II OSK 1934/08

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Maria Czapska-Górnikiewicz (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Jan Paweł Tarno Sędzia del. NSA Leszek Leszczyński Protokolant Anna Jusińska po rozpoznaniu w dniu 10 grudnia 2009r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej M. i J. S. – wspólników [...] S.C. w S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 sierpnia 2008 r., sygn. akt VII SA/Wa 411/08 w sprawie ze skargi M. i J. S. – wspólników [...] S.C. w Szczecinie na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2008 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę kasacyjną II OSK 1934 /08 UZASADNIENIE Zaskarżonym wyrokiem z dnia 20 sierpnia 2008 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę M. i J. S. - wspólników [...] S.C. w S. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2008 r., utrzymującą w mocy decyzję tegoż organu z dnia [...] listopada 2007 r., którą to decyzją odmówiono stwierdzenia nieważności decyzji nakazującą rozbiórkę części obiektu budowlanego. W uzasadnieniu powyższego wyroku Sąd pierwszej instancji wskazał, iż kontrolowaną w sprawie decyzją odmówiono stwierdzenia nieważności decyzji Zachodniopomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2002 r., utrzymującej w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Powiecie Grodzkim Szczecin z dnia [...] marca 2002 r., nakazującej M. i J. S. rozbiórkę części obiektu budowlanego, zrealizowanego bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę, usytuowanego na działce przy ul. [...] w S., tj. wykonanej od strony zaplecza nadbudowy nad pomieszczeniami piwnicznymi (ściany i strop nad parterem). Zdaniem Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego weryfikowane w trybie nadzwyczajnym rozstrzygnięcie nie jest dotknięte kwalifikowaną wadą prawną, określoną w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Zostało ono, bowiem wydane w oparciu o funkcjonującą w systemie prawnym podstawę prawną oraz nie narusza w sposób rażący przepisów prawa. W ocenie organu ze zgromadzonej w aktach sprawy dokumentacji wynika, że przedmiotowa część obiektu została zrealizowana samowolnie. Wprawdzie w trakcie wykonywania robót budowlanych inwestor legitymował się decyzją Prezydenta Miasta Szczecina z dnia [...] maja 2000 r., jednak obejmowała ona jedynie pozwolenie na przebudowę i rozbudowę piwnic na pub w budynku usytuowanym przy ul. [...] w S. Natomiast, inwestor oprócz robót budowlanych objętych zakresem ww. decyzji zrealizował w poziomie parteru tj. nad pomieszczeniami piwnicznymi nadbudowę (ściany i strop). Na ww. roboty budowlane inwestor nie posiadał wymaganego przepisami prawa pozwolenia na budowę. Organ podkreślił, iż z uwagi na to, że sporna część przedmiotowego obiektu budowlanego została zrealizowana samowolnie, organ nadzoru budowlanego zobligowany był do wydania rozstrzygnięcia na podstawie art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. (tekst jedn. Dz. U. z 2000 r. Nr 106, poz. 1126 ze zm.- zwanej dalej Prawem budowlanym). Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził nadto, iż zawarte we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy rozważania skarżących, dotyczące możliwości zastosowania w postępowaniu zwykłym przepisu art. 50 i art. 51 Prawa budowlanego, nie mogą przesądzać o kwalifikowanej wadliwości weryfikowanego rozstrzygnięcia, bowiem należy mieć na uwadze, iż tylko stwierdzenie, że treść decyzji pozostaje w oczywistej sprzeczności z treścią zastosowanego w niej przepisu, dowodzi o rażącym naruszeniu prawa, co z kolei rodziłoby konieczność wyeliminowania takiego rozstrzygnięcia z obrotu prawnego w trybie stwierdzenia nieważności decyzji. Zdaniem organu, w omawianym przypadku powyższa okoliczność nie ma miejsca. Organ podniósł także, iż wbrew twierdzeniom skarżących, decyzja z dnia [...] maja 2002 r. nie jest obarczona wadą, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 5 k.p.a., bowiem weryfikowana decyzja była i jest nadal wykonalna zarówno pod względem faktycznym, jak i prawnym. Organ wskazał również, iż z treści, znajdującej się w aktach sprawy, Ekspertyzy Budowlanej sporządzonej przez dr inż. J. S. nie wynika, aby rozbiórka części obiektu budowlanego usytuowanego przy ul. [...] w S. była technicznie niewykonalna. Autor ww. opracowania wskazał jedynie na rodzaj ewentualnych następstw rozbiórki przedmiotowej części obiektu, stwierdzając jednocześnie, iż: "Rozbiórka nielegalnie wykonanego obiektu w podwórzu jest możliwa... ". Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego nie dopatrzył się również zaistnienia pozostałych przesłanek wymienionych w art. 156 k.p.a., które skutkować by mogły stwierdzeniem nieważności kontrolowanej w postępowaniu nadzorczym decyzji. Skargę na powyższą decyzję wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie M. i J. S., wnosząc o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji lub o uchylenie decyzji w całości. Skarżący zarzucili skarżonej decyzji naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, poprzez błędną wykładnię art. 156 § 1 pkt 2 i 5 k.p.a. W uzasadnieniu swojej skargi skarżący wskazali, iż podstawą wydania decyzji o rozbiórce był początkowo art. 51 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego, a następnie art. 48 Prawa budowlanego. Zdaniem strony, organy nie wzięły pod uwagę tej części opinii dr inż. J. S., w której jest mowa o możliwości wystąpienia awarii (a nawet lokalnej katastrofy). W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji i wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznając wniesioną skargę podkreślił, iż niniejsze postępowanie prowadzone jest w trybie nieważnościowym i celem takiego postępowania nie jest merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy, lecz przeprowadzenie weryfikacji ostatecznej decyzji z punktu widzenia, czy decyzja jest dotknięta jedną z kwalifikowanych wad wskazanych w art. 156 § 1 pkt 1-7 k.p.a. Przedmiotem postępowania była decyzja Zachodniopomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2002 r., utrzymująca w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Powiecie Grodzkim Szczecin z dnia [...] marca 2002 r., nakazującą na podstawie art. 48 Prawa budowlanego, M. i J. S. rozbiórkę części obiektu budowlanego, zrealizowanego bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę, usytuowanego na działce przy ul. [...] w S., tj. wykonanej od strony zaplecza nadbudowy nad pomieszczeniami piwnicznymi (ściany i strop nad parterem). W ocenie Sądu pierwszej instancji stanowisko Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego jest prawidłowe, bowiem badana w trybie stwierdzenia nieważności decyzja Zachodniopomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2002 r. nie jest obarczona żadną z przesłanek stwierdzenia nieważności decyzji, przewidzianych w art. 156 § 1 k.p.a., a tym samym zarzuty podnoszone przez skarżących nie mogły odnieść zamierzonego skutku. Jak ustaliły organy nadzoru budowlanego, decyzja Prezydenta Miasta Szczecina z dnia [...] maja 2000 r. o pozwoleniu na budowę, dotyczyła jedynie przebudowy i rozbudowy piwnic na pub w budynku przy al. [...] w S. Natomiast inwestor niezależnie od robót budowlanych związanych z ww. pozwoleniem na budowę, wybudował nad kondygnacją piwniczną kondygnację w poziomie parteru, stanowiącą część przyszłego projektowanego obiektu, na wybudowanie, którego nie uzyskał stosownej decyzji właściwego organu. Powyższe ustalenia dokonane przez organ nadzoru budowlanego obligowały go do wydania decyzji o nakazie rozbiórki obiektu wzniesionego w warunkach samowoli budowlanej. Wbrew twierdzeniom strony skarżącej dokonanie samowolnie nadbudowy nie można rozpatrywać w kategoriach przekroczenia zakresu decyzji o pozwoleniu na budowę, którą legitymowała się strona (ww. decyzja Prezydenta Miasta Szczecina z dnia [...] maja 2000 r.). Tym samym nie można postawić kontrolowanej w postępowaniu nieważnościowym decyzji zarzutu rażącego naruszenia prawa. Odnosząc się do zarzutu podnoszonego w skardze, dotyczącego możliwości zastosowania w postępowaniu administracyjnym trybu wynikającego z art. 50 i art. 51 Prawa budowlanego, Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał go za nieuzasadniony. Zdaniem Sądu przepis art. 48 Prawa budowlanego dotyczy takich obiektów, których budowa wymaga uprzedniego uzyskania pozwolenia na budowę albo zgłoszenia, bez względu na to czy obiekt ten został już wybudowany, czy budowa jest w toku (z taką sytuacją mamy do czynienia w rozpatrywanym przypadku). Przepis zaś art. 50 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego nie ma zastosowania do obiektu budowlanego będącego w budowie bez wymaganego pozwolenia na budowę, o którym mowa w art. 48 Prawa budowlanego, także wówczas, gdy budowa nie została zakończona. Nie można również badanej w trybie stwierdzenia nieważności decyzji zdaniem Sądu postawić zarzutu niewykonalności w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 5 k.p.a. Nie uzasadnia bowiem twierdzenia o niewykonalności decyzji wysoki koszt jej realizacji lub nieopłacalność ekonomiczna. Trudności wynikające wyłącznie z negatywnego stanowiska adresata decyzji, zainteresowanego utrzymaniem dotychczasowego stanu rzeczy, nie stanowią, jak podkreślono w skarżonym wyroku, o niewykonalności decyzji w rozumieniu art. 156 § 5 k.p.a. Sąd pierwszej instancji wskazał, iż ekspertyza budowlana obiektu stanowiącego nadbudowę parterową nad pomieszczeniami piwnicznymi w podwórzu budynku nr [...] przy Al. [...], sporządzona przez dr inż. J. S. stwierdza, iż "rozbiórka nielegalnie wykonanego obiektu w podwórzu jest możliwa ..." (pkt 7.2.) oraz, iż "rozbiórka obiektu byłaby trudna i kosztowna ..." (pkt 8.3.). Powyższa ekspertyza wskazuje również na możliwość wystąpienia ewentualnej awarii (a nawet lokalnej katastrofy) oraz na niezasadność rozbiórki. Powyższe okoliczności, nie powodują jednak w ocenie Sądu, iż decyzja jest niewykonalna w rozumieniu przepisu art. 156 § 1 pkt 5 k.p.a. W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.- zwanej dalej p.p.s.a.) oddalił skargę jako nieuzasadnioną. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wnieśli M. S. i J. S. [...] S.C., zaskarżając go w całości i zarzucając mu naruszenie prawa materialnego, "które miało wpływ na wynik sprawy i błędną wykładnię art. 156 § 1 pkt 2 i 5 k.p.a. przez sprowadzenie niewykonalności obowiązku do jej wymiaru fizycznego oraz naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy przez uchylenie się od ustalenia, a właściwe uwzględnienie rzeczywistej opinii rzeczoznawcy dołączonej do akt sprawy." Wskazując na powyższy zarzut skargi kasacyjnej skarżący wnieśli "na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 i 5 k.p.a. - o stwierdzenie nieważności, w całości, decyzji Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2008 r. (...) albo o uchylenie decyzji w całości i o przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania", a także o zasądzenie na rzecz skarżących kosztów procesu wg norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżący wskazali, iż podstawą wydania decyzji o rozbiórce był początkowo art. 51 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego, a następnie art. 48 Prawa budowlanego. Stan prawny uległ zmianie i obecnie orzeczenie rozbiórki na podstawie przywołanych przepisów byłoby niemożliwe. Zmiany sytuacji prawnej skarżących były wynikiem nie tylko braku zdecydowania, co do podstawy prawnej rozbiórki, ale i co do podstaw merytorycznych takiej rozbiórki. W szczególności nie jest prawdziwym twierdzenie, że budowla będąca przedmiotem rozbiórki została zrealizowana bez pozwolenia na budowę, a jedynie z przekroczeniem jego zakresu. Wybudowanie łącznika pomiędzy dwoma budynkami i wzmocnienie fundamentów w istocie nastąpiło z uwagi na potrzebę zapobieżenia katastrofie. Przepisy obowiązujące w czasie wydawania decyzji o rozbiórce przewidywały dwa reżimy postępowania w tym zakresie. Pierwszy przepis art. 48 Prawa budowlanego dotyczył jednak wybudowania obiektu bez pozwolenia na budowę, a nie z przekroczeniem jego zakresu, o czym świadczy treść art. 50 i art. 51 ww. ustawy. Skoro zatem mogły mieć miejsce inne przypadki niż wskazane w art. 48 to były to przypadki wybudowania z przekroczeniem zakresu pozwolenia na budowę. Kwalifikacja z art. 48 nie była więc poprawna. Wobec wybudowania "łącznika" w oparciu o nagłą potrzebę zapobieżenia katastrofie lokalnej organy nadzoru budowlanego winny raczej wydać decyzję, o której mowa w art. 51 ust. 1 pkt 2. Odnosząc się natomiast do kwestii niewykonalności decyzji o rozbiórce, skarżący wskazali, iż przedmiotowa decyzja powoduje możliwość wystąpienia lokalnej katastrofy budowlanej, co czyni tę decyzję niewykonalną. Zagrożenie taką katastrofą rosło i obecnie już nie budzi wątpliwości, co wynika z opinii dr inż. J. S. W opinii tej wskazano, iż nielegalny obiekt wzmacnia kamienicę, co koresponduje z tym, że jest to kamienica zabytkowa po awarii budowlanej, ze szczególnie naruszonymi fundamentami. Zdanie to podzielili inni rzeczoznawcy. Nie wziął go natomiast pod uwagę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego. W ocenie skarżących Sąd pierwszej instancji dokonał wadliwej wykładni przepisu, sprowadzając niewykonalność obowiązku do jej wymiaru fizycznego. Jednakże, choć fizycznie rozbiórka jest możliwa, to grozi wystąpieniem awarii, a więc kwalifikacja niewykonalności obowiązku winna uwzględniać nie tylko fizyczną możliwość wykonania obowiązku, ale i konsekwencje. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie zawiera takich zarzutów, które pozwalałyby na jej uwzględnienie. Na wstępie trzeba podkreślić, iż w przedmiotowej sprawie nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a., dlatego Naczelny Sąd Administracyjny był władny ocenić wniesioną skargę jedynie w granicach wyznaczonych podstawami skargi kasacji przedstawionymi przez stronę skarżącą. Z uwagi na sposób sformułowania podstaw wniesionej kasacji, koniecznym jest podkreślenie, że skarga kasacyjna jest szczególnym i wysoce sformalizowanym środkiem zaskarżenia. Należy w niej przytoczyć podstawy kasacyjne wraz z ich uzasadnieniem, przy czym oba te elementy muszą ze sobą korespondować. Trzeba, zatem w skardze kasacyjnej wskazać konkretny przepis prawa materialnego lub procesowego, który zdaniem wnoszącego skargę został naruszony przez Sąd pierwszej instancji. Naruszenie przez Sąd pierwszej instancji przepisów prawa materialnego może nastąpić w dwóch formach przez błędną wykładnię (mylne rozumienie normy prawnej), bądź przez błędną subsumcję (wadliwe uznanie, że ustalony stan faktyczny odpowiada hipotezie normy prawnej). Autor wniesionej skargi kasacyjnej powinien, więc wskazać na konkretne, naruszone przez Sąd zaskarżonym orzeczeniem przepisy czy to prawa materialnego, czy też procesowego. W odniesieniu do prawa materialnego winien wykazać, na czym polegała ich błędna wykładnia, bądź niewłaściwe zastosowanie oraz jaka powinna być wykładnia prawidłowa i właściwe zastosowanie. Z kolei przy zarzucie naruszenia prawa procesowego należy wskazać przepisy tego prawa naruszone przez Sąd, przedstawić na czym polegało uchybienie tym przepisom i dlaczego uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 lipca 2005 r. sygn. akt I FSK 41/05, niepubl.). Badanie skierowanej w przedmiotowej sprawie skargi kasacyjnej pod kątem wymogów, o jakich mowa wyżej wskazuje na znaczące uchybienia. Skarżący, w imieniu których skargę kasacyjną sporządził i wniósł radca prawny R. P., sformułował zarzut jako "naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy przez uchylenie się od ustalenia, a właściwe uwzględniania rzeczywistej treści opinii rzeczoznawcy dołączonej do akt sprawy", nie wskazując jakiegokolwiek przepisu postępowania, któremu w ocenie autora skargi kasacyjnej, uchybił Sąd pierwszej instancji, wydając zaskarżony wyrok. Uzasadnienie samej skargi kasacyjnej wskazuje, iż powyższy zarzut zmierzał do podważania ustalonego stanu faktycznego sprawy poprzez nieuwzględnienie opinii dr inż. J. S., w której mowa jest o możliwości wstąpienia awarii, przy czym też nie wskazano nawet w uzasadnieniu kasacji na jakąkolwiek normę prawa procesowego, której uchybił zdaniem pełnomocnika strony skarżącej Sąd pierwszej instancji. W konsekwencji więc wobec wadliwego sformułowania powyższej podstawy skargi kasacyjnej, Naczelny Sąd Administracyjny nie mógł się do zarzutu naruszenia przepisów procesowych odnieść. Autor skargi kasacyjnej nie ustrzegł się również błędów w konstrukcji kolejnej podstawy wniesionej kasacji. Przedstawiając, bowiem zarzut naruszenia prawa materialnego przez błędną wykładnię art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. nie powiązał tego przepisu z żadną normą prawa materialnego, a także nie wskazał na czym owa błędna wykładnia przepisu polegała. Ponieważ w uzasadnieniu skargi kasacyjnej można było dostrzec, że skarżący zmierzał do wykazania, iż decyzja będąca przedmiotem postępowania nieważnościowego została błędnie jego zdaniem oparta o przepis art. 48, zamiast art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, to należało odnieść się do niego merytorycznie. Trzeba też zauważyć, że ze skargi kasacyjnej wynikało, iż jej autor nie kwestionuje prawidłowości odczytania przez Sąd pierwszej instancji treści normy zawartej w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., lecz w istocie kwestionuje prawidłowość braku jej zastosowania. Rozpoznając powyższy zarzut należy podkreślić, iż przedmiotem niniejszej sprawy była kontrola decyzji wydanej w tzw. trybie nieważnościowym, czyli ocena czy zachodzą przesłanki, o jakich mowa w art. 156 k.p.a. Oceniając, czy w sprawie miało miejsce rażące naruszenie prawa, o którym mowa w pkt 2 art. 156 § 1 k.p.a., należało zbadać stan prawny, istniejący w dniu wydania decyzji w tzw. postępowaniu zwykłym. Późniejsza zmiana stanu prawnego pozostaje, bowiem bez znaczenia dla oceny prawidłowości wydanej decyzji w postępowaniu nieważnościowym i dla ustalenia istnienia przesłanki z pkt 2 ww. przepisu. Skarżący zdaje się natomiast w ogóle tej kwestii nie dostrzegać, podnosząc w uzasadnieniu skargi kasacyjnej, iż "z całą mocą należy podkreślić, że stan prawny uległ zmianie i obecnie orzeczenie rozbiórki na podstawie przywołanych przepisów byłoby niemożliwe". Stwierdzić trzeba, iż przesłanka z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. zachodzi wówczas, gdy istnieje oczywista sprzeczność pomiędzy treścią przepisu, a rozstrzygnięciem objętym decyzją. Przepis ten ma służyć wyeliminowaniu z obrotu prawnego wadliwych rozstrzygnięć nie tylko z tego powodu, że naruszają one w sposób oczywisty regulacje w przepisie przywołanym jako podstawa prawna tych rozstrzygnięć, lecz dlatego, że nie dają się pogodzić z systemem obowiązujących norm prawnych. Naruszenie to musi, więc wywoływać skutki niemożliwe do zaakceptowania z punku widzenia wymagań praworządności w państwie prawa (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 lipca 2007 r. sygn. II OSK 1032/06; z dnia 24 lipca 2007 r. sygn. II OSK 1092/06; z dnia 8 kwietnia 2008 r. sygn. II OSK 368/07; z dnia 13 czerwca 2008 r. sygn. II OSK 387/07). W rozpoznawanej sprawie przesłanka ta nie miała miejsce, co prawidłowo stwierdził Sąd pierwszej instancji, oddalając skargę na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Decyzja Prezydenta Miasta Szczecina z dnia [...] maja 2000 r. o pozwoleniu na budowę dotyczyła, bowiem jedynie przebudowy i rozbudowy piwnic na pub w budynku przy al. [...] w S. Natomiast inwestor niezależnie od tej decyzji wybudował nad kondygnacją piwniczną kondygnację w poziomie parteru, stanowiącą część przyszłego projektowanego obiektu, na wybudowanie, którego nie uzyskał stosownej decyzji. W związku z powyższym organ nadzoru budowlanego prawidłowo decyzją z dnia [...] marca 2002 r. na podstawie art. 48 Prawa budowlanego, nakazał rozbiórkę wzniesionego w warunkach samowoli budowlanej części obiektu budowlanego. Prawidłowo także wskazał Wojewódzki Sąd Administracyjny, odwołując się do argumentacji zawartej w uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 października 1997 r. sygn. OPS 3/97 (opubl. ONSA 1998 r. Nr 1, poz. 3), iż w niniejszej sprawie nie można było zastosować trybu wynikającego z art. 50 i art. 51 Prawa budowlanego, bowiem art. 50 odnosi się do robót budowlanych innych niż te, o których mowa w art. 48 Prawa budowlanego. Przepis art. 48 Prawa budowlanego odnosi się wyłącznie do takich robót budowlanych, których budowa wymaga uprzedniego uzyskania pozwolenia na budowę lub zgłoszenia i to bez względu na to, czy obiekt ten został już wybudowany, czy budowa jest w toku. Jeśli tak, to oczywiście wyłączona jest możliwość stosowania do takich obiektów rozwiązań prawnych przewidzianych w art. 50 ust. 1 Prawa budowlanego. Tym samym wbrew opinii skarżących, nie można było skutecznie wywodzić, iż decyzja z dnia [...] maja 2002 r. utrzymująca decyzję organu I instancji nakazującą dokonanie rozbiórki została wydana z rażącym naruszeniem prawa, a co czyniło stawiany zarzut chybionym. Na uwzględnienie nie zasługiwał również zarzut naruszenia art. 156 § 1 pkt 5 k.p.a. poprzez sprowadzenie, jak to określił autor kasacji, "niewykonalności obowiązku do jej fizycznego wymiaru". Zauważyć należy, iż zarówno w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, jak i w doktrynie podkreśla się, że niewykonalność decyzji powinna być spowodowana istnieniem przeszkód w jej wykonaniu, które znamionują dwie cechy: przeszkody te istniały już w dacie wydania decyzji oraz są nieusuwalne przez cały czas. Ponadto niewykonalność decyzji może być faktyczna, jak i prawna (por. np. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 lutego 1985 r., I SA 1090/84, niepubl. oraz z dnia 10 maja 1995 r., SA/Ka 486/94, , ONSA 1996 Nr 2, poz. 89). W pierwszym przypadku wykonanie decyzji nie jest możliwe z przyczyn czysto technicznych, w drugim zaś - istnieją prawne nakazy lub zakazy, które stanowią nieusuwalną przeszkodę w wykonaniu praw lub obowiązków ustanowionych w decyzji (J. Borkowski [w:] Adamiak/Borkowski, KPA. Komentarz, Warszawa 2003, s. 726). Natomiast podnoszona przez skarżących argumentacja, wskazująca na możliwość wystąpienia lokalnej katastrofy budowlanej i rosnącego w ich ocenie zagrożenia, nie przemawia za niewykonalnością decyzji, bowiem, co trafnie podkreślił Sąd pierwszej instancji, w powoływanej przez samych skarżących opinii dr inż. J. S., wyraźnie stwierdzono, że dokonanie rozbiórki jest możliwe, chociaż trudne i kosztowne. W opinii tej wskazano także na konieczność wykonania projektu wykonawczego ustalającego sposób i kolejność rozbierania i demontażu elementów oraz opracowanie projektu zmian funkcjonalnych sklepu i jego zaplecza, a także stropodachu nad piwnicami z właściwą izolacją termiczną i przeciwwodną, a także na czynności, do których należy przystąpić po rozbiórce. Powyższe prowadzi więc do wniosku, iż wbrew opinii skarżących, przedmiotowa decyzja nakazująca rozbiórkę jest wykonalna, co też zasadnie przyjęto w skarżonym wyroku. Mając powyższe okoliczności na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną.