II GSK 215/09
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2009-12-10
Skład orzekający: Małgorzata Korycińska, Zofia Borowicz, Joanna Kabat-Rembelska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Wojewódzki Sąd Administracyjny, rozpoznając ponownie sprawę po uchyleniu jego poprzedniego wyroku przez Naczelny Sąd Administracyjny, prawidłowo zinterpretował i zastosował art. 113 § 2 k.p.a. w kontekście wyjaśnienia treści decyzji dotyczącej rynku usług telekomunikacyjnych, w szczególności sposobu rozliczania usług hurtowych?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, uznając, że Sąd I instancji naruszył przepisy postępowania, w tym art. 106 § 3 i 5 p.p.s.a. poprzez oparcie rozstrzygnięcia na dowodach (wydrukach komputerowych) niespełniających wymogów dokumentu, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Ponadto, Sąd I instancji wadliwie zinterpretował zakres wyjaśnienia treści decyzji w trybie art. 113 § 2 k.p.a., przekraczając jego przedmiotowe granice. Sąd nieprawidłowo ocenił, że rozliczenie według stawki "flat rate" nie jest jedynym możliwym sposobem przy zakupie usług hurtowych, opierając się na dowodach z rynku detalicznego.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wyjaśnienia treści decyzji Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej (UKE) z dnia 18 września 2006 r., która nałożyła na T. P. S.A. obowiązki regulacyjne na rynku usług zakańczania połączeń w stacjonarnej sieci telefonicznej. T. P. S.A. wniosła o wyjaśnienie treści decyzji w zakresie obowiązku oferowania usług na warunkach hurtowych. Prezes UKE wyjaśnił, że obowiązek ten dotyczy oferowania usługi zakańczania połączeń na warunkach hurtowych w ramach oferty ramowej, rozliczanej stawką "flat rate". Wojewódzki Sąd Administracyjny (WSA) uchylił postanowienia Prezesa UKE, uznając, że wyjaśnienie przekroczyło zakres decyzji, gdyż rozliczenie "flat rate" nie jest jedynym możliwym sposobem. Naczelny Sąd Administracyjny (NSA) uchylił wyrok WSA, wskazując na naruszenie przepisów proceduralnych i błędną wykładnię art. 113 § 2 k.p.a.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w W.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Korycińska (spr.) Sędziowie NSA Zofia Borowicz Joanna Kabat-Rembelska Protokolant Jerzy Stelmaszuk po rozpoznaniu w dniu 1 grudnia 2009 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 23 października 2008 r. sygn. akt VI SA/Wa 1246/08 w sprawie ze skargi T. P. S.A. w W. na postanowienie Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej z dnia [...] stycznia 2007 r. nr [...] w przedmiocie usługi telekomunikacyjne 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w W; 2. zasądza od T. P. S.A. w W. na rzecz Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej 280 (dwieście osiemdziesiąt) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.
I
Zaskarżonym skargą kasacyjną wyrokiem, Wojewódzki Sąd Administracyjny w W., po rozpoznaniu sprawy ze skargi T. P. S.A. z siedzibą w W. na postanowienie Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej z dnia [...] stycznia 2007 r. w przedmiocie wyjaśnienia treści decyzji, uchylił zaskarżone postanowienie w zakresie, w jakim postanowieniem tym utrzymywało w mocy pkt 2 postanowienia z dnia [...] listopada 2006 r. oraz postanowienie z dnia [...] listopada 2006 r. w zakresie pkt 2, stwierdził, że postanowienia w uchylonym zakresie nie podlegają wykonaniu oraz zasądził od Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania.
W uzasadnieniu orzeczenia Sąd I instancji podał, że decyzją z dnia [...] września 2006 r. Prezes UKE stwierdził, iż na rynku świadczenia usług zakańczania połączeń w stacjonarnej publicznej sieci telefonicznej T. P. S.A., zgodnie z obszarem sieci, w której występuje zakończenie połączenia, nie występuje skuteczna konkurencja (pkt I decyzji) i wyznaczył T. P. S.A. jako przedsiębiorcę telekomunikacyjnego zajmującego znaczącą pozycję na tym rynku (pkt II decyzji), a także nałożył obowiązki regulacyjne (pkt III decyzji), w tym obowiązek oferowania usług na warunkach hurtowych w celu ich dalszej odsprzedaży przez innego przedsiębiorcę (pkt III 1c) decyzji). Wnioskiem z dnia 20 września 2006 r. T. P. S.A. zwróciła się do Prezesa UKE o dokonanie w trybie art. 113 § 2 k.p.a. wyjaśnienia treści decyzji, obejmującej m.in. jej punkt III 1c (obowiązek oferowania usług na warunkach hurtowych w celu ich dalszej sprzedaży przez innego przedsiębiorcę).
Postanowieniem z dnia 29 listopada 2006 r. Prezes UKE wyjaśnił w punkcie 2 rozstrzygnięcia, iż: co do realizacji obowiązku oferowania usług na warunkach hurtowych w celu ich dalszej odsprzedaży, obowiązek ten dotyczy oferowania przez TP S.A. na rynku hurtowym (a więc w ramach obowiązku oferty ramowej) usługi hurtowej zakańczania połączeń, rozliczanej, jako stawka ryczałtowa (tzw. flat rate), która pozwoli alternatywnym przedsiębiorcom telekomunikacyjnym na zaoferowanie w ramach własnej oferty detalicznej usługi połączeń do sieci TP S.A. w formie pakietów minut lub pojemności. Postanowienie to zostało utrzymane w mocy postanowieniem z dnia [...] stycznia 2007 r., a skarga wniesiona, przez TP S.A. na te postanowienia oddalona wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 19 czerwca 2007 r., o sygn. akt VI SA/Wa 595/07. Wyrok ten został zaskarżony skargą kasacyjną TP S.A. w części obejmującej oddalenie skargi na postanowienie Prezesa UKE z dnia [...] stycznia 2007 r. utrzymujące w mocy postanowienie Prezesa UKE z dnia [...] listopada 2006 r. w zakresie objętym pkt 2 tego postanowienia.
Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 3 kwietnia 2008 r. o sygn. II GSK 447/08 uchylił zaskarżony wyrok w części, w jakiej oddalono skargę na postanowienie Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej z dnia [...] stycznia 2007 r. w zakresie, w jakim postanowieniem tym utrzymano w mocy pkt 2 postanowienia z dnia [...] listopada 2006 r.- i w tej części przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w W. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd I instancji naruszył art. 141 § 4 ustawy z dnia 20 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.). Lakoniczne uzasadnienie wyroku nie zawierało bowiem wyjaśnienia zasadności podjętego rozstrzygnięcia, a kształt uzasadnienia nie pozwalał na odtworzenie w pełni rozumowania prowadzącego Sąd I instancji do zajęcia określonego stanowiska w kwestii stanowiącej przedmiot skargi kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził nadto, że przekonanie, iż w ramach art. 113 § 2 k.p.a. dopuszczalne było wyjaśnienie, że realizacja obowiązku nałożonego pkt III 1c) decyzji łączy się z powinnością rozliczania oferowanej przez T. P. S.A. usługi z użyciem stawki ryczałtowej (flat rate), wymagałoby wykazania najpierw, że treść decyzji wkroczyła w ogóle w uregulowanie sposobu dokonywania rozliczeń konkretnej usługi, (co do tej kwestii zwrócić należy uwagę na potrzebę rozważenia brzmienia pkt VII załącznika do decyzji, stanowiącego o zakresie oferty ramowej, że to do zakresu oferty ramowej zaliczono określenie rodzaju, wysokości i sposobu naliczania opłat za poszczególne usługi) i dopiero później zbadania, czy rozliczanie według stawki flat rate było jedynym możliwym przy zakupie usług w formie minut lub pojemności (ta okoliczność była też sporna między stronami).
Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. rozpoznając ponownie sprawę i powołując art.190 p.p.s.a., uznał, że skarga T. P. S.A. zasługuje na uwzględnienie. Wskazał, że rzeczą Sądu było ustalenie przynajmniej dwóch okoliczności:
1) czy treść decyzji z dnia [...] września 2006 r., wydanej przez Prezesa UKE wkroczyła w ogóle w uregulowanie sposobu dokonywania zaliczeń konkretnej usługi, a w przypadku pozytywnej odpowiedzi na to pytanie
2) czy rozliczanie według stawki flat rate było jedynym możliwym przy zakupie usług w formie minut lub pojemności.
Następnie przyjął, że treść decyzji wkracza w uregulowanie sposobu dokonywania rozliczeń konkretnej usługi, albowiem zgodnie z pkt VII załącznika do decyzji, do zakresu oferty ramowej zaliczono określenie rodzaju, wysokości i sposobu naliczania opłat za poszczególne usługi, stanowiąc, że ma się to odbywać w sposób umożliwiający zakup przez operatora minut jak i pojemności. A zatem rozliczenia zgodnie z treścią powołanego załącznika powinny być tak ukształtowane, aby operatorzy mogli zakupywać zarówno minuty, jak i pojemności. Jednakże uznał, że rozliczanie według stawki flat rate nie jest jedynym możliwym sposobem przy zakupie usług w formie minut lub pojemności. Istnieje jeszcze druga metoda tzw. minutowa rozliczania usług nabywanych od T. P. S.A. w przedmiotowym zakresie polegająca na tym, że koszt usługi ustalony jest poprzez wyliczenie ilości minut w danym okresie rozliczeniowym i pomnożenie ich przez jednostkową stawkę za minutę. Dodatkowo Sąd I instancji zaznaczył, iż nie tylko rozliczenie - oparte o stawkę flat rate daje możliwość operatorom alternatywnym stworzyć konkurencyjną wobec T. P. S.A. ofertę detaliczną, w ramach, której abonenci będą otrzymywać pakiety darmowych minut. Na polskim rynku istnieją przypadki, gdy operator alternatywny nabywając hurtowo od T. P. S.A. usługi rozlicza się z nią "minutowo", a nie na bazie stawki flat rate i pomimo tego konstruuje na rynku detalicznym oferty dla swoich abonentów, w ramach, których oferuje pakiety darmowych minut. Jako przykład Sąd I instancji podał operatora N. S.A., który w dniu 17 stycznia 2008 r. wprowadził do swojej oferty m.in. następujące taryfy: lepszy telefon cały czas, lepszy telefon wieczory i weekendy, lepszy telefon 60 (dowód: przedłożone przez skarżącą przy piśmie z dnia 2 października 2008 r. cenniki usług N. S.A.). Podobnie P. S.A. zgodnie ze złożonym do akt Regulaminem Promocji już od 6 grudnia 2006 r. oferował usługobiorcom taryfę z pakietem od 90 do 180 darmowych minut. Konkludując, Sąd I instancji przyjął, że organ dokonując interpretacji punktu III 1 c) decyzji z dnia 18 września 2006 r. dopuścił się naruszenia art. 113 § 2 k.p.a., które miało istotny wpływ na wynik sprawy. To naruszenie polegało na dokonaniu wykładni w sposób przekraczający zakres przedmiotowy decyzji.
II
W skardze kasacyjnej Prezes Urzędu Komunikacji Elektronicznej zarzucił wyrokowi naruszenie.:
a) art. 190 p.p.s.a., które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, polegające na rozpoznaniu sprawy wbrew wykładni prawa dokonanej w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny,
b) art. 145 § 1 pkt 1 c p.p.s.a. w zw. z art. 113 § 2 k.p.a., które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, polegające na przyjęciu przez Sąd I instancji, że nastąpiło naruszenie przez Prezesa UKE przepisów postępowania administracyjnego, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy w stopniu istotnym, a mianowicie polegające na dokonaniu wykładni przekraczającej zakres przedmiotowy wyjaśnianej decyzji,
c) art. 171 p.p.s.a. w zw. z art. 185 § 1 p.p.s.a. i art. 168 § 3 p.p.s.a., które miało istotny wpływ na wynik sprawy, polegające na rozstrzygnięciu sprawy w zakresie, w jakim nie została przekazana do ponownego rozpoznania,
d) art. 106 § 3 p.p.s.a. w zw. z art. 106 § 5 p.p.s.a, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy w stopniu istotnym, poprzez oparcie rozstrzygnięcia na dowodzie w postaci fotokopii i wydruków komputerowych, które nie stanowią dokumentu,
e) art. 141 § 4 p.p.s.a., które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy polegające na wadliwym sporządzeniu przez Sąd uzasadnienia wyroku poprzez niewskazanie podstawy prawnej rozstrzygnięcia i brak jej dokładnego wyjaśnienia, niedostatecznym przedstawieniu stanu sprawy, stanowisk pozostałych stron, a także na nie zawarciu w uzasadnieniu wyroku wskazań, co do dalszego postępowania.
Podnosząc te zarzuty Prezes Urzędu Komunikacji Elektronicznej domagał się uchylenia zaskarżonego wyroku w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w W. oraz zasądzenia od skarżącej zwrotu kosztów sądowych według norm przepisanych.
Odpowiadając na skargę kasacyjną T. P. S.A. domagała się jej oddalenia oraz zasądzenia kosztów postępowania kasacyjnego.
III
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
W myśl art. 190 p.p.s.a. Sąd, któremu sprawa została przekazana związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. W dalszej części przepis ten stanowi, że nie można oprzeć skargi kasacyjnej od orzeczenia wydanego po ponownym rozpoznaniu sprawy na podstawach sprzecznych z wykładnią prawa ustaloną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego nie budzi wątpliwości pogląd, że wykładnia prawa, o której mowa w przytoczonym przepisie obejmuje zarówno prawo materialne jak i procesowe, ale nie obejmuje ocen dotyczących stanu faktycznego (wyrok NSA z dnia 14 grudnia 2005 r. sygn. II OSK 342/05, wyrok NSA z dnia 28 listopada 2005 r. sygn. I FSK 294/05).
W związku z treścią art. 190 p.p.s.a. rozważania nad zasadnością postawionych w skardze kasacyjnej zarzutów należy poprzedzić przypomnieniem wykładni prawa dokonanej w uprzednim wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego zapadłym w tej sprawie na skutek skargi kasacyjnej T. P. S.A. W skardze Spółka, kwestionując wyrok oddalający skargę zaskarżyła go w części "w jakim skutkował on utrzymaniem w mocy obu oznaczonych postanowień Prezesa UKE w części interpretacyjnej pkt III 1 c decyzji tego organu". Wyrokowi zarzuciła naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. oraz art. 145 § 1 p.p.s.a. w związku z art. 113 § 2 k.p.a. Naczelny Sąd Administracyjny uznał za zasadny zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. i wyjaśnił przyczyny, dla których uzasadnienie wyroku nie odpowiada wymogom tego przepisu. Następnie oceniając wpływ na wynik sprawy stwierdzonego uchybienia skład orzekający wywiódł, że ma to istotne znaczenie "skoro według art. 113 § 2 k.p.a. wyjaśnienie może odnosić się w swym zakresie tylko do treści ujętej (zawartej) już w decyzji, która nie jest jedynie wystarczająco jasna, czy też zrozumiała dla strony (lub organu egzekucyjnego) i nie może wychodzić poza nią i wkraczać w kwestie, choć bezpośrednio graniczące, ale nie tożsame jednak z treścią decyzji (obszarem zawartych w niej rozstrzygnięć)". W cytowanym już w I części uzasadnienia niniejszego wyroku fragmencie motywów orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego zapadłego w uprzedniej sprawie wynikało nadto, co należałoby wykazać, aby uznać, że "przekonanie, że w ramach art. 113 § 2 k.p.a. dopuszczalne było wyjaśnienie, iż realizacja obowiązku nałożonego pkt III 1 c decyzji łączy się z powinnością rozliczenia oferowanej przez T. P. S.A. usługi z użyciem stawki ryczałtowej".
W świetle zacytowanych fragmentów uzasadnienia orzeczenia z dnia 3 kwietnia 2008 r. przyjąć należy, że związanie wykładnią prawa, o którym stanowi art. 190 p.p.s.a., obejmowało obok art. 141 § 4 p.p.s.a. także przepis art. 113 § 2 k.p.a. i to zarówno w zakresie jego wykładni jak i stosowania. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, nie powinno budzić wątpliwości to, że Sąd, któremu sprawa została przekazana prawidłowo odczytał zakres związania, skoro stwierdził, że "rzeczą Sądu było ustalenie przynajmniej dwóch okoliczności: 1) czy treść decyzji z dnia 18 września 2006 r., ...wkraczała w ogóle w uregulowania sposobu dokonywania zaliczeń konkretnej usługi, a w przypadku pozytywnej odpowiedzi na to pytanie 2) czy rozliczenie według stawki flat rate było jedynym możliwym przy zakupie usług w formie minut lub pojemności".
Ustalając te istotne z punktu właściwego zastosowania art. 113 § 2 k.p.a. okoliczności Sąd I instancji przyjął, że treść decyzji z dnia [...] września 2006 r. wkraczała w uregulowanie sposobu dokonania rozliczeń. Sąd I instancji odwołał się w tym zakresie do pkt VII załącznika do decyzji. Załącznik nr 1 do decyzji określa zakres oferty ramowej o dostępie telekomunikacyjnym i zgodnie z jego punktem VII oferta ramowa powinna określać rodzaj, wysokość i sposób naliczania opłat za poszczególne usługi, umożliwiające zarówno zakup przez operatora minut jak i pojemności. Kwestia ta nie jest podważana w skardze kasacyjnej, a zatem uznać ją należy za przesądzoną.
Natomiast rozstrzygając drugi problem Sąd I instancji uznał, że rozliczenie według stawki flat rate nie jest jedynym możliwym sposobem rozliczenia przy zakupie usługi w formie minut i pojemności. Uzasadniając tę tezę Sąd I instancji wskazał, że istnieje jeszcze druga metoda tzw. minutowe rozliczanie usług nabywanych. Wiedza Sądu I instancji na temat istnienia drugiej metody, która "również daje możliwość operatorom alternatywnym stworzyć konkurencje wobec TP S.A." wynikała z przeprowadzenia w trybie art. 106 § 3 k.p.a. uzupełniającego postępowania dowodowego. Z protokołu rozprawy wynika, że Sąd I instancji, jako dowód dopuścił załączniki do złożonego w postępowaniu sądowoadministracyjnym pisma TP S.A. – cenniki usługi Netia S.A. oraz Regulamin Promocji Polkomtel S.A., będące wydrukami komputerowymi ze stron internetowych tych operatorów.
Przepis art. 106 § 3 p.p.s.a. ogranicza uzupełniające postępowanie dowodowe przed sądem administracyjnym do dowodu z dokumentów, przy czym stosownie do art. 106 § 5 p.p.s.a. do postępowania tego stosuje się odpowiednio przepisy kodeksu postępowania cywilnego. Racje ma Spółka T. P. S.A. twierdząc w odpowiedzi na skargę kasacyjną, że do wydruku komputera mają zastosowanie przepisy o dokumentach, w szczególności art. 244 k.p.c. dotyczący dokumentów urzędowych. Uszło jednak jej uwadze, że doktryna w sposób jednoznaczny określa przesłanki, w których dowód z wydruku komputerowego może być potraktowany jako dowód w rozumieniu art. 244 k.p.c. Naczelny Sąd Administracyjny w tym składzie w pełni podziela pogląd prezentowany przez Krzysztofa Knoppka, wyrażony w artykule "Wydruk komputerowy, jako dowód w postępowaniu cywilnym" (PiP.1993.2.54), że wydruk [komputerowy] w procesie cywilnym musi odpowiadać wymogom stawianym dokumentowi (z reguły urzędowemu). Musi on zatem pochodzić od właściwego organu i mieścić się w zakresie jego działalności oraz być sporządzony w przepisanej formie. Musi także zawierać podpis osoby, która w danej jednostce organizacyjnej jest odpowiedzialna za sporządzanie wydruków. Wydruk bez podpisu może służyć w procesie cywilnym jedynie jako środek uprawdopodobnienia oraz jako informacja o możliwości przeprowadzenia dowodu [...].
Z akt sprawy sądowoadministracyjnej wynika bezspornie, że dowód dopuszczony przez Sąd I instancji nie spełnia wyżej wskazanych wymagań, a to czyni zasadnym zarzut naruszenia art. 106 § 3 p.p.s.a. w związku z art. 106 § 5 p.p.s.a. Dla oceny wpływu tego uchybienia na wynik sprawy, o którym mowa w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. koniecznym jest dokonanie bardziej szczegółowej analizy wniosków płynących z pisma procesowego T. P. S.A. i dołączonego do niego załączników (cennika i regulaminu). To z kolei wymaga odniesienia się do decyzji z dnia 18 września 2006 r. Rektyfikowana decyzja Prezesa UKE dotyczyła rynku świadczenia usługi zakończenia połączeń zgodnym z obszarem stacjonarnej publicznej sieci telefonicznej T. P. S.A. Rynek właściwy, o którym mowa w art. 24 ust. 1 ustawy z dnia 16 lipca 2004 r. Prawo telekomunikacyjne (Dz. U. Nr 171, poz. 1800 ze, zm.), a który obejmuje ta decyzja, to, zatem rynek świadczenia usługi zakończenia połączeń. W uzasadnieniu omawianej decyzji (str. 12 i 13) organ regulacyjny określił główne elementy niezbędne do świadczenia detalicznych usług telefonicznych i wskazał, że stosownie do tych elementów, zostały wyodrębnione trzy rynki hurtowe zapewniające realizacje połączeń w publicznej stacjonarnej sieci na poziomie hurtowym: rynek rozpoczynania, rynek zakończenia i rynek tranzytu połączeń. Na str. 13 decyzji umieszczono schemat usługi zakończenia połączeń i wyjaśniono, na czym polega realizacja usługi zakończenia połączeń. Nadto stwierdzono, że zakończenie połączeń możliwe jest poprzez zakup u operatora posiadającego stacjonarną publiczną sieć telefoniczną, określonej ilości minut bądź pojemności połączeń zakończonych w tej sieci. Decyzja objęta wykładnią dotyczyła więc rynku hurtowego zakończenia połączeń. Warto przy tym powtórzyć stanowisko T. P. S.A. wyrażone we wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy, że usługa zakończenia połączeń jest typową usługą hurtową, która nie jest oferowana użytkownikowi końcowemu "a na rynku detalicznym taka usługa nie funkcjonuje".
Tymczasem Sąd I instancji z ofert rynku detalicznego nieobejmujących tylko zakończenia połączenia, ale i rozpoczęcie połączenia jak i tranzyt, wyprowadził wniosek, że istnieje inna metoda rozliczenia usług oferowanych na rynku hurtowym, co sprawia, że omawiane uchybienie Sądu I instancji mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Oczywiście Naczelny Sąd Administracyjny dostrzega trudność w ustaleniu w postępowaniu sądowoadministracyjnym tej newralgicznej dla sprawy okoliczności. Nie budzi bowiem wątpliwości, że z decyzji z dnia [...] września 2006 r. nie wynika wprost forma w jakiej ma następować rozliczenie z tytułu oferowania przez T. P. S.A. na warunkach hurtowych usługi zakończenia połączeń. W przeciwnym bowiem przypadku nie byłoby podstaw do rektyfikowania decyzji. Ponadto we wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy Spółka nie kwestionowała konkretnej formy rozliczenia (stawki ryczałtowej) lecz w ogóle możliwość określenia w postanowieniu wydanym w trybie art. 113 § 2 k.p.a. sposobu rozliczania usługi. Z lakonicznego uzasadnienia postanowienia Prezesa UKE z dnia [...] stycznia 2007 r. nie wynikają również powody, dla których należałoby przyjąć, że rozliczenie według stawki flat rate było jedynym możliwym przy zakupie usług w formie minut lub pojemności. Te uwagi nie mogą jednak wpłynąć na ocenę naruszenia przez Sąd I instancji art. 106 § 3 i 5 p.p.s.a., skoro w ich efekcie Sąd przedwcześnie uznał, że zarówno w zaskarżonym postanowieniu jak i poprzedzającym je postanowieniu dokonano wykładni w sposób przekraczający zakres przedmiotowy decyzji.
Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że oprócz zarzutu postawionego w punkcie c) petitum skargi kasacyjnej, pozostałe zarzuty obejmujące różne przepisy p.p.s.a. w istocie kwestionują przyjęcie przez Sąd I instancji, na podstawie informacji wynikających z cenników i regulaminu operatorów oferujących na rynku detalicznym usługi rozpoczęcia, tranzytu i zakończenia połączenia, poglądu, że rozliczenie według stawki flat rate nie jest jedynym możliwym sposobem przy zakupie usług w formie minut lub pojemności.
Naczelny Sąd Administracyjny odniósł się do tego problemu rozważając wpływ naruszenia art. 106 § 3 w zw. z art. 106 § 5 p.p.s.a. na wynik sprawy. Te same argumenty sprawiają, że w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego za usprawiedliwiony należy uznać zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. w zakresie, w jakim skarżący organ w ramach tego zarzutu kwestionuje ustalenia faktyczne przyjęte przez Sąd I instancji, jak i zarzut naruszenia art. 145 § 1 lit c p.p.s.a. w związku z art. 113 § 2 k.p.a.
Stawiając zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. strona skarżąca podniosła także i to, że w uzasadnieniu wyroku brak jest wskazań, co do dalszego postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny zgadza się ze skarżącym organem, że taka wadliwość orzeczenia, w sytuacji uchylenia postanowień w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit c p.p.s.a. jest istotna, a to sprawia, że i z tego powodu zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. jest usprawiedliwiony.
Nie ma natomiast racji strona skarżąca zarzucając Sądowi I instancji naruszenie przepisów art. 190 p.p.s.a., art. 171 p.p.s.a. w związku z art. 185 § 1 p.p.s.a. i art. 168 § 3 p.p.s.a. Już na początku rozważań Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że Sąd I instancji prawidłowo odczytał zakres związania wykładnią prawa, dokonaną przez NSA w wyroku z dnia 3 kwietnia 2008 r. Wskazano także, że związanie, o którym mowa w art. 190 p.p.s.a. nie obejmuje ocen dotyczących stanu faktycznego. Tymczasem strona skarżąca w oparciu o zarzut naruszenia art. 190 p.p.s.a. kwestionuje pogląd Sądu I instancji, iż rozliczenie według stawki flat rate nie jest jedynym możliwym sposobem, a więc zwalcza elementy stanu faktycznego przyjętego przez Sąd I instancji.
Z kolei podnoszony "wyłącznie z ostrożności procesowej" zarzut naruszenia przepisów art. 171 p.p.s.a. w związku z art. 185 § 1 p.p.s.a. i art. 168 § 3 p.p.s.a., jak wynika z jego uzasadnienia postawiony został celem rozstrzygnięcia przez Naczelny Sąd Administracyjny "czy Wojewódzki Sąd Administracyjny miał prawo rozstrzygać o postanowieniu z dnia [...] listopada 2006 r. w świetle punktu I wyroku z dnia 3 kwietnia 2008 r.". Z nie w pełni zrozumiałych wywodów strony skarżącej zdaje się wynikać, iż stoi ona na stanowisku, że skoro Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok Sądu I instancji z dnia 19 czerwca 2007 r. w części, w jakiej oddalono skargę na postanowienie z dnia [...] stycznia 2007 r. w zakresie, w jakim postanowieniem tym utrzymano w mocy pkt 2 postanowienia z dnia [...] listopada 2006 r. i w tej części przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, to postanowienie z dnia [...] listopada 2006 r. uprawomocniło się w całości, a zatem i w zakresie spornego punktu 2. Pogląd ten jest błędny. Przedmiotem skargi wniesionej do Sądu I instancji było postanowienie Prezesa UKE z dnia 22 stycznia 2007 r. utrzymujące w mocy postanowienie z dnia 29 listopada 2006 r., w którym to w trzech punktach organ regulacyjny wyjaśnił treść decyzji. Oddalenie skargi na postanowienie z dnia [...] stycznia 2007 r. wyrokiem z dnia [...] września 2007 r. i nie zaskarżenie tego wyroku w części oddalającej skargę na zaskarżone postanowienie w zakresie w jakim utrzymało ono w mocy punkt 1 i 3 postanowienia z dnia [...] listopada 2006 r. skutkowało tym, że z przymiotu prawomocności korzysta postanowienie z dnia [...] stycznia 2007 r. w nie zaskarżonym skargą kasacyjną zakresie. Natomiast nie mają tego przymioty postanowienia z dnia [...] stycznia 2007 r i z dnia [...] listopada 2006 r. w części dotyczącej punktu 2 i utrzymania w mocy tego punktu.
Z wywiedzionych względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art.185 § 1 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji. Koszty postępowania kasacyjnego zasądzono zgodnie z art. 203 pkt 2 p.p.s.a. i art. 205 § 2 p.p.s.a. w związku z § 14 ust. 2 pkt 2 a rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1349).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło