II SA/Bd 869/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Wiesław Czerwiński (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Grażyna Malinowska-Wasik Sędzia WSA Anna Klotz Protokolant Elżbieta Brandt po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 3 grudnia 2009 r. sprawy ze skargi L. W., Z. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] lipca 2009 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji zezwalającej na lokalizację zjazdu z drogi gminnej 1. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] lutego 2008 r. znak: [...], 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] 200 (dwieście) złotych na rzecz L. i Z. W. tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego Wójt Gminy L. decyzją z dnia [...] nr [...] zezwolił A. Z. zam. W G. ul. K. P. [...] na lokalizację na czas nieokreślony zjazdu o szerokości nie mniejszej niż 4,5 metra z drogi gminnej nr [...] dz. Nr [...] i [...] ul. K. P. na działkę budowlaną nr [...] w miejscowości G. gmina L. – zgodnie z przedłożoną mapą sytuacyjno – wysokościową w skali 1 : 500 stanowiącą załącznik do decyzji. W decyzji określono także warunki dokonania zjazdu. Decyzja została wydana na podstawie art. 29 ustawy dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2004 r. Nr 2004 i Nr 204 poz. 2086 ze zm.) oraz art. 104 i 107 K.p.a. Decyzja ta stała się ostateczna. L. i Z. W. wystąpili o "unieważnienie" tej decyzji. W uzasadnieniu swojego wniosku podali, że w związku z wyrokiem WSA w Bydgoszczy z dnia 19 czerwca 2007 r. decyzja ta nie będzie miała prawdopodobnie podstawy prawnej. Stwierdzili, że nastąpiło rażące naruszenie przepisów art. 39 ust. 3 i 40 ust. 7 ustawy o drogach publicznych i art. 53 ust. 4 pkt 9 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Wniosek został skierowany do Zarządu Dróg Wojewódzkich w B., który postanowieniem z [...] przekazał go do Wójta Gminy L. SKO stwierdziło nieważność tego postanowienia. SKO uznało się za właściwe do rozpatrzenia tego wniosku i pismem z dnia [...] powiadomiło L. i Z. W. oraz A. Z. i W. G. L. o wszczęciu postępowania z urzędu w stwierdzeniu nieważności decyzji W. G. L. z dnia [...] zezwalającej na lokalizację zjazdu z dogi gminnej nr [...]. Samorządowe Kolegium odwoławcze w T. decyzją z dnia [...] nr [...] odmówiło wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności wyżej wym. decyzji. W ocenie SKO L. i Z. W. nie mają przymiotu strony postępowania w sprawie i tym samym nie są podmiotem uprawnionym do wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności. Wskazano, że interes prawny jest kategorią prawa materialnego. Od interesu prawnego należy odróżnić interes faktyczny. Interes prawny musi być realny, musi istnieć w dacie stosowania danych norm prawa. Z przepisu art. 29 ustawy o drogach publicznych ani też z żadnego innego przepisu nie wynika, aby przymiot strony w postępowaniu administracyjnym służył innym – poza właścicielem lub użytkownikiem nieruchomości przyległych do drogi publicznej – podmiotom. L. i Z. W. złożyli wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] nr [...] uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i umorzyło postępowanie w sprawie. W uzasadnieniu wskazano, że w postępowaniu przed SKO nie zawisła sprawa z wniosku L. i Z. W. o stwierdzenie nieważności decyzji Wójta Gminy L. z dnia [...]. Wobec stwierdzenia nieważności postanowienia o przekazaniu sprawy podanie winno być zwrócone Wójtowi Gminy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy wyrokiem z dnia 29 grudnia 2008 r. sygn. II SA/Bd 602/08 uchylił powyższą decyzję SKO z [...] nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] nr [...], po ponownym rozpatrzeniu wniosku L. i Z. W. o ponowne rozpatrzenie sprawy orzekło zaskarżoną decyzję utrzymać w mocy. W uzasadnieniu decyzji podniesiono, że wniosek o stwierdzenie nieważności winien pochodzić od strony, tj. osoby posiadającej interes prawny w wydaniu przez organ administracji określonego rozstrzygnięcia. Stronami postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji są strony postępowania "zwykłego". Stronami tego postępowania mogą być także osoby, które wykażą istnienie interesu prawnego w żądaniu stwierdzenia nieważności decyzji. Interes prawny trzeba przy tym wywieść z wyraźnego przepisu prawa. Małżonkowie W. powołują się na naruszenie przepisu art. 39 ust. 4 i art. 40 ust.7 ustawy o drogach publicznych oraz art. 53 ust. 4 pkt 9 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Żaden z tych przepisów nie miał zastosowania przy rozstrzyganiu przez Wójta Gminy L. sprawy dot. zgody na wykonywanie zjazdu z drogi gminnej. Postępowanie w sprawie udzielenia zgody na wykonywanie zjazdu z drogi publicznej ma charakter samoistny i toczyć się może niezależnie od innych postępowań związanych ze zmianą sposobu zagospodarowania działki. Wyniki tych innych postępowań w żaden sposób nie determinują treści decyzji wydawanych przez zarządcę drogi w sprawach związanych z udzieleniem zgody na wykonanie zjazdu. Wyłączną podstawą wydania wskazanej na wstępie decyzji organu I instancji jest przepis art. 29 ustawy o drogach publicznych, zgodnie z którym budowa lub przebudowa zjazdu należy do właściciela (...) nieruchomości przyległych do drogi, po uzyskaniu, w drodze decyzji administracyjnej, zezwolenia zarządcy drogi na lokalizację lub przebudowę zjazdu. Udzielenie przez zarządcę drogi zezwolenia na wykonanie zjazdu z drogi publicznej jest działaniem w ramach uznania administracyjnego. W ocenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego małżonkowie W. nie wykazali, że decyzja Wójta Gminy L. z dnia [...] w jakikolwiek sposób wpływa na zakres ich praw i obowiązków chronionych przepisami prawa powszechnie obowiązującego. Nie ma także podstaw do wszczęcia postępowania z urzędu. Skargę na powyższą decyzje złożyli L. i Z. W. Wnieśli o uchylenie decyzji SKO w Toruniu z dnia [...] znak [...] poprzez stwierdzenie jej niezgodności z prawem. W skardze przedstawili bieg postępowania administracyjnego podnosząc, że SKO w Toruniu nie czekając na rozpatrzenie ich skargi z dnia [...] przez WSA w Bydgoszczy wydało [...] decyzję o znaku [...], w której odmówiło wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy L. z dnia [...]. Decyzja SKO z [...] rozstrzygająca ponownie sprawę wcześniej rozstrzygniętą inną decyzją (tu decyzja SKO w T. z [...]) ostateczną tegoż organu, a nie stanowiącą o uchyleniu tej pierwszej decyzji na podstawie odpowiednich przepisów K.p.a. jest dotknięta wadą określoną z art. 156 § 1 pkt 3 K.p.a. Wyrokiem WSA w Bydgoszczy z 29 grudnia 2008 r. sygn. akt II SA/Bd 602/08 decyzja SKO w T. z dnia [...] nr [...] została uchylona. W obiegu prawnym znajdują się 3 decyzje SKO w T. w przedmiotowej sprawie: decyzja SKO z dnia [...] [...], decyzja SKO z [...][...], decyzja SKO z [...][...]. Decyzja SKO w T. z dnia [...] bez uprzedniego usunięcia z obiegu prawnego decyzji SKO z [...] nie powinna być wydana. Skarżący podnieśli, że we wniosku z dnia [...] podali na czym polega ich interes prawny w tej sprawie. Organ nadzoru niezależnie od tego, kto składa wniosek, winien ustalić, czy przy wydawaniu decyzji przez Wójta Gminy L. z [...] nastąpiły wady określone w art. 156 § 1 K.p.a. bez względu na granice żądania zgłoszonego przez stronę żądającą wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji. W ocenie skarżących w podstawie prawnej decyzji Wójta Gminy L. z dnia [...] brak wskazania skąd osoba podpisująca decyzje wywodzi swoje kompetencje oraz z jakiego przepisu wynikają kompetencje organu nadzoru. Naruszono tym samym art. 107 § 3 K.p.a. W ocenie skarżących zjazd powinien być wykonany nie bezpośrednio z ulicy S. [...] w G., lecz pośrednio przez dostęp do dz. Nr [...] i powinien być przeprowadzony w innym miejscu, przez inną działkę, która ma dostęp do drogi publicznej. Niestarannie poczynione ustalenia faktyczne wymagają ponownego rozpoznania sprawy lokalizacji zjazdu i są podstawą do uchylenia decyzji. SKO nie odróżnia decyzji wydanej na podstawie art. 29 ustawy o drogach publicznych, tj. decyzji o zezwoleniu zarządcy drogi na lokalizację zjazdu od decyzji wydanej na podstawie art. 39 ust. 3 i 3a i 40 ust. 7 ustawy o drogach publicznych i art. 53 ust. 4 pkt 9 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Skarżący wskazali także na naruszenie art. 10 § 1 K.p.a. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie wyrażając pogląd, że argumenty zawarte w skardze nie zasługują na uwzględnienie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skargę należało uwzględnić. Wniosek skarżących o stwierdzenie nieważności decyzji Wójta Gminy L. z dnia [...] znak [...] został po raz pierwszy rozpoznany negatywnie przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] znak [...]. Od tej decyzji zostało wniesione odwołanie (wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy) rozstrzygnięte decyzją SKO z [...] znak [...]. Decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] uchylono zaskarżoną decyzję w całości i umorzono postępowanie. Na decyzję tą złożono skargę. Na mocy wyroku tut. Sądu z dnia 29 grudnia 2008 r. sygn. II SA/Bd 602/08 uchylono tą decyzję. Skutkiem takiego rozstrzygnięcia było to, że "odżyło" odwołanie skarżących od decyzji z dnia [...] znak [...]. Decyzją z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze rozpoznało to odwołanie i utrzymało w mocy decyzję swoją z [...]. Tymczasem SKO w dniu [...] wydało decyzję nr [...] jako organ pierwszej instancji odmawiającą wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy L. z dnia [...] znak [...]. Decyzja z [...] nr [...] została wydana w sytuacji, gdy sprawa była rozstrzygnięta inną decyzją ostateczną (zachodzi tożsamość przedmiotowa i podmiotowa) z rażącym naruszeniem zasady powagi rzeczy osądzonej, co uzasadnia stwierdzenie jej nieważności i poprzedzającej ją decyzji l instancji, na podstawie art. 156 § 1 pkt 3 K.p.a. Sąd rozpoznaje sprawę niezależnie od granic skargi. Należy nadmienić, że celem postępowania o stwierdzenie nieważności jest jedynie rozważenie, czy zachodzi jedna z przesłanek wymienionych w art. 156 § 1 K.p.a., a nie ponowne merytoryczne rozpoznanie sprawy, w związku z powyższym nie ma potrzeby ustosunkowania się do innych zarzutów skargi. Uzasadnia to, na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) postanowienie jak w sentencji.