wskazała, iż o wydaniu przedmiotowej decyzji dowiedziała się z wezwania otrzymanego [...] listopada 2007 roku (tj. już po złożeniu wniosku o wznowienia postępowania), a wcześniej mogła jedynie przypuszczać, że decyzja istnieje w związku ze złożonym w dniu [...] października 2007 roku przez pracownika M. notatki służbowej o oddziaływaniu (próbne uruchomionej) linii rektyfikacyjnej na jej nieruchomość. Mimo wezwania organu skarżąca spółka przy tym w żaden sposób nie udokumentowała zachowania jednomiesięcznego terminu określonego w art. 148 kpa. Natomiast inwestor przedmiotowej inwestycji, również na wezwanie organu wskazał, iż rozpoczęcie budowy rektyfikacji nastąpiło w dniu [...] marca 2007 roku i wówczas to umieszczono dwie tablice informacyjne – jedną na ogrodzeniu zakładu od strony ul. E. (vis a vis firmy M.). Ponadto pismem z dnia [...] grudnia 2007 roku P. S.A. B. poinformowała organ I instancji, iż skarżąca spółka już pismem z dnia [...] maja 2006 roku została zawiadomiona o możliwości uczestniczenia w procesie przygotowania terenu pod inwestycję związaną z budową "Rektyfikacja spirytusu" i uczestniczyła w demontażu zbiorników stalowych.
Mając na uwadze przedstawione okoliczności organy obu instancji trafnie uznały, iż spółka M. wiedziała o przedmiotowej decyzji dużo wcześniej niż w dniu [...] listopada 2007, kiedy to otrzymała wezwanie z Departamentu Architektury. Dowody przedstawione przez stronę przeciwną świadczą o tym jednoznacznie. Skarżąca zaś spółka – mimo wezwania organów - de facto nie przedstawiła żadnych dowodów potwierdzających wskazaną przez siebie datę dowiedzenia się o wydaniu decyzji. Tym bardziej, iż to na niej spoczywał obowiązek udowodnienie przez stronę, że wiadomość o treści decyzji wydanej w postępowaniu, którego wznowienia się domaga, dotarła do niej miesiąc przed złożeniem wniosku (art. 145 § 1 pkt 4 kpa) (wyrok WSA w Warszawie z 29.03.2007 roku, VII SA/Wa 2057/06).
W świetle powyższego fakt współpracy obu firm przy demontażu zbiorników stalowych pod nową linię oraz umieszczenie tablic informacyjnych (jednej na ogrodzeniu zakładu od strony ul. E. (vis a vis firmy M.) niewątpliwie potwierdza stanowisko organów w tej mierze. Z orzecznictwa wynika, iż rozpoczęcie przez inwestora robót budowlanych i zamieszczenie na tablicy informacyjnej ustawionej na budowie danych o wydaniu pozwolenia na budowę jest bez wątpienia okolicznością ujawniającą, że roboty prowadzone są na podstawie wydanej decyzji. Ujawnienie tych okoliczności uzasadnia złożenie wniosku o wznowienie postępowania, gdyż okoliczności te wprost wskazują, iż w sprawie wydana została decyzja, której nie doręczono stronie (teza pierwsza wyroku NSA z 7 października 1999 roku, IV SA 1600/97, LEX nr 47922). Jeżeli jednak w miejscu prowadzenia robót budowlanych nie została umieszczona tablica informacyjna, to dowiedzenie się o prowadzeniu robót budowlanych nie jest równoznaczne z dowiedzeniem się o istnieniu decyzji zezwalającej na prowadzenie tych robót (tez pierwsza wyroku NSA z 17.06.1999 r., IV SA 957/97, LEX nr 47861). Nie można zatem przychylić się do stanowiska strony skarżącej, że wcześniej mogli jedynie przypuszczać, iż decyzje o pozwoleniu na budowę przedmiotowej inwestycji istnieją. Tym bardziej, że strona skarżąca zawodowo zajmuje się obrotem gospodarczym i korzysta z usług profesjonalnych pełnomocników procesowych. W tych okolicznościach oczywistym jest, iż skoro inwestycja jest realizowana (a o tym skarżąca spółka wiedziała) to w obrocie prawnym musiała funkcjonować ostateczna decyzja o pozwoleniu na budowę.
Podkreślić przy tym należy, iż zdaniem Sądu nie doszło w sprawie do naruszenia przez organ II instancji art. 75 i 78 kpa, w zakresie nieuwzględnienia wniosków dowodowych złożonych na etapie postępowania odwoławczego, z uwagi na możliwość ograniczonego postępowania dowodowego. Z treści przepisu art. 136 kpa wynika, że przeprowadzenie dodatkowego postępowania dowodowego, w stosunku do postępowania przed organem I instancji, należy do uznania organu odwoławczego i brak w nim jest jakichkolwiek dyrektyw ograniczających to uznanie. Celem takie postępowania może być bowiem tylko uzupełnienie dowodów i materiałów w sprawie. W wyroku z dnia 19.09.2006 roku Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, iż "jeżeli organ odwoławczy nie ma wątpliwości, co do stanu faktycznego i nie stwierdził potrzeby przeprowadzenia dodatkowego postępowania w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie stosownie do treści przepisu art. 136 kpa, to wówczas ma obowiązek zastosowania instytucji reformacji i orzec, co do istoty sprawy" (I OSK 884/06, LEX nr 321129).
Taka też sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie, dlatego też organ uznając, iż argumenty strony przeciwnej znajdują oparcie w zgromadzonym materiale dowodowym nie przeprowadzał dowodów wnioskowanych dopiero na etapie postępowania odwoławczego. W odpowiedzi na skargę podkreślił jednak dodatkowo, iż argument dotyczący nieczytelności tablicy informacyjnej oraz wywieszenie jej za ogrodzeniem również nie znajduje oparcia w zgromadzonym materiale dowodowym, a w szczególności złożonym do akt organu I instancji zdjęciu (str. 61).
Przechodząc do kolejnej przesłanki wznowienia postępowania należy wskazać, iż trafnie organy obu instancji uznały również, że druga z przyczyn wznowienia postępowania wymieniona we wniosku, a mianowicie zaistnienie istotnych dla sprawy nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów istniejących w dniu wydania decyzji, nieznanych organowi, który wydał decyzję - art. 145 § 1 pkt 5 kpa – nie zachodzi w sprawie niniejszej. Strona skarżąca nie przedstawiła bowiem takich okoliczności faktycznych ani nowych dowodów.
Podkreślić należy, iż "art. 145 § 1 pkt 5 kpa wymaga kumulatywnego spełnienia następujących przesłanek: nowe okoliczności faktyczne i nowe dowody muszą zostać ujawnione po wydaniu decyzji ostatecznej. Nadto te okoliczności i dowody musiały istnieć już wcześniej, to jest w chwili wydawania decyzji ostatecznej, lecz dla tego organu są one nowymi tylko dlatego, że nie były mu wcześniej znane. (...) Nowe okoliczności, o jakich mowa w art. 145 § 1 pkt 5 kpa, przedstawiają określony stan faktyczny i prawny, który istniał w chwili wydawania przez organ decyzji ostatecznej, lecz nie był on znany organowi z niezależnych od tego organu przyczyn, mający wpływ na status prawny strony, tj. zakres jego praw i obowiązków, a w konsekwencji na treść merytorycznego rozstrzygnięcia (wyrok NSA z 17.05.2000 roku, sygn. akt I SA/Lu 9/00, LEX nr 51768).
W przedmiotowej sprawie strona skarżąca jako nowe okoliczności wskazuje przekroczenie norm hałasu po próbnym uruchomieniu linii rektyfikacyjnej (co skutkuje tym, iż skarżąca spółka znajduje się w obszarze oddziaływania tej linii) oraz funkcjonowanie w sąsiedztwie przedmiotowej inwestycji stacji LPG. Jako natomiast nowy dowód przedkładane jest "Sprawozdanie nr [...] z pomiarów hałasu w środowisku w porze dziennej" i "Sprawozdanie nr [...] z pomiarów hałasu w środowisku w porze nocnej". Zaakcentować jednak należy, iż fakt istnienia w sąsiedztwie przedmiotowej inwestycji stacji LPG był znany organom administracji w trakcie postępowania w przedmiocie pozwolenia na budowę, tylko nie miał znaczenia, z uwagi na położenie tej stacji poza pasem 30 m szerokości od wybudowanej inwestycji (protokół z rozprawy k.43 v). Natomiast przekroczenie norm hałasu nie istniało w dniu wydania decyzji o pozwoleniu na budowę, czego wymaga w/w przepis, gdyż zostało stwierdzone po uruchomieniu wybudowanej już linii rektyfikacyjnej. Nadto wynikało ze sprawozdania sporządzonego w dniu grudniu 2007 roku.
W orzecznictwie sądowo administracyjnym natomiast przyjmuje się, że ekspertyza czy też nawet opinie biegłych lub aneksy to tych opinii sporządzone po wydaniu decyzji ostatecznej nigdy nie mogą być nową okolicznością w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 5 kpa (tak wyroki NSA z dnia 20.07.2006 roku, sygn. akt II OSK 1009/05, LEX nr 265671 oraz z dnia 09.01.2001 roku, sygn. akt I SA 1788/99, LEX nr 75514). Ponadto należy zwrócić uwagę, iż podstawy wznowienia określone w art. 145 § 1 pkt 1 i pkt 2 kpa na które strona skarżąca powołuje się w skardze, podnosząc, że sporządzona w postępowaniu o pozwolenie na budowę analiza mgr. inż. A. Z. jest błędna, a więc dowody, na podstawie których ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe lub decyzja została wydana w wyniku przestępstwa nie znajdują oparcia w zgromadzonym materiale ani pismach procesowych przedstawionych przez skarżącą spółkę. Przesłanki te nie zostały bowiem przez skarżącą udowodnione. Z cytowanych regulacji wynika, iż wznowienie postępowania na tych podstawach ograniczone jest tym, że w postępowaniu dowodowym prowadzonym w danej sprawie administracyjnej miało miejsce wystąpienie fałszywego dowodu lub popełnienie przestępstwa, zaś sfałszowanie dowodu lub popełnienie przestępstwa winno być stwierdzone prawomocnym orzeczeniem sądu lub innego organu (warunek ten wyprowadza się z art. 145 § 2 kpa). W przedmiotowej sprawie skarżąca nie przedstawiła żadnego prawomocnego orzeczenia sądu potwierdzającego sfałszowanie dowodu lub popełnienie przestępstwa.
Mając na uwadze przedstawione powyżej argumenty należy uznać, iż strona skarżąca nie wykazała żadnych przesłanek wyszczególnionych w art. 145 § 1 kpa, które uzasadniałyby wznowienie postępowania. Tym samym brak było podstaw do ustalania czy skarżąca spółka miała interes prawny oraz czy powinna być stroną postępowania w przedmiocie wydania pozwolenia na budowę przedmiotowej inwestycji albowiem względy formalno – procesowe nie pozwalają na to. W tych okolicznościach organy, a także sąd nie mogą analizować ani oceniać merytorycznych zarzutów podniesionych przez skarżącą spółkę.
W ocenie Sądu przy podejmowaniu skarżonej decyzji nie naruszono również przepisów prawa procesowego. Stosownie do treści art. 77 i 7 kpa organy administracji publicznej podjęły wszystkie niezbędne czynności mające na celu zebranie całego materiału dowodowego i dokonały jego rzetelnej oceny. Uzasadnienie natomiast podjętego rozstrzygnięcia skonstruowane zostało w sposób umożliwiający realizację zasady ogólnej przekonywania (art. 11 kpa), a także objaśnia tok myślenia prowadzący do zastosowania konkretnego przepisu prawnego w sprawie. Ponadto zawiera oba podstawowe jego elementy, a mianowicie uzasadnienie prawne, które wskazuje przepisy mające zastosowaniowe w danej sprawie oraz uzasadnienie faktyczne zawierające wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł oraz przyczyn z powodu, których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej.
Końcowo jedynie należy zauważyć, iż decyzje w przedmiocie wznowienia postępowania nie mają charakteru uznaniowego, a organy administracji są związane przesłankami określonymi w kodeksie postępowania administracyjnego, w tym również terminami dotyczącymi złożenia takich wniosków i nie mogą w tym zakresie stosować żadnej dowolności. Mimo zatem, iż zaskarżona decyzja w ocenie skarżącej spółki jest niesprawiedliwa i krzywdząca, jako zgodna z powszechnie obowiązującym przepisami prawa jest prawidłowa, stąd skargę jako bezzasadną należało oddalić (art. 151 ustawy z dnia 30.08.2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło