II OSK 551/10

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Alicja Plucińska-Filipowicz (spr.) sędzia NSA Leszek Leszczyński sędzia del. WSA Wanda Zielińska-Baran Protokolant Kamil Buliński po rozpoznaniu w dniu 25 marca 2011 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej S. SPÓŁKA Z OGRANICZONĄ ODPOWIEDZIALNOŚCIĄ w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 1 grudnia 2009 r. sygn. akt VII SA/Wa 1553/09 w sprawie ze skargi S. SPÓŁKA Z OGRANICZONĄ ODPOWIEDZIALNOŚCIĄ w W. na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] sierpnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie sprzeciwu od zgłoszenia zamiaru wykonania robót budowlanych 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania, 2. zasądza od Wojewody Mazowieckiego na rzecz S. SPÓŁKA Z OGRANICZONĄ ODPOWIEDZIALNOŚCIĄ w W. 500 (pięćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. II OSK 551/10 U z a s a d n i e n i e Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 1 grudnia 2009 r. sygn. akt VII SA/Wa 1553/09 po rozpoznaniu skargi inwestora na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] sierpnia 2009 r. utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta Warszawy z dnia [...] stycznia 2009 r. o sprzeciwie wobec zamiaru przystąpienia do wykonywania robót budowlanych polegających na instalacji tablicy reklamowej - oddalił skargę. W uzasadnieniu wyroku podano, że sprzeciw został wniesiony przez organ pierwszej instancji z powołaniem się na orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego, stosownie do którego na wykonanie przedmiotowej inwestycji jest wymagane pozwolenie na budowę. Utrzymując w mocy decyzję organu I instancji organ odwoławczy powołał się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 maja 2009 r. sygn. akt II OSK 735/08 stwierdzający, że w aktualnym stanie techniki sposób wykonania fundamentu może być różnorodny, przy czym ważne jest, aby konstrukcja była na tyle trwałą, aby uniemożliwić jej przesunięcie lub zniszczenie przez siły przyrody. W niniejszej sprawie zaś w ocenie organu tablica reklamowa jest posadowiona na fundamencie co powoduje, że inwestycja stanowi urządzenie trwale związane z gruntem. W skardze na powyższą decyzję inwestor wniósł o jej uchylenie kwestionując ocenę, że inwestycja jest trwale związana z gruntem. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że skarga nie jest zasadna, gdyż wprawdzie art. 29 ust. 2 pkt 6 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane /Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 ze zm./ nie wymaga uzyskania pozwolenia na budowę dla wykonywania robót budowlanych polegających na instalowaniu tablic i urządzeń reklamowych, z wyjątkiem usytuowanych na obiektach wpisanych do rejestru zabytków w rozumieniu przepisów o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami oraz z wyjątkiem reklam świetlnych i podświetlanych usytuowanych poza obszarem zabudowanym w rozumieniu przepisów o ruchu drogowym, to jednak należy brać pod uwagę treść art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego który dotyczy urządzeń reklamowych trwale związanych z gruntem, stanowiących budowle, jak w niniejszej sprawie, które wymagają uzyskania pozwolenia na budowę. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł inwestor zarzucając naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 30 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane w związku z art. 29 ust. 2 pkt 6 tej ustawy a także błędną wykładnię art. 3 pkt 3 i art. 29 ust. 2 pkt 6 Prawa budowlanego, poprzez przyjęcie, że w danym przypadku wymagane jest pozwolenie na budowę. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej obszernie odniesiono się do przepisów dotyczących wniesienia sprzeciwu od zgłoszenia dokonanego przez inwestora, mających w sprawie zastosowanie i przywołanych w uzasadnieniu skargi kasacyjnej, podkreślając przede wszystkim, że rozstrzygnięcie administracyjne, a następnie sądowo-administracyjne oparte było na przyjęciu, że przedmiotowa tablica jest instalowana na fundamencie jako urządzeniu trwale związanym z gruntem, co powoduje że konieczne jest uzyskanie pozwolenia na budowę. Wnoszący skargę kasacyjną wywodzi, że przedmiotowa tablica reklamowa jest tak instalowana, że w żadnej mierze nie można skutecznie twierdzić, iż jest ona realizowana na fundamencie, który ponadto jest trwale związany z gruntem. Zaprojektowany sposób wykonania robót budowlanych, które według strony polegają wyłącznie na instalowaniu konkretnego urządzenia reklamowego a nie budowie w rozumieniu art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego tylko ze względu na ciężar, "wielkość, konstrukcję oraz sposób osadzenia na gruncie" nie może być potraktowany jako "trwałe związanie z gruntem danego urządzenia". W przedmiotowej sprawie nie występuje kwestia zagłębienia podstawy urządzenia w ziemi, bowiem nie wynika to ani z treści zgłoszenia, ani też dołączonej do niego dokumentacji projektowej. Błędny jest też pogląd, że o trwałym związaniu z gruntem nie decyduje metoda oraz sposób związania z gruntem, ale obciążeniowe działanie stopy fundamentowej, które ma znaczenie li tylko w aspekcie działania sił grawitacji. Paradoksalne według strony jest akceptowanie, że umieszczenie /ustawienie/ urządzenia reklamowego na obiekcie uznaje się za jego instalowanie, zaś ustawienie wprost na gruncie tylko dlatego, że użyto odpowiednio ciężkiej betonowej stopy zapewniającej stabilność urządzenia - za wykonanie budowli trwale związanej z gruntem. O tym, czy obiekt jest trwale, czy też nietrwale połączony z gruntem nie mogą decydować rozmiary czy gabaryty obiektu wobec braku normatywnego określenia takich wymogów. Zmiany dokonywane w ustawie Prawo budowlane wskazują na to, że intencją ustawodawcy jest aby pozwoleniem na budowę były objęte obiekty o wysokim stopniu skomplikowania technicznego, natomiast takie, w których zastosowano proste rozwiązania techniczne, do jakich należą urządzenia reklamowe, jako nie stanowiące szczególnie skomplikowanych technicznie, są zwolnione z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę /nowela obejmująca art. 29 ust. 2 pkt 6 z 1997 roku/. Stosowanie wykładni rozszerzającej katalog obiektów budowlanych wymagających pozwolenia na budowę wbrew woli ustawodawcy jest według skarżącego niedopuszczalne. Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skarga kasacyjna została oparta na usprawiedliwionych podstawach. Kluczową w sprawie kwestią jest to, czy w rozpoznawanej sprawie przedmiotowa tablica reklamowa jako przewidziana do posadowienia na gruncie z wykorzystaniem betonowej stopy zapewniającej jej stabilność, stanowi urządzenie trwale związane z gruntem, a zatem jak to wywiódł Sąd I instancji, wymagającym pozwolenia na budowę /wykonanie robót budowlanych/ a w związku z tym należało wnieść sprzeciw od zgłoszenia jej wykonania, czy też w istocie, jak to twierdzi skarżący, zostały spełnione warunki określone w art. 29 ust. 2 pkt 6 ustawy Prawo budowlane, bowiem zgłoszenie dotyczy instalowania tablicy reklamowej, gdyż to nie ciężar wykonanej instalacji i jej gabaryty przesądzają o trwałym związaniu z gruntem /co ma wpływ na uznanie, iż na wykonanie robót inwestor musi uzyskać pozwolenie na budowę/. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że w zaskarżonym wyroku nie rozważono w wystarczającym stopniu sprawy w aspekcie określenia, co należy rozumieć przez "trwałe związanie z gruntem". Nie budzi wątpliwości, iż przez grunt należy rozumieć podłoże ziemskie. Nie mamy do czynienia z realizacją inwestycji na już istniejącym obiekcie. Z projektu technicznego dołączonego do zgłoszenia wynika, że przedmiotowa tablica reklamowa może być posadowiona na różnego rodzaju podłożu, w tym na piaskach, żwirach, czy glinie, nie wymaga więc w ogóle przygotowania powierzchni ziemi przez dokonanie wylewki betonowej, czy wyłożenie płyt betonowych. Nie ma też potrzeby wykonania specjalnego fundamentu pod to urządzenie. Okoliczność, iż tablica reklamowa ma być zawieszona na "stopie betonowej" określanej też jako "stopa fundamentowa", która nie jest przewidziana nawet do zagłębienia w ziemi lecz tylko do ustawienia na ziemi, nie powoduje, że stopę tę należy traktować jako fundament, na którego wykonanie /a w istocie ustawienie/ jest wymagane pozwolenie na budowę. Przechodząc więc do oceny zagadnienia "trwałości związania" z gruntem, należy rozważyć, na czym miałaby polegać "trwałość związania", skoro w projekcie technicznym złożonym przez inwestora jest zapisane, że ma to być urządzenie "przesuwne", czyli z samego założenia przewidziane do przesuwania, jak też "ustawione" w danym miejscu, przy czym wobec jego funkcji jako urządzenia przesuwnego, możliwe jest przemieszczanie go w inne miejsca. Wprawdzie ze względu na ciężar urządzenia, do przeniesienia go w inne miejsce będzie konieczne zastosowanie odpowiednich środków technicznych, jednakże fakt ten nie ma bezpośredniego wpływu na możliwość skutecznego twierdzenia, iż skoro urządzenie jest dużych rozmiarów i znacznej wagi, to tylko z tej przyczyny należy przyjąć, iż występuje "trwałe związanie z gruntem" a w konsekwencji inwestor musi na to urządzenie uzyskać pozwolenie na budowę. Podsumowując w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego zasadnie w skardze kasacyjnej podniesiono, iż zostały naruszone wskazane w jej podstawach przepisy prawa materialnego wobec wadliwego przyjęcia, iż przedmiotowe urządzenie, nie jest instalowane w rozumieniu art. 29 ust. 2 pkt 6 Prawa budowlanego, na co wystarczające jest zgłoszenie inwestora, lecz wymaga pozwolenia na budowę bowiem jest trwale związane z gruntem, czemu przeczy treść projektu technicznego. Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku z mocy art. 185 ( 1 ppsa. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 203 pkt 1 ppsa.