II GSK 291/10
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2011-02-17
Skład orzekający: Krystyna Anna Stec, Jan Bała, Jacek Kuza
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wykorzystanie dotacji celowej następuje z chwilą zapłaty za zrealizowane zadanie, czy też z chwilą realizacji celu, na który dotacja została udzielona, w sytuacji gdy przepisy odrębne stanowią o sposobie udzielenia i rozliczenia dotacji?Ratio decidendi
Wykorzystanie dotacji celowej może nastąpić zarówno przez zapłatę za zrealizowane zadanie, jak i przez realizację celów wskazanych w przepisach odrębnych, jeśli takie przepisy regulują sposób udzielenia i rozliczenia dotacji. W przypadku dotacji z Funduszu Kościelnego, gdzie istnieją przepisy odrębne (ustawa, rozporządzenie, statut), o wykorzystaniu dotacji decyduje realizacja celu, na który została udzielona, a nie wyłącznie moment zapłaty. Dotacja została wykorzystana w terminie, jeśli zadanie zostało wykonane w terminie, nawet jeśli zapłata nastąpiła po jego zakończeniu, ale w ramach obowiązujących przepisów finansowo-księgowych.Stan faktyczny
Parafia Rzymskokatolicka otrzymała dotację celową z Funduszu Kościelnego na instalację antywłamaniową. Umowa określała termin wykonania zadania do 31 grudnia 2008 r. i wykorzystania dotacji do tego samego dnia, z obowiązkiem zwrotu niewykorzystanej kwoty do 15 stycznia 2009 r. Zadanie zostało wykonane do 15 grudnia 2008 r., a faktura wystawiona 23 grudnia 2008 r. z terminem płatności w 2009 r. Płatność dokonano 8 stycznia 2009 r. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji zobowiązał parafię do zwrotu dotacji, uznając ją za wykorzystaną po terminie. WSA uchylił tę decyzję, uznając, że dotacja została wykorzystana przez realizację celu. Minister wniósł skargę kasacyjną, kwestionując wykładnię WSA.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Krystyna Anna Stec Sędzia NSA Jan Bała Sędzia del. WSA Jacek Kuza (spr.) Protokolant Piotr Mikucki po rozpoznaniu w dniu 17 lutego 2011 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 3 grudnia 2009 r. sygn. akt V SA/Wa 1273/09 w sprawie ze skargi P. w L. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] czerwca 2009 r. nr [...] w przedmiocie zobowiązania do zwrotu dotacji celowej wykorzystanej po terminie obowiązywania umowy oddala skargę kasacyjną.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. wyrokiem z dnia 3 grudnia 2009 r., sygn. akt V SA/Wa 1273/09, uchylił zaskarżoną przez Parafię Rzymskokatolicką p.w. [...] w L. decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] czerwca 2009 r. nr [...] wydaną w przedmiocie zwrotu dotacji celowej.
Przedstawiając stan faktyczny sprawy Sąd pierwszej instancji stwierdził, że wnioskiem z dnia 28 marca 2006 r. Parafia Rzymskokatolicka p.w. [...] w L. wystąpiła do Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji o udzielenie dotacji z Funduszu Kościelnego na wykonanie instalacji przeciwwłamaniowej w kościele w L. Decyzją z dnia [...] marca 2008 r. między innymi wnioskowana dotacja w kwocie 9.500 zł została przyznana. W oparciu o tę decyzję dnia 15 kwietnia 2008 r. została zawarta umowa pomiędzy Ministrem Spraw Wewnętrznych i Administracji, a Parafią Rzymskokatolicką pod wezwaniem [...] w L., dotycząca przekazania i wykorzystania środków na realizację wskazanego w decyzji zadania. Zgodnie z umową zadanie miało być wykonane w terminie od dnia 4 marca 2008 r. do 31 grudnia 2008 r., parafia zobowiązana była do wykorzystania dotacji do dnia 31 grudnia 2008 r., względnie do zwrotu niewykorzystanej dotacji do dnia 15 stycznia 2009 r. na rachunek MSWiA oraz do przedłożenia Ministrowi sprawozdania z wykonania zadania.
Decyzją z dnia [...] kwietnia 2009 r. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji zobowiązał Parafię Rzymskokatolicką p.w. [...] w L. do zwrotu dotacji celowej w kwocie 9.500 zł przyznanej na realizację zadania "wykonanie instalacji antywłamaniowej w kościele parafialnym" wraz z odsetkami liczonymi od dnia 16 stycznia do 15 lutego 2009 r. oraz odsetkami liczonymi jak od zaległości podatkowej za okres od dnia 16 lutego 2009 r. do dnia zwrotu dotacji. W uzasadnieniu tej decyzji stwierdzono, że środki dotacji zostały wykorzystane po terminie, który w umowie został określony na dzień 31 grudnia 2008 r., ponieważ płatność za wykonanie zadania została dokonana przelewem w dniu 8 stycznia 2009 r. Ponieważ dotacja jest wydatkiem ze środków publicznych, nie ma podstaw do wydatkowania środków dotacji po upływie wyznaczonego terminu. Środki nie pozostają już bowiem wtedy w dyspozycji jednostki, która je otrzymała, Oznacza to, że Parafia dokonała wydatków ze środków publicznych bez upoważnienia, co uzasadniało nałożenie obowiązku ich zwrotu.
We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy Parafia Rzymskokatolicka p.w. [...] w L. wyjaśniła, że roboty zostały wykonane terminowo do dnia 15 grudnia 2008 r. i bez zastrzeżeń, wykonawca wystawił fakturę 23 grudnia 2008 r. z terminem płatności w 2009 r. Powołując się na pogląd NSA wyrażony w sprawach II GSK 362 – 363/08, strona podniosła, że wykorzystanie dotacji następuje nie tylko poprzez zapłatę za wykonanie zadania, ale także poprzez osiągnięcie celów. W Parafii w L. cel ten został osiągnięty w dniu 15 grudnia 2008 r., gdy roboty zostały zakończone. W ocenie Parafii wykorzystać to nie znaczy dokonać ostatecznej zapłaty, ale zrealizować zadanie w zakresie rzeczowym, dokonać odbioru, uruchomienia technicznego.
Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji decyzją z dnia [...] czerwca 2009 r. utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] kwietnia 2009 r. Odnosząc się do argumentów zawartych we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy organ stwierdził, że dokonywanie wydatków ze środków finansowych pochodzących z dotacji powinno być realizowane w ujęciu kasowym, co oznacza dokonanie wydatku w terminie zakreślonym umową i dokonanie księgowania w momencie dokonania zapłaty zobowiązania, pod datą i na podstawie wyciągu bankowego.
W/w decyzja została zaskarżona do WSA w W. przez Parafię Rzymskokatolicką p.w. [...] w L. W skardze powtórzono zarzuty zaprezentowane we wniosku strony o ponowne rozpatrzenie sprawy. Skarżący dodał ponadto, że w świetle rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 23 sierpnia 1990 r. w sprawie rozszerzenia zakresu celów Funduszu Kościelnego (Dz. U. Nr 61, poz. 354) środki z tego funduszu przeznacza się miedzy innymi na konserwację i remonty obiektów sakralnych i kościelnych o wartości zabytkowej; o zasadach działalności Funduszu Kościelnego stanowi, zgodnie z art. 10 ustawy z dnia 20 marca 1950 r. o przejęciu przez Państwo dóbr martwej reki, poręczeniu proboszczom posiadania gospodarstw rolnych i utworzeniu Funduszu Kościelnego (Dz. U. Nr 9/50 poz. 87 ze zm.), jego statut będący załącznikiem do uchwały nr 148 Rady Ministrów z dnia 7 listopada 1991 r. w sprawie statutu Funduszu Kościelnego (M.P. Nr 39, poz. 379), który określa cele na jakie może świadczyć Fundusz oraz sposób udzielenia i rozliczania świadczeń, choć nie czyni tego kompleksowo. Rozstrzygając tę skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. uznał, że z prawidłowo ustalonego i nie kwestionowanego przez skarżącą Parafię stanu faktycznego wynika, że zadanie na które udzielona została dotacja celowa zostało wykonane bez zastrzeżeń do dnia 15 grudnia 2008 r., faktura VAT została wystawiona przez wykonawcę z 14-dniowym terminem zapłaty w dniu 23 grudnia 2008 r., ale zapłata została dokonana w dniu 8 stycznia 2009 r. Przytaczając treść art. 144 ust. 1 i 4 ustawy z dnia 30 czerwca 2005 r. o finansach publicznych (Dz. U. Nr 249/05 poz. 2104 ze zm.), Sąd pierwszej instancji wyjaśnił, że przepis ten reguluje dwie sytuacje związane z udzieleniem dotacji: gdy udzielenie dotacji regulują tylko przepisy ustawy o finansach publicznych i drugą gdy przepisy odrębne stanowią o sposobie udzielenia i rozliczenia dotacji. W tej drugiej sytuacji wykorzystanie dotacji następuje przez zrealizowanie zadania. W związku z tym w celu oceny zgodności zaskarżonej decyzji z prawem należało rozstrzygnąć, czy wykorzystanie dotacji nastąpiło przez zrealizowanie celu na jaki została udzielona, czy też dopiero przez zapłatę za zadanie, na które dotacja została udzielona. Ani umowa dotycząca udzielenia dotacji, ani też pisma wysyłane przez organ w tej sprawie nie precyzowały, co należy rozumieć pod pojęciem wykorzystania dotacji. O udzieleniu dotacji stanowią przepisy ustawy o Funduszu Kościelnym i wydanego na jej podstawie rozporządzenia Rady Ministrów określające cele, na jakie przeznaczone są środki Funduszu Kościelnego. Statut tego Funduszu odsyła natomiast w zakresie rozliczeń do ogólnie obowiązujących przepisów finansowo-księgowych i stanowi, że dokonuje się ich w terminie roku, co nie odnosi się do roku budżetowego. Sąd wyjaśnił dalej, że zgodnie z art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości (Dz. U. Nr 76/02 poz. 694 ze zm.), Parafia była zobowiązana zaksięgować fakturę VAT wystawioną przez wykonawcę po stronie kosztów w miesiącu jej otrzymania, a nie w dacie przewidzianej zapłaty, bowiem w księgach rachunkowych jednostki należy ująć wszystkie osiągnięte, przypadające na jej rzecz przychody i obciążające ją koszty związane z tymi przychodami dotyczące danego roku obrotowego, niezależnie od terminu ich zapłaty.
Odnosząc się do stwierdzenia organu, że dokonywanie wydatków ze środków finansowych pochodzących z dotacji powinno być realizowane w ujęciu kasowym, co oznacza dokonanie wydatku w terminie zakreślonym umową i dokonanie księgowania w momencie zapłaty zobowiązania, pod datą i na podstawie wyciągu bankowego, Sąd pierwszej instancji zauważył, że w ujęciu kasowym realizowane jest nie wydatkowanie, ale otrzymanie dotacji, tzn. dotacja jest księgowana po stronie przychodów w momencie jej otrzymania przez beneficjenta. Wydatkowanie dotacji jako koszt jest księgowane zgodnie z przywołanym przepisem art. 6 ust. 1 ustawy o rachunkowości.
W konkluzji WSA w W. stwierdził, że wykorzystanie przedmiotowej dotacji nastąpiło w dacie zrealizowania celu, na który została przyznana, czyli w 2008 r. co oznacza, że dotacja została wykorzystana w terminie, a zobowiązanie skarżącej Parafii do zwrotu tej dotacji zostało orzeczone z naruszeniem art. 144 ust. 1 i 4 ustawy o finansach publicznych. Dlatego Sąd pierwszej instancji uchylił zaskarżoną decyzję.
W skardze kasacyjnej od tego wyroku Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji zarzucił naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 144 ust. 4 ustawy o finansach publicznych polegającą na uznaniu, że według tego przepisu wykorzystanie dotacji nastąpiło w dacie zrealizowania celu, na który została przyznana, a nie w chwili zapłaty za zrealizowanie zadania.
Uzasadniając wskazany zarzut autor skargi kasacyjnej zauważył, że użycie w art. 144 ust. 4 ustawy o finansach publicznych zwrotu "w szczególności" umieszcza na pierwszym planie fakt zapłaty za realizację zadania. Zwrot ten odnosi się do całej treści zdania, a nie tylko do jego pierwszej części, w związku z czym pojęcie to należy rozumieć w ten sposób, że wykorzystanie dotacji następuje przez zapłatę. Dlatego zapłata za wykonane zadanie dokonana przez Parafię Rzymskokatolicką p.w. [...] w L., naruszyła wskazany w § 9 ust. 1 umowy z dnia 15 kwietnia 2008 r. ostateczny termin wykorzystania dotacji, określony na dzień 31 grudnia 2008 r. Odrębne przepisy wskazane przez Sąd pierwszej instancji jako stanowiące o sposobie udzielenia i rozliczenia dotacji, określają jedynie cele, na jakie przeznaczone mają być środki Funduszu Kościelnego. Nie odnoszą się jednak do sposobu udzielania i rozliczania dotacji, ponieważ ze względu na zmiany w organizacji i funkcjonowaniu naczelnych organów administracji państwowej, przestały istnieć podmioty wymienione w § 2 statutu Funduszu Kościelnego. Dlatego w obecnym stanie faktycznym i prawnym dotacje z Funduszu Kościelnego udzielane są na podstawie decyzji Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji i zawieranych w ich następstwie umów z beneficjentami, a rozliczane na podstawie przepisów ustawy o finansach publicznych. Minister zarzucił też, że interpretacji pojęcia wykorzystania dotacji celowej nie można dokonywać w oderwaniu od treści art. 157 ustawy o finansach publicznych, w którym została zawarta zasada roczności budżetu. Z przepisu tego wynika, że niezrealizowane kwoty wydatków z budżetu państwa wygasają, z zastrzeżeniem ust. 2 i 3, z upływem roku budżetowego. Oznacza to wygaśnięcie uprawnień danej jednostki do dokonania wydatku w wysokości kwoty, która nie została dotychczas wykorzystana. Jedyne możliwości niewygaśnięcia wydatków budżetu państwa z upływem roku budżetowego, określone są w art. 157 ust. 2 i 3 ustawy o finansach publicznych. Środki przedmiotowej dotacji nie podlegały jednak wyłączeniu od zasady roczności budżetu. Dlatego też niezrealizowane z upływem roku budżetowego wydatki z udzielonej dotacji wygasły i podlegały zwrotowi do budżetu państwa do dnia 15 stycznia 2009 r. Nie można więc w ocenie autora skargi kasacyjnej uznać, że przedmiotowa dotacja została wykorzystana w terminie określonym w zawartej umowie, oraz że nie było podstaw do dochodzenia jej zwrotu do budżetu państwa.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną Parafia Rzymskokatolicka p.w. [...] w L. wniosła o jej oddalenie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z przepisem art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej p.p.s.a. - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach określonych skargą kasacyjną. Granice te określają zarzuty i wnioski wskazane w treści tej skargi. Oznacza to, iż Naczelny Sąd Administracyjny może kontrolować wyłącznie to (z wyjątkiem istnienia przyczyn nieważności postępowania - art. 183 § 2 p.p.s.a., których w niniejszej sprawie Sąd nie stwierdził), czy w sprawie doszło rzeczywiście do naruszenia przepisów wskazanych w podstawie skargi kasacyjnej (art. 174 p.p.s.a.). Jednocześnie NSA nie może wychodzić poza zarzuty skargi kasacyjnej i badać, czy Sąd I instancji nie naruszył także innych przepisów, których strona wnosząca tę skargę nie podała w jej podstawie, to jest nie zarzuciła ich naruszenia.
Analizując jedyny złożony zarzut skargi kasacyjnej należy na wstępie zauważyć, że wbrew zawartemu w skardze twierdzeniu, iż dotyczy on naruszenia art. 144 ust. 4 ustawy z dnia 30 czerwca 2005 r. o finansach publicznych, dalej ustawa o finansach publicznych (Dz. U. Nr 249/05 poz. 2104 ze zm.), przez jego błędną wykładnię polegającą na uznaniu, że według tego przepisu wykorzystanie dotacji nastąpiło w dacie zrealizowania celu, na który została przyznana, a nie w chwili zapłaty za zrealizowanie zadania, w istocie dotyczył on przede wszystkim drugiej przewidzianej w art. 174 p.p.s.a. postaci naruszenia prawa materialnego, tj. niewłaściwego zastosowania tego przepisu do niespornego stanu faktycznego.
Zgodnie z art. 144 ust. 4 ustawy o finansach publicznych (który to przepis ma w sprawie zastosowanie z uwagi na datę wydania zaskarżonej decyzji), wykorzystanie dotacji następuje w szczególności przez zapłatę za zrealizowane zadania, na które dotacja była udzielona, albo w przypadku gdy przepisy odrębne stanowią o sposobie udzielenia i rozliczenia dotacji, wykorzystanie następuje przez realizację celów wskazanych w tych przepisach. Z takiego brzmienia jednoznacznie wynika, że wykorzystanie dotacji może nastąpić zarówno przez zapłatę za zrealizowane zadanie, jak i przez realizację celów wskazanych w przepisach odrębnych stanowiących o sposobie udzielenia i rozliczenia dotacji. Skoro więc przepis ten przewiduje wprost tę możliwość rozliczenia dotacji, którą kwestionuje w sprawie organ, to zarzucane naruszenie art. 144 ust. 4 ustawy o finansach publicznych nie polega na błędnym zrozumieniu tego przepisu, ale na błędzie w subsumcji, tj. zastosowaniu przewidzianej w nim możliwości do stanu faktycznego, który nie spełnia wymogów przewidzianych w tym przepisie.
Analiza przepisu art. 144 ust. 4 ustawy o finansach publicznych wskazuje, że oprócz wskazanych wprost w tym przepisie dwóch sposobów wykorzystania dotacji, możliwe są jeszcze inne sposoby ich wykorzystania. Świadczy o tym jednoznacznie zawarty w tym przepisie zwrot "w szczególności" wskazujący na przykładowe tylko wyliczenie sposobów wykorzystania dotacji. Wbrew twierdzeniom autora skargi, ustawodawca nie wprowadził pomiędzy dwoma wymienionymi wprost w art. 144 ust. 4 ustawy o finansach publicznych sposobami wykorzystania dotacji, a także innymi możliwymi sposobami - jakiejkolwiek gradacji. Nie można więc twierdzić, że zapłata za zrealizowanie zadania jest pierwszym, czy podstawowym sposobem wykorzystania dotacji, bo przy takiej wykładni nie dałoby się wyjaśnić, w jakich sytuacjach można sięgać do pozostałych sposobów. Przepis art. 144 ustawy o finansach publicznych, ani też inne przepisy nie zawierają bowiem w tym zakresie żadnych wskazówek.
Zgodnie z art. 144 ust. 4 ustawy o finansach publicznych in fine, możliwość wykorzystania dotacji przez realizację celów na które została przyznana, zależy od tego, czy istnieją przepisy odrębne stanowiące o sposobie udzielenia i rozliczenia takiej dotacji. Sąd pierwszej instancji jako przepisy takie wskazał ustawę z dnia 20 marca 1950 r. o przejęciu przez Państwo dóbr martwej ręki, poręczeniu proboszczom posiadania gospodarstw rolnych i utworzeniu Funduszu Kościelnego, dalej ustawa o utworzeniu Funduszu Kościelnego (Dz. U. Nr 9/50 poz. 87 ze zm.), wydanego na jej podstawie rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 23 sierpnia 1990 r. w sprawie rozszerzenia zakresu celów Funduszu Kościelnego (Dz. U. Nr 61/90 poz. 354) oraz Statut Funduszu Kościelnego nadany Uchwałą Rady Ministrów z dnia 7 listopada 1991 r. w sprawie statutu Funduszu Kościelnego (M.P. Nr 39/91 poz. 279).
W powołanej ustawie oraz rozporządzeniu z dnia 23 sierpnia 1990 r. wskazane zostały cele, na jakie przeznacza się środki z Funduszu Kościelnego, co pozwala bez wątpliwości stwierdzić, że przeznaczenie dotacji będącej przedmiotem postępowania na wykonanie instalacji antywłamaniowej w zabytkowym kościele w L., w celach tych się mieści. Należy przy tym wyrazić pogląd, że wskazane przeznaczenie przedmiotowej dotacji mieści się w ramach utrzymania kościołów, o którym mowa w art. 9 ust. 1 pkt 1 ustawy o utworzeniu Funduszu Kościelnego. Służy bowiem pośrednio utrzymaniu zabytkowego wyposażenia kościoła w nieuszczuplonym stanie.
Odnośnie sposobu udzielenia i rozliczenia dotacji z Funduszu Kościelnego, stosowne, choć niekompleksowe zapisy znalazły się w Statucie Funduszu Kościelnego, do czego upoważniała delegacja zawarta w art. 10 ust. 2 ustawy o utworzeniu Funduszu Kościelnego. Zgodnie z tym przepisem bowiem, Statut uchwalony przez Radę Ministrów miał określić organizację Funduszu Kościelnego, sposób tworzenia jego organów i zasady działalności, co należy odnieść nie tylko do organów Funduszu, ale i do zasad funkcjonowania samego Funduszu. Delegacja ta została we wskazanej części zrealizowana w § 8, 9 i 10 Statutu Funduszu Kościelnego. Przepisy te określiły bowiem zasady udzielania dotacji (podmioty, które mogą ubiegać się o dotacje, sposoby aplikowania o nie, sposób przekazywania przyznanych środków - "w obrocie bezgotówkowym") oraz sposób rozliczania dotacji ("w terminie roku na zasadach określonych w ogólnie obowiązujących przepisach finansowo-księgowych"). Ma rację Sąd pierwszej instancji wskazując na art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości (t. j. Dz. U. Nr 76/02 poz. 694 ze zm.), jako mający w sprawie zastosowanie obowiązujący przepis finansowo-księgowy, który nakazuje właśnie ujmowanie w księgach rachunkowych jednostki wszystkich osiągniętych, przypadających na jej rzecz przychodów i obciążających ją kosztów związanych z tymi przychodami, dotyczących danego roku obrotowego, niezależnie od terminu ich zapłaty.
Analiza wskazanych przepisów pozwala przyjąć, że wypełniają one dyspozycję art. 144 ust. 4 ustawy o finansach publicznych w części, w jakiej dopuszcza on wykorzystanie dotacji przez realizację celu udzielenia dotacji wskazanego w tych przepisach. W okolicznościach rozpatrywanej sprawy oznacza to, że w związku z niewątpliwą zapłatą w dniu 8 stycznia 2009 r. przez Parafię w L. za wykonaną instalację antywłamaniową, o wykorzystaniu przyznanej dotacji przesądza realizacja celu, na który została udzielona. Realizacja tego celu nastąpiła natomiast w tej sprawie w grudniu 2008 r., ponieważ roboty zostały wykonane terminowo i bez zastrzeżeń do dnia 15 grudnia 2008 r., a faktura za nie została wystawiono w dniu 23 grudnia 2008 r.
Zbieżna z przedstawioną wyżej wykładnia przepisów art. 144 ust. 4 ustawy o finansach publicznych została już zaprezentowana w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego. W uzasadnieniu wyroku z dnia 8 października 2008 r., II GSK 362/08 stwierdzono, że nie jest uprawniona wykładnia pojęcia wykorzystania dotacji zawartego w art. 144 § 4 ustawy o finansach publicznych wyłącznie w ten sposób, że wykorzystanie dotacji następuje poprzez zapłatę, skoro powołany przepis wymienia dwa sposoby wykorzystania dotacji, przy czym drugi sposób polegający na realizacji celów określonych w odrębnych przepisach z reguły polegał będzie także na realizacji zadań niezbędnych do osiągnięcia wskazanych w odrębnych przepisach celów.
W związku z przykładowym tylko wymienieniem w art. 144 ust. 4 ustawy o finansach publicznych dwóch sposobów wykorzystania dotacji, należy również wyrazić zapatrywanie, że nawet gdyby nie podzielić poglądu, iż wskazane przez WSA w W. przepisy odrębne stanowią o sposobie udzielenia i rozliczenia dotacji, to i tak nie mogłoby to wykluczać możliwości uznania za dopuszczalne innych jeszcze sposobów wykorzystania dotacji takiej dotacji. Przykładowo można tu wskazać realizację zadania niezbędnego do osiągnięcia celów wskazanych w ustawie o Funduszu Kościelnym, co nie musi być równoznaczne z osiągnięciem tych celów.
Nie jest przekonujący zarzut skargi kasacyjnej sprowadzający się do twierdzenia, że skoro nie istnieją organy określone w Statucie Funduszu Kościelnego, a ich obowiązki przejął Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji, to przepisy Statutu Funduszu Kościelnego nie odnoszą się do sposobu udzielania i rozliczania dotacji. Przytoczone wyżej przepisy, w tym również przepis rangi ustawowej, nie zostały bowiem uchylone, w związku z czym należy stwierdzić, że skoro Minister przejął zadania realizowane wcześniej przez organy Funduszu Kościelnego, to powinien również stosować wynikające z obowiązujących przepisów zasady udzielania i rozliczania dotacji z tego Funduszu.
Również powołany w skardze kasacyjnej przepis art. 157 ustawy o finansach publicznych i wynikająca z niego zasada roczności budżetu nie mogły zmienić oceny skargi kasacyjnej. Ani ten przepis, ani ustawa o finansach publicznych nie definiuje użytego w art. 157 określenia "niezrealizowane kwoty wydatków budżetu państwa". Nie naruszając więc tego przepisu należy przyjąć, że skoro zadanie polegające na wykonaniu instalacji antywłamaniowej w zabytkowym kościele w L. zostało wykonane w 2008 r., to przekazana w formie dotacji z budżetu państwa kwota przeznaczona na wykonanie tego zadania została w istocie zrealizowana w 2008 r. O trafności takiej oceny przekonuje z jednej strony nieuchronność zapłaty kwoty dotacji wynikająca z faktu wystawienia i zaakceptowania w grudniu 2008 r. faktury VAT za wykonanie instalacji antywłamaniowej, a z drugiej strony fakt rzeczywistej zapłaty za tę instalację w dniu 8 stycznia 2009 r.
Na koniec należy zauważyć, że zarzuty i wywody skargi kasacyjnej oparte były w dużej części na argumentacji zaprezentowanej w wyroku WSA w W. z dnia 5 października 2007 r., sygn. akt V SA/Wa 1103/07, która nie została jednak podzielona w tamtej sprawie przez Sąd drugiej instancji. Naczelny Sąd Administracyjny bowiem, wyrokiem z dnia 8 października 2008 r. w sprawie II GSK 362/08 uchylił wyrok WSA w W., a także decyzje Ministra dotyczące zwrotu na rzecz budżetu państwa niewykorzystanych środków finansowych, na podstawie art. 144 ust. 1 i 3 ustawy o finansach publicznych. Podzielając wykładnię zaprezentowaną przez NSA w sprawie II GSK 363/08, Sąd w niniejszym składzie nie znalazł usprawiedliwionych podstaw do uwzględnienia skargi kasacyjnej. Dlatego na podstawie art. 184 p.p.s.a. została ona oddalona.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło