VIII SA/Wa 504/09

WyrokWSA w Warszawie2009-12-10

Skład orzekający: Cezary Kosterna, Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz, Artur Kot

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy regularne dostawy odzieży skórzanej, dokonywane przez osobę fizyczną na rzecz innych osób prowadzących działalność gospodarczą, które nie są ujęte w ewidencji przychodów i nie są opodatkowane, mogą być uznane za działalność gospodarczą podlegającą opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, nawet jeśli skarżąca twierdzi, że były to jedynie przysługi grzecznościowe?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy podatkowe prawidłowo zakwalifikowały dostawy odzieży skórzanej jako czynności opodatkowane podatkiem od towarów i usług, spełniające kryteria działalności gospodarczej. Pomimo twierdzeń skarżącej o charakterze "grzecznościowym" transakcji, całokształt zebranego materiału dowodowego, w tym przepływy bankowe, zeznania świadków i dowody wysyłki towarów, wskazywał na zamiar częstotliwego wykonywania tych czynności w sposób wskazujący na działalność gospodarczą.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła określenia zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za okres od października do grudnia 2000 roku. Organy podatkowe ustaliły, że skarżąca prowadziła działalność gospodarczą polegającą na produkcji odzieży skórzanej i dokonała szeregu transakcji handlowych z małżonkami A. i W. S., które nie zostały ujęte w ewidencji przychodów. Skarżąca twierdziła, że były to jedynie przysługi grzecznościowe polegające na zakupie i wysyłce kurtek, a otrzymywane środki stanowiły zwrot kosztów. Organy podatkowe uznały te transakcje za działalność gospodarczą podlegającą opodatkowaniu VAT.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Cezary Kosterna /sprawozdawca/, Sędziowie Sędzia WSA Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz, Sędzia WSA Artur Kot, Protokolant Małgorzata Domagalska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 grudnia 2009 r. sprawy ze skargi D. M. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] maja 2009 r. nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za okres od października do grudnia 2000 roku oddala skargę. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] maja 2009 r. znak [...], wydaną na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 roku Nr 8, poz. 60 - tekst jednolity, ze zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w W. utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w W. z dnia [...] lutego 2009 r. nr [...] w sprawie określenia D. M. podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące od października 2000 do grudnia 2000r. W wyniku przeprowadzonego postępowania kontrolnego organy podatkowe ustaliły, że Pani D. M. w okresie od października do grudnia 2000 roku prowadziła działalność gospodarczą pod firmą P.P.U.H. "[...]" obejmującą między innymi produkcję odzieży skórzanej, dokonała szeregu transakcji handlowych z małżonkami A. A. i T. A. oraz W. S.. Wskazywały na to przypływy pieniężne na kontach bankowych tych osób. Transakcje te nie były ujęte w prowadzonej przez D. M. ewidencji przychodów dla celów zryczałtowanego podatku dochodowego od przychodów ewidencjonowanych. Według ustaleń organu wartość transakcji w miesiącu październiku przekroczyła kwotę 80.000 zł, w związku z czym na podstawie art. 14 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz.U. nr 11, poz. 50 ze zm.) straciła ona prawo do zwolnienia od podatku od towarów i usług. Powyższe ustalenia organy podatkowe oparły na dokumentach z akt śledztwa [...] prowadzonego przez Prokuraturę Okręgową w P.. Materiały te zostały zaliczone w poczet dowodów postępowania kontrolnego zgodnie z art. 180 § 1 Ordynacji podatkowej. Z przekazanych materiałów wynika, że Prokuratura Okręgowa w P. została zawiadomiona przez Generalnego Inspektora Informacji Finansowej w W. o podejrzeniu zaistnienia przestępstwa przyjmowania przez T. A. środków pieniężnych pochodzących z korzyści związanych z popełnieniem czynu zabronionego. Z historii rachunku oszczędnościowego-rozliczeniowego otworzonego w "[...] BANKU" w P. na nazwisko T. A., ustalono, że na konto wpływały liczne wpłaty gotówkowe (w kwotach od [...] zł do [...] zł w odstępach kilkudniowych) nie znajdujące pokrycia w legalnie uzyskiwanych transakcjach, a następnie dokonywano wpłat na konto D. M.. Wyjaśniając powody otrzymywania zapłat od Państwa A. D. M. oświadczyła, że w ramach prowadzonej działalności gospodarczej w firmie "[...]" nie miała z nim żadnych kontaktów handlowych, a środki finansowe przelewane przez Pana A. na jej konto w "[...] BANKU" dotyczyły zapłaty za kupowane kurtki skórzane na giełdzie w R. i przesyłane do P. za pośrednictwem poczty kurierskiej. Zgodnie z oświadczeniami składanymi przez Podatniczkę do protokółu przesłuchania w charakterze Strony oraz w oświadczeniach pisemnych składanych w toku postępowania, kurtki wysyłane do Państwa A. nie pochodziły z produkcji w ramach prowadzonej działalności gospodarczej przez nią i jej męża, lecz tylko i wyłącznie z zakupu na giełdzie. Ponadto Skarżąca oświadczyła, że przy rozliczeniach za wysłane kurtki nigdy nie naliczała żadnej marży handlowej, bo była to wyłącznie przysługa świadczona dla Państwa A.. Koszty związane z przesyłkami kurtek ponosili Państwo A.. Natomiast przesłuchana w Komendzie Wojewódzkiej Policji w P. w dniu [...] czerwca 2004 roku Pani A.A. do protokółu przesłuchania świadka zeznała, że zna D. M. jako producenta odzieży skórzanej, z którą współpracuje kilka lat. Poznała ją na giełdzie odzieżowej w R., gdzie zaopatrywała się w kurtki skórzane przeznaczone do dalszej odsprzedaży w związku z wykonywaną przez nią działalnością gospodarczą. Stwierdziła także, że za dużo czasu i wysiłku kosztują ją podróże do R., dlatego uzgodniła z producentami wymienionymi wyżej, że będzie u nich towar zamawiać telefonicznie, oni towar prześlą przesyłką i po sprzedaży wpłaci pieniądze za towar na podane przez nich konta. Stwierdziła, że M. jest dla niej osobą obcą. Nie ma z nią żadnego bliższego kontaktu, jest tylko producentem, od których kupuje odzież skórzaną. Pani A. zeznała ponadto, że pieniądze jakie wpłacała ona lub jej mąż na konto D. M. w [...] BANKU stanowiły zapłatę za towar jaki otrzymywała w paczkach przysłanych z R.. Zgodnie z zaleceniami sądów administracyjnych (sprawy o sygn. akt III SA/Wa 2040/06, I FSK 291/07 dotyczące podatku od towarów i usług za okres od 2001 do 2003 r.) oraz Dyrektora Izby Skarbowej w dniu [...].11.208 r. ponownie przesłuchano w charakterze świadków małżonków A., jednak z udziałem strony – D. M.. Zeznania świadka A. A. w pewnym zakresie różnią się od wcześniej złożonych. Świadek zeznała, że w latach 1992 – 1995 łączyły ją z D. M. kontakty gospodarcze, zaś w okresie objętym kontrolą ze stroną postępowania łączyły ją stosunki koleżeńskie, a zakup i przesył towarów dla niej było tylko przyjacielską usługą, za którą strona postępowania nie pobierała żadnego wynagrodzenia. Jednocześnie świadek zeznała, że ceny za jakie kupowała dla niej towar D. M. porównywała z cenami towaru, który kupowała od innych osób. Świadek ponosił koszty przesyłek towaru, który był przeznaczony do dalszej odsprzedaży, współpracy gospodarczej między nimi nie było, towar był przekazywany na zasadach wyłącznie przysługi przyjacielskiej. Odnośnie zaś przelewów dokonanych przez Pana W. S. organ kontroli skarbowej opodatkował różnicę pomiędzy przelaną kwotą na konto Podatniczki a kwotą stanowiącą zapłatę za kurtki skórzane zakupione w firmie jej męża, ponieważ skarżąca wyjaśniła, że otrzymywane środki pieniężne stanowiły zapłatę za sprzedany towar przez jej męża. Zatem przeanalizowany materiał dowodowy wskazuje, zdaniem organu podatkowego, że operacje handlowe przeprowadzone przez Panią D. M. z Państwem A. i T. A. oraz W. S. i T. K. w latach 2000 - 2003 mają charakter działalności gospodarczej nie mającej odzwierciedlenia w prowadzonej przez podatniczkę dokumentacji finansowo - księgowej. Mając na uwadze takie ustalenia organy podatkowe określiły Skarżącej zobowiązanie w podatku od towarów i usług za miesiące od października do grudnia 2000 r. od nadwyżki niezaewidencjonowanej sprzedaży, której wartość w połączeniu z wartością zaewidencjonowaną przekroczyła kwotę 80000 zł. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia [...] czerwca 2009 r. D. M. (dalej: skarżąca) zarzuciła naruszenie art. 180, 181, 187 Ordynacji poprzez: a) rezygnację kontrolującego z przeprowadzenia dowodu z dokumentu "wyjaśnienie oskarżonej" A. A. z dnia [...].05.08 r., znajdującego się w aktach SR w R. sygn. akt [...], b) rezygnację kontrolującego z przeprowadzenia dowodu z akt [...] SR w R., c) wydanie decyzji w oparciu o materiał dowodowy zebrany w sposób sprzeczny z nakazem art. 187 Ordynacji, d) eliminację z materiału dowodowego zeznań korzystnych dla skarżącej, m.in. zeznań i pisma – wyjaśnienia A. A., świadczących o jej bezinteresownej działalności, bez jakiegokolwiek uzasadnienia tak radykalnej decyzji o dyskwalifikacji dowodu, e) przeprowadzenie analizy materiału dowodowego, szczególnie zeznań skarżącej i małżonków A., wyłącznie poprzez ich negację, zawartą w uzasadnieniu skarżonej decyzji wyłącznie w jednym zdaniu. Zarzuciła błędną interpretację definicji działalności gospodarczej i przepisów ustawy o VAT przez uznanie, że takie "cechy" działalności gospodarczej jak: charakter i cel zarobkowy, odsprzedaż, działanie na własny rachunek, odpłatne świadczenie usług, zysk i prowadzonej sprzedaży na potrzeby prowadzonej przez siebie odpłatnej działalności odpowiadają działaniu skarżącej, która bezinteresownie wysyłała kurtki i uzyskiwała zwrot wydanych na nie pieniędzy. Zanegowanie przez kontrolującego istnienia działalności non profit, prowadzonej bez dochodu i nie nastawionej na zysk doprowadziło do błędu w ustaleniach faktycznych polegających na uznaniu, że działanie skarżącej polegające na regularnym wysyłaniu kurtek swoim znajomym celem niesienia im pomocy po poważnym wypadku komunikacyjnym i odbieranie wydatkowanych w celu zakupu, bez zysku, pieniędzy było działalnością gospodarczą i że z tego tytułu powstało zobowiązanie podatkowe z tytułu podatku od towarów i usług. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w W. powtórzył argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. W ocenie organu działalność skarżącej w stosunku do Państwa A. polegająca na zakupie i odsprzedaży kurtek skórzanych nosi cechy działalności gospodarczej podlegającej opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Organ zauważył, że skarżąca nie neguje faktu sprzedaży w 2000 r. kurtek skórzanych dla Pana W. S.. Co zaś tyczy się wyroku uniewinniającego zapadłego w sprawie o sygn. akt [...], to organ zauważył, iż z treści uzasadnienia wynika, że "co do winy oskarżonej zachodzą poważne wątpliwości, które nie dają się usunąć. Zebrane w sprawie dowody co prawda nie wykluczają całkowicie popełnienia przez oskarżoną zarzucanego jej czynu (przy przyjęciu, iż prowadziła ona działalność gospodarczą), ale też (tym bardziej) nie można na ich podstawie wnioskować w sposób nieobarczony ryzykiem błędu, iż czyn ten popełniła". Ponadto wyrok ten jest nieprawomocny, gdyż została złożona apelacja. Odnośnie zarzutu dotyczącego przemilczenia istnienia dokumentu znajdującego się w aktach [...], świadczącego o tym, że w okresie, którego dotyczyła kontrola, odwołująca się nie prowadziła działalności gospodarczej, to organ podkreślił, iż wyrok zapadły w tej sprawie dotyczy postępowania, którego nie była stroną. W ocenie organu w sposób prawidłowy zgromadzono i oceniono zebrany w sprawie materiał dowodowy, zaś organy administracji w żaden sposób nie uchybiły przepisom postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r., Nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz w związku z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r., Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 p.p.s.a., sprawowana jest o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a - c p.p.s.a.), a także, gdy decyzja lub postanowienie organu dotknięte jest wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Przeprowadzona przez Sąd kontrola pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji Dyrektora Izby Skarbowej utrzymującego w mocy decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za okres od października do grudnia 2000 r. doprowadziła Sąd do przekonania, że decyzja ta nie narusza przepisów prawa materialnego, w stopniu dającym podstawę do jej uchylenia, jak również przepisów proceduralnych w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik przedmiotowej sprawy. Sąd nie dopatrzył się także innych uchybień powodujących obowiązek wycofania z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji. Zgodnie z zaleceniami sądów administracyjnych orzekających w analogicznym stanie faktycznym, dotyczącym jedynie późniejszego okresu (lata 2001 – 2003) organ I instancji przesłuchał A. A. i T. A. w obecności D. M.. Jakkolwiek zeznania te są częściowo korzystne dla skarżącej, to jednak podlegały one ocenie na tle całości zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, zaś organ dokonał swobodnej, lecz nie dowolnej, ich oceny. Stwierdzić też należy, że aczkolwiek organy podatkowe, stosownie do treści art. 181 Ordynacji, jako dowód mogą wykorzystać materiały zgromadzone w postępowaniu karnym, jednakże i te materiały winny być oceniane ze szczególną wnikliwością, uwzględniając, że cel postępowania karnego jest odmienny od podatkowego. Zasadnie organ kontroli skarbowej i Dyrektor Izby Skarbowej uznali, że przepływy bankowe w powiązaniu z dowodami wysyłki towarów przez firmę kurierską oraz zeznania świadków - wskazują na powiązania gospodarcze. Wskazywane przez skarżącą dowody – zeznania świadków A. A. i T. A., miały wprawdzie wykazać, że była to tylko "grzecznościowa" przysługa świadczona im przez skarżącą, jednak w ramach swobodnej oceny dowodów organy miały prawo nie uznać wyższości tych dowodów, nad innymi wskazującymi na to, że była to działalność gospodarcza skarżącej. Sąd zauważa tu, że takie stwierdzenia świadków A. są gołosłowne, nie poparte żadnymi innymi szczegółowymi wskazaniami dowodowymi jak np. szczegółowe rozliczenia poniesionych przez skarżącą kosztów, które były jej rzekomo w całości zwracane przez świadków A.. Przecież, gdyby rzeczywiście skarżąca świadczyła grzecznościową przysługę świadkom A. polegającą na zaopatrywaniu ich w towary handlowe bez otrzymywania wynagrodzenia i to w tak znacznych ilościach, to zasady doświadczenia życiowego wskazują, że rozliczenia prowadzone byłyby szczególnie skrupulatnie dla precyzyjnego wykazania ponoszonych przez nią kosztów, które przecież nie mogły stanowić kwot przekazywanych przez świadków A. w postaci "okrągłych" tysięcy złotych, lecz zawierałyby końcówki w złotówkach a nawet groszach. Dlatego też Sąd nie podzielił zawartej w skardze argumentacji dotyczącej "eliminacji z materiału dowodowego zeznań korzystnych dla D. M." i "przeprowadzenia analizy materiału dowodowego, szczególnie zeznań D. M.i małż. A. wyłącznie przez ich negację". Sąd za nietrafne uznał też zarzuty skargi dotyczące pominięcia dowodów z wyjaśnień oskarżonej A. A. z [...].05.2008 r. znajdujących się w aktach sprawy [...] Sadu Rejonowego w R. oraz z akt sprawy [...] Sądu Rejonowego w R.. Organy oceniły dowody z zeznań A. A. złożonych bezpośrednio w postępowaniu podatkowym, a sprawa [...] Sadu Rejonowego nie była sprawą, w której skarżąca D. M. była oskarżoną. Organy ustosunkowały się do ustaleń sądu zawartych w nieprawomocnym wyroku w sprawie [...] Sądu Rejonowego w R. słusznie uznając, że ustalenia wyroku uniewinniającego nie są dla postępowania podatkowego wiążące. Na marginesie należy zauważyć, że jak Sądowi wiadomo z urzędu, wyrok w sprawie [...] Sądu Rejonowego w R. (uniewinniający skarżącą) został uchylony. Nie sposób też zgodzić się z tymi zarzutami skarżącej, w których twierdzi Ona, że organy dokonały błędnej interpretacji przepisów prawa materialnego prowadzącej do bezpodstawnego uznania prowadzonej przez skarżącą działalności za działalność gospodarczą. Niewątpliwie nie można wykluczyć teoretycznej możliwości wykonywania przysługi grzecznościowej, która nie ma charakteru działalności gospodarczej zarówno na gruncie przepisów ustawy o podatku od towarów i usług i podatku akcyzowym z 1993 r., ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych czy też na gruncie ustawy z 23 grudnia 1988 r. o działalności gospodarczej (Dz. U Nr 41 poz. 324 z późn zmianami). Jednak w świetle prawidłowo ustalonego stanu faktycznego organy podatkowe słusznie zakwalifikowały dostawy odzieży skórzanej wykonywane przez skarżącą jako spełniające kryteria czynności opodatkowanych (sprzedaży towarów) określonych w art. 2 ust. 1 i art. 4 pkt 8 ustawy o podatku od towarów i usług i podatku akcyzowym, w warunkach, gdy skarżąca była podatnikiem tego podatku zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 tej ustawy, wykonując te czynności w okolicznościach wskazujących na zamiar ich wykonywania w sposób częstotliwy. Organy podatkowe wyjaśniły wszystkie okoliczności faktyczne istotne dla rozstrzygnięcia sprawy oraz zebrały i rozpatrzyły cały materiał dowodowy, zaś skarżąca była powiadamiana o prowadzonym postępowaniu i brała czynny udział w przeprowadzaniu dowodów, mogła zadawać pytania świadkom. Sąd nie będąc związany zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a zarzutami i wnioskami skargi oraz powołanymi w niej podstawami prawnymi nie dopatrzył się przy badaniu objętych kontrola decyzji innych naruszeń prawa materialnego wpływających na wynik sprawy, ani też naruszeń przepisów postępowania mogących mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Mając na względzie powyższe, Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło