V SA/Wa 1339/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Izabella Janson, Sędzia WSA - Irena Jakubiec-Kudiura (spr.), Sędzia WSA - Barbara Mleczko-Jabłońska, Protokolant - Małgorzata Broniarek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 grudnia 2009r. sprawy ze skargi Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego przy udziale H. F. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia ... lipca 2009r. nr .... w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego Oddala skargę. Zaskarżonym postanowieniem z ... lipca 2009 r. Dyrektor Izby Skarbowej w W. utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego dla W., mocą którego umorzył on z urzędu postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie tytułu wykonawczego nr ... Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla ... Postanowienie to zapadło w następującym stanie faktycznym: Postanowieniem z ... maja 2006 r. nr ... Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla ... w oparciu o wskazaną w nim podstawę prawną nałożył na H. F. obowiązek przedstawienia szczegółowo określonej dokumentacji technicznej dotyczącej samowolnie wzniesionej wiaty i oranżerii dobudowanej do budynku bliźniaczego, położonego w W. przy ul ...- w terminie 2 miesięcy od daty otrzymania postanowienia. Dokumentacja zarówno techniczna jak i geodezyjna miała być wykonana przez osoby posiadające stosowne uprawnienia. Następnie uznając, że wspomniany obowiązek nie został wykonany, postanowieniem z ... sierpnia 2006r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego, zobowiązał H. F. ażeby wpłaciła na poczet wykonania wymaganej dokumentacji zaliczkę w kwocie ... zł. w terminie 14 dni od otrzymania postanowienia. ... stycznia 2008 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wystosował do H. F. upomnienie nr ... wzywające ją do wykonania obowiązku polegającego na wpłaceniu w terminie 7 dni żądanej zaliczki pod rygorem wszczęcia postępowania egzekucyjnego w administracji. Po bezskutecznym upływie terminu wskazanego w upomnieniu wierzyciel Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla m. ... wystawił tytuł wykonawczy nr ... na kwotę ... zł. i skierował go do Naczelnika Urzędu Skarbowego dla W. celem przeprowadzenia postępowania egzekucyjnego. Postanowieniem z ... marca 2009 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego dla W. umorzył z urzędu postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie tytułu wykonawczego .. . Organ wskazał, że zaliczki zażądano na podstawie art. 262 § 2 ustawy kpa, co powoduje, iż ze względu na to, że zaliczka żądana w oparciu o wspomniany przepis nie jest ściśle zaliczona do kosztów postępowania, uniemożliwia wystawienie tytułu wykonawczego. Organ powołując się na stanowisko komentatorów wyrażone w komentarzu do art. 262 kpa Adamiak- Borkowski wskazał przy tym, że niedokonanie zaliczki powoduje, że organ sam może powołać rzeczoznawcę na koszt strony, a następnie ustalić koszty postępowania w trybie art. 264 § 1 kpa, które dopiero wówczas będą podlegać egzekucji. Od postanowienia tego wierzyciel złożył zażalenie. W zażaleniu wierzyciel zakwestionował pogląd organu dotyczący charakteru żądanej zaliczki i powołując się na treść art. 265 kpa, który stanowi, że "wszelkie nie uiszczone w terminie opłaty i koszty postępowania oraz inne należności wynikłe z tego postępowania podlegają ściągnięciu w trybie przepisów o egzekucji administracyjnej świadczeń pieniężnych" wskazał, że daje on podstawę do wystawienia tytułu wykonawczego. Postanowieniem z ... lipca 2009 r. Dyrektor Izby Skarbowej w W. utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy. W uzasadnieniu wskazał, że zgodnie z treścią art. 29 § 1 i 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, organ egzekucyjny bada z urzędu dopuszczalność egzekucji administracyjnej, z tym, że badaniu nie podlega zasadność i wymagalność obowiązku egzekucyjnego. Ponadto w oparciu o treść art. 59 § 1 pkt 7 i § 4 ustawy postępowanie egzekucyjne umarza się jeżeli egzekucja administracyjna lub zastosowany środek egzekucyjny są niedopuszczalne albo zobowiązanemu nie doręczono upomnienia, mimo, że obowiązek taki ciążył na wierzycielu. Postanowienie wydaje się na żądanie zobowiązanego, wierzyciela lub z urzędu. Organ egzekucyjny wskazał, że kierując do egzekucji tytuł wykonawczy popełnił błąd, w wyniku którego doszło do wszczęcia niedopuszczalnej egzekucji. Organ podniósł, że postanowienie nakazujące dłużniczce wpłatę zaliczki wydane zostało w oparciu o art. 81 c ustawy z 7 lipca 1994 r. prawo budowlane, który stanowi odpowiednik art. 89 ust. 1-3 tego prawa a wcześniej art. 56 ust.1-3 prawa budowlanego z 1974r., co powoduje, że należy uznać je za postanowienie wydane w toku postępowania, które nie rozstrzyga o istocie sprawy i ma charakter dowodowy art. ( 77 § 2) kpa. Przytaczając orzeczenia NSA organ podniósł, że konsekwencją charakteru postanowienia, które zmierza do przymuszenia dłużnika do dostarczenia określonej dokumentacji technicznej jest to, że organ nie miał możliwości egzekwowania zaliczki i wystawienia tytułu wykonawczego a jedynie zlecenia wykonania ekspertyzy na koszt strony. Tym samym brak było możliwości zastosowania treści art. 262 § 2 i art. 265 kpa celem ściągnięcia zaliczki. Od postanowienia tego wierzyciel - Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego złożył skargę. Postanowieniu zarzucił naruszenie art. 2 § 1 i art. 59 § 1 pkt 7 ustawy z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji ( t.j. Dz. U z 2005 r. Nr 229, poz.1954 ze zm.) poprzez ich błędną wykładnię, w związku z czym wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i poprzedzającego go postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego w W.. W uzasadnieniu skargi wierzyciel podniósł, że o ile można podzielić pogląd organu, że postanowienie nakazujące złożenie określonej dokumentacji technicznej celem wyjaśnienia sprawy ma charakter dowodowy, to nie można takiego charakteru przypisać postanowieniu nakładającemu obowiązek wpłacenia zaliczki. Zaliczka taka stanowi składnik kosztów postępowania (vide wyrok WSA VII SA/Wa 396/04) co powoduje, że zastosowanie do jej wyegzekwowania ma treść art. 265 kpa, zgodnie z którym wszelkie nie uiszczone w terminie opłaty i koszty postępowania oraz inne należności wynikłe z tego postępowania podlegają ściągnięciu w trybie przepisów o egzekucji administracyjnej świadczeń pieniężnych. Z przepisem tym koresponduje art. 2 § 1 pkt 3 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, który poddaje egzekucji administracyjnej należności pieniężne, inne niż wymienione w pkt.1 i 2, jeżeli pozostają we właściwości rzeczowej organów administracji publicznej. Wierzyciel zarzucił organowi, że poprzez uznanie żądania wpłacenia zaliczki na podstawie art. 262 § 2 kpa za pozbawione podstaw, organ wkroczył w kompetencje orzecznicze organu nadzoru budowlanego, co jest niedopuszczalne w świetle art. 29 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. W tym stanie rzeczy zaskarżone postanowienie jest błędne co uzasadnia jego uchylenie. Dyrektor Izby Skarbowej w W. wniósł o oddalenie skargi i odnosząc się do sprawy i zarzutów skargi podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. Uczestniczka postępowania H. F. wniosła o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Strony są zgodne co do tego, że punktem wyjścia dla rozważań w sprawie, jest charakter postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z ... maja 2006 r., mocą którego nałożono na H. F. obowiązek złożenia w terminie 2 miesięcy określonej dokumentacji technicznej dotyczącej dobudowanych samowolnie do budynku mieszkalnego wiaty i oranżerii. Strony uznają przy tym, że postanowienie to wydane w oparciu o treść art. 56 ust. 1 ustawy z 24 października 1974 r. prawo budowlane w zw. z art. 103 ust. 2 ustawy z 7 lipca 1994 r. prawo budowlane w zw. z art. 123 i art. 142 kpa, ma charakter dowodowy. Strony różnią się natomiast w ocenie charakteru postanowienia z 18 sierpnia 2006 r. wydanego w związku z niewykonaniem obowiązku dotyczącego złożenia dokumentacji. Postanowienie to wydane zostało na podstawie art.81c ust. 4 ustawy z 7 lipca 1994 r. prawo budowlane (t.j. Dz. U. 207 z 2003 r. poz.2016 z późn. zm.) w zw. z art. 262 § 2 i art. 265 oraz art. 123 i 142 ustawy kpa. Art. 81c ust. 1-3 stanowi odpowiednik art. 56 ust. 1 - 3 ustawy z 1974 r. prawo budowlane i jest to przepis o charakterze ogólnym i zarazem procesowym, w związku z czym powinien być powiązany ze stosownym przepisem części szczegółowej prawa budowlanego. Wynika to z faktu, że przepisy prawa budowlanego regulują samodzielnie kwestie ponoszenia kosztów postępowania niezależnie od reguł określonych w ustawie kpa (vide wyrok NSA w Gdańsku z 6 grudnia 2000 r. II SA/Gd 2016/98). Zgodnie z treścią art. 29 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji organ egzekucyjny z urzędu bada dopuszczalność egzekucji administracyjnej bez możliwości badania zasadności wydania tytułu wykonawczego przez wierzyciela. Nie oceniając zatem okoliczności, czy w związku z tym, że postępowanie w sprawie dotyczyło samowoli budowlanej i działania zmierzającego do oceny stanu technicznego wzniesionych budowli, w rzeczywistości prawidłowo zastosowano art. 81c ust. 1 a następnie art. 81 ust.4 prawa budowlanego z 7 lipca 1994 r., należy stwierdzić, że konsekwencją zastosowania treści art. 81c ust. 1 (poprzednio 89 ust 1), a dawniej 56 ust. 1 prawa budowlanego z 24 października 1974r., jest prawidłowe zastosowanie treści art. 81c ust.4 prawa budowlanego. Zwrócić bowiem należy uwagę na to, że niewykonanie nałożonego obowiązku o jakim mowa w art. 81c ust. 1 rodzi wyłącznie konsekwencję określoną treścią ust. 4 tegoż przepisu tj. możliwość zlecenia wykonania ocen lub ekspertyz na koszt osoby zobowiązanej do ich dostarczenia. Niezależnie zatem od treści art. 262 kpa w zw. z art. 265 kpa i tego, że zaliczka stanowi część kosztów postępowania, na dłużniku nie spoczywa obowiązek jej uprzedniego wpłacenia. W świetle treści art. 81c prawa budowlanego zachodzi taka sytuacja, w której chcąc doprowadzić w celach dowodowych do wykonania obowiązku o charakterze niepieniężnym, organ sam jest tymczasowo zobowiązany do wyłożenia związanych z tym kwot pieniężnych, a następnie dopiero rozliczenia ich w sytuacji określonej treścią art. 265 kpa, przy czym treść tego przepisu, nie wyklucza następnie zastosowania w takim przypadku treści art. 264 kpa. Okoliczność ta powoduje, że brak jest wobec tego w przedmiotowej sprawie możliwości skutecznego prowadzenia egzekucji w oparciu o tytuł wykonawczy ..., którą w związku z tym słusznie organ uznał za niedopuszczalną w świetle treści art. 29 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Sąd nie podziela stanowiska skarżącego, że ocena dopuszczalności egzekucji takiego obowiązku, jest wkroczeniem w obowiązki orzecznicze organu, a zatem stanowi naruszenie treści art. 29 ust. 1 w/w ustawy. Zaznaczyć należy, że fakt, iż co do zasady określony obowiązek podlega egzekucji w myśl treści art. 2 § 1 pkt 3 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, nie przesądza o tym, że jego egzekucja w konkretnym postępowaniu egzekucyjnym jest zawsze dopuszczalna. Z tych przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny uznając, że skarga jest niezasadna, oddalił ją na podstawie art. 151 p.p.s.a.