II GSK 501/10

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2011-05-11

Skład orzekający: Zofia Borowicz, Stanisław Gronowski, Jacek Czaja

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy pozbawienie strony możliwości działania w postępowaniu sądowoadministracyjnym, wynikające z naruszenia przepisów prawa przez organ administracji, może stanowić podstawę do wznowienia postępowania sądowoadministracyjnego?
Ratio decidendi
Pozbawienie strony możliwości działania w postępowaniu sądowoadministracyjnym, wynikające z naruszenia przepisów prawa przez organ administracji, nie stanowi podstawy do wznowienia postępowania sądowoadministracyjnego. Podstawę do wznowienia postępowania sądowoadministracyjnego mogą stanowić jedynie naruszenia przepisów prawa popełnione w samym postępowaniu sądowoadministracyjnym, a nie w postępowaniu administracyjnym, które zakończyło się przed jego wszczęciem.
Stan faktyczny
Spółka "A." złożyła skargę o wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego, twierdząc, że została pozbawiona możliwości działania w postępowaniu administracyjnym i sądowoadministracyjnym dotyczącym pozwolenia na dopuszczenie do obrotu produktu leczniczego. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, uznając, że pozbawienie możliwości działania nastąpiło z winy organu administracji, a nie sądu. Spółka wniosła skargę kasacyjną, zarzucając naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, w tym błędne niezastosowanie art. 33 p.p.s.a.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę kasacyjną.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Zofia Borowicz (spr.) Sędzia NSA Stanisław Gronowski Sędzia del. WSA Jacek Czaja Protokolant Beata Kołosowska po rozpoznaniu w dniu 11 maja 2011 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej "A." Spółki z o.o. w P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 11 grudnia 2009 r. sygn. akt VII SA/Wa 574/09 w sprawie ze skargi "A." Spółki z o.o. w P. o wznowienie postępowania zakończonego wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 20 września 2007 r., sygn. akt VII SA/Wa 631/07 w sprawie ze skargi S. P. B. S. [...] w P., Francja na decyzję Ministra Zdrowia z dnia [...] grudnia 2006 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę kasacyjną Wyrokiem objętym skargą kasacyjną Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. oddalił skargę "A." Spółki z o.o. w P. o wznowienie postępowania sądowego zakończonego prawomocnym wyrokiem tego Sądu z dnia 20 września 2007 r., sygn. akt VII SA/Wa 631/07. Relacjonując stan sprawy WSA w W. podał, że w dniu 1 kwietnia 2009 r. "A." Spółka z o.o. w P. złożyła skargę o wznowienie postępowania sądowego, wnosząc o: 1) wznowienie postępowania sądowego zakończonego prawomocnym wyrokiem WSA w W. z dnia 20 września 2007 r., sygn. akt VII SA/Wa 631/07; 2) uchylenie wskazanego wyroku i oddalenie skargi S. P. B. M. S. SNC na decyzję Ministra Zdrowia z dnia [...] grudnia 2006 r. o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej Ministra Zdrowia z dnia [...] kwietnia 2004 r. W uzasadnieniu skargi Spółka wskazała, że w dniu 26 lutego 2009 r. zarząd skarżącej powziął wiadomość o tym, że przed WSA w W. toczyło się postępowanie w sprawie ze skargi S. P. B. M. S. SNC na decyzję Ministra Zdrowia z dnia [...] grudnia 2006 r. odmawiającą wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Ministra Zdrowia z dnia [...] kwietnia 2004 r., która dotyczyła pozwolenia nr [...] na dopuszczenie do obrotu produktu leczniczego. Podmiotem uprawnionym z ostatecznej decyzji Ministra Zdrowia była Spółka "A.". Skarżąca wskazała, że została pozbawiona możliwości działania w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...] kwietnia 2004 r. pomimo posiadania przymiotu strony w rozumieniu art. 28 k.p.a. Skarżąca podniosła także, że nie mogła zgłosić swojego udziału w postępowaniu sądowym zakończonym wydaniem wyroku z dnia 20 września 2007 r. w oparciu o art. 33 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej jako: p.p.s.a.), gdyż o toczącym się postępowaniu nie wiedziała. Wojewódzki Sąd Administracyjny na wstępie stwierdził, że zostały spełnione formalne przesłanki do wniesienia skargi o wznowienie postępowania sądowego, o których mowa w art. 280 p.p.s.a. Uzasadniając oddalenie skargi Spółki podał, że Sąd w sprawie o sygn. akt VII SA/Wa 631/07 nie naruszył przepisów prawa, które prowadziłoby do pozbawienia Spółki "A." możliwości działania, co mogłoby stanowić podstawę wznowienia postępowania. Zgodnie z art. 32 p.p.s.a. w postępowaniu sądowoadministracyjnym stroną jest skarżący oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem skargi. Z akt postępowania administracyjnego zakończonego wydaniem decyzji z dnia [...] grudnia 2006 r. Sąd wywiódł, że organ nie zawiadomił Spółki "A." o toczącym się postępowaniu administracyjnym, nie doręczył jej także wydawanych w sprawie decyzji. Jednocześnie Spółka ta posiadała w sprawie przymiot strony w rozumieniu art. 28 k.p.a., skoro była podmiotem, do którego adresowana była decyzja, której wzruszenia w trybie nieważnościowym domagała się firma S. WSA uznał jednak, że okoliczność ta nie mogła mieć znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy, gdyż "A.", nie będąc stroną postępowania administracyjnego, nie stała się w myśl art. 32 i 33 § 1 p.p.s.a. stroną ani uczestnikiem postępowania sądowoadministracyjnego. Sąd nie mógł również wezwać z urzędu skarżącej do udziału w sprawie VII SA/Wa 631/07 w oparciu o art. 33 § 1 p.p.s.a., albowiem przepis ten przewiduje możliwość działania sądu jedynie co do tych podmiotów, które złożą stosowny wniosek. W tej sytuacji należało uznać, że wprawdzie "A." Spółka z o.o. została pozbawiona możliwości działania, jednakże nie nastąpiło to wskutek naruszenia prawa przez Sąd lecz przez organ administracji. W konsekwencji omawiana okoliczność mogłaby stanowić – co do zasady – podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego a nie sądowoadministracyjnego. Wobec powyższych okoliczności Sąd I instancji oddalił skargę o wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego, powołując w podstawie art. 282 § 2 p.p.s.a. Od powyższego wyroku skargę kasacyjną wniosła "A." Spółka z o.o., zaskarżając to orzeczenie w całości i wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA w W. lub uchylenie zaskarżonego orzeczenia i rozpoznanie na podstawie art. 188 p.p.s.a. skargi poprzez jej uwzględnienie, a także o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego według norm przepisanych. Wyrokowi zarzucono naruszenie: 1) przepisów postępowania (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.), tj. art. 271 pkt 2 p.p.s.a., poprzez przyjęcie, że nie nastąpiło naruszenie prawa przez WSA skutkujące nieważnością postępowania w sprawie o sygn. akt VII SA/Wa 631/07, co miało istotny wpływ na wynik sprawy; 2) przepisów postępowania (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.), tj. art. 134 § 1, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ oraz art. 141 § 4 p.p.s.a. polegające na sprzeczności ustaleń dokonanych przez Sąd w odniesieniu do kwestii przyznania skarżącej statusu strony w postępowaniu administracyjnym, które warunkowały uznanie skarżącej za uczestnika postępowania w postępowaniu przed WSA w sprawie o sygn. akt VII SA/Wa 631/07; 3) przepisów postępowania (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.), tj. art. 134 § 1 oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ p.p.s.a. polegające na wadliwym ustaleniu Sądu w odniesieniu do kwestii odmowy przyznania skarżącej statusu uczestnika na prawach strony w postępowaniu sądowoadministracyjnym w postępowaniu przed WSA w sprawie o sygn. akt VII SA/Wa 631/07; 4) prawa materialnego (art. 174 pkt 1 p.p.s.a.) poprzez błędne zastosowanie art. 33 p.p.s.a. polegające na niezastosowaniu tego przepisu i tym samym odmówienie skarżącemu statusu uczestnika postępowania przed sądem administracyjnym w sprawie o sygn. akt VII SA/Wa 631/07, co skutkowało oddaleniem skargi o wznowienie postępowania; 5) prawa materialnego (art. 174 pkt 1 p.p.s.a.) poprzez błędną wykładnię art. 33 § 1 p.p.s.a. polegającą na wadliwym uznaniu, iż uczestnikiem na prawach strony w postępowaniu sądowoadministracyjnym może być wyłącznie podmiot, który uczestniczył jako strona w postępowaniu administracyjnym. Uzasadniając zarzuty skargi kasacyjnej Spółka podała, że niewątpliwie była stroną postępowania administracyjnego, które toczyło się z wniosku spółki S. o stwierdzenie nieważności decyzji Ministra Zdrowia dotyczącej dopuszczenia do obrotu produktu leczniczego A. Jednakże Minister Zdrowia nie powiadomił skarżącej o toczącym się postępowaniu, pozbawiając Spółkę możliwości w nim udziału. Skarżąca nie była również świadoma faktu zainicjowania postępowania sądowoadministracyjnego przez S. Rolą zaś Sądu administracyjnego było, w toku badania prawidłowości postępowania przeprowadzonego przed Ministrem Zdrowia, ustalenie właściwego kręgu podmiotów, które mają status strony lub podmiotu na prawach strony i wezwanie ich do udziału w sprawie (art. 91 § 2 p.p.s.a.). Nieprawidłowo Sąd uznał więc, że podmiot mający status strony w postępowaniu administracyjnym, jeżeli w nim nie uczestniczy, nawet bez swej winy, traci przymiot strony w tym postępowaniu. Rozpoznając zaś skargę o wznowienie postępowania, Sąd nie zbadał prawidłowo wskazanych okoliczności, które mogły skutkować stwierdzeniem nieważności decyzji wydanych przez Ministra Zdrowia. W odpowiedzi na skargę kasacyjną S. P. B. M. S. SNC wniosła o oddalenie skargi kasacyjnej, wnosząc o oddalenie tej skargi kasacyjnej oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. W piśmie z dnia 21 kwietnia 2011 r. Spółka S. podtrzymała dotychczasowe stanowisko. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Z treści art. 183 § 1 p.p.s.a. wynika, że Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania, która zachodzi w przypadku ziszczenia się co najmniej jednej z przesłanek wymienionych w art. 183 § 2 p.p.s.a., a której w tej sprawie nie stwierdzono. Wobec takiej regulacji nie może budzić wątpliwości, że wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie i że uzasadnione jest odnoszenie się do poszczególnych zarzutów składających się na podstawy kasacyjne i wyznaczających zakres badania sprawy przez sąd drugiej instancji. Uwzględniając powyższe stwierdzić należy, że skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie. Istota zarzutów zawartych w skardze kasacyjnej sprowadza się do tego, że zdaniem jej autora rolą Sądu I instancji było, w toku badania prawidłowości postępowania przeprowadzonego przez Ministra Zdrowia, ustalenie właściwego kręgu podmiotów, które mają status strony lub podmiotu na prawach strony i wezwanie ich do udziału w sprawie, zawiadamiając o wyznaczonym terminie posiedzenia jawnego. Nadto, gdy Sąd stwierdzi rażące naruszenie prawa przez organ administracji, polegające na niezawiadomieniu strony postępowania, zobligowany jest poinformować stronę o toczącym się postępowaniu sądowym dotyczącym jej interesu prawnego, aby nie narazić się na zarzut nieważności postępowania ze względu na pozbawienie strony możliwości działania w postępowaniu sądowym, które jest jedną z przesłanek wznowienia postępowania sądowego. Odnosząc się do tak sformułowanych zarzutów na wstępie wymaga podkreślenia, że instytucja wznowienia postępowania sądowoadministracyjnego opiera się na przysługującej poza tokiem instancji skardze o reasumpcję wadliwego postępowania i zastąpienie zapadłego orzeczenia orzeczeniem nowym. Nadzwyczajny charakter tego środka prawnego, skierowanego przeciwko prawomocnemu orzeczeniu powoduje, że przywrócenie stanu sprzed zamknięcia ulegającemu wznowieniu postępowania sądowoadministracyjnego może nastąpić wyłącznie z powodów ściśle określonych w ustawie. Nadzwyczajny charakter tego środka zaskarżenia powoduje konieczność zwężającej wykładni regulujących go przepisów i restrykcyjnej oceny w tym względzie. Dodać należy, że istotnym dla stwierdzenia czy zachodzi uzasadniona przesłanka wznowienia przewidziana w art. 271–273 p.p.s.a. jest okoliczność, czy wskazywana przesłanka wznowienia jest następstwem zdarzeń powstałych w samym postępowaniu sądowoadministracyjnym, czy też w postępowaniu administracyjnym, w którym ostatecznie rozstrzygnięto co do istoty sprawę administracyjną. Jeżeli przesłanki wznowienia są następstwem zdarzeń powstałych w samym postępowaniu administracyjnym, wówczas to postępowanie powinno być wznowione, o ile sprawa administracyjna została ostatecznie zakończona. Natomiast, gdy przesłanki wznowienia są następstwem faktów mających miejsce w postępowaniu sądowoadministracyjnym, to wtedy można mówić o wznowieniu tego ostatniego postępowania. Strona skarżąca jako podstawę wznowienia postępowania sądowoadministracyjnego wskazała przesłankę przewidzianą w art. 271 pkt 2 p.p.s.a., tj. okoliczność, iż wskutek naruszenia przepisów prawa była pozbawiona możności działania w sprawie prowadzonej pod sygn. akt VII SA/Wa 631/07. W związku z tym należy zauważyć, że podstawa wznowienia związana z pozbawieniem strony możności działania powinna być rozumiana podobnie jak przyczyna nieważności określona w art. 183 § 2 pkt 5 p.p.s.a., z tym jednakże wyjątkiem, że art. 271 pkt 2 p.p.s.a. wprowadza dodatkowy warunek w postaci związku pomiędzy naruszeniem przepisów prawa a pozbawieniem strony możności działania. To strona musi wykazać, że została pozbawiona możności działania wskutek naruszenia przepisów prawa. Jak podkreślono w orzecznictwie sądowym "brak możności działania" jako przesłanka wznowienia postępowania jest wyrazem naruszenia procedury, polegającego na tym, że dany podmiot miał ustawowe prawo czynnego udziału w postępowaniu, lecz został tego prawa w praktyce pozbawiony (por. wyrok NSA z dnia 20 maja 2003 r., sygn. akt II SAB 18/03, opubl. ONSAiWSA 2004, nr 2, poz. 69). W postępowaniu sądowoadministracyjnym kwestie udziału stron i uczestników postępowania na prawach strony zostały uregulowane w art. 32 i 33 p.p.s.a. Zgodnie z art. 32 p.p.s.a. w postępowaniu w sprawie sądowoadministracyjnej stronami są skarżący oraz organ, którego działanie lub bezczynność jest przedmiotem skargi. Z kolei przepis art. 33 § 1 p.p.s.a. stanowi, że osoba, która brała udział w postępowaniu administracyjnym, a nie wniosła skargi, jeżeli wynik postępowania sądowego dotyczy jej interesu prawnego, jest uczestnikiem tego postępowania na prawach strony. Natomiast w myśl art. 33 § 2 p.p.s.a. udział w charakterze uczestnika może zgłosić również osoba, która nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym, jeżeli wynik tego postępowania dotyczy jej interesu prawnego. Z uregulowań zawartych w art. 32 i 33 p.p.s.a. wynika, że w postępowaniu sądowoadministracyjnym poza skarżącym i organem mogą brać udział także inne podmioty, które ustawa uznaje za uczestników postępowania na prawach strony. Przy czym ustawodawca wyraźnie powiązał przesłanki uzyskania statusu uczestnika postępowania sądowoadministracyjnego z mocy prawa ze statusem jaki konkretny podmiot miał w uprzednio prowadzonym postępowaniu administracyjnym. Zatem osobom, które brały udział w postępowaniu administracyjnym, które nie wniosły skargi, a których interesu prawnego dotyczy wynik postępowania sądowego, udział w postępowaniu przed sądem administracyjnym przysługuje z mocy prawa z chwilą wszczęcia takiego postępowania. Ich udział jest obligatoryjny w przeciwieństwie do fakultatywnego udziału pozostałych uczestników, tj. osób, o których stanowi art. 33 § 2 p.p.s.a. Aby być uczestnikiem postępowania w przypadku uregulowanym w art. 33 § 2 p.p.s.a. nie wystarczy sam fakt, że wynik postępowania dotyczy jego interesu prawnego, ale konieczne jest zgłoszenie swego udziału do czasu zamknięcia rozprawy. Tylko w takim wypadku sąd może orzec o dopuszczeniu konkretnego podmiotu do udziału w postępowaniu w charakterze uczestnika. Gdyby konkretne osoby swego udziału w postępowaniu sądowym nie zgłosiły, to bezzasadny jest zarzut, że Sąd pominął te osoby, nawet jeżeli przysługiwał im status strony w rozumieniu art. 28 k.p.a. w postępowaniu administracyjnym, w sytuacji gdy w tym postępowaniu nie brały udziału. Konkludując, z mocy art. 33 § 1 p.p.s.a. uczestnikiem postępowania sądowoadministracyjnego może być tylko podmiot, który w postępowaniu administracyjnym brał udział. Jeżeli więc skarżąca w postępowaniu administracyjnym, zakończonym decyzją z dnia [...] grudnia 2006 r., nie brała udziału, to nie miała statusu uczestnika postępowania w postępowaniu sądowoadministracyjnym i Sąd w sprawie ze skargi S. P. B. M. S. SNC we F. na tę decyzję nie był zobowiązany do jej zawiadomienia o toczącym się postępowaniu w oparciu o art. 33 § 1 p.p.s.a. Bezspornym przy tym jest, że w postępowaniu administracyjnym zakończonym decyzją z dnia [...] grudnia 2006 r., dotyczącym odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej Ministra Zdrowia z dnia [...] kwietnia 2004 r., skarżąca nie brała udziału. Postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności jest postępowaniem administracyjnym w nowej sprawie administracyjnej. To, że skarżącej przysługiwał status strony w rozumieniu art. 28 k.p.a. do udziału w tym postępowaniu jest kwestią odrębną. Ne budzi też sporów fakt, że skarżąca w postępowaniu sądowoadministracyjnym zakończonym prawomocnym wyrokiem z dnia 20 września 2007 r. sygn. akt VII SA/Wa 631/07 nie zgłosiła swego udziału w trybie przewidzianym w art. 33 § 2 p.p.s.a. Zatem Sąd ten nie był zobowiązany także w oparciu o ten ostatnio wskazany przepis zawiadomić skarżącej o toczącym się postępowaniu sądowoadministracyjnym. Przewidziany bowiem w art. 91 § 2 p.p.s.a. obowiązek Sądu zawiadomienia stron o terminie posiedzenia jawnego dotyczy wyłącznie stron i uczestników postępowania w rozumieniu art. 32 i art. 33 § 1 i 2 p.p.s.a. Tryb z art. 91 § 2 p.p.s.a. nie odnosi się do osób, które ewentualnie mogłyby zgłosić swój udział w sprawie w oparciu o art. 33 § 2 p.p.s.a. Wynika to z tego, że postępowanie sądowe oparte jest o zasadę, iż stronami tego postępowania są skarżący i organ (art. 32 p.p.s.a.), a także osoba z art. 33 § 1 p.p.s.a. Inne osoby mogą brać udział w tym postępowaniu, gdy zgłoszą swój udział w sprawie na podstawie art. 33 § 2 p.p.s.a. Jak podkreślił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 12 stycznia 2006 r., także w przypadkach nieskorzystania przez Sąd z trybu przewidzianego w art. 110 p.p.s.a. w celu zawiadomienia o toczącym się postępowaniu sądowym osobę, która dotychczas udziału w sprawie w charakterze strony nie brała, po to, aby umożliwić jej udział na podstawie art. 33 § 2 p.p.s.a., nie można mówić o pozbawieniu tej strony możności obrony swych praw w rozumieniu art. 183 § 2 pkt 5 p.p.s.a. (por. wyrok o sygn. II OSK 787/05, opubl. ONSAiWSA 2006, z. 3, poz. 86). Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę, regulacja przewidziana w art. 110 p.p.s.a. nie uprawnia do stwierdzenia, że sąd zobligowany jest odroczyć rozprawę aby zawiadomić podmiot niebędący stroną lub uczestnikiem na prawach strony w celu podjęcia decyzji o wstąpieniu do postępowania sądowoadministracyjnego, gdyż w tym postępowaniu instytucja przypozwania (art. 84 k.p.c.) nie funkcjonuje (por. T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz" Warszawa 2005, s. 471-472). Jak podkreśla się w literaturze przedmiotu, przepis art. 110 p.p.s.a. ma zastosowanie do stron (art. 32) i uczestników na prawach strony (art. 33 § 1), a ponadto uczestników postępowania, którzy zostali dopuszczeni do udziału w sprawie (art. 33 § 2), ale nie było już możliwości prawidłowego zawiadomienia ich o terminie rozprawy (J.P. Tarno "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz", Wyd. Lexis Nexis, Warszawa 2008, s. 286). Z przyczyn wyżej wskazanych błędny jest pogląd strony skarżącej, że Sąd w sprawie prowadzonej pod sygn. akt VII SA/Wa 631/07 zobowiązany był z urzędu zawiadomić ją o toczącym się postępowaniu sądowoadministracyjnym, w sytuacji gdy nie brała ona udziału w poprzedzającym to postępowanie, postępowaniu administracyjnym. Nie ma tutaj znaczenia okoliczność, że skarżącej przysługiwał w oparciu o art. 28 k.p.a. status strony w postępowaniu administracyjnym toczącym się w tzw. trybie nadzwyczajnym. Jak już wyżej wskazał Naczelny Sąd Administracyjny, badanie zaistnienia przesłanki wznowienia postępowania sprowadza się do badania czy przesłanka ta jest następstwem zdarzeń powstałych w samym postępowaniu sądowym, czy też wyłącznie w postępowaniu administracyjnym. Jak trafnie przyjął Sąd w zaskarżonym wyroku, w sprawie prowadzonej pod sygn. akt VII SA/Wa 631/07 sąd administracyjny nie naruszył art. 33 p.p.s.a., co w konsekwencji skutkowało tym, że brak było podstaw do przyjęcia, iż w rozpoznawanej sprawie naruszono art. 271 pkt 2 p.p.s.a. w zakresie sformułowanym w skardze kasacyjnej. Strona skarżąca nie wykazała bowiem, aby wskutek naruszenia prawa przez Sąd została pozbawiona możności działania w postępowaniu sądowoadministracyjnym toczącym się pod sygn. akt VII SA/Wa 631/07 (pkt 1, 4 i 5 petitum skargi kasacyjnej). Wbrew zarzutom skargi kasacyjnej stwierdzenie przez sąd w toku kontroli legalności zaskarżonego aktu, iż konkretny podmiot winien być uczestnikiem postępowania administracyjnego i został w tym postępowaniu przez organ je prowadzący pominięty, nie uprawnia sądu do wzywania z urzędu do udziału w postępowaniu sądowoadministracyjnym tego podmiotu. Do tego rodzaju działania nie uprawnia bowiem sądu regulacja zawarta w art. 32 p.p.s.a., a w szczególności w art. 33 p.p.s.a. Stwierdzenie przez sąd tego rodzaju wady postępowania administracyjnego, będącego przyczyną wznowienia postępowania administracyjnego, może jedynie skutkować uwzględnieniem skargi w oparciu o art. 145 § 1 lit. b/ p.p.s.a. Jednakże jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 6 czerwca 2006 r. (sygn. akt II OSK 919/05, opubl. ONSAiWSA 2007/1/7) stwierdzenie przez sąd administracyjny tego rodzaju naruszenia prawa musi być powiązane z oceną, czy i w jaki sposób zostało zakończone postępowanie administracyjne przed wniesieniem skargi. W związku z tak formułowanymi zarzutami wymaga jedynie podkreślenia, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. w motywach wyroku z dnia 20 września 2007 r. sygn. akt VII SA/Wa 631/07 zwrócił m.in. uwagę na to, kto powinien być stroną postępowania w sprawie o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej. Z tych wszystkich przyczyn za bezzasadne należało uznać zarzuty sformułowane w pkt 1, 2, 3, 4 i 5 petitum skargi kasacyjnej. Dodatkowego omówienia wymagają zarzuty dotyczące naruszenia art. 134 § 1 i 145 § 1 lit. c/ p.p.s.a. Otóż zauważyć należy, że instytucja wznowienia postępowania sądowoadministracyjnego z uwagi na jej wyjątkowy charakter skutkuje pewnymi odrębnościami proceduralnymi, co jednoznacznie wynika z art. 276 zd. 1 p.p.s.a. Przepis ten stanowi, że do postępowania ze skargi o wznowienie postępowania przepisy o postępowaniu przed sądem pierwszej instancji znajdują jedynie odpowiednie zastosowanie i to tylko wówczas, gdy przepisy poniższe nie stanowią inaczej. Zatem zasada niezwiązania sądu granicami środka zaskarżenia w kształcie w jakim obowiązuje ona w postępowaniu zwykłym, nie znajduje w takim przypadku w pełni zastosowania. Oznacza to, że zarzut naruszenia art. 134 § 1 p.p.s.a. w zakresie sformułowanym w pkt 2 i 3 petitum skargi kasacyjnej jest chybiony, gdyż Sąd I instancji w ramach zgłoszonej podstawy wznowieniowej rozważył wszystkie wymagane treścią art. 271 pkt 2 p.p.s.a. przesłanki wynikające z okoliczności sprawy. Chybiony tym samym jest też zarzut dotyczący naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ p.p.s.a. (pkt 2 i 3 petitum skargi kasacyjnej), skoro regulacja ta odnosi się do badania naruszenia "innych przepisów postępowania" przy kontroli legalności zaskarżonego aktu. Wskazane w tym przepisie przesłanki są odrębne od przesłanek określonych w art. 145 § 1 pkt 1 lit. b/ p.p.s.a., tj. dotyczących naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. Nie jest też trafny zarzut dotyczący naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. (pkt 2 petitum skargi kasacyjnej). Przepis art. 141 § 4 p.p.s.a. może stanowić samodzielną podstawę kasacyjną, jeżeli uzasadnienie orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego nie zawiera stanowiska co do stanu faktycznego przyjętego za podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia (uchwala siedmiu sędziów NSA z dnia 15 lutego 2010 r., sygn. akt FPS 8/09, ONSAiWSA 2010/3/39). W tej sprawie Sąd I instancji zawarł stanowisko co do stanu faktycznego sprawy, a zatem w omawianym zakresie przepis ten nie został naruszony. Przepis ten nie może natomiast stanowić skutecznej podstawy kasacyjnej do kwestionowania przyjętych w sprawie ustaleń faktycznych. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło