II OZ 1/10

Dnia 22 stycznia 2010 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Jerzy Bujko po rozpoznaniu w dniu 22 stycznia 2010 roku na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia A.W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 1 grudnia 2009 roku, sygn. akt IV SAB/Po 64/09 w przedmiocie kosztów postępowania w sprawie ze skargi A.W. i A.W. na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kaliszu w przedmiocie rozpatrzenia żądania stwierdzenia nieważności postępowania postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Poznaniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu postanowieniem z dnia 1 grudnia 2009 r. zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kaliszu na rzecz skarżących A.W. i A.W. kwotę 577 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania w sprawie ze skargi A.W. i A.W. na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kaliszu w przedmiocie rozpatrzenia żądania stwierdzenia nieważności postanowienia. W uzasadnieniu postanowienia Sąd I instancji wskazał, że Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 17 listopada 2009 r. sygn. akt II OZ 998/09 uchylił punkt 2 wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 23 września 2009 r. sygn. akt IV SAB/Po 39/09 w zakresie zwrotu kosztów postępowania sądowego w sprawie ze skargi A.W. i A.W. W powyższym postanowieniu Naczelny Sąd Administracyjny oddalił wniosek o zasądzenie kosztów postępowania zażaleniowego, co oznacza, że ponownemu rozpoznaniu podlegają zgłaszane przez radcę prawnego G.W wnioski o: 1. zasądzenie na rzecz skarżących kosztów postępowania obejmujących wynagrodzenie pełnomocnika, koszty sądowe i koszty udzielonego pełnomocnictwa - opłaty skarbowej; 2. zasądzenie na rzecz skarżących niezbędnych kosztów postępowania kasacyjnego w wysokości 460 zł obejmujący wynagrodzenie pełnomocnika wynoszące 360 zł (3 x stawka minimalna) i opłatę sądową w wysokości 100 zł (wpis od skargi kasacyjnej na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 11 marca 2009 r. sygn. II SAB/Po 52/08 odrzucające skarga na bezczynność), który wnioskodawca uzasadnił nakładem pracy włożonym w przyczynienie się do wyjaśnienia i rozstrzygnięcia sprawy bezczynności SKO w Kaliszu, która okazała się być niezwykle prawnie skomplikowaną. Sąd I instancji stwierdził, że oczywistym jest zasadność przyznania skarżącym zwrotu kosztów obejmujących wpis od skargi wynoszący 100 zł i wpis od skargi kasacyjnej wynoszący 100 zł oraz uiszczoną opłatę skarbową od pełnomocnictwa w wysokości 17 zł. W ocenie Sądu I instancji, nakład pracy radcy prawnego jak i rodzaj oraz stopień zawiłości sprawy nie uzasadniają przyznania wynagrodzenia w wysokości wyższej niż stawki minimalne określone w § 14 ust. 2 pkt 1 lit c i §14 ust. 2 lit. b rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz.U. Nr 163, poz. 1349 ze zm. - dalej rozporządzenie). Udział pełnomocnika w całym postępowaniu ograniczał się bowiem do korespondencji z Sądem i złożenia skargi i właściwych środków zaskarżenia orzeczeń Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (skarga kasacyjna i zażalenie). Powyższe w ocenie Sądu nie uzasadnia przyznania wynagrodzenia w wysokości wyższej od minimalnej. Zażalenie na powyższe postanowienie złożył A.W. wnosząc o jego zmianę poprzez zasądzenie 1. wynagrodzenia pełnomocnika w wysokości żądanej w skardze kasacyjnej – to jest kwoty 360 zł zamiast zasądzonej kwoty 120 zł; 2. kosztów postępowania zażaleniowego przed NSA w kwocie 340 złotych (wpis od zażalenia 100 złotych oraz wynagrodzenie pełnomocnika 240 zł – dwukrotna stawka minimalna w postępowaniu zażaleniowym w sprawie o sygn. akt II OZ 998/09) 3. kosztów niniejszego postępowania zażaleniowego przed NSA w kwocie 340 złotych (wpis od zażalenia 100 złotych oraz wynagrodzenie pełnomocnika 240 zł – dwukrotna stawka minimalna) Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zażalenie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 205 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), do niezbędnych kosztów postępowania strony reprezentowanej przez adwokata lub radcę prawnego zalicza się ich wynagrodzenie, jednak nie wyższe niż stawki opłat określone w odrębnych przepisach i wydatki jednego adwokata lub radcy prawnego, koszty sądowe oraz koszty nakazanego przez sąd osobistego stawiennictwa strony. W pierwszej kolejności podkreślenia wymaga, że w postanowieniu z dnia 17 listopada 2009 roku Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że arbitralne przyjęcie kwoty wynagrodzenia radcy prawnego nastąpiło bez wyjaśnienia wpływu na jego wysokość rodzaju i stopnia zawiłości sprawy oraz nakładu pracy, jaki musiał być udziałem pełnomocnika skarżących w przyczynieniu się do wyjaśnienia i rozstrzygnięcia sprawy oraz odniesienie tych okoliczności do wysokości maksymalnej kwoty wynagrodzenia, które może być przyznane na gruncie rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu. Ocena dokonana przez Sąd I instancji przy ponownym rozpoznaniu sprawy i dotycząca nakładu pracy pełnomocnika jest oceną ogólnikową i nie stosuje się do wskazań zawartych w cytowanym wyżej postanowieniu z dnia 17 listopada 2009 roku. Rozważania Sądu I instancji nie obejmują przede wszystkim kwestii związanych z odrzuceniem skargi na wstępnym etapie postępowania i późniejszym uchyleniu tego rozstrzygnięcia na skutek złożonej skargi kasacyjnej, na które to okoliczności powołuje się pełnomocnik w treści zażalenia. Ponadto wyjaśnić należy, że jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 17 listopada 2009 r. przepisy art. 203 i 204 ustawy, które regulują kwestie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, nie mają zastosowania do postępowania toczącego się na skutek wniesienia zażalenia na postanowienie Sądu I instancji, a zatem złożony wówczas wniosek o zasądzenie tych kosztów nie mógł zostać uwzględniony. Nie oznacza to jednak, że koszty postępowania zażaleniowego nie podlegają zaliczeniu do kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw, o czym stanowi art. 200 ustawy. Tę okoliczność Sąd I instancji pominął, błędnie odczytując rozstrzygnięcie Naczelnego Sądu Administracyjnego oddalające wniosek o zasądzenie kosztów postępowania zażaleniowego, które nie wykluczało tych kosztów z katalogu kosztów określonych w art. 205 § 2 ustawy, a więc nie wykluczało możliwości zasądzenia ich zwrotu przez Sąd I instancji, a jedynie stanowiło o braku uprawnienia Sądu II instancji do orzekania w tym zakresie. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 185 § 1 w związku z art. 197 § 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w postanowieniu.