I OSK 731/10

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2010-10-20

Skład orzekający: Joanna Runge-Lissowska, Jerzy Bujko, Aleksandra Łaskarzewska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej ma obowiązek przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego w postępowaniu o wydanie zaświadczenia o samodzielności lokalu, nawet jeśli postępowanie ma uproszczony charakter?
Ratio decidendi
Postępowanie o wydanie zaświadczenia ma uproszczony charakter i nie dopuszcza stosowania zasady ogólnej dopuszczalności dowodów z art. 75 § 1 k.p.a. W szczególności, przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego w takim postępowaniu jest niedopuszczalne. Organ opiera się na posiadanej dokumentacji, takiej jak inwentaryzacja powykonawcza i opinia rzeczoznawcy.
Stan faktyczny
Spółdzielnia Mieszkaniowa wniosła o wydanie zaświadczenia, że lokale użytkowe nie stanowią samodzielnych lokali w rozumieniu ustawy o własności lokali. Organ odmówił wydania takiego zaświadczenia, uznając lokale za samodzielne. Po wieloletnim postępowaniu administracyjnym i sądowym, WSA oddalił skargę Spółdzielni. Spółdzielnia wniosła skargę kasacyjną, zarzucając m.in. naruszenie przepisów postępowania poprzez zaniechanie przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego oraz błędną wykładnię art. 153 PPSA.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" w W. oraz oddalono wniosek pełnomocnika o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Joanna Runge-Lissowska Sędzia NSA Jerzy Bujko Sędzia WSA del. Aleksandra Łaskarzewska (spr.) Protokolant st. insp. sąd. Barbara Dąbrowska po rozpoznaniu w dniu 20 października 2010 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 grudnia 2009 r. sygn. akt VII SA/Wa 1867/09 w sprawie ze skargi Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" w W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia [...] sierpnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia w sprawie samodzielności lokalu 1. oddala skargę kasacyjną, 2. oddala wniosek pełnomocnika P. R. i M. M. o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 8 grudnia 2009 r. sygn. akt VII SA/Wa 1867/09 oddalił skargę Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" w W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia [...] sierpnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia w sprawie samodzielności lokali. Ów wyrok został wydany w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych. Postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2009r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie po rozpatrzeniu zażalenia Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" w W. utrzymało w mocy postanowienie Prezydenta m.st. Warszawy z dnia [...] sierpnia 2006r. Nr [...] o odmowie wydania zaświadczenia stwierdzającego, że lokale użytkowe nr [...] i nr [...] w budynku przy ul. [...] w W. nie stanowią samodzielnych lokali w rozumieniu art. 2 ustawy z dnia 24 czerwca 1994r. o własności lokali(Dz.U.2000.80.903.ze zm. ), dalej ustawy o własności lokali. Organ odwoławczy wskazał na następujące ustalenia faktyczne i prawne. Postanowieniem z dnia [...] listopada 2005r. Prezydent m.st. Warszawy odmówił Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" w W. wydania zaświadczenia, że w/w lokale użytkowe nie stanowią samodzielnych lokali w rozumieniu art. 2 ustawy własności lokali. W wyniku rozpoznania zażalenia Spółdzielni, Wojewoda Mazowiecki postanowieniem z [...] grudnia 2006r. uchylił zaskarżone postanowienie Prezydenta m.st. Warszawy z [...] listopada 2005r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Po ponownym rozpoznaniu sprawy, postanowieniem z [...] sierpnia 2006r. Nr [...] Prezydent m.st. Warszawy odmówił Spółdzielni wydania zaświadczenia o wskazanej we wniosku treści. Na skutek rozpoznania zażalenia Spółdzielni postanowieniem z [...] maja 2007r. Wojewoda Mazowiecki powtórnie uchylił zaskarżone postanowienie Prezydenta m.st. Warszawy z [...] sierpnia 2006r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. W wyniku rozpatrzenia skargi M. M. i P. R. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 26 września 2007r., sygn. akt II SA/Wa 1069/07 uchylił rozstrzygnięcie organu II instancji z dnia [...] maja 2007r., podnosząc w uzasadnieniu m.in., iż w sprawie nie występowała konieczność uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w znacznej części, o której mowa w art. 138 § 2 Kpa, uzasadniająca wydanie postanowienia kasacyjnego. Postanowieniem z dnia [...] maja 2007r., sygn. akt II OW 12/07 Naczelny Sąd Administracyjny rozstrzygając negatywny spór kompetencyjny wskazał, że organem właściwym rzeczowo w sprawie rozpatrzenia zażalenia na postanowienie Prezydenta m.st. Warszawy w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia w sprawie samodzielności lokalu mieszkalnego jest Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie. Dlatego postanowieniem z [...] września 2008r. Wojewoda Mazowiecki, przekazał Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu w Warszawie zażalenie Spółdzielni z dnia [...] września 2006r. Rozpatrując ponownie sprawę SKO wskazało, że Spółdzielnia w zażaleniu z dnia [...] września 2006r. podniosła m.in., iż nie zgadza się ze stwierdzeniem, że w wyniku przeprowadzonych przez M. M. oraz P. R. prac budowlanych, doszło do wyodrębnienia samodzielnych lokali, bowiem przedmiotowe lokale nr 2 i nr 3 nie mają samodzielnych wejść, ani odrębnych sanitariatów. Ponadto zdaniem skarżącego nie można nowo powstałych ścian (w wyniku przeprowadzonych prac budowlanych) uznać za trwałe przegrody budowlane, a tylko przy takim założeniu można mówić o istnieniu samodzielnego lokalu w świetle przepisów ustawy. W związku z tym oczywistym jest, iż w niniejszej sprawie występuje pomiędzy stronami M. M. i P. R., a Spółdzielnią spór, co do ustalenia, czy lokale te w wyniku przeprowadzonych prac budowlanych stały się samodzielnymi lokalami użytkowymi w rozumieniu przepisów ustawy. Zgodnie z art. 217 § 1 kpa organ administracji publicznej wydaje zaświadczenie na żądanie osoby ubiegającej się o zaświadczenie. W myśl zaś art. 217 § 2 Kpa, zaświadczenie wydaje się, jeżeli: urzędowego potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego wymaga przepis prawa, osoba ubiega się o zaświadczenie ze względu na swój interes prawny w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów lub stanu prawnego. W niniejszej sprawie występuje sytuacja wskazana w art. 217 § 2 pkt 1 Kpa, bowiem zgodnie z art. 2 ust. 3 ustawy o własności lokali, spełnienie wymagań statuujących samodzielny lokal mieszkalny stwierdza starosta w formie zaświadczenia. Natomiast wymagania jakim odpowiadać powinien lokal mieszkalny określone zostały w przepisie art. 2 ust. 2 ustawy o własności lokali: SKO nie uwzględniło zarzutów podniesionych przez Spółdzielnię w zażaleniu. W szczególności inwentaryzacja stanu istniejącego lokali nr [...] i nr [...] wykonana została przez uprawnioną osobę oraz pozytywnie zaopiniowana przez rzeczoznawcę do spraw bezpieczeństwa przeciwpożarowego. Ponadto ustalono, iż inwentaryzacja jest zgodna ze stanem istniejącym w terenie w dacie wydawania zaświadczenia. W ocenie Kolegium organ I instancji zasadnie stwierdził, że przedmiotowe lokale spełniają dwa podstawowe kryteria uznania ich za samodzielny lokal w rozumieniu art. 2 ust. 2 ustawy o własności lokali. Wykorzystywane są zgodnie z przeznaczeniem oraz - wbrew stanowisku skarżącej - są wydzielone trwałymi ścianami w obrębie budynku, wykonanymi w następstwie przeprowadzonych prac budowlanych. Organ podkreślił, że WSA w wyroku z dnia 26 września 2006r., sygn. akt II SA/Wa 1069/07 zważył, iż cyt. wyżej "przepis art. 2 ust. 2 ustawy o własności lokali stosuje się odpowiednio również do samodzielnych lokali wykorzystywanych zgodnie z przeznaczeniem na cele inne niż mieszkalne. Dla wyodrębnienia prawnego samodzielnego lokalu mieszkalnego, a zwłaszcza użytkowego, nie jest konieczne, aby izba, bądź izby posiadały pomieszczenia pomocnicze. Lokal samodzielny, to lokal spełniający odpowiednie wymagania budowlano-techniczne (...)". Co więcej, "zakres wymogów odnoszących się do samodzielności lokali musi być dostosowany do pojęcia w rozumieniu przepisów powołanej ustawy, a nie w rozumieniu przepisów ustawy — Prawo budowlane i przepisów wykonawczych do tej ustawy". Odnosząc się do zarzutu skarżącej, iż przedmiotowe lokale nie mają dostępu do sanitariatów, Kolegium uznało za sądem administracyjnym, iż posiadanie w lokalu mieszkalnym pomieszczeń pomocniczych, zwłaszcza pomieszczeń higieniczno-sanitarnych jest uzasadnione charakterem tego lokalu. Pomieszczenia użytkowe (zakład zegarmistrzowski, optyk, fotograf) służą natomiast zupełnie innym celom i niejednokrotnie nie wymagają zaplecza socjalnego, albowiem posiadają dostęp do pomieszczeń higieniczno-sanitarnych ogólnie dostępnych. Takie rozwiązania znane są polskiemu prawodawstwu. Ponieważ zgodnie z przepisem art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia, a zatem organ odwoławczy jest związany wykładnią art. 2 ust. 2 ustawy dokonaną przez sąd administracyjny. Spółdzielnia Mieszkaniowa "[...]" złożyła skargę na powyższe postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] sierpnia 2009r. zarzucając organowi, że postanowienie zostało wydane z naruszeniem: 1) art. 21 §2 k.p.a. w zw. z art. 2 ust. 2 i 3 ustawy o własności lokali poprzez uznanie, iż przedmiotowe lokale użytkowe spełniają kryterium samodzielnych lokali o innym przeznaczeniu; 2) art. 144 k.p.a. w zw. z art. 136 k.p.a. i art. 77 §1 k.p.a. poprzez zaniechanie przeprowadzenia niezbędnych czynności w celu wyczerpującego zebrania dowodów i materiałów w niniejszej sprawie; 3) art. 80 k.p.a. w zw. z art. 107§1 k.p.a. poprzez nie przedstawienie uzasadnienia faktycznego i prawnego wydanego rozstrzygnięcia, z którego wynikałoby, że organ dokonał wszechstronnej analizy materiału dowodowego, prowadzącej do uznania, że przedmiotowe lokale użytkowe są lokalami samodzielnymi o innym przeznaczeniu. W uzasadnieniu skargi zakwestionowano zarówno inwentaryzację stanu tych lokali, jak i opinię rzeczoznawcy ds. bezpieczeństwa przeciwpożarowego. Podkreślono, że prace budowlane zostały przeprowadzone bez wiedzy Spółdzielni, a zatem nie miała ona żadnego wpływu na ich zakres, przebieg, a co za tym idzie, również ich efekt. Ponadto lokale te nie są wydzielone trwałymi ścianami, nie mają samodzielnych wejść, a ponadto nie posiadają pomieszczeń pomocniczych (sanitariatów). Brak samodzielnych wejść wynika z tego, iż przedmiotowe lokale, wraz z trzecim, podobnym lokalem, położone są w jednym lokalu użytkowym, do którego jest samodzielne wejście z ulicy. W tym jednym dużym lokalu powstały 3 mniejsze lokale, które zostały przydzielone M. M., P. R. i K. D., z tym że z każdego z tych 3 mniejszych lokali wydzielono po 2,5 m2 do wspólnego korzystania przez wszystkich w/w użytkowników, jako korytarz. Powstaje zatem w opinii skarżącej wątpliwość do jakiej powierzchni lokali nr [...] i [...] odnosi się "inwentaryzacja stanu istniejącego lokali nr [...] i [...]", o której mowa w uzasadnieniu skarżonego orzeczenia — czy do całej powierzchni tych lokali, czy do powierzchni pomniejszonej o 2,5 m2 przeznaczonej na korytarz. W efekcie powstaje też pytanie, do jakiej powierzchni odnoszą się zaświadczenia o samodzielności lokali wystawione na w/w lokale. Powyższe zastrzeżenia i wątpliwości stanowią podstawę do kwestionowania przez SM "[...]" — właściciela budynku — zaświadczeń o samodzielności lokali nr [...] i [...] a w konsekwencji do żądania wyjaśnienia przedstawionych kwestii w drodze wniosku o wydanie zaświadczeń o przeciwnej treści. Nie negując faktu, że organ związany jest oceną prawną wyrażoną w wyroku WSA w Warszawie skarżąca wskazała, że w żadnym miejscu WSA nie stwierdził, że przedmiotowe lokale użytkowe są samodzielnymi lokalami w rozumieniu ustawy o własności lokali. Wniosek wynikający z uzasadnienia powołanego wyroku jest tylko taki, że Wojewoda nie powinien był uchylać zaskarżonego postanowienia, lecz wydać rozstrzygnięcie merytoryczne na podstawie art. 138 §1 k.p.a. WSA nie wypowiedział się definitywnie o tym, czy przedmiotowe lokale użytkowe są samodzielnymi lokalami o innym przeznaczeniu, a jedynie nakazał organowi odwoławczemu wydać merytoryczne orzeczenie w oparciu o przepis art. 138 §1 k.p.a. W tych okolicznościach Spółdzielnia wniosła o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi odwoławczemu, zasądzenie kosztów postępowania sądowego na rzecz skarżącej według norm przepisanych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w zaskarżonym wyroku uznał, że podniesione w skardze zarzuty nie zasługują na uwzględnienie, a Sąd z urzędu nie dopatrzył się w zaskarżonym postanowieniu takich naruszeń przepisów prawa, które uzasadniałyby jego wyeliminowanie z obrotu prawnego na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lub 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej jako ppsa Sąd I instancji przyjął, że kluczowe znaczenie dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy ma treść art. 153 ustawy P.p.s.a., zgodnie z którym ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Niniejsza sprawa była przedmiotem rozpoznania przez WSA w Warszawie, który wyrokiem z 26 września 2007r. w sprawie II SA/Wa 1069/07 uchylił kontrolowane wówczas postanowienie. W uzasadnieniu tego wyroku Sąd - oprócz wskazania na naruszenie przez organ art. 138 § 2 kpa, w oparciu o który wydane było kontrolowane postanowienie dokonał wykładni art. 2 ust. 2 ustawy o własności lokali stwierdzając, że samodzielnym lokalem mieszkalnym w rozumieniu tego przepisu jest zarówna wydzielona trwałymi ścianami w obrębie budynku jedna izba, jak i zespół izb przeznaczonych na pobyt stały ludzi. Sąd w wyroku tym uznał, że pomieszczenia pomocnicze wraz z izbą, jak też zespołem izb służą zaspokojeniu potrzeb mieszkaniowych, a więc wchodzą w skład samodzielnego lokalu mieszkalnego. Dla wyodrębnienia prawnego samodzielnego lokalu mieszkalnego, a zwłaszcza użytkowego nie jest jednak konieczne, aby izba lub izby posiadały pomieszczenia pomocnicze. Lokal samodzielny to lokal spełniający odpowiednie wymagania budowlano-techniczne, z którego można korzystać bez potrzeby korzystania z innego samodzielnego lokalu. Zakres wymogów odnoszący się do samodzielności lokali musi być dostosowany do tego pojęcia zdefiniowanego w ustawie o własności lokali, a nie w przepisach prawa budowlanego i przepisach wykonawczych do tego prawa. Potrzeba stosowania przepisów z zakresu prawa budowlanego ogranicza się do stwierdzenia, że przeznaczony do wyodrębnienia lokal mieszkalny spełnia wymogi lokalu przeznaczonego na stały pobyt ludzi według przepisów § 72-75 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12.04.2002r. w sprawie warunków technicznych jaki powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie oraz wymagania stawiane przez przepisy ochrony przeciwpożarowej. Dalej Sąd wskazał, że materiał dowodowy zebrany w aktach sprawy w tym m.in. inwentaryzacja dokonana [...] lipca 2006r. przez osobę posiadającą uprawnienia budowlane oraz ocena rzeczoznawcy ds. ppoż. pozwalał na zakończenie postępowania przez organ odwoławczy. Będąc związanym taką oceną prawną zawartą w uzasadnieniu powołanego wyroku Sąd I instancji w zaskarżonym wyroku stwierdził, że niezasadny jest zarzut skarżącej naruszenia przez organ odwoławczy art. 136 i 77 § 1 kpa poprzez nie przeprowadzenie niezbędnych czynności w celu należytego wyjaśnienia okoliczności sprawy oraz niedokonanie własnych ustaleń, które uzasadniałyby przejęte stanowisko. Sąd przyjął, że nie można organowi postawić zarzutu nienależytego wyjaśnienia okoliczności sprawy z uwagi na niedopuszczenie dowodu z opinii biegłego, która ostatecznie wyjaśniłaby zasadność zarzutów podnoszonych w zażaleniu przez Spółdzielnię. Skarżąca w żadnym miejscu (ani w zażaleniu ani jego uzupełnieniu ani wreszcie - innym dodatkowym piśmie) nie skonkretyzowała zarzutów kierowanych przeciwko rzetelności dowodów, w oparciu o które wydano zaświadczenia z [...] maja 2005r. o samodzielności przedmiotowych lokali. Zarówno w skardze jak i zażaleniu wskazuje się jedynie, że "spółdzielnia podważała inwentaryzacje stanu tych lokali jak i opinię rzeczoznawcy ds. bezpieczeństwa ppoż." Jednocześnie Spółdzielnia nie tylko nie przedstawiła żadnego dowodu na poparcie swoich twierdzeń, ale nawet ich nie uwiarygodniła, co uzasadniałoby postawienie organowi zarzutu nienależytego wyjaśnienia okoliczności sprawy. Sąd stwierdził też, że bez znaczenia są zarzuty skargi sprowadzające się do kwestionowania zakresu prac budowlanych przeprowadzonych przez M. M. i P. R. Roboty te zostały wykonane w oparciu o dokonane wcześniej zgłoszenie. Dokonanie natomiast zgłoszenia o przystąpieniu do wykonania robót budowlanych nie wszczyna odrębnego postępowania administracyjnego. Organ architektoniczno budowlany nie ma zatem obowiązku - do momentu ewentualnego zgłoszenia sprzeciwu - zawiadamiać jakiegokolwiek podmiotu o dokonaniu zgłoszenia zamiaru wykonania prac budowlanych. Natomiast ewentualne zarzuty co do zakresu tych prac mogą być podnoszone jedynie w odrębnym postępowaniu, do którego prowadzenia właściwe są organy nadzoru budowlanego, nie zaś w niniejszym postępowaniu - o wydanie zaświadczenia określonej treści. Sąd nie podzielił też zarzutu naruszenia art. 217 § 1 kpa w zw. z art. 2 ust. 2 i 3 ustawy o własności lokali. Uznał, że nie można postawić organowi zarzutu nieprawidłowego, wręcz dowolnego ustalenia, że lokale będące przedmiotem postępowania nie spełniają wymogu lokali samodzielnych. Jak wskazał organ - za rozstrzygnięciem WSA - dla przyjęcia powyższego niezbędne jest wykazanie dwóch przesłanek, a mianowicie, że jest to lokal wydzielony trwałymi ścianami w obrębie budynku oraz że wykorzystywany jest zgodnie z przeznaczeniem. Obie te przesłanki zostały spełnione w niniejszej sprawie. Powyższe wynika z inwentaryzacji powykonawczej sporządzonej przez osobę posiadającą odpowiednie uprawnienia. Opinia ta nie została skutecznie podważona przez skarżącą, zaś organ dodatkowo stwierdził, że jest zgodna ze stanem istniejącym w terenie. Ściany oddzielające lokale spełniają także warunki ochrony przeciwpożarowej, co wynika z faktu zaakceptowania inwentaryzacji stanu istniejącego przez rzeczoznawcę d.s. zabezpieczeń przecipożarowych (k. 44 akt sprawy). Druga przesłanka - wykorzystywanie lokalu zgodnie z jego przeznaczeniem nie była kwestionowana przez strony na żadnym etapie postępowania. Reasumując, Sąd I instancji wskazał, że prawidłowo organ uznał, iż lokale nr [...] i nr [...] spełniały - na datę wydania rozstrzygnięcia - warunki do uznania ich za lokale samodzielne w rozumieniu przepisów ustawy o własności lokali. Bez znaczenia pozostaje przy tym, że lokale te nie posiadają w swoim obrębie pomieszczeń pomocniczych takich jak sanitariaty. Ta kwestia była już przedmiotem rozważań przez WSA w wyroku z dnia 26 września 2007r. (strona 7 uzasadnienia) i niecelowym jest - wobec związania Sądu przedstawioną tam oceną - powtarzania tych argumentów. Nie stoi także na przeszkodzie prawidłowości ustaleń organu fakt, że lokale te posiadają wspólne wejście i powierzchnię korytarza - ok. 2,5 m2 - do wspólnego korzystania przez wszystkich użytkowników. Zaświadczenia o samodzielności tych lokali nie wskazują na ich powierzchnię. Stąd też prawidłowo organ administracji uznał, że w oparciu o art. 217 i 218 kpa należało odmówić Spółdzielni wydania zaświadczenia, że przedmiotowe lokale nie stanowią samodzielnych lokali w rozumieniu ustawy o własności lokali. W okolicznościach niniejszej sprawy wydanie takiego zaświadczenia byłoby niezgodne z rzeczywistym stanem faktycznym oraz prawny. Ponadto [...] maja 2005r. Prezydent Miasta St. Warszawy wydał M. M. i P. R. zaświadczenie wskazujące na to, że przedmiotowe lokale stanowią samodzielne lokale, a zatem zaświadczenie o przeciwnej treści niż żąda tego spółdzielnia. Z akt sprawy nie wynika, aby od daty wydania tego zaświadczenia zaistniała zmiana stanu faktycznego, która uzasadniałaby wydanie zaświadczenia o innej treści. Natomiast biorąc pod uwagę, że zaświadczenie - co do zasady - stanowi dokument, który korzysta z domniemania prawdziwości, wydanie dokumentu przeciwnej treści jest możliwe dopiero po obaleniu domniemania wynikającego z tego pierwszego dokumentu. Spółdzielnia Mieszkaniowa "[...]" w W. wniosła na podstawie art. 173 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.), dalej ppsa) –skargę kasacyjną od powyższego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 grudnia 2009 r. sygn. akt VII SA/Wa 1867/09. Powołując się przepis art. 174 pkt. 2) ppsa zaskarżonemu wyrokowi zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. a) art. 151 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ppsa poprzez oddalenie skargi w sytuacji, gdy skarżąca wykazała, iż organ administracji naruszył przepisy postępowania administracyjnego, a w szczególności: - art. 217 §1 i 2 k.p.a. w zw. z art 2 ust. 2 i 3 ustawy o własności lokali poprzez uznanie, iż przedmiotowe lokale użytkowe spełniają kryterium samodzielnych lokali o innym przeznaczeniu; - art. 144 k.p.a. w zw. z art. 218 § 2, art. 136 k.p.a. i art. 77 §1 k.p.a. poprzez zaniechanie przeprowadzenia niezbędnych czynności w celu wyczerpującego zebrania dowodów i materiałów w niniejszej sprawie; - art. 80 k.p.a. w zw. z art. 107 §1 k.p.a. poprzez nie przedstawienie uzasadnienia faktycznego i prawnego wydanego rozstrzygnięcia, z którego wynikałoby, że organ dokonał wszechstronnej analizy materiału dowodowego, prowadzącej do uznania, że przedmiotowe lokale użytkowe są lokalami samodzielnymi o innym przeznaczeniu. b) art. 153 ppsa poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie przy powoływaniu się na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 września 2007 r. sygn. II SA/Wa 1096/07. Wskazując na powyższe skarżąca Spółdzielnia wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie oraz zasądzenie na rzecz skarżącej, na podstawie art. 203 pkt 1 ppsa, kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego według norm przepisanych. W skardze kasacyjnej wskazano, iż Sąd I instancji uzasadniając zaskarżony wyrok, kierując się przepisem art. 153 ppsa, powołał się na wyrok WSA w Warszawie z dnia 26 września 2007 r. w sprawie II SA/Wa 1069/07, w którym wskazano "... że materiał dowodowy zebrany w aktach sprany w tym m.in. inwentaryzacja dokonana 10.07.2006 r. przez osobę posiadającą uprawnienia budowlane oraz ocena rzeczoznawcy d.s. p.poż., pozwalał na zakończenie postępowania przez organ odwoławczy". Analizując jednak uzasadnienie powołanego wyroku z dnia 26 września 2007 r. w sprawie skarżąca nie doszukała się wyżej cytowanego stwierdzenia. Istotnie znajduje się tam sformułowanie, iż "Wojewoda Mazowiecki nie napotkał w postępowaniu odwoławczym na ustawowe przeszkody uniemożliwiające mu zakończenie sprawy", jednak z pewność i brak jest tam konstatacji, aby zakończenie postępowania mogło (powinno) nastąpić na podstawie dotychczas zebranego materiału dowodowego. Zdaniem kasatora wydaje się natomiast, że z powyższego sformułowania wynika tylko tyle, że organ odwoławczy powinien zakończyć postępowanie w ramach własnych kompetencji, ale niekoniecznie z ograniczeniem się do dotychczas zebranego materiału dowodowego. Wskazuje na to wcześniejszy fragment omawianego uzasadnienia, w którym WSA stwierdził, że organ odwoławczy w pierwszej kolejności powinien dążyć do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy" i że w tym celu "może na żądanie strony lub z urzędu przeprowadzić postępowanie w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie albo zlecić przeprowadzenie tego rodzaju postępowania organowi, który wydał decyzję", stosując przepis art. 136 k.p.a. Tym samym zdaniem wnoszącej skargę kasacyjną w zaskarżonym wyroku błędnie zastosowano przepis art. 153 p.p.s.a. W istocie bowiem poczyniono błędne ustalenie, iż organ uprawniony był (czy też raczej zobowiązany) do wydania rozstrzygnięcia wyłącznie w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy bez konieczności jego uzupełnienia w trybie art. 136 k.p.a. (ewentualnie rozważenia takiej możliwości). Ponadto w opinii skarżącej Spółdzielni w żadnym miejscu przedmiotowego uzasadnienia WSA nie stwierdził, że przedmiotowe lokale użytkowe są samodzielnymi lokalami w rozumieniu art. 2 ust. 2 ustawy o własności lokali. Nie wypowiedział się bowiem definitywnie w tej kwestii. Z kolei organ odwoławczy wydał orzeczenie merytoryczne nie dokonując żadnych własnych ustaleń, które uzasadniałyby takie rozstrzygnięcie i ograniczył się do lakonicznego stwierdzenia w końcowej części uzasadnienia, iż uznaje zasadność rozstrzygnięcia organu I instancji. Nie przeprowadził w myśl art. 80 k.p.a. wszechstronnej analizy materiału dowodowego, która pozwalałaby na uznanie za udowodniony fakt samodzielności przedmiotowych lokali. Brak jest takich ustaleń w uzasadnieniu postanowienia organu odwoławczego. Przechodząc na grunt art. 107 §1 k.p.a. organ nie przedstawił też ani uzasadnienia faktycznego, ani prawnego dla uznania powyższych lokali za samodzielne. Mając na uwadze zarzuty stawiane przez skarżącą w toku postępowania, organ odwoławczy winien przeprowadzić na podstawie art. 136 k.p.a. postępowanie w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie, które pozwoliłyby na ocenę zasadności tych zarzutów (dowód z opinii ległego, który mógłby definitywnie rozstrzygnąć zaistniały spór). Organ nie wykonał jednak w tym kierunku żadnych czynności, w związku z czym jego postanowienie z dnia [...] sierpnia 2009 r. należało uznać za wadliwe i podlegające uchyleniu. Skoro zaś zaskarżony wyrok Sądu I instancji usankcjonował powyższe uchybienia organu, to winien zostać uchylony. Na rozprawie jaka odbyła się przed Naczelnym Sądem Administracyjnym dnia 20.10.2010r. uczestnicy M. M. i P. R. wnieśli o oddalenie skargi kasacyjnej i o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw, dlatego podlegała oddaleniu. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę tylko w granicach skargi kasacyjnej (art. 183 § 1 ppsa), z urzędu biorąc pod uwagę jedynie nieważność postępowania, co oznacza związanie przytoczonymi w skardze kasacyjnej jej podstawami, określonymi w art. 174 ppsa Wobec nie stwierdzenia zaistnienia przesłanek nieważności postępowania, oceniając wyrok Sądu pierwszej instancji w ramach zarzutów zgłoszonych w skardze kasacyjnej, Naczelny Sąd Administracyjny uznał te zarzuty za niezasadne. Zgodnie z art. 174 ppsa skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Autor skargi powinien wskazać konkretne, naruszone przez Sąd zaskarżanym orzeczeniem przepisy prawa materialnego i procesowego. W odniesieniu do prawa materialnego powinien wykazać, na czym polegała dokonana przez Sąd I instancji ich błędna wykładnia i niewłaściwe zastosowanie oraz jaka powinna być wykładnia prawidłowa i właściwe zastosowanie. Podobnie przy naruszeniu prawa procesowego należy wskazać przepisy tego prawa naruszone przez Sąd oraz podać, na czym polegało uchybienie tym przepisom i dlaczego uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego nie sposób zgodzić się z zarzutami podniesionymi w skardze kasacyjnej. Kasator podstawą zarzutów uczynił fakt wadliwej oceny przez sąd I instancji zaniechania przeprowadzenia przez organy dowodu z opinii biegłego na okoliczność samodzielności lokali. Tymczasem przepisy nie stanowią dopuszczalności przeprowadzenia tego dowodu w ramach uproszczonego postępowania w sprawach wydawania zaświadczeń. Uproszczony charakter postępowania sprawia, że nie można w nim stosować zasady, uregulowanej w art. 75§1 kpa - dopuszczenia jako dowodu wszystkiego, co może przyczynić się do wyjaśniania sprawy. Postępowanie wyjaśniające ogranicza się do ustalenia stanu faktycznego, prawnego na podstawie prowadzonej przez organ ewidencji, rejestru, zbioru dokumentów, czy też zbioru danych utrwalonych w inny sposób. Sposób oznaczenia lokali reguluje przepis art. 2 ust. 5 i 6 ustawy o własności lokali, stanowiąc o konieczności złożenia określonych w nich dokumentów. W aktach znajduje się dokumentacja techniczna, stanowiąca inwentaryzację powykonawczą, z zaznaczeniem wyodrębnionych lokali, sporządzona przez osobę z uprawnieniami budowlanymi, zawierająca akceptację rzeczoznawcy do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych. W tym stanie rzeczy nie można zgodzić się z kasatorem, iż Sąd I instancji nie słusznie przyjął, by w sprawie przeprowadzono konieczne dowody, dokonano prawidłowej oceny materiału dowodowego. Oceny tej nie mogło zmienić podnoszone w skardze kasacyjnej zaniechanie przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego, w sytuacji gdy jego przeprowadzenie było w tym postępowaniu niedopuszczalne. Za niezasadne uznać należało więc zarzuty naruszenia przepisów art. 151, 145§1pkt.1lit.c) ppsa w zw. z art. 136 kpa, 77§1 kpa, 80 kpa. Identycznie ocenić należało zarzut naruszenia przez Sąd I instancji przepisów art. 151, 145§ 1pkt.1lit.c)ppsa w zw. z art. 107§1 kpa poprzez nie przedstawienie uzasadnienia faktycznego i prawnego wydanego rozstrzygnięcia, z którego wynikałoby, że organ dokonał wszechstronnej analizy materiału dowodowego, prowadzącego do uznania, że przedmiotowe lokale są samodzielnymi. W ocenie kasatora organ odwoławczy nie dokonał żadnych własnych ustaleń. Przepis art. 107§1 kpa stanowi o koniecznych elementach decyzji wśród, których wymienia m.in. rozstrzygnięcie, powołanie podstawy prawne, oznaczenie organu, uzasadnienie. Nie ma on zastosowania do postanowień. Zgodnie z art. 126 kpa do postanowień stosuje się przepisy art. 107§2-5 kpa. Norma zawarta w art. 107§1kpa nie miała w sprawie zastosowania, przedmiotem kontroli sądowoadministarcyjnej były bowiem postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie oraz Prezydenta Miasta Stołecznego Warszawy. Stąd też nie sposób przyjąć, by organy mogły dopuścić się jej naruszenia. Za niezasadny uznać należało zarzut naruszenia przez Sąd I instancji przepisu art. 153 ppsa w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W istocie bowiem z rozważań zawartych w uzasadnieniu wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 września 2007r. nie sposób było wywieść, iż w sprawie koniecznym było uzupełnienie materiału dowodowego i to w zakresie przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego. Takich wskazań w nim nie zawarto. Przede wszystkim zaś przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego w ramach uproszczonego postępowania w sprawie o wydanie zaświadczenia było niedopuszczalne. Nie sposób więc przyjąć, by na jego podstawie można było wykazać brak samodzielności spornych lokali. Niezasadny okazał się w tej sytuacji także zarzut naruszenia art. 151, 145§1pkt.1 lit.c) p.p.s.a. poprzez oddalenie skargi mimo wykazania przez skarżącego naruszenia przez organy art. 217§1 i2 kpa w zw. z art. 2 ust.2 i 3 ustawy o własności lokali wskutek uznania, że lokale te spełniają kryterium samodzielnych lokali. Mając zatem na względzie brak usprawiedliwionych podstaw skargi kasacyjnej Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł jak w pkt. I sentencji wyroku. Jak w pkt. II sentencji wyroku orzeczono na podstawie art. 204 ppsa.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło