I SA/Wa 1586/09
WyrokWSA w Warszawie2009-12-08
Skład orzekający: Gabriela Nowak, Joanna Skiba, Elżbieta Sobielarska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja odmawiająca stwierdzenia nieważności decyzji o odmowie ustalenia odszkodowania za zajęcie nieruchomości w okresie przed jej wywłaszczeniem, wydana na podstawie przepisów prawa administracyjnego, może być uznana za rażąco naruszającą prawo, jeśli roszczenie ma charakter cywilnoprawny?Ratio decidendi
Organy administracji publicznej nie mogą orzekać o odszkodowaniu za bezumowne korzystanie z nieruchomości przed datą, w której przeszła ona na własność Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego, gdyż takie roszczenia mają charakter cywilnoprawny i powinny być dochodzone przed sądami powszechnymi. Odmowa ustalenia takiego odszkodowania przez organ administracyjny, choć może być uchybieniem formalnym (np. zamiast umorzenia postępowania), nie stanowi rażącego naruszenia prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., które uzasadniałoby stwierdzenie nieważności decyzji.Stan faktyczny
Skarżąca B.W. domagała się odszkodowania za bezumowne korzystanie z nieruchomości w okresie od października 2000 r. do lipca 2006 r. Prezydent Miasta G. odmówił ustalenia tego odszkodowania decyzją z grudnia 2007 r. Wojewoda [...] oraz Minister Infrastruktury utrzymali w mocy tę decyzję, odmawiając stwierdzenia jej nieważności. Skarżąca wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów k.p.a. i k.p.c. oraz Konstytucji RP, argumentując, że organy administracji powinny były rozpoznać sprawę merytorycznie, powołując się na wcześniejsze orzeczenia sądów i zasady dotyczące kolizji jurysdykcji.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Gabriela Nowak (spr.) Sędziowie: WSA Joanna Skiba WSA Elżbieta Sobielarska Protokolant Jolanta Dominiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 grudnia 2009 r. sprawy ze skargi B.W. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] sierpnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę.
I SA/Wa 1586/09
UZASADNIENIE
Minister Infrastruktury decyzją z dnia [...] sierpnia 2009 r. nr [...], po rozpatrzeniu odwołania B. W. od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2008 r. nr [...], odmawiającej stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta G. z dnia [...] grudnia 2007 r. orzekającej o odmowie ustalenia odszkodowania w łącznej wysokości [...] zł wraz z odsetkami, za zajęcie przez okres od l października 2000 r. do 4 lipca 2006 r., nieruchomości oznaczonej jako działki nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...] oraz nr [...], położonej w G. przy ul. [...], obręb [...], stanowiącej obecnie własność Gminy Miasta G., dla której Sąd Rejonowy w G. III Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi księgę wieczystą KW nr [...] - utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Wojewody P. z dnia [...] sierpnia 2008r.
Przedmiotowa decyzja wydana została w oparciu o następujące ustalenia faktyczne:
Decyzją z dnia [...] czerwca 2000 r. nr [...] Prezydent Miasta G., wykonujący zadanie starosty z zakresu administracji rządowej, orzekł o wywłaszczeniu, za odszkodowaniem w kwocie [...] zł, na rzecz Gminy Miasta G., nieruchomości oznaczonej w ewidencji gruntów jako działki nr: [...], [...], [...], [...], [...], [...] oraz [...], położonej w G. przy ul. [...], obręb [...], dla której Sąd Rejonowy G. III Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi księgę wieczystą KW nr [...]. Przedmiotowa nieruchomość była przeznaczona pod modernizację i rozbudowę ul. [...] w G.
Decyzją z dnia [...] stycznia 2001 r., nr [...], po rozpatrzeniu odwołania B. W., Wojewoda [...] utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta G. z dnia [...] czerwca 2000 r.
Wyrokiem z dnia 25 lipca 2001 r., sygn. akt: II SA/Gd 902/01, Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w Gdańsku uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2001 r.
Decyzją z dnia [...] stycznia 2002 r., nr [...], Wojewoda [...] uchylił decyzję Prezydenta Miasta G. z dnia [...] czerwca 2000 r., w zakresie pkt 3 i w tym zakresie ustalił odszkodowanie za wywłaszczoną nieruchomość w wysokości [...] zł, zaś w pozostałym zakresie utrzymał w mocy wskazaną decyzję. W dniu 27 lutego 2002 r. wypłacono B. W. odszkodowanie w wysokości [...] zł.
Wyrokiem z dnia 31 maja 2005 r., sygn. akt II SA/Gd 671/02, po rozpatrzeniu skargi B.W., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uchylił decyzję Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2002 r.
Wojewoda [...] ostateczną decyzją z dnia [...] lipca 2006 r. nr [...] uchylił punkt 3 decyzji Prezydenta Miasta G., wykonującego zadanie starosty z zakresu administracji rządowej, z dnia [...] czerwca 2000 r. nr [...], w którym ustalono na rzecz dotychczasowej właścicielki nieruchomości, oznaczonej w ewidencji gruntów jako działki nr: [...], [...], [...], [...], [...], [...] oraz [...], położonej w G. przy ul. [...], obręb [...], dla której Sąd Rejonowy G. III Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi księgę wieczystą KW nr [...], B. W., odszkodowanie w kwocie [...] zł. Jednocześnie Wojewoda [...] w tej samej decyzji orzekł o ustaleniu na rzecz B. W. odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość w kwocie [...] zł. Powyższa kwota została pomniejszona o kwotę [...] zł. już wcześniej wypłaconą B. W..
Decyzją z dnia [...] sierpnia 2000 r. nr [...] Prezydent Miasta G., wykonujący zadanie starosty z zakresu administracji rządowej, zezwolił na niezwłoczne zajęcie przedmiotowej nieruchomości przez Zarząd Dróg i Zieleni w G. Decyzji tej został nadany rygor natychmiastowej wykonalności.
W następstwie złożonego przez B. W. odwołania Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] grudnia 2000 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta G., wykonującego zadanie starosty z zakresy administracji rządowej, z dnia [...] sierpnia 2000 r. nr [...].
Na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2000 r. nr [...] B. W. wniosła skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego - Ośrodek Zamiejscowy w Gdańsku, którą następnie Naczelny Sąd Administracyjny oddalił wyrokiem z dnia 25 lipca 2001 r. w sprawie sygn. akt II SA/Gd 186/01.
Na skutek wniesionego w dniu 10 lipca 2006 r. przez B. W. pozwu o zasądzenia na jej rzecz od pozwanej Gminy Miasta G. kwoty [...] zł. tytułem odszkodowania za bezumowne korzystanie ze stanowiącej jej własność nieruchomości zajętej w związku z rozbudową ul. [...], Sąd Rejonowy G. w G. postanowieniem w sprawie sygn. akt [...] z dnia [...] września 2006 roku zniósł postępowanie w sprawie i odrzucił w/w pozew.
Sąd Okręgowy w G., postanowieniem z dnia [...] grudnia 2006 r. w sprawie sygn. akt [...] oddalił zażalenie wniesione na w/w postanowienie Sądu Rejonowego G. w G.
Sąd Okręgowy w G. wskazał, że immanentnym elementem instytucji wywłaszczenia jest odszkodowanie. Sąd Okręgowy podkreślił, ze rozdział 5 działu trzeciego ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2000 r., Nr 46, poz. 543 ze zm.) reguluje wyczerpująco instytucję odszkodowania za wywłaszczenie nieruchomości, zatem stosownie przepisów kodeksu cywilnego powinno być w tym zakresie wyłączone. Sąd Okręgowy podkreślił, ze odszkodowanie w trybie postępowania administracyjnego obejmuje zarówno szkodę w postaci damnum emergens, jak też w szczególnych wypadkach utracone korzyści, tak więc sprawa ustalenia odszkodowania dochodzonego przez powódkę należy do drogi postępowania administracyjnego.
Pismem z dnia 21 listopada 2007 r. B. W. wezwała Gminę Miasta G. do zapłaty kwoty [...] zł. wraz z odsetkami za bezumowne korzystanie ze stanowiącej jej własność nieruchomości, oznaczonej w ewidencji gruntów jako działki nr: [...], [....], [...], [...], [...], [...] oraz [...], położonej w G. przy
ul. [...], obręb [...], stanowiącej obecnie własność Gminy Miasta G., za okres od 1 października 2000 r. do 4 lipca 2006 r., która została zajęta w związku z rozbudową ulicy [...].
Prezydent Miasta G., wykonujący zadanie starosty z zakresu administracji rządowej, decyzją z dnia [...] grudnia 2007 r. nr [...], orzekł o odmowie ustalenia odszkodowania, w łącznej wysokości [...] zł wraz z odsetkami za zajęcie za okres od 1 października 2000 r. do 4 lipca 2006 r. przedmiotowej nieruchomości.
Na skutek nie wniesienia w ustawowym terminie przez B. W. odwołania, w/w decyzja stała się ostateczna w dniu 13 marca 2008 r.
Pismem z dnia 20 maja 2008 r., adresowanym do Prezydenta Miasta G., wykonującego zadanie starosty zakresu administracji rządowej, B. W. wniosła o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta Miasta G., wykonującego zadanie starosty z zakresu administracji rządowej, z dnia [..] grudnia 2007 r.
nr [...], podnosząc, iż "podstawa prawna została nieprawidłowo zastosowana, albowiem postępowanie wywłaszczeniowe obejmowało jedynie odszkodowanie za wywłaszczenie gruntu, a nie zapłaty za bezumowne korzystanie z gruntu w okresie od 1 października 2000 r. do 4 lipca 2006 r.".
Prezydent Miasta G., wykonujący zadanie starosty zakresu administracji rządowej postanowieniem z dnia [...] maja 2008 r., przekazał według właściwości Wojewodzie [...] w/w wniosek B. W.
Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] sierpnia 2008 r., nr [...], odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta G. z dnia [...] grudnia 2007 r., nr [...], wskazując na bezpodstawność dochodzenia zapłaty za bezumowne korzystanie z gruntu (instytucję z zakresu prawa cywilnego) na podstawie ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, gdyż ustawa ta takiej możliwości nie przewiduje.
Organ I instancji podniósł, iż możliwość dochodzenia należności z tytułu bezumownego korzystania z nieruchomości zajętej pod drogę publiczną przez Skarb Państwa lub właściwe jednostki samorządu terytorialnego za okres przed dniem 1 stycznia 1999 r. istniał jedynie na gruncie warunków określonych w art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną.
Pismem z dnia 10 września 2008 r. B. W. złożyła odwołanie od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2008 r., zarzucając rażące naruszenie art. 128 i następnych ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami oraz przepisów art. art. 7, 8, 10 , 11 i 107 § 3 kpa.
Minister Infrastruktury decyzją z dnia [...] sierpnia 2009 r. nr [...], po rozpatrzeniu odwołania B. W. od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2008 r. -utrzymał w mocy zaskarżoną decyzje.
Organ odwoławczy w uzasadnieniu decyzji podkreślił, ze postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej jest postępowaniem nadzwyczajnym i stanowi formę nadzoru. Przedmiotem tego postępowania jest ustalenie czy ostateczna decyzja administracyjna poddana nadzorowi w nadzwyczajnym trybie jest dotknięta którąkolwiek z wad wymienionych wart. 156 § 1 kpa oraz czy nie zachodzą przesłanki negatywne do stwierdzenia nieważności, o których mowa w art. 156 § 2 kpa.
Oznacza to, że w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej obowiązkiem organu jest rozpatrywanie sprawy wyłącznie w granicach określonych przez przepis art. 156 § 1 kpa.
Zgodnie z art. 156 § 1 pkt 2 kpa organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która została wydana bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa.
Minister Infrastruktury stwierdził, że objęcie gruntu w posiadanie przez Zarząd Dróg i Zieleni w G. nastąpiło na podstawie decyzji Prezydenta Miasta G. z dnia [...] sierpnia 2000 r. zezwalającej na niezwłoczne zajęcie nieruchomości z nadanym rygorem natychmiastowej wykonalności.
Organ odwoławczy wskazał, że przepis art. 122 ustawy o gospodarce nieruchomościami przewiduje możliwość zezwolenia, w drodze decyzji, na niezwłoczne zajęcie nieruchomości, jeżeli zwłoka w zajęciu nieruchomości uniemożliwiałaby realizację celu publicznego.
Minister Infrastruktury wskazał, że ani powyższy przepis, ani powołany w odwołaniu przepis art. 128 ustawy o gospodarce nieruchomościami, ani inne przepisy ustawy o gospodarce nieruchomościami, nie przewidują odszkodowania za korzystanie z nieruchomości przez podmiot realizujący cel publiczny w okresie przed wydaniem ostatecznej decyzji wywłaszczeniowej.
Organ odwoławczy wskazał, że rozstrzygnięcie sprawy indywidualnej w formie decyzji administracyjnej jest dopuszczalne wyłącznie wówczas, gdy w systemie prawnym istnieje norma prawna uprawniająca do działania w takiej właśnie formie.
Minister Infrastruktury podkreślił, że powołane we wniosku przepisy art. 224 i art. 225 kodeksu cywilnego nie mogą stanowić podstawy do rozstrzygnięcia sprawy na drodze decyzji administracyjnej. Przepisy kodeksu cywilnego nie stanowią samodzielnej podstawy do prowadzenia postępowania administracyjnego, przepisy te mogą mieć zastosowanie w postępowaniu administracyjnym tylko wtedy, gdy odsyła do nich konkretny przepis prawa materialnego.
Organ odwoławczy podniósł, ze zarówno powołana przez wnioskodawczynię podstawa prawna (art. 224 kc i art. 225 kc), jak i treść żądania w sposób jednoznaczny przesadza, że roszczenie ma charakter cywilnoprawny.
Minister Infrastruktury wskazał, że odszkodowanie, którego domaga się skarżąca w niniejszej sprawie, jest odszkodowaniem za bezumowne korzystanie z nieruchomości przed datą, w której przeszła ona na własność Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego. Nie jest więc ono regulowane przepisami prawa administracyjnego, co oznacza, że postępowanie administracyjne w sprawie odszkodowania za bezumowne korzystanie z nieruchomości wobec braku podstawy prawnej jest bezprzedmiotowe.
Tym samym, zdaniem Ministra Infrastruktury odmowa przyznania odszkodowania za korzystanie z nieruchomości w okresie od dnia 1 października 2000 r. do dnia 4 lipca 2006 r., narusza prawo, jednakże nie w stopniu rażącym.
Organ odwoławczy podkreślił, iż zgodnie z orzecznictwem sądowo-administracyjnym z rażącym naruszeniem prawa mamy do czynienia, gdy stwierdzone naruszenie prawa wywołuje skutki nie dające się pogodzić z wymaganiami praworządność, którą należy chronić nawet kosztem obalenia decyzji ostatecznej.
Rozstrzygnięcie o odmowie przyznania odszkodowania zamiast umorzenia postępowania stanowi uchybienie, które nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy, skoro umorzenie postępowania, jak i odmowa przyznania odszkodowania sprowadzają się do tego, że strona nie może otrzymać odszkodowania.
Minister Infrastruktury wskazał, w związku z powołanym w odwołaniu wyrokiem Sądu Najwyższego z dnia 26 maja 2006 r., sygn. akt III CZP 19/05, iż w wyroku tym wskazano na możliwość dochodzenia odszkodowania za bezumowne korzystanie z nieruchomości zajętych pod drogi publiczne, które z dniem 1 stycznia 1999 r. stały się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego, niemniej jednak nie wskazano w powyższym wyroku na możliwość dochodzenia takiego roszczenia na drodze administracyjnoprawnej.
Skargę na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] sierpnia 2009 r. nr [...], do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła B. W.
Skarżąca zarzucała zaskarżonej decyzji naruszenie:
- art. 156 § 1 pkt 2 kpa poprzez niezastosowanie i utrzymanie w mocy decyzji Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2008r. odmawiającej stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta G. z dnia [...] grudnia 2007 r., w sytuacji gdy decyzja ta rażąca narusza prawo, a w tym art. 66 § 4 kpa, 365 kpc;
- art. 66 § 4 kpa poprzez niezastosowanie wynikającej z tej regulacji zasady, iż w sytuacji gdy sąd powszechny i organ administracji publicznej uznają się za niewłaściwe do rozpatrzenia sprawy, to prawomocne orzeczenie sądu powszechnego stwierdzające właściwość organu administracji publicznej w danej sprawie wiąże organ, jeżeli sąd powszechny orzekł w sprawie jako pierwszy, a jego orzeczenia stało się prawomocne;
- art. 365 kpc poprzez nieuwzględnienie przy wydaniu rozstrzygnięcia, mocy wiążącej prawomocnego orzeczenia Sądu Rejonowego G. w G.,
- art. 8 kpa poprzez prowadzenie postępowania w sposób dyskredytujący zaufanie obywateli do organów Państwa,
- art. 7 kpa wskutek nieuwzględnienia słusznego interesu obywatela poprzez dopuszczenie do sytuacji, w której w obrocie prawnym pozostają decyzję zamykające skarżącej drogę do zaspokojenia roszczeń majątkowych,
- art. 107 § 3 kpa poprzez niepełne uzasadnienie przedmiotowej decyzji, a w szczególności brak odniesienia się do prawomocnego postanowienia Sądu Rejonowego G. w G. z dnia [...] września 2006 r. i skutków tego orzeczenia w wymiarze określenia organu właściwego do rozpatrzenia sprawy,
- art. 2 Konstytucji RP, zasady praworządności, poprzez załatwienie sprawy w sposób pozbawiający jednostkę skutecznego prawa do merytorycznego rozpatrzenia sprawy.
Skarżąca wnosiła o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.
Skarżąca w uzasadnieniu skargi wskazała, że organy administracji publicznej nie dostrzegły kolizji zachodzącej pomiędzy zajętym stanowiskiem, a celem i zasadniczą treścią art. 66 § 4 kpa, którego wykładnia nie powinna nastręczać trudności.
Skarżąca podniosła, że analiza tej regulacji i art. 1991 kpc prowadzi do wniosku, że w wypadku sporu negatywnego o właściwość między organem administracji publicznej a sądem powszechnym, o właściwości decyduje ten organ, do którego zainteresowany skierował podanie.
Wskazała, na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia
20 marca 2008r. (sygn. II SA/Ke 1/08), w którym stwierdzono, iż "sens art. 66 § 4 kpa nie ogranicza się tylko do tego, iż organ, w przypadku gdy wcześniej sąd powszechny uznał się za niewłaściwy, nie może zwrócić podania, ale sprowadza się do tego, że w takiej sytuacji organ administracyjny ma obowiązek merytorycznie rozpatrzyć sprawę".
Skarżąca podkreśliła, wskazując na naruszenie art. 107 kpa, że organ, który wydał zaskarżone rozstrzygnięcie, nie odniósł się do prawomocnego postanowienia Sądu Rejonowego G. w G. z dnia [...] września 2006 r. i skutków tego orzeczenia w wymiarze określenia organu właściwego do rozpatrzenia sprawy. Brak odwołania się do powyższej kwestii w uzasadnieniu decyzji pociąga za sobą bardzo istotne trudności, mianowicie trudność prawidłowej oceny, czy i w jakim stopniu organ rozważył skutki wynikające z dyspozycji art. 66 § 4 kpa. Analizy takiej należałoby oczekiwać tym bardziej, iż stanowisko w tej kwestii determinuje właściwość organu do załatwienia sprawy.
W odpowiedzi na skargę Minister Infrastruktury wnosił o jej oddalenie i podtrzymał argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sad Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest do zbadania, czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik postępowania.
Celem instytucji stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej (orzeczenia administracyjnego) jest eliminacja z obrotu prawnego decyzji administracyjnej (orzeczenia administracyjnego) obarczonej ciężkimi wadami wymienionymi w art. 156 § 1 kpa.
Postępowanie nadzorcze prowadzone w oparciu o art. 156-158 kpa podlega takim samym regułom procesowym jak postępowanie zwykłe z tym, że odmienny jest przedmiot obu postępowań. W postępowaniu zwykłym organ zmierza do wyjaśnienia stanu faktycznego i rozstrzyga merytorycznie sprawę, zaś w postępowaniu nadzorczym przedmiotem jest decyzja (z reguły ostateczna) i ustalenie, czy została ona wydana z wadami, o których mówi art. 156 § 1 kpa. Przy ustalaniu wystąpienia przesłanek z art. 156 § 1 pkt 2 kpa organ winien badać nie tylko samą treść decyzji oraz zachowanie przepisów procedury administracyjnej przy jej wydawaniu, lecz także ustalić czy weryfikowane rozstrzygnięcie nie narusza rażąco przepisów prawa materialnego stanowiącego podstawę jego wydania.
Akta postępowania administracyjnego i treść uzasadnienia zaskarżonych decyzji wskazują, że Wojewoda [...] oraz Minister Infrastruktury w postępowaniu nadzorczym wyjaśnili należycie istotne okoliczności sprawy zarówno pod względem procesowym jak i materialnym.
Istotą stwierdzenia nieważności decyzji jest to, że przesłanka będąca przyczyną stwierdzenia tej nieważności istniała już w dacie wydania tej decyzji. Inaczej mówiąc, decyzja, której stwierdzono nieważność, wydana została niezgodnie z prawem obowiązującym w dacie jej wydania, przy czym niezgodność ta spełnia, co najmniej jedną z przesłanek, ustawowo określonych, jako przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji.
Skarżąca wskazując, że roszczenie o wynagrodzenie za korzystanie z rzeczy bez tytułu prawnego jest roszczeniem cywilnoprawnym podniosła, że nie eliminuje to właściwości organu administracji publicznej do załatwienia sprawy oraz wskazując na art. 66 § 4 kpa podniosła, że organ administracji miał obowiązek rozpoznać sprawę merytorycznie.
Zarzuty skargi są niezasadne.
Zarówno Wojewoda [...] jak i Minister Infrastruktury dokonały prawidłowej oceny ostatecznej decyzji Prezydenta Miasta G. wykonującego zadanie starosty z zakresu administracji rządowej z dnia [...] grudnia 2007 r.,
nr [...].
Należy mieć na uwadze, że gdy sąd powszechny uznał się za niewłaściwy, Prezydent Miasta G. nie zwrócił podania, lecz merytorycznie rozpatrzył sprawę.
W wyniku merytorycznego rozpoznania sprawy, odmówił wskazaną decyzją z dnia [...] grudnia 2007 r., ustalenia odszkodowania za zajęcie nieruchomości przy ul [...], w G. za okres od 1 października 2000 r. do 4 lipca 2006 r.
Organ podkreślił, ze odszkodowanie za wywłaszczoną nieruchomość określone w ostatecznej decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2006 r. nr [...] na kwotę [...] zł. dotyczy szkód, które skarżąca poniosła w związku z wywłaszczeniem nieruchomości i rekompensuje wszelkie szkody w tym polegające na zajęciu nieruchomości. Jak również wskazał, ze nie jest władny do orzekania na podstawie przepisów kodeksu cywilnego.
Stwierdzić należy, że merytoryczne rozpatrzenie podania nie oznacza automatycznie uwzględnienia podania.
Minister Infrastruktury w uzasadnieniu decyzji nadzorczej podkreślił, że organy administracji mogą orzekać w określonej sprawie wówczas, gdy dana sprawa jest regulowana przepisami prawa administracyjnego.
Minister Infrastruktury wyjaśnił, że decyzja Prezydenta Miasta G. wykonującego zadanie starosty z zakresu administracji rządowej, z dnia [...] grudnia 2007 r., nie została wydana z rażącym naruszeniem prawa, albowiem organy administracji nie mogą orzekać o odszkodowaniu za bezumowne korzystanie z nieruchomości, gdyż nie mogą orzekać o odszkodowaniu przed datą, w której przeszła ona na własność Skarbu Państwa czy też jednostki samorządu terytorialnego.
Zdaniem Sądu rozstrzygnięcie organu nadzoru nie budzi zastrzeżeń.
Jak podniósł Minister Infrastruktury, w związku z powołanym przez skarżącą w odwołaniu wyrokiem Sądu Najwyższego z dnia 26 maja 2006 r. sygn. akt III CZP 19/05, w wyroku tym wskazano na możliwość dochodzenia odszkodowania za bezumowne korzystanie z nieruchomości zajętych pod drogi publiczne, które z dniem 1 stycznia 1999 r. stały się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego, niemniej jednak nie wskazano w powyższym wyroku na możliwość dochodzenia takiego roszczenia na drodze administracyjnej.
Ma rację organ administracji, że możliwość dochodzenia roszczeń za bezumowne korzystanie z nieruchomości istnieje tylko przed sądami powszechnymi.
Oczywiście nie oznacza to, że odszkodowanie za wywłaszczoną nieruchomość nie powinno być ustalone w pełnym zakresie, co powinno znaleźć odzwierciedlenie w decyzji ustalającej wysokość odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość, to znaczy w decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2006 r. nr [...].
Jednakże decyzja ta nie była przedmiotem oceny organów nadzoru.
Niezasadny jest zarzut naruszenia przez organ art. 107 kpa.
Decyzja nadzorcza zawiera wszystkie elementy wyszczególnione w art. 107
§ 1 kpa.
Zdaniem Sądu motywy decyzji zostały ujęte w sposób przejrzysty, umożliwiający ich zrozumienie, wskazujący przesłanki faktyczne i prawne, którymi kierował się organ przy załatwianiu sprawy.
Nie jest zasadny zarzut, iż organ nadzoru nie odniósł się do postanowienia Sądu Rejonowego G. w G.
Organ nadzoru dokonał kontroli decyzji Prezydenta Miasta G. wykonującego zadanie starosty z zakresu administracji rządowej, z dnia [...] grudnia 2007 r., również pod tym względem i nie stwierdził aby Prezydent Miasta G. nie rozpoznał sprawy merytorycznie.
Organ administracji publicznej dokonał prawidłowych ustaleń, iż przy wydawaniu decyzji Prezydenta Miasta G. wykonującego zadanie starosty z zakresu administracji rządowej, z dnia [...] grudnia 2007 r., nie doszło do naruszenia prawa w stopniu skutkującym stwierdzenie nieważności. Wymieniona decyzja nie jest dotknięta żadną z wad wymienionych enumeratywnie w art. 156 § 1 kpa.
Mając powyższe na względzie, Sąd działając na podstawie przepisów art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło