II SA/Lu 588/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grażyna Pawlos-Janusz (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Ewa Ibrom,, Sędzia WSA Bogusław Wiśniewski, Protokolant Starszy referent Beata Basak, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 1 grudnia 2009 r. sprawy ze skargi W. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia, w wyniku wznowienia postępowania, wydania z naruszeniem prawa decyzji o ustaleniu warunków zabudowy I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasadza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz W. W. kwotę 200 (dwieście) złotych zwrotu kosztów postępowania. Decyzją z dnia 25 czerwca 2009 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L., po rozpatrzeniu odwołań A. i W. małżonków W. od decyzji Prezydenta Miasta L. z dnia 16 kwietnia 2009 r. znak: [...], stwierdzającej, w wyniku wznowienia postępowania, wydanie z naruszeniem prawa decyzji własnej z dnia 11 stycznia 2008 r. znak: [...], w sprawie ustalenia warunków zabudowy dla budowy budynku mieszkalnego wielorodzinnego z usługami i garażem zamkniętym wraz z niezbędną infrastrukturą techniczną i drogami na działkach nr ewid. nr ewid. [...], przy ul. C. [...] w L. – utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Kolegium podniosło, że po rozpatrzeniu wniosku M. Spółka z o.o. z siedzibą w S. I. z dnia 23 października 2007 r. Prezydent Miasta L. opisaną wyżej decyzją z dnia 11 stycznia 2008 r. ustalił warunki zabudowy dla planowanej inwestycji. W dniu 7 sierpnia 2008 r. D. G. złożyła wniosek o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej tą decyzją, wskazując, iż w postępowaniu nie brały udziału wszystkie uprawnione strony. Podobnej treści wnioski złożyli także T. i B. małż. K., A. i W. małż. W. oraz I. Spółka z o.o. z siedzibą w L. Uwzględniając te wnioski postanowieniem z dnia 22 sierpnia 2008 r. Prezydent Miasta L. wznowił postępowanie w rozpoznawanej sprawie. Wskazaną wyżej decyzją z dnia 11 stycznia 2009 r. organ pierwszej instancji, na podstawie art. 151 § 2 w zw. z art. 146 § 2 k.p.a., stwierdził, iż wydanie przedmiotowej decyzji z dnia 23 października 2007 r. nastąpiło z naruszeniem prawa. W uzasadnieniu tej decyzji organ wskazał, iż decyzja z dnia 23 października 2007 r. narusza art. 10 § 1 k.p.a., gdyż w postępowaniu w sprawie ustalenia warunków zabudowy nie brały udziału wszystkie strony. W związku z tym po wznowieniu postępowania organ ustalił i zawiadomił wszystkie aktualne strony postępowania – ponad 90 osób oraz poinformował, iż mogą one brać czynny udział w postępowaniu oraz składać wnioski dowodowe. Prezydent Miasta L. odwołał się również do zapisów analizy terenu, która została przeprowadzona przed wydaniem decyzji z dnia 23 października 2007 r. Podkreślił, że wszystkie warunki określone w tej analizie zostały przeniesione do treści projektu decyzji, który został pozytywnie uzgodniony z Wojewódzkim Konserwatorem Zabytków oraz z zarządcą drogi. W sprawie spełnione zostały także wszystkie pozostałe warunki dla wydania decyzji o warunkach zabudowy, przewidziane w przepisach ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Oznacza to, zdaniem organu, iż brak było podstaw do wydania innej, odmiennej w treści decyzji niż wydana dotychczas decyzja ostateczna. Braki formalne decyzji zostały usunięte w postępowaniu wznowieniowym, podczas którego wszystkie strony mogły brać czynny udział oraz składać wnioski dowodowe w celu obrony swoich interesów. Odwołania tej samej treści od decyzji organu pierwszej instancji złożyli A. i W. małżonkowie W., zarzucając tej decyzji naruszenie art. 10 § 1, art. 107 § 3, art. 146 § 2 i art. 151 § 2 k.p.a. Wymienioną na wstępie decyzją z dnia 25 czerwca 2009 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji, wskazując, iż prawidłowo organ ten uznał, że w niniejszej sprawie zachodzi przypadek określony w art. 146 § 2 k.p.a. W ocenie Kolegium, decyzja ta nie narusza również art. 151 § 2 k.p.a., gdyż zmiany własnościowe w obiekcie realizowanym przez I. Spółkę z o.o., które nastąpiły po wydaniu decyzji z dnia 23 października 2007 r. nie mogły mieć wpływu na ocenę prawidłowości tej decyzji. Ponadto okoliczności, z powodu których organ pierwszej instancji nie uchylił decyzji ostatecznej zostały wyczerpująco wskazane w uzasadnieniu decyzji tego organu, a więc niezasadny jest zarzut nieobjęcia decyzją tych okoliczności w myśl powołanego przepisu. Niezasadne są również, zdaniem Kolegium, zarzuty co do naruszenia zasady czynnego udziału stron w postępowaniu. W szczególności, jak podkreślił organ, zbędne było przeprowadzenie w tej sprawie rozprawy administracyjnej, skoro organ pierwszej instancji wyjaśnił należycie wszystkie istotne okoliczności stanu faktycznego i prawnego. Organ odwoławczy podkreślił także, iż granice obszaru analizowanego w rozpoznawanej sprawie zostały ustalone zgodnie z przepisami § 3 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję wniósł W. W., domagając się stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji lub jej uchylenia. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie przepisów z zakresu planowania i zagospodarowania przestrzennego oraz przepisów postępowania, to jest: 1. art. 107 k.p.a. w zakresie oznaczenia stron postępowania, 2. art. 8 i art. 9 k.p.a. w zakresie pouczenia, 3. art. 10 k.p.a., poprzez niezapewnienie skarżącemu czynnego udziału w postępowaniu, 4. art. 146 § 2 k.p.a., poprzez błędną wykładnię i zastosowanie tego przepisu, pomimo, że stwierdzenie podstawy wznowienia z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. wyklucza zastosowania powyższego przepisu, 5. art. 6, art. 7 i art. 104 k.p.a., poprzez nieuwzględnienie interesu skarżącego jako strony do decyzji o warunkach zabudowy wydanej z jego udziałem i skierowanej do niego, 6. art. 7, art. 77 i art. 80, poprzez wadliwe ustalenie stanu faktycznego w sprawie. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Sąd administracyjny dokonuje kontroli zaskarżonego rozstrzygnięcia w zakresie jego zgodności z obowiązującym prawem, do czego jest uprawniony w świetle art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.). Skarga jest zasadna, albowiem zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania dającym podstawę do wznowienia postępowania. W świetle art. 10 § 1 k.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Z przepisu tego wynika dla organów administracji publicznej obowiązek prawidłowego ustalenia kręgu podmiotów legitymowanych do udziału w postępowaniu w charakterze strony. Zapewnienie czynnego udziału w każdym stadium postępowania dotyczyć bowiem musi wszystkich uprawnionych do tego podmiotów, a nie tylko niektórych z nich. Stroną, zgodnie z art. 28 k.p.a., jest każdy czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Uchybienie przez organy administracji obowiązkowi zapewnienia stronom czynnego udziału w każdym stadium postępowania stanowi kwalifikowaną wadę procesową, która może stanowić podstawę wznowienia postępowania administracyjnego, określoną w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. W świetle bowiem tego przepisu, w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu. Postępowanie administracyjne w rozpoznawanej sprawie toczyło się w przedmiocie wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną Prezydenta Miasta L. z dnia 11 stycznia 2008 r. znak: [...], dotyczącą ustalenia warunków zabudowy dla budowy budynku mieszkalnego wielorodzinnego z usługami i garażem zamkniętym wraz z niezbędną infrastrukturą techniczną i drogami na działkach nr ewid. nr ewid. [...] przy ul. C. [...] w L. Z akt administracyjnych sprawy wynika, iż w postępowaniu tym nie brała udziału Wspólnota Mieszkaniowa budynku mieszkalnego położonego w L., przy zbiegu ulic C. [...] i S. [...]. Wspólnota ta, jak wynika z wyjaśnień skarżącego i pełnomocnika uczestnika postępowania Stowarzyszenia [...] z siedzibą w W. złożonych na rozprawie w dniu 1 grudnia 2009 r., istniała i funkcjonowała w dacie wydania zaskarżonej decyzji. Okoliczności tej nie zakwestionował pełnomocnik Kolegium, który wskazał jedynie, iż organy obu instancji nie zawiadamiały Wspólnoty o toczącym się postępowaniu, gdyż nie były pewne, czy taka Wspólnota istnieje (k.123,124). Należy podkreślić, iż nawet jeżeli organy administracji orzekające w sprawie nie miały pewności, czy istnieje Wspólnota Mieszkaniowa budynku mieszkalnego położonego w L., przy zbiegu ulic C. [...] i S. [...], to – w świetle powołanego art. 10 § 1 k.p.a. – miały one obowiązek ustalić tę okoliczność z urzędu i zapewnić temu podmiotowi możliwość czynnego udziału w każdym stadium postępowania. Obowiązkowi temu organy obu instancji uchybiły. W rozpoznawanej sprawie zachodzi zatem podstawa uchylenia zaskarżonej decyzji opisana w art. 145 § 1 pkt 1 litera "b" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), powoływanej w dalszej części uzasadnienia jako: "ustawa", który stanowi, iż sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi: naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. W orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalony jest pogląd, że dla uchylenia decyzji na podstawie przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. "b" ustawy nie ma znaczenia, iż zgodnie z art. 147 k.p.a., wznowienie postępowania administracyjnego z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. (strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu) następuje tylko na żądanie strony. W przeciwieństwie bowiem do art. 145 § 1 pkt 1 litera "c" ustawy, stanowiącego podstawę do uchylenia zaskarżonego rozstrzygnięcia w wypadku stwierdzenia innego naruszenia przepisów postępowania, art. 145 § 1 pkt 1 lit. "b" ustawy nie wprowadza dodatkowego warunku "możliwości istotnego wpływu na wynik sprawy" (wyroki NSA z dnia 26 stycznia 1999 r., III SA 979/98, niepubl., z dnia 26 czerwca 2007 r., II OSK 627/06, niepubl., z dnia 24 listopada 2006, I OSK 161/06, niepubl., z dnia 2 lutego 2006 r., II OSK 496/05, niepubl., z dnia 2 października 2007 r., I OSK 1383/06, niepubl. oraz z dnia 27 marca 2009 r., II OSK 151/09, niepubl.). Wobec uchylenia zaskarżonej decyzji, nie jest konieczne szczegółowe odniesienie się do wszystkich podniesionych w skardze zarzutów. Sprawa niniejsza zostanie bowiem ponownie rozpoznana w jej całokształcie przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L., które zobowiązane będzie do ustosunkowania się do wszystkich zarzutów skarżącego podnoszonych w toku postępowania. Ponownie rozpoznając sprawę organ drugiej instancji zapewni czynny udział w każdym stadium postępowania wszystkim stronom, w szczególności zaś Wspólnocie Mieszkaniowej budynku mieszkalnego położonego w L., przy zbiegu ulic C. [...] i S. [...]. Uzasadnienie decyzji Kolegium powinno spełniać wszystkie wymogi określone w art. 107 § 3 k.p.a. Z tych względów Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 litera "b" ustawy uchylił zaskarżona decyzję. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 i 205 § 1 ustawy.