II OSK 772/10

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Wojciech Chróścielewski Sędziowie sędzia NSA Andrzej Gliniecki (spr.) sędzia del WSA Marzenna Linska – Wawrzon Protokolant Andrzej Nędzarek po rozpoznaniu w dniu 29 kwietnia 2011 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej K. O. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 grudnia 2009 r. sygn. akt VII SA/Wa 1803/09 w sprawie ze skargi K. O. na decyzję Komendanta Głównego Państwowej Straży Pożarnej z dnia [...] sierpnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę kasacyjną Wyrokiem z dnia 10 grudnia 2009 r., VII SA/Wa 1803/09 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, oddalił skargę K. O. na decyzję Komendanta Głównego Państwowej Straży Pożarnej z dnia [...] sierpnia 2009 r. znak [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji. Jak wynika z akt sprawy, Komendant Powiatowy Państwowej Straży Pożarnej w Cieszynie decyzją z dnia [...] stycznia 2007 r. nr [...] nakazał firmie "[...]"w B. na podstawie art. 4 ust. 1 pkt 1 i 3 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. i ochronie przeciwpożarowej (Dz. U. z 2002 r. Nr 147, poz. 1229 ze zm.), dostosowanie obudowy drogi ewakuacyjnej poprowadzonej przez korytarze, główną klatkę schodowa i hol recepcyjny w budynku Hotelu [...] do wymagań przepisów techniczno-budwlanych oraz zabezpieczenie przed zadymieniem pionowej drogi ewakuacyjnej w budynku poprzez zastosowanie urządzeń zapobiegających zadymieniu lub zapewniających usuwanie dymu. Dyrektor "[...] w B. wnioskiem z dnia 8 lutego 2008 r. wystąpił do Śląskiego Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej w Katowicach o wznowienie postępowania, uchylenie decyzji lub stwierdzenie nieważności ww. decyzji Komendanta Powiatowego Państwowej Straży Pożarnej w Cieszynie z dnia [...] stycznia 2007 r. Śląski Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej w Katowicach decyzją z dnia [...] marca 2008 r. nr [...] odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Komendanta Powiatowego Państwowej Straży Pożarnej w Cieszynie z dnia [...] stycznia 2007 r. Następnie w wyniku rozpatrzenia odwołania "[...]" , Komendant Główny Państwowej Straży Pożarnej, decyzją z dnia [...] maja 2008 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję Śląskiego Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej w Katowicach z dnia [...] marca 2008 r. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję złożył K. O. dyrektor "[...]". Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie prawomocnym wyrokiem z dnia 27 listopada 2008 r., VII SA/Wa 1299/08 oddalił skargę na decyzje Komendanta Głównego Państwowej Straży Pożarnej z dnia [...] maja 2008 r. K. O. wnioskiem z dnia 12 maja 2009 r. ponownie wystąpił do Śląskiego Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej w Katowicach o stwierdzenie nieważności decyzji Komendanta Powiatowego Państwowej Straży Pożarnej w Cieszynie z dnia [...] stycznia 2007 r. na podstawie art. 156 § 1 pkt 4 i 5 k.p.a. Śląski Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej decyzją z dnia [...] czerwca 2009 r. nr [...], na podstawie art. 157 § 1 i art. 158 § 1 w związku z art. 156 § 1 k.p.a. oraz art. 11a ust. 2 pkt 1 oraz art. 27 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej (Dz. U. z 2009 r. Nr 12, poz. 68 ze zm.) odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Komendanta Powiatowego Państwowej Straży Pożarnej w Cieszynie z dnia [...] stycznia 2007 r. wskazując, iż zaskarżona decyzja była już przedmiotem kontroli w postępowaniu nadzwyczajnym i nie stwierdzono aby kwestionowana decyzja była obciążona wadami określonymi w art. 156 § 1 k.p.a., co potwierdził Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalając skargę wyrokiem z dnia 27 listopada 2008 r. K. O. pismem z dnia 24 czerwca 2009 r. wniósł odwołanie od powyższej decyzji Śląskiego Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej z dnia [...] czerwca 2009 r. Po rozpatrzeniu odwołania Komendant Główny Państwowej Straży Pożarnej decyzją z dnia [...] sierpnia 2009 r. nr [...], na podstawie art. 127 § 1 i 2 w zw. z art. 138 § 1 pkt 2, art. 105 § 1 k.p.a., a także art. 11a ust. 2 pkt 2 ustawy o Państwowej Straży Pożarnej uchylił decyzję Śląskiego Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej z dnia [...] czerwca 2009 r. i umorzył postępowanie pierwszej instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy podkreślił, że Śląski Wojewódzki Komendant PSP, z uwagi na prawomocne zakończenie postępowania dotyczącego odmowy stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji, powinien na podstawie art. 157 § 3 odmówić wszczęcia ponownego postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji, a z powodu bezprzedmiotowości postępowania należało umorzyć postępowanie wszczęte ponownym wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji Komendanta Powiatowego Państwowej Straży Pożarnej w Cieszynie z dnia [...] stycznia 2007 r. Pismem z dnia 2 września 2009 r. K. O. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Komendanta Głównego Państwowej Straży Pożarnej z dnia [...] sierpnia 2009 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 10 grudnia 2009 r., VII SA/Wa 1803/09, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. –Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – dalej p.p.s.a., oddalił skargę. W uzasadnieniu wyroku Sąd wskał, że zarówno organy kontrolujące decyzję w postępowaniu nieważnościowym jak i Sąd rozpoznający skargę brały pod uwagę wszystkie wady wymienione w art. 156 § 1 k.p.a. – a więc oprócz zarzutów wnioskującego oceniały z urzędu, czy kontrolowana decyzja nie jest dotknięta innymi wadami wymienionymi w ww. przepisie. W ocenie Sądu, jeśli już raz na żądanie skarżącego wszczęto postępowanie nadzorcze i odmówiono stwierdzenia nieważności decyzji to nie można jeszcze raz domagać się wszczęcia postępowania w tej samej sprawie, chociażby skarżący powoływał się na inne przyczyny nieważności. Ponowne postępowanie w sprawie rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną, byłoby bezprzedmiotowe, gdyż ocena legalności decyzji w postępowaniu nieważnościowym został dokonana poprzednio, przy czym decyzja wydana po ponownym wszczęciu postępowania nadzorczego jest obarczona wadą określoną w art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. i podlegała stwierdzeniu nieważności. Pismem z dnia 23 stycznia 2010 r. skargę kasacyjną od powyższego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie (z dnia 10 grudnia 2010 r. SA/Wa 1803/09) złożył K. O., zaskarżając wyrok w całości i zarzucając mu naruszenie art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) – dalej p.u.s.a. w związku z art. 141 § 4 p.p.s.a polegające na przedstawieniu sprawy niezgodnie ze stanem faktycznym – niewyjaśnienie stanu faktycznego, braku podstawy prawnej rozstrzygnięcia oraz braku wyjaśnienia zastosowanej podstawy prawnej czego konsekwencją było naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ p.p.s.a w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy w zw. z art. 1 § 2 p.u.s.a. i wydanie rozstrzygnięcia pomimo naruszenia przez organy administracyjne art. 7, art. 10, art. 77 § 1 k.p.a., art. 15 k.p.a., art. 139 k.p.a. oraz art. 157 § 3 k.p.a., co miało istotny wpływ na wynik sprawy. Autor skargi kasacyjnej wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania lub ewentualnie jego zmianę poprzez stwierdzenie nieważności decyzji Komendanta Powiatowego Państwowej Straży Pożarnej z dnia [...] stycznia 2007 r. oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Komendant Główny Państwowej Straży Pożarnej w odpowiedzi na skargę kasacyjną (pismo z dnia 25 marca 2010 r.) wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 15 § 1 pkt 1 w związku z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje środki odwoławcze od orzeczeń wojewódzkich sądów administracyjnych w granicach ich zaskarżenia, a z urzędu bierze jedynie pod rozwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie dostrzeżono okoliczności mogących wskazywać na nieważność postępowania sądowoadministracyjnego. Skarga kasacyjna pozbawiona jest usprawiedliwionych podstaw, bowiem nie uwzględnia tego, że w niniejszej sprawie mają zastosowanie przepisy art. 170 i 171 p.p.s.a. Bezspornym jest, że w sprawie która jest przedmiotem niniejszego postępowania wcześniej został wydany prawomocny wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 listopada 2008 r., VII SA/Wa 1299/08 oddalający skargę, tym samym przesądzający o tym, że brak podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji Komendanta Powiatowego Państwowej Straży Pożarnej w Cieszynie z dnia [...] stycznia 2007 r. W takiej sytuacji zgodnie z art. 170 p.p.s.a., prawomocnym wyrokiem sądu związane są strony, sądy, inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także i inne osoby. Ponadto wyrok taki ma powagę rzeczy osądzonej (res iudicata). Moc (powszechnie i bezwzględnie) wiążąca prawomocnego wyroku sądu oraz powaga rzeczy osądzonej, wykluczają możliwość ponownego rozpoznawania tej sprawy w postępowaniu sądowoadministracyjnym. W skardze kasacyjnej poddaje się w wątpliwość tożsamość obecnie rozpoznawanej sprawy ze sprawą wcześniej rozstrzygniętą prawomocnym wyrokiem, jakoby brak tożsamości spraw wynikał z tego, że różny był zakres badania przez organy i Sąd przesłanek stwierdzenia nieważności kwestionowanej decyzji z dnia [...] stycznia 2007 r. Argument ten nie znajduje uzasadnienia w aktach sprawy, bowiem w uzasadnieniu decyzji nr [...] z dnia [...] marca 2008 r. Śląski Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej jednoznacznie stwierdził: "W ocenie tutejszej Komendy w tej sprawie nie zaistniała żadna z przesłanek wskazanych w cytowanym już art. 156 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, w oparciu o którą mogłoby nastąpić unieważnienie rozpatrywanej decyzji". W odwołaniu od powyższej decyzji (pismo z dnia 3 kwietnia 2008 r.) K. O. podniósł, że decyzja z dnia [...] stycznia 2007 r. została wydana "z rażącym naruszeniem prawa, tj. z naruszeniem art. 156 § 1 pkt 2, 4 i 5 poprzez skierowanie jej do osoby niebędącej stroną w sprawie, nieistniejącego podmiotu". Do wszystkich tych zarzutów odniósł się Komendant Główny Państwowej Straży Pożarnej uzasadnieniu decyzji z dnia [...] maja 2008 r. Podobnie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w uzasadnieniu wyroku z dnia 27 listopada 2008 r., VII SA/Wa 1299/08 na s. 5, podzielił stanowisko organów, "iż w niniejszej sprawie nie zaistniała żadna z przesłanek wskazanych w cytowanym już art. 156 § 1 k.p.a., w oparciu o którą mogłoby nastąpić unieważnienie decyzji Komendanta Powiatowego Państwowej Straży Pożarnej w Cieszynie z dnia [...] stycznia 2008 r." Z powyższej analizy akt wynika, że podnoszone w wniosku K. O. z dnia 12 maja 2009 r. przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji, określone w art. 156 § 1 pkt 4 i 5 k.p.a., podnoszone przez skarżącego były już wcześniej i były przedmiotem badania przez organy, jak i kontroli sądowej zakończonej wyrokiem WSA z dnia 27 listopada 2008 r. Nie ma więc żadnego uzasadnienia próba podważania w skardze kasacyjnej tożsamości obu tych spraw, gdyż nie ulega wątpliwości, że wniosek K. O. z dnia 12 maja 2009 r. zmierzał do powtórnego wszczęcia postępowania nieważnościowego w stosunku do tej samej decyzji i to w zakresie w jakim została wcześniej sprawa rozstrzygnięta inną decyzją ostateczną (art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a.). Powyższe ustalenie świadczy również o tym, że wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 listopada 2008 r., VII SA/Wa 1299/08 rodzi konsekwencje wynikające z art. 170 i 171 k.p.a., a więc zarzuty podniesione w skardze kasacyjnej, nie mają żadnego uzasadnienia w tym stanie prawnym. Nie jest więc prawdziwe twierdzenie, jak wynika z powyższego, że sąd orzekając w wyroku z dnia 27 listopada 2008 r., "w ogóle nie wiedział o stanie faktycznym będącym podstawą wystąpienia z wnioskiem w maju 2009 r.", gdyż okoliczność ta była już wcześniej podnoszona przez stronę i rozpatrywana przez organy. Poza tym należy przypomnieć, że nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję, wbrew temu co uważa autor skargi kasacyjnej, mogą stanowić przesłankę wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a.), a nie przesłankę do stwierdzenia nieważności decyzji. Biorąc powyższe pod uwagę, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.