II SA/Ol 959/09
WyrokWSA w Olsztynie2009-12-10
Skład orzekający: Beata Jezielska, Marzenna Glabas, Adam Matuszak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy roboty budowlane polegające na nadbudowie i rozbudowie garażu, polegające m.in. na wymianie drewnianych ścian na murowane i zwiększeniu wysokości obiektu, stanowią remont, czy też budowę/przebudowę wymagającą pozwolenia na budowę?Ratio decidendi
Sąd uznał, że roboty budowlane polegające na nadbudowie i rozbudowie garażu, w tym wymianie drewnianych ścian na murowane i zmianie wysokości obiektu, wykraczają poza definicję remontu i stanowią budowę lub przebudowę, która wymaga uzyskania pozwolenia na budowę. Brak takiego pozwolenia skutkuje samowolą budowlaną i uzasadnia nakaz rozbiórki, jeśli legalizacja obiektu nie jest możliwa.Stan faktyczny
Skarżąca M.K. dokonała nadbudowy i rozbudowy garażu, wymieniając drewniane ściany na murowane i zwiększając jego wysokość. Organy nadzoru budowlanego uznały te roboty za samowolę budowlaną, ponieważ wymagały pozwolenia na budowę, którego skarżąca nie uzyskała. Pomimo prób legalizacji, skarżąca nie przedłożyła wymaganych dokumentów, w tym decyzji o warunkach zabudowy. W konsekwencji organy nakazały rozbiórkę nadbudowanej i rozbudowanej części garażu. Skarżąca kwestionowała kwalifikację robót jako samowoli budowlanej, twierdząc, że był to remont mający na celu zabezpieczenie i przystosowanie obiektu.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Jezielska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Marzenna Glabas Sędzia WSA Adam Matuszak Protokolant Grażyna Wojtyszek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 grudnia 2009 r. sprawy ze skargi M.K. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia "[...]". Nr "[...]" w przedmiocie rozbiórki części garażu oddala skargę. WSA/wyr.1 – sentencja wyroku
Decyzją z dnia "[...]" Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla miasta E. nakazał M. K. dokonanie rozbiórki nadbudowanej części garażu zlokalizowanego na działce gruntowej nr "[...]" i na części działki nr "[...]" do poziomu dachu garażu przyległego, zlokalizowanego na działce nr "[...]", tj. do wysokości tak jak przed nadbudową oraz rozebranie rozbudowanych ścian garażu usytuowanych na części działki gruntowej nr "[...]"dokonując ich zlicowania z tylną ścianą garażu istniejącego na działce nr "[...]" celem przywrócenia długości garażu jak przed rozbudową. W uzasadnieniu organ wskazał, iż w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy, zgodnie z wytycznymi zawartymi w uzasadnieniu wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w O. z dnia "[...]" ustalono, że M. K. dokonała samowolnie nadbudowy i rozbudowy przedmiotowego garażu, tj. bez uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę. Świadczy o tym zebrany w toku postępowania materiał dowodowy w postaci dokumentacji fotograficznej, protokołów wizji lokalnych, przesłuchań świadków, dokumentacji formalno-prawnej o powierzchni garażu i gruntu, za jakie wnoszone były podatki i opłaty. Ustalono, iż garaż murowany istniał od ok. 1964r., a jego rozmiary były inne niż w chwili obecnej po dokonanej jego rozbudowie i nadbudowie. Wskazano, iż z ustaleń organu wynika, iż wielkości charakterystyczne przedmiotowego garażu były podobne, jak istniejącego na działce nr "[...]", przylegającego do przedmiotowego obiektu. Podniesiono, iż przeprowadzona w dniu 21 października 2008r. wizja lokalna z udziałem stron wraz z dokonaniem odkrywek (rzekomo istniejących fundamentów, na których zgodnie z twierdzeniem strony odtworzono część obiektu) potwierdziła, iż nie było żadnych fundamentów dawnego budynku, a znaleziono jedynie na głębokości ok. 20cm poniżej terenu kilka płytek chodnikowych, których nie sposób uznać za fundamenty. Nadto organ uznał, iż sporządzona przez L. A. dokumentacja techniczna, będąca według strony podstawą do wykonania nadbudowy i rozbudowy istniejącego garażu, nie może być przyjęta przez organ z powodu licznych błędów formalnych. Wskazano, iż stosownie do przepisów Prawa budowlanego pod pojęciem "budowa" należy rozumieć wykonywanie obiektu w określonym miejscu, a także odbudowę, rozbudowę i nadbudowę obiektu budowlanego, natomiast "remont" to wykonywanie w istniejącym obiekcie budowlanym robót budowlanych polegających na odtworzeniu stanu pierwotnego, a nie stanowiących bieżącej konserwacji, przy czym dopuszcza się stosowanie wyrobów budowlanych innych niż użyto w stanie pierwotnym. Roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę. W przypadku robót polegających na zmianie parametrów technicznych, a ma to miejsce w przypadku nadbudowy i rozbudowy, wymagane jest uzyskanie decyzji o pozwoleniu na budowę. Organ podkreślił, iż projektant rozbudowy spisując z właścicielką umowę w dniu 13 lipca 2006r. sam jednoznacznie określił, że zakres robót dotyczy "przebudowy obiektu" i "wykonania dokumentacji technicznej i uzyskania zezwolenia na budowę". Tymczasem żadnych dokumentów formalno-prawnych związanych z dokonaną rozbudową i nadbudową strona nie przedstawiła i rozpoczęła roboty samowolnie od dnia 10 sierpnia 2006r. Przeprowadzona wizja lokalna wykazała, że mimo wstrzymania robót, zostały wykonane obróbki blacharskie wraz z odprowadzeniem rynną i rurą spustową wód opadowych na działkę nr "[...]" oraz ułożono drugą warstwę papy na dachu. Wskazano, iż aby umożliwić inwestorowi legalizację rozbudowanego garażu postanowieniem z dnia "[...]" zobowiązano inwestora do dostarczenia niezbędnych w tym celu dokumentów. Jednakże w wyznaczonym terminie nie zostały one doręczone organowi, a jedynie przedstawiono oświadczenie strony, wyjaśniające problemy związane z przedmiotowym samowolnie rozbudowanym garażem. W piśmie tym inwestor potwierdza jednoznacznie, że rzekomo istniejące pomieszczenie gospodarcze z drewnianego zostało zmienione na murowane. Potwierdza to zatem udokumentowany fakt, że nie był to remont, ale budowa, bądź rozbudowa, a zakres tych robót wymagał uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę.
Odwołanie od powyższej decyzji wniosła M.K., podnosząc iż nie dokonała samowolnej rozbudowy garażu, a tym samym decyzja organu I instancji jest niezasadna i wniosła o jej uchylenie. W uzasadnieniu wskazała, iż przedmiotowy garaż wraz z pomieszczeniem gospodarczym istnieje od 1964r., co potwierdzili świadkowie i zebrane materiały dowodowe przez organ I instancji. Błędne jest porównywanie spornego garażu do obiektu położonego na działce nr "[...]", bowiem jest to szopa a nie garaż, a poprzez wykonanie wieńca dostosowano sporny garaż do wymagań stawianych pomieszczeniom garażowym. Nie jest również prawdą, że działka nr "[...]" jest własnością W. K., bowiem żaden z lokatorów mieszkań przy ulicy F. nie posiada gruntów na własność. Toczące się postępowanie przed Powiatowym Inspektorem Nadzoru Budowlanego wstrzymuje bowiem możliwość wykupu tych gruntów. Niezrozumiały jest również dla odwołującej powód, dla którego organ nie zalicza do zebranych dowodów oświadczeń i orzeczeń wykonawcy remontu L. A., posiadającego uprawnienia budowlane. M.K. podniosła również, że organ wiedział, że nie jest ona w stanie dostarczyć wskazanych dokumentów w celu legalizacji "samowoli" i wydanie postanowienia w tej kwestii było niesprawiedliwe. W ocenie odwołującej decyzja organu o rozbiórce jest niewspółmiernie drastyczna, a zarzuty jej stawiane niesłuszne. W postępowaniu wyjaśniającym nie uwzględniono również jej dowodów i wyjaśnień przedstawianych przez nią oraz inne osoby znające tę sprawę. Decyzja o rozbiórce w rzeczywistości spowoduje całkowitą likwidację obiektu, na którego remont odwołująca wyłożyła wszystkie swoje oszczędności. Tymczasem jako osobie bardzo schorowanej, posiadającej orzeczenie o stopniu niepełnosprawności, przedmiotowy garaż jest niezbędny w codziennym życiu. Dopiero doprowadzenie kwestii wykupu gruntów przez lokatorów pozwoli na uporządkowanie wszystkich dokumentów.
Decyzją z dnia "[...]" Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w O. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Wskazano, iż kwestią sporną w niniejszym postępowaniu jest ustalenie, czy zakres przedmiotowych robót budowlanych mieści się w definicji remontu. Powołując się na przepisy Prawa budowlanego wskazano, iż przy remoncie dochodzi do odtworzenia substancji istniejącej jako obiekt budowlany. Najczęściej następuje wymiana poszczególnych elementów i zastąpienie ich nowymi, nie może natomiast dojść do zmiany parametrów użytkowych lub technicznych istniejącego obiektu budowlanych, a w szczególności takich parametrów, jak kubatura, powierzchnia zabudowy, wysokość, czy długość. Tymczasem, jak wynika z akt niniejszego postępowania, parametry charakterystyczne przedmiotowego garażu uległy istotnej zmianie. Bezsporny jest fakt, iż zmieniła się wysokość obiekt, co potwierdza również sama odwołująca. Z kolei wątpliwości budzi długość obiektu, a tym samym jego kubatura. W ocenie organu odwoławczego zastąpienie drewnianej przybudówki rozbudowaną częścią garażu wykracza poza definicję remontu, gdyż w wyniku przeprowadzonych prac powstała nowa substancja budowlana. Nie można zatem zgodzić się z opinią L. A., iż wykonane roboty budowlane nie zwiększyły powierzchni zabudowy. Przybudówka, która nie istniała w chwili rozpoczęcia prac przez inwestora nie może być traktowana jako integralna część garażu. Protokoły z przesłuchań świadków potwierdzają, że pomieszczenie gospodarcze wykonane z płyt szalunkowych drewnianych uległo zawaleniu ok. 10 lat temu. Zatem w chwili rozpoczęcia robót budowlanych istniał jedynie murowany garaż. Analiza fotografii przedstawiającej stan faktyczny przed wykonaniem przedmiotowych robót wskazuje, iż długość oraz wysokość garażu były podobne do wybudowanego w tym samym okresie obiektu budowlanego zlokalizowanego na działce nr "[...]". W świetle zebranego materiału dowodowego, stwierdzono, iż organ I instancji prawidłowo zakwalifikował przedmiotowe roboty budowlane. Podkreślono również, iż organ I instancji zgodnie z procedurą wynikającą z art. 48 ust. 2 Prawa budowlanego dotyczącej legalizacji samowoli budowlanej nałożył na inwestora obowiązek dostarczenia stosownych dokumentów, wymienionych w art. 48 ust. 3 wskazanej ustawy. W przypadku niespełnienia wskazanego obowiązku w wyznaczonym terminie, przepisy jednoznacznie wskazują, iż organ nakłada wówczas obowiązek rozbiórki obiektu budowlanego lub jego części.
Skargę na powyższą decyzję złożyła M. K., wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości jako naruszającej prawo oraz przywrócenie możliwości korzystania z wyremontowanego garażu. Skarżąca podniosła, iż wydawane w toku niniejszego postępowania decyzje i postanowienia są ciągle zmieniane i uzupełniane niepotwierdzonymi danymi. Wskazała, iż remont garażu został przeprowadzony za zgodą Zarządu Budynków Komunalnych i miał na celu jego zabezpieczenie i przystosowanie do funkcjonalności. Bezzasadna jest charakterystyka porównawcza spornego garażu do obiektu położonego na sąsiedniej działce, bowiem obiekt ten nie posiada znamion i cech garażu. Drzwi o szerokości 1,2m świadczą, że obiekt ten nie jest garażem a jedynie ponadnormatywnym pomieszczeniem gospodarczym. Nie popełniono zatem błędu przy remoncie dostosowując obiekt do parametrów stawianych dla pomieszczenia garażowego, tj. wys. śr. 2,2m (przed remontem wysokość garażu wynosiła 1,9m). Wieniec stanowiący według organu "nadbudowę" wykonany zostały zgodnie ze sztuką budowlaną i jest jednym z możliwych rozwiązań technicznych. Został wykonany bez rozbiórki ścian, jednocześnie wzmocnionych od wewnątrz obiektu i stanowi prawidłowe rozwiązanie techniczne, gwarantujące zabezpieczenie przed wychyleniem się ścian na zewnątrz. Nieprawdziwe jest również twierdzenie organu, iż obiekt został przedłużony. Z przekazanej do wglądu "kopii mapy zasadniczej", w której poświadcza się zgodność niniejszej mapy z oryginałem przyjętym do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu 14 czerwca 1996r. wynika, iż przedmiotowe pomieszczenie gospodarcze istniało od chwili wybudowania garażu. Organy nie uwzględniły również faktu, iż ściana wschodnia istniała jako ściana murowana, ściany zachodnia i południowa istniały do chwili remontu jako drewniane (z dawnych płyt szalunkowych) i posadowione były na lekkim fundamencie (płyty chodnikowe). Częściowemu załamaniu uległ jedynie dach. W trakcie remontu obie ściany wyremontowano stosując materiał zamienny (cegła, bloczki), co dopuszczają przepisy Prawa budowlanego. W ocenie skarżącej wykonana przez organ wizja lokalna w dniu 21 października 2008r. nie przedstawia żadnej wartości dowodowej, bowiem trzy lata wcześniej sama skarżąca dowiodła, że pod dwiema ścianami pomieszczenia gospodarczego nie było fundamentu, lecz płyty chodnikowe, bo ściany były drewniane (płyty szalunkowe). Ponadto w komisji przeprowadzającej wizję z odkrywkami fundamentów nie było rzeczoznawcy budowlanego ani osób, które posiadają odpowiednie kwalifikacje i uprawnienia. Skarżąca zarzuciła, iż postanowienie z dnia "[...]" dotyczące wstrzymania robót nie może jej dotyczyć, bowiem żadnych robót nie prowadzi i nie ma takiego zamiaru. Występując z kolei do Prezydenta Miasta E. o wydanie warunków zabudowy, zgodnie z treścią wydanego przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego postanowienia, otrzymała odpowiedź, iż ustalenie warunków zabudowy nie dotyczy obiektu już zrealizowanego i w aktualnym stanie faktycznym wniosek skarżącej jest bezprzedmiotowy. Ekspertyza techniczna sporządzona przez rzeczoznawcę budowlanego wskazuje, iż wyremontowany garaż nie zagraża zdrowiu, ani mieniu i spełnia warunki techniczne. Ponadto skarżąca zarzuciła organowi, iż przedstawione w decyzjach wymiary garażu oparte są na błędnych, różniących się między sobą, pomiarach z lat 60-tych i błędnych pomiarach wykonanych przez ZBK do umowy dzierżawy. Dowodem na to jest duża rozbieżność z pomiarami wykonanymi przez rzeczoznawcę budowlanego, zawartymi w wykonanej ekspertyzie technicznej. Skarżąca wskazała również, iż postępowanie w sprawie wykupu omawianego garażu przez wspólnotę mieszkaniową toczy się od 3 lat, co wskazuje na brak dobrej woli ze strony PINB w kwestii rozwiązania spornej sprawy. Świadczy o tym także tendencyjność stawianych oskarżeń oraz brak argumentów i dowodów. Skarżąca podkreśliła, iż wnosi opłaty za garaż od chwili jego wybudowania, a jako osoba starsza, schorowana, wymaga opieki i regularnego dowożenia na rehabilitację.
W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w O. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoją dotychczasową argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia. Podkreślono, iż decyzja wydana przez organ I instancji jest wynikiem procedury wynikającej bezpośrednio z ustawy i nie ma charakteru uznaniowego, zaś materiał dowodowy zebrany w niniejszej sprawie wskazuje jednoznacznie, iż przeprowadzone roboty budowlane wykraczają poza ustawową definicję remontu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:
W myśl art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153 poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę wykonywania administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Zatem rozpoznając skargę na decyzję Sąd dokonuje jedynie oceny, czy przy jej wydaniu nie zostały naruszone przepisy prawa materialnego bądź też procesowego, nie będąc przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz podstawą prawną.
Skarga wniesiona w niniejszej sprawie nie zasługuje na uwzględnienie.
W pierwszej kolejności należy wskazać, iż stosownie do art. 3 pkt 7 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2006r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.) pod pojęciem robót budowlanych należy rozumieć budowę, a także prace polegające na przebudowie, montażu, remoncie lub rozbiórce obiektu budowlanego. W wyniku przebudowy następuje zmiana parametrów użytkowych lub technicznych istniejącego obiektu budowlanego, z wyjątkiem charakterystycznych parametrów, jak: kubatura, powierzchnia zabudowy, wysokość, długość, szerokość bądź liczba kondygnacji (art. 3 pkt 7a powołanej ustawy). Natomiast remont sprowadza się do wykonywania w istniejącym obiekcie budowlanym robót budowlanych polegających na odtworzeniu stanu pierwotnego, a niestanowiących bieżącej konserwacji, przy czym dopuszczalne jest stosowanie wyrobów budowlanych innych niż użyto w stanie pierwotnym (art.3 pkt 8 cytowanej ustawy). Należy przy tym zaznaczyć, iż w świetle orzecznictwa sądowoadministracyjnego np. wymiana elementów drewnianych ogrodzenia na metalowe lub betonowe czy też zastąpienie ścian budynku z drewna ścianami murowanymi nie jest odtworzeniem stanu pierwotnego w rozumieniu art. 3 pkt 8 ustawy Prawo budowlane. Tego rodzaju roboty budowlane nie są więc remontem, lecz przebudową lub odbudową obiektu budowlanego (wyrok NSA z dnia 14 marca 2006r., sygn. akt II OSK 636/05, niepublik.). Podobnie rozbiórka części drewnianego budynku i wykonanie w tym miejscu części murowanej nie stanowi remontu istniejącego obiektu budowlanego, lecz jest budową, nie można bowiem tego uznać za odtworzenie stanu pierwotnego (wyrok NSA z dnia 13 lutego 1998r., sygn. akt II SA/Łd 73/96, niepublik.)
W świetle ustaleń poczynionych przez organ nadzoru budowlanego nie ulega wątpliwości, iż skarżąca przeprowadziła roboty budowlane, polegające na nadbudowie i rozbudowie przedmiotowego garażu. Świadczą o tym zarówno zeznania świadków, jak i protokoły przeprowadzonych oględzin obiektu. Zresztą sama skarżąca przyznała, iż dokonała nadbudowy garażu oraz że dokonała wymiany ścian znajdujących się w pomieszczeniu gospodarczym z drewnianych na murowane. Zatem bezsporne jest, iż w wyniku przeprowadzonych robót budowlanych uległa zmianie wysokość garażu, a tym samym zmianie uległy charakterystyczne parametry. Ponadto wymiana ścian z drewnianych na murowane wykracza poza definicję remontu. Wprawdzie w przypadku remontu dopuszcza się zastosowanie innych wyrobów budowlanych niż użyte pierwotnie, ale musi to stanowić odtworzenie stanu pierwotnego, a nie powstanie całkowicie nowej substancji budowlanej. Zasadnie zatem przyjęły organy, iż skarżąca dopuściła się samowoli budowlanej, bowiem na tego typu roboty budowlane niezbędne jest uzyskanie pozwolenia stosownie do art. 28 ust. 1 ustawy - Prawo budowlane. Zgodnie z tym przepisem roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę z zastrzeżeniem art. 29 - 31 cytowanej ustawy. Przez roboty budowlane rozumie się zaś budowę, a także prace polegające na montażu, remoncie lub rozbiórce obiektu budowlanego (art. 3 pkt. 7 ustawy - Prawo budowlanego). Skoro zatem, niesporne jest w sprawie, że na wykonanie robót budowlanych nie zostało wydane pozwolenie na budowę, to niewątpliwie zachodziła w tej sprawie podstawa do wszczęcia przez organ pierwszej instancji postępowania, w trybie art. 48 ustawy - Prawo budowlane. Przy czym w takim przypadku w pierwszej kolejności organy nadzoru budowlanego prowadzą postępowanie mające na celu legalizację obiektu budowlanego, a dopiero w przypadku braku podstaw do takiej legalizacji orzekają o nakazie jego rozbiórki w całości lub w części. Przesłanki legalizacji samowoli budowlanej określa przepis art. 48 ust. 2 ustawy Prawo budowlane. Stosownie do brzmienia tych przepisów organ administracji właściwy w sprawie po wszczęciu postępowania winien ocenić, czy budowa, o której mowa: jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ustaleniami decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, oraz czy nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem. Konieczną dla przeprowadzenia legalizacji przesłanką jest zgodność z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, a gdy plan nie obowiązuje z decyzją ustalającą warunki zabudowy i zagospodarowania terenu. Należy w tym miejscu zaznaczyć, iż w dacie orzekania przez organy administracyjne znany był już wyrok Trybunały Konstytucyjnego z dnia 20 grudnia 2007 r. (sygn. akt P 37/06), w którym uznano iż użyte w art. 48 ust. 2 pkt 1 lit. b oraz art. 48 ust. 3 pkt 1 ustawy –Prawo budowlane wyrażenie "w dniu wszczęcia postępowania" za niezgodne z Konstytucją RP. Oznacza to, iż decyzja o warunkach zabudowy nie musi ostateczna w dniu wszczęcia postępowania legalizacyjnego.
Jak wynika z akt sprawy Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla miasta E. postanowieniem z dnia "[...]" zobowiązał inwestora do przedłożenia w wyznaczonym terminie określonej dokumentacji w celu umożliwienia przeprowadzenia legalizacji rozbudowanego samowolnie garażu, w tym przedłożenia decyzji o warunkach zabudowy. W świetle powyższego wyroku Trybunału Konstytucyjnego żądanie takie było w pełni uzasadnione. Fakt, iż skarżąca takiej decyzji nie przedłożyła upoważniało organ nadzoru budowlanego do wydania decyzji o nakazie rozbiórki. Wskazać przy tym należy, iż skarżąca nie podjęła żadnych środków prawnych w postępowaniu przed właściwym organem tj. Prezydentem Miasta E., celem uzyskania decyzji o warunkach zabudowy, poprzestając na odpowiedzi udzielonej jej przez ten organ. W tej sytuacji nieskuteczne jest kwestionowanie przez nią niemożliwości wypełnienia obowiązków nałożonych na nią w postanowieniu organu nadzoru budowlanego.
Należy jednocześnie zaznaczyć, iż stosownie do treści art. 153 ustawy dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Przepis ten ma charakter bezwzględnie obowiązujący co oznacza, że ani organ administracji publicznej ani sąd orzekając ponownie w tej samej sprawie nie mogą nie uwzględnić oceny prawnej i wskazań wyrażonych wcześniej w orzeczeniu sądu, gdyż są nimi związane. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego podkreśla się, że obowiązek podporządkowania się ocenie prawnej wyrażonej w wyroku sądu administracyjnego ciążący na organie i na sądzie może być wyłączony tyko w wypadku istotnej zmiany stanu prawnego lub faktycznego, czyniącej pogląd prawny nieaktualnym, a także w razie wzruszenia wyroku w trybie przewidzianym prawem (por. wyrok NSA z dnia 26 czerwca 2000r., sygn. akt I SA/Ka 2408/98, LEX nr 44392). Rozstrzygając niniejszą skargę Sąd był zatem związany ustaleniami, które zapadły w toku rozpoznawania skargi M. K., zakończonej prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w O. z dnia "[...]" (sygn. akt "[...]"). We wskazanym orzeczeniu przyjęto, że ponownie rozpatrując sprawę, organ nadzoru budowlanego przeprowadzi postępowanie dowodowe z zachowaniem prawidłowych reguł postępowania administracyjnego i ustali faktyczny zakres wykonanych robót budowlanych. Ponadto Sąd wskazał, iż z każdej czynności postępowania mającej istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy organ winien sporządzić protokół, odpowiadający wymogom art. 68 Kodeksu postępowania administracyjnego i dopiero w oparciu o prawidłowo zebrany i kompletny materiał dowodowy organ rozstrzygnie o ewentualnym istnieniu w sprawie przesłanek określonych w art. 48, art. 49b lub art. 50 Prawa budowlanego. Organy rozpoznające ponownie sprawę przeprowadziły postępowanie wyjaśniające w sposób wyczerpujący, z zachowaniem wymogów określonych przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego. Przeprowadzono rozprawę administracyjną, przesłuchano świadków istotnych dla sprawy, dokonano oględzin przedmiotowego garażu, a pełnomocnik skarżącej zapoznał się z aktami postępowania. Należy przy tym wskazać, iż w odróżnieniu do poprzednio zaskarżonej decyzji w niniejszym postępowaniu nakaz rozbiórki nie dotyczy całego obiektu budowlanego, lecz tylko części nadbudowanej i rozbudowanej w 2006r.
Odnosząc się do podnoszonego przez stronę skarżącą argumentu, iż podwyższenie garażu wynikało z konieczności dostosowania go do wymogów technicznych wyjaśnić należy, iż okoliczność ta nie usprawiedliwia faktu wykonania robót budowlanych bez stosownego pozwolenia na budowę. Przepisy ustawy – Prawo budowlane jednoznacznie określają roboty budowlane, których wykonanie wymaga uzyskania pozwolenia na budowę i nie przewidują żadnych odstępstw od tego wymogu. Podobnie fakt, iż z przedłożonej przez skrzącą ekspertyzy technicznej wynika, iż nadbudowane i rozbudowane części garażu zostały wykonane poprawnie pod względem technicznym nie stanowi podstawy do odstąpienia od nakazu rozbiórki. Okoliczność, iż roboty budowlane zostały wykonane zgodnie z zasadami sztuki budowlanej nie ma wpływu na ocenę, iż zostały przeprowadzone w warunkach samowoli budowlanej.
W tym stanie rzeczy Sąd stwierdził, iż zaskarżona decyzja oraz utrzymana nią w mocy decyzja organu pierwszej instancji nie naruszają prawa. Dlatego też skargę jako niezasadną należało oddalić na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło