III SA/Wa 1054/09
WyrokWSA w Warszawie2009-12-22
Skład orzekający: Grażyna Nasierowska, Marek Kraus, Alojzy Skrodzki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy dla zastosowania stawki 0% VAT przy wewnątrzwspólnotowej dostawie towarów wystarczające jest posiadanie kopii faktury, specyfikacji ładunku oraz oświadczenia nabywcy o odbiorze towaru, mimo braku dokumentu przewozowego od przewoźnika?Ratio decidendi
Sąd uznał, że dla zastosowania stawki 0% VAT przy wewnątrzwspólnotowej dostawie towarów nie jest konieczne łączne posiadanie wszystkich dokumentów wymienionych w art. 42 ust. 3 ustawy o VAT. Wystarczające jest, aby posiadane dokumenty (np. faktura, specyfikacja, oświadczenie nabywcy) łącznie potwierdzały fakt dostarczenia towarów do innego państwa członkowskiego, zgodnie z zasadą neutralności podatkowej i orzecznictwem ETS.Stan faktyczny
Spółka T. SAS wystąpiła o interpretację indywidualną dotyczącą zastosowania stawki 0% VAT przy wewnątrzwspólnotowych dostawach towarów. Spółka nie dysponowała dokumentami przewozowymi od przewoźnika, ale posiadała kopie faktur, specyfikacje ładunku oraz oświadczenia nabywców potwierdzające odbiór towarów w innym państwie członkowskim. Minister Finansów uznał to za niewystarczające do zastosowania stawki 0%, co Spółka zaskarżyła do sądu.Rozstrzygnięcie
Sąd uchylił zaskarżoną interpretację indywidualną Ministra Finansów, stwierdził, że nie może być ona wykonana w całości, oraz zasądził od Ministra Finansów na rzecz T. SAS zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Nasierowska, Sędziowie Sędzia WSA Marek Kraus (sprawozdawca), Sędzia WSA Alojzy Skrodzki, Protokolant Anna Kurdej, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 grudnia 2009 r. sprawy ze skargi T. SAS z siedzibą we Francji na interpretację indywidualną Ministra Finansów z dnia [...] kwietnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług 1) uchyla zaskarżoną interpretację indywidualną, 2) stwierdza, że uchylona interpretacja indywidualna nie może być wykonana w całości, 3) zasądza od Ministra Finansów na rzecz T. SAS z siedzibą we Francji kwotę 440 zł (słownie: czterysta czterdzieści złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Pismem z dnia [...] lutego 2008 r. Spółka T. - Skarżąca lub Spółka w rozpatrywanej sprawie -, wystąpiła do Ministra Finansów z wnioskiem o udzielenie w trybie art. 14b ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60, z późn. zm. ) pisemnej interpretacji co do zakresu i sposobu zastosowania prawa podatkowego dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie zastosowania stawki 0% przy wewnątrzwspólnotowych dostawach towarów.
Przedstawiając stan faktyczny sprawy Skarżąca wyjaśniła, iż w ramach prowadzonej działalności gospodarczej wywozi towary z terytorium kraju na terytoria państw członkowskich Wspólnoty Europejskiej. W przypadku niektórych dostaw Spółka nie dysponowała w terminie składania deklaracji VAT-7 dokumentami uprawniającymi do zastosowanie stawki 0% .
Obecnie Spółka zamierza złożyć deklaracje korygujące, w których wykazaną wcześniej sprzedaż ze stawką 22% wykaże jako sprzedaż opodatkowaną stawką 0%.
Dokumenty, którymi Spółka dysponuje na potwierdzenie dokonania wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów są wymienione w art. 42 ust. 3 ustawy z dnia 11 marca 2004r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535 z późn. zm. dalej u.p.t.u.).
1. kopia faktury,
2.specyfikacja poszczególnych sztuk ładunku (w przypadku Spółki packing list) oraz oświadczenie nabywcy towaru, potwierdzające przyjęcie przez nabywcę towaru na terytorium państwa członkowskiego innym niż terytorium kraju( dokument pod nazwą Memorandum) wymienione w art. 42 ust. 11 pkt 4 u.p.t.u.
W uzupełnieniu do wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej Spółka poinformowała, że nie posiada dokumentów przewozowych wymienionych w art. 42 ust. 3 pkt 1 u.p.t.u., ponieważ niemożliwe stało się uzyskanie ich od przewoźnika.
W opinii Spółki posiadane przez nią dokumenty, łącznie potwierdzają dostarczenie towarów będących przedmiotem wewnątrzwspólnotowej dostawy.
Stanowisko to znajduje, zdaniem Spółki, oparcie w orzecznictwie Wojewódzkich Sądów Administracyjnych, w tym m.in. w orzeczeniach WSA w Warszawie sygn. III SA/Wa 147/08 oraz o sygn. III SA/Wa 1210/07 .
W związku z powyższym Skarżąca zadała następujące pytanie. Czy w stosunku do dostaw wewnątrzwspólnotowych, w przypadku których dostarczenie towarów będących przedmiotem wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów do nabywcy znajdującego się na terytorium państwa członkowskiego innym niż terytorium kraju udokumentowane jest łącznie kopią faktury, specyfikacją poszczególnych sztuk ładunku oraz potwierdzeniem otrzymania towaru przez nabywcę, Spółka ma prawo do zastosowania stawki 0%?
Zdaniem Skarżącej wymienione wcześniej dokumenty, tzn. kopia faktury, specyfikacja poszczególnych sztuk ładunku oraz oświadczenie nabywcy towaru łącznie potwierdzają dostarczenie towarów będących przedmiotem wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów do nabywcy znajdującego się na terytorium państwa członkowskiego innym niż terytorium kraju i w związku z tym Spółka ma prawo, zgodnie z art. 42 ust. 1 u.p.t.u. do zastosowania stawki 0% w stosunku do tych dostaw.
Działający w imieniu Ministra Finansów Dyrektor Izby Skarbowej w W. w interpretacji z dnia [...] kwietnia 2009 r. uznał stanowisko Skarżącej za nieprawidłowe.
W uzasadnieniu po przytoczeniu treści art. 5 ust. 1, art. 7 , art.41 ust.3, art.42 ust.1, art.42 ust.11 u.p.t.u. organ wskazał, że dokumenty wskazane w art. 42 ust. 11 u.p.t.u., pełnią funkcję uzupełniającą w przypadku gdy dokumentacja podstawowa nie potwierdza jednoznacznie dostarczenia towarów do nabywcy, a prawo podatnika do zastosowania w wewnątrzwspólnotowej dostawie towarów preferencyjnej stawki podatku VAT w wysokości 0% uzależnione jest od posiadania dokumentów potwierdzających jednoznacznie, iż doszło do wywozu towaru poza terytorium Polski. Organ dodał, że podstawowe znaczenie dla udokumentowania wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów mają dokumenty wymienione w art. 42 ust. 3 u.p.t.u. Organ zaznaczył, że powyższy przepis wymienia w sposób enumeratywny dowody, jakimi należy się posłużyć dla udowodnienia, że nastąpił wywóz towaru z terytorium Polski i jego transport (przemieszczenie) do innego kraju członkowskiego. Wymienione dokumenty muszą łącznie potwierdzać dostarczenie towarów będących przedmiotem wewnątrzwspólnotowej dostawy, dlatego konieczne jest posiadanie przez Spółkę dokumentów wymienionych w tym przepisie.
Skoro Spółka jest w posiadaniu dwóch dokumentów, o których mowa w art. 42 ust. 3 pkt 2 i u.p.t.u., nie będzie zaś posiadała dokumentu przewozowego, o którym mowa w art. 42 ust. 3 pkt 1 u.p.t.u.w związku z powyższym organ uznał, że posiadane przez Spółkę dokumenty nie będą upoważniały do zastosowania 0% stawki podatku VAT z tytułu wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów.
W wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa Spółka nie podzieliła stanowiska wyrażonego w interpretacji indywidualnej.
W odpowiedzi na zarzuty organ podatkowy podtrzymał dotychczasowe stanowisko.
W skardze na interpretację do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Spółka zarzuciła jej nieprawidłową wykładnię przepisu art. 42 ust. 3 u.p.t.u. i wniosła o:
1. uznanie, że pisemna interpretacja przepisów prawa podatkowego wydana przez Dyrektora Izby Skarbowej w W. w indywidualnej sprawie, została wydana z naruszeniem przepisów prawa,
2. uchylenie skarżonej interpretacji,
3.zasądzenie od Dyrektora Izby Skarbowej w W. na rzecz strony skarżącej kosztów postępowania sądowego według norm przepisanych.
W uzasadnieniu wskazała, że wykładnia gramatyczna przepisu art. 42 ust. 3 u.p.t.u. prowadzi do wniosku, że warunkiem skorzystania przez podatnika z prawa do opodatkowania stawką 0% wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów nie jest, jak twierdzi organ podatkowy, łączne posiadanie wszystkich wymienionych w tym przepisie dokumentów, lecz łączne potwierdzenie posiadanymi dokumentami faktu dokonania dostawy wewnątrzwspólnotowej. Oznacza to więc, iż ustawodawca nie postawił w art. 42 ust. 3 wymogu łącznego posiadania wszystkich wymienionych w tym przepisie dokumentów, lecz wymóg łącznego potwierdzenia stosownymi dowodami dostarczenia towarów.
Biorąc powyższe pod uwagę Spółka uznała, że posiadane przez nią dokumenty czyli kopia faktury, specyfikacja poszczególnych sztuk ładunku oraz dokument potwierdzający przyjęcie przez nabywcę towaru na terytorium państwa członkowskiego innym niż terytorium kraju (dokument pod nazwą Memorandum) łącznie potwierdzają dostarczenie towarów będących przedmiotem wewnątrzwspólnotowej dostawy i dają jej tym samym prawo do złożenia deklaracji korygujących, w których wykazaną wcześniej sprzedaż ze stawką 22% Spółka wykaże jako sprzedaż opodatkowaną stawką 0%.
Skarżący dodał, że z treści będących w posiadaniu Spółki oświadczeń nabywców towarów jednoznacznie wynika, że towary opuściły Polskę i zostały dostarczone nabywcy na terytorium państwa członkowskiego UE. Nabywcy towarów podają ponadto w tych dokumentach numery identyfikacyjne wraz z kodem danego kraju, pod którymi rozliczyli te zakupy jako wewnątrzwspólnotowe nabycia towarów w swoich krajach.
Oznacza to zdaniem Skarżącej, iż bez wątpienia w przypadku tych dostaw miała miejsce po stronie Spółki wewnątrzwspólnotowa dostawa towarów. Zastosowanie w wyżej opisanej sytuacji stawki 22% do takich transakcji w Polsce prowadziłoby do ich podwójnego opodatkowania podatkiem VAT, raz w kraju nabywcy (poprzez rozliczenie przez niego podatku VAT od WNT, co faktycznie nastąpiło) i drugi raz poprzez zastosowanie do tej dostawy stawki krajowej 22%. Oznaczałoby to naruszenie podstawowej zasady podatku VAT jakim jest zasada neutralności tego podatku.
Ponadto Spółka dodała, że dla udowodnienia faktu wywozu towarów objętych wewnątrzwspólnotową dostawą towarów za granicę, istotne znaczenie powinna mieć treść dokumentów wymienionych w art. 42 ust. 3 i 4, a nie ich liczba.
Spółka wskazała, że pogląd ten znajduje uzasadnienie w orzeczeniu Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości z dnia 27 września 2007 r w sprawie C -146/05 Albert Collee; w którym Trybunał stwierdził, że przepisy krajowe, które uzależniają prawo do preferencji w przypadku dostawy wewnątrzwspólnotowej od spełnienia obowiązków formalnych (przy jasności co do tego, że wewnątrzwspólnotową dostawa towarów nastąpiła), wykraczają poza to, co jest niezbędne do zapewnienia prawidłowego poboru podatku.
Reasumując Skarżąca uznała, iż pogląd zaprezentowany w interpretacji wydanej Spółce jest oderwany od istoty transakcji wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów, ponieważ uzależnia prawo do skorzystania przez dostawcę ze stawki 0% VAT od wypełnienia obowiązków dokumentacyjnych, a nie od samego faktu zaistnienia tego typu transakcji, co jest niezgodne z prawem Wspólnotowym
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości dotychczasową argumentację.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga jest zasadna .
Zgodnie z art.1§ 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – określanej dalej jako "p.p.s.a."),w tym również interpretacji indywidualnych poddanych kontroli sądowej na podstawie art. 3 § 2 pkt 4a p.p.s.a. sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem, z uwzględnieniem stanu prawnego, który miał zastosowanie w chwili orzekania w sprawie.
W myśl art. 146 § 1 p.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na akt lub czynność, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 i 4a, uchyla ten akt lub interpretację albo stwierdza bezskuteczność czynności.
Istota sporu w rozpoznawanej sprawie sprowadza się rozstrzygnięcia, czy dla zastosowania stawki podatku VAT 0% w stosunku dostaw wewnątrzwspólnotowych, w przypadku do których dostarczenie towarów będących przedmiotem wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów do nabywcy znajdującego się na terytorium państwa członkowskiego innym niż terytorium kraju nabywcy konieczne jest posiadanie wszystkich dokumentów wymienionych w art. 42 ust. 3 pkt 1 ustawy VAT, czy też wystarczające jest posiadanie niektórych z nich, o ile potwierdzają one fakt dokonania dostawy do innego państwa członkowskiego, w sytuacji gdy podatnik nie jest w stanie zgromadzić dokumentów wymienionych w katalogu podstawowym, a posiada dowód pomocniczy, określony w art. 42 ust. 11 u.p.t.u.,
Przede wszystkim należy wskazać, iż zgodnie z art. 13 ust. 1. u.p.t.u. przez wewnątrzwspólnotową dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 5 u.p.t.u., rozumie się wywóz towarów z terytorium kraju w wykonaniu czynności określonych w art. 7 na terytorium państwa członkowskiego inne niż terytorium kraju.
Analizując powyższy przepis należy podkreślić, iż istotą transakcji wewnątrzwspólnotowych jest faktyczne opodatkowanie dostawy towaru w państwie przeznaczenia (do którego towar jest docelowo przemieszczany). W celu osiągnięcia tego skutku ustawodawca jedną czynność traktuje jako dwa zdarzenia: jedno w państwie dostawcy, a drugie - w państwie nabywcy. Dostawa, która ma miejsce na terytorium państwa dostawcy towarów, jest opodatkowana stawką 0%, zaś w państwie nabywcy następuje opodatkowanie tej dostawy wedle stawki podatku tam właściwej. Transakcja w ten sposób opodatkowana pozwala na unikanie podwójnego opodatkowania, a tym samym naruszania zasady neutralności podatkowej, na której opiera się wspólny system podatku VAT.
Ponadto, zgodnie z przepisami VI dyrektywy Rady UE z dnia 17 maja 1977 r. w sprawie harmonizacji ustawodawstw Państw Członkowskich w odniesieniu do podatków obrotowych - wspólny system podatku od wartości dodanej: ujednolicona podstawa wymiaru podatku (77/388/EWG), państwa członkowskie mają obowiązek zastosować zwolnienie do tego typu dostaw towarów, przy czym uprawnione są one jednocześnie do określenia warunków stosowania tego zwolnienia. Zgodnie z art. 28c część A VI Dyrektywy celem wprowadzenia tych warunków jest - z jednej strony - zapewnienie prawidłowego i jednoznacznego stosowania tych zwolnień, z drugiej zaś - zapobieganie uchylaniu się od opodatkowania, unikaniu opodatkowania lub nadużycia prawa. Powyższa regulacja została zastąpiona art. 138 (oraz art.168-183) Dyrektywy 2006/112/EWG, zgodnie z którego treścią państwa członkowskie zwalniają dostawy towarów wysyłanych lub transportowanych do miejsca przeznaczenia znajdującego się poza terytorium danego państwa, ale na terytorium Wspólnoty, przez sprzedawcę, przez nabywcę lub na ich rzecz, dokonane dla innego podatnika lub osoby prawnej niebędącej podatnikiem, działających w takim charakterze w państwie członkowskim innym niż państwo rozpoczęcia wysyłki lub transportu towarów.
Wykładni przepisu art. 28c część A VI dyrektywy dokonał Europejski Trybunał Sprawiedliwości m.in. w wyrokach z dnia 27 września 2007 r. w sprawie C-409/04 Teleos plc i in. przeciwko Commissioners of Customs & Excise oraz w sprawie C-146/05 Albert Collée przeciwko Finanzamt Limburg an der Lahn.
W sprawie C-409/04 Teleos plc i in. ETS podkreślił, że wewnątrzwspólnotowa dostawa towaru i wewnątrzwspólnotowe nabycie tego towaru stanowią w rzeczywistości jedną i tę samą czynność gospodarczą, nawet jeśli jest ona źródłem różnych praw i obowiązków zarówno dla stron, jak i dla organów podatkowych zainteresowanych państw członkowskich. Zatem każdemu wewnątrzwspólnotowemu nabyciu towarów opodatkowanemu w państwie członkowskim, w którym zakończono wewnątrzwspólnotową wysyłkę lub wewnątrzwspólnotowy transport towarów, zgodnie z art. 28a ust. 1 lit. a) akapit pierwszy VI Dyrektywy, odpowiada dostawa zwolniona z opodatkowania w państwie członkowskim, w którym ta wysyłka lub transport zostały rozpoczęte, zgodnie z art. 28c część A lit. a) akapit pierwszy tej dyrektywy (wyrok z dnia 6 kwietnia 2006 r. w sprawie C-245/04 EMAG Handel Eder).
W ocenie ETS wynika z tego, że zwolnienie od podatku dostawy wewnątrzwspólnotowej odpowiadającej nabyciu wewnątrzwspólnotowemu pozwala na unikanie podwójnego opodatkowania, a tym samym naruszania zasady neutralności podatkowej, na której zasadza się wspólny system podatku VAT. Stąd też art. 28a ust. 3 akapit pierwszy i 28c część A lit. a) akapit pierwszy VI Dyrektywy, ze względu na określenie "wysyłane" użyte w obu tych przepisach należy interpretować w ten sposób, że wewnątrzwspólnotowe nabycie towaru następuje, a zwolnienie od podatku dostawy wewnątrzwspólnotowej znajduje zastosowanie tylko wtedy, gdy prawo do rozporządzania towarem jak właściciel zostało przeniesione na nabywcę i gdy dostawca ustali, że towar ten został wysłany lub przetransportowany do innego państwa członkowskiego, i że w wyniku wysyłki lub transportu fizycznie opuścił terytorium państwa członkowskiego dostawy.
Natomiast w sprawie C-146/05 Albert Collée przeciwko Finanzamt Limburg an der Lahn Trybunał stwierdził, "że przepis krajowy, który w istocie uzależnia prawo do zwolnienia od podatku dostawy wewnątrzwspólnotowej od spełnienia obowiązków formalnych, nieuwzględniając wymogów merytorycznych, a w szczególności nie biorąc pod uwagę kwestii, czy zostały one spełnione, wykracza poza to, co jest niezbędne dla zapewnienia prawidłowego poboru podatku."
W tym miejscu warto powołać stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażone w wyroku z dnia 05 lutego 2009 r.sygn. akt I FSK 1882/07, który wskazując na powołane orzeczenia ETS stwierdził, że ;, (...) oczywistym jest, że warunki stosowania zwolnienia podatkowego przy wewnątrzwspólnotowej dostawie towarów (w Polsce stawki 0%) określa ustawodawstwo wewnętrzne państw Wspólnoty, lecz warunki te nie mogą wykraczać poza to, co jest niezbędne dla zapewnienia prawidłowego poboru podatku i unikania oszustw podatkowych, a w szczególności nie mogą godzić w zasadę neutralności podatkowej, zwłaszcza gdy fakt dokonania dostawy wewnątrzwspólnotowej jest bezsporny."
Przechodząc na grunt niniejszej sprawy należy wskazać, że zgodnie z art. 42 ust. 1 u.p.t.u. wewnątrzwspólnotowa dostawa towarów podlega opodatkowaniu według stawki podatku 0 %, pod warunkiem że:
1) podatnik dokonał dostawy na rzecz nabywcy posiadającego właściwy i ważny numer identyfikacyjny dla transakcji wewnątrzwspólnotowych, nadany przez państwo członkowskie właściwe dla nabywcy, zawierający dwuliterowy kod stosowany dla podatku od wartości dodanej, i podał ten numer oraz swój numer, o którym mowa w art. 97 ust. 10, na fakturze stwierdzającej dostawę towarów;
2) podatnik przed złożeniem deklaracji podatkowej za dany okres rozliczeniowy, o którym mowa w art. 99, posiada w swojej dokumentacji dowody, że towary będące przedmiotem wewnątrzwspólnotowej dostawy zostały wywiezione z terytorium kraju i dostarczone do nabywcy na terytorium państwa członkowskiego inne niż terytorium kraju. Natomiast w myśl postanowień art. 42 ust. 3 u.p.t.u. dowodami, o których mowa w ust. 1 pkt 2, są następujące dokumenty, jeżeli łącznie potwierdzają dostarczenie towarów będących przedmiotem wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów do nabywcy znajdującego się na terytorium państwa członkowskiego innym niż terytorium kraju: 1) dokumenty przewozowe otrzymane od przewoźnika (spedytora) odpowiedzialnego za wywóz towarów z terytorium kraju, z których jednoznacznie wynika, że towary zostały dostarczone do miejsca ich przeznaczenia na terytorium państwa członkowskiego inne niż terytorium kraju - w przypadku gdy przewóz towarów jest zlecany przewoźnikowi (spedytorowi),
2) kopia faktury,
3) specyfikacja poszczególnych sztuk ładunku, - z zastrzeżeniem ust. 4 i 5. Skarżąca przedstawiając stan faktyczny stwierdziła, że nie posiada dokumentów przewozowych, gdyż niemożliwe stało się ich uzyskanie od przewoźnika, jednocześnie otrzymała od nabywców towarów potwierdzenie przyjęcia przez nich towaru na terytorium państwa członkowskiego innym niż terytorium kraju.
Mając na względzie zaistniały na tle niniejszego stanu faktycznego spór rozważenia wymaga, czy przytoczony przepis art. 42 ust. 3 u.p.t.u. nakłada na podatnika obowiązek posiadania wszystkich dowodów wymienionych w tym przepisie, w szczególności czy niezbędne jest posiadanie dokumentu przewozowego, otrzymanego od przewoźnika odpowiedzialnego za wywóz towaru z terytorium kraju, w sytuacji, gdy podatnik dysponuje dowodem potwierdzającym przyjęcie towaru przez nabywcę towaru na terytorium państwa członkowskiego innym niż terytorium kraju.
Zdaniem Sądu, wykładnia przepisów dotyczących warunków, od których spełnienia zależy prawo do zastosowania stawki 0% z tytułu wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów powinna być dokonywana z uwzględnieniem okoliczności, iż w takim przypadku stosowanie stawki 0% nie jest wyjątkiem od reguły, lecz regułą, od której wyjątkiem jest stosowanie stawki krajowej. Wobec tego nie należy stosować wykładni zawężającej, prowadzącej do ograniczenia ww. uprawnienia.
Wszelkie zaś wątpliwości dotyczące opodatkowania WDT powinny być rozstrzygane na korzyść reguły ogólnej, czyli stosowania stawki 0%. W zdaniu pierwszym art. 42 ust. 3 u.p.t.u. użyte zostało sformułowanie "łącznie potwierdzają dostarczenie towarów będących przedmiotem wewnątrzwspólnotowej dostawy". Zatem ustawodawca nie postawił wymogu łącznego posiadania wszystkich wymienionych w tym przepisie dokumentów, lecz wymóg łącznego potwierdzenia stosownymi dowodami dostarczenie towarów.
Ponieważ dokumenty mają łącznie potwierdzać określony fakt, podatnik nie musi posiadać wszystkich typów dokumentów wymienionych w art. 42 ust. 3. Wystarczy, że dwa z nich potwierdzają jednoznacznie dostarczenie towarów na terytorium innego państwa członkowskiego. Bowiem kwestią zasadniczą jest to, aby dokumenty te zawierały informację, z których wynika, że towar został faktycznie dostarczony do innego państwa członkowskiego.
Ponadto w art. 42 ust. 11 u.p.t.u. przewidziano dowody uzupełniające. Zgodnie z tym przepisem, w przypadku gdy dokumenty obowiązkowe nie potwierdzają jednoznacznie dostarczenia towarów do nabywcy znajdującego się na terytorium państwa członkowskiego innym niż terytorium Polski, dowodami potwierdzającymi dokonanie dostawy mogą być również inne dokumenty wskazujące, że nastąpiła dostawa wewnątrzwspólnotowa.
W orzecznictwie sądów administracyjnych prezentowany jest pogląd, że przepis ten oznacza, że w przypadku, gdy posiadane przez podatnika dokumenty nie potwierdzają jednoznacznie dostarczenia do nabywcy znajdującego się na terytorium państwa członkowskiego innym niż terytorium kraju towarów, dowodami, o których mowa w ust. 1 pkt 2, mogą być również inne dokumenty wskazujące, że nastąpiła dostawa wewnątrzwspólnotowa.
Dokumenty uzupełniające nie muszą potwierdzać faktu dostarczenia towaru na terytorium innego państwa członkowskiego, lecz mają wskazywać, że miała miejsce wewnątrzwspólnotowa dostawa, czyli transakcja polegająca na wywozie towarów z terytorium Polski w wykonaniu czynności określonych w art. 7 na terytorium państwa członkowskiego inne niż terytorium Polski. Dokumenty te mają uprawdopodobnić "wywóz" towaru z terytorium Polski, ale nie muszą stanowić dowodu, że towar faktycznie dotarł na terytorium innego państwa członkowskiego. Taką funkcję przypisano dokumentom określonym w art. 42 ust. 3-5, a skoro one tej roli nie spełniły, to posiłkowanie się dokumentami uzupełniającymi, wymienionymi w ust. 11, może dotyczyć już tylko samego faktu, że transakcja miała w ogóle miejsce ( por. wyroki WSA w Warszawie z dnia 27 września 2007 r. III SA/Wa 1210/07, z dnia 6 maja 2008 r. sygn. akt III Sa/Wa 147/08 oraz z dnia 5 maja 2009 r. sygn. akt III SA/Wa 3448/08 ).
Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie podziela prezentowany pogląd w powołanych orzeczeniach. Jeżeli podatnik nie jest w stanie zgromadzić trzech dokumentów wymienionych w katalogu podstawowym, powinien mieć prawo zastosowania dowodów pomocniczych, określonych w art. 42 ust. 11 u.p.t.u., w celu skorzystania ze stawki 0% VAT.
Jednocześnie należy podkreślić, że posiadane przez Skarżącą dokumenty potwierdzające przyjęcie przez nabywcę towaru na terytorium państwa członkowskiego wskazują, że towary opuściły Polskę i zostały dostarczone nabywcy na terytorium państwa członkowskiego innym niż terytorium kraju.
Reasumując, jeżeli Spółka posiada dowody w postaci kopii faktury, specyfikacji poszczególnych sztuk ładunku oraz dokument potwierdzający przyjęcie przez nabywcę towaru na terytorium państwa członkowskiego innym niż terytorium kraju oraz spełnia pozostałe warunki zawarte w art. 42 u.p.t.u., to w takiej sytuacji przysługuje jej prawo do zastosowania stawki 0%, pomimo braku posiadania dokumentów przewozowych otrzymanych od przewoźnika ( spedytora ) odpowiedzialnego za wywóz towarów z terytorium kraju.
Minister Finansów ponownie wydając interpretację w zakresie art. 42 ust. 3 i 11 u.p.t.u. uwzględni przedstawioną wyżej ocenę prawną.
W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 146 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd uchylił zaskarżoną interpretację.
Zakres, w jakim uchylona interpretacja nie podlega wykonaniu określono w oparciu o art. 152 p.p.s.a.,o kosztach postępowania sądowego orzeczono, zgodnie z art. 200 p.p.s.a.
.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło