I SA/Ol 791/09

WyrokWSA w Olsztynie2009-12-22

Skład orzekający: Wojciech Czajkowski, Włodzimierz Kędzierski, Wiesława Pierechod

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ restrukturyzacyjny może umorzyć postępowanie restrukturyzacyjne z powodu niespełnienia przez przedsiębiorcę wymogów formalnych planu restrukturyzacji, które wynikają ze zmian przepisów krajowych i wspólnotowych, wprowadzonych po wydaniu decyzji o warunkach restrukturyzacji?
Ratio decidendi
Sąd administracyjny, związany wykładnią prawa dokonaną przez Naczelny Sąd Administracyjny, stwierdził, że zmiana przepisów prawa krajowego i wspólnotowego, wprowadzona po wydaniu decyzji o warunkach restrukturyzacji, uzasadniała nałożenie na przedsiębiorcę dodatkowych wymogów formalnych w zakresie planu restrukturyzacji. Niespełnienie tych wymogów, mimo że mają charakter formalny, stanowiło podstawę do umorzenia postępowania restrukturyzacyjnego, ponieważ naruszałoby to zasady praworządności i prawo wspólnotowe dotyczące pomocy publicznej.
Stan faktyczny
Spółka A złożyła skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej umarzającą postępowanie restrukturyzacyjne dotyczące zaległości podatkowych. Spółka argumentowała, że spełniła wszystkie wymogi prawne w momencie składania wniosku, a późniejsze zmiany przepisów nie powinny jej obciążać. Organy administracji uznały, że przedłożony plan restrukturyzacji nie spełniał wymogów formalnych wynikających z przepisów wprowadzonych po akcesji Polski do UE, co uzasadniało umorzenie postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny, związany wyrokiem NSA, oddalił skargę.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę spółki A na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Wojciech Czajkowski (spr.), Sędziowie sędzia NSA Włodzimierz Kędzierski,, sędzia WSA Wiesława Pierechod, Protokolant Paweł Guziur, po rozpoznaniu w Olsztynie na rozprawie w dniu 22 grudnia 2009r. sprawy ze skargi spółki A na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie umorzenia postępowania restrukturyzacyjnego oddala skargę Spółka A z siedzibą w O. złożyła skargę na wymienioną wyżej decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia "[...]", którą utrzymano w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia "[...]" umarzającą postępowanie restrukturyzacyjne wszczęte na wniosek podatnika w dniu 6 listopada 2002r., obejmujące restrukturyzację zaległości Spółki z tytułu podatku dochodowego od osób prawnych za okres od 11 kwietnia do 31 grudnia 2000 roku, w wysokości 228.072,70 zł. Wyrokiem z dnia 1 października 2009 r. o sygn. akt II FSK 643/08, Naczelny Sąd Administracyjny uchylił w całości wydany w związku ze skargą wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 31 stycznia 2008 r., (o sygn.: I SA/Ol 607/07), którym uchylono wymienioną decyzję organu II instancji i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Olsztynie. Z akt sprawy wynika, że w związku z wnioskiem z dnia 6 listopada 2002r. Naczelnik Urzędu Skarbowego wydał w dniu "[...]" decyzję o warunkach restrukturyzacji wymienionych wyżej należności z tytułu podatku dochodowego od osób prawnych Spółki, po czym wspomnianą decyzją z "[...]" umorzył postępowanie restrukturyzacyjne. Utrzymując rozstrzygnięcie organu I instancji w mocy, Dyrektor Izby Skarbowej podniósł, że w odniesieniu do podmiotów w stosunku do których decyzje o warunkach restrukturyzacji oraz decyzje o zakończeniu restrukturyzacji są wydawane po wejściu Polski do Unii Europejskiej, pomoc udzielana na podstawie ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. o restrukturyzacji niektórych należności publicznoprawnych od przedsiębiorców (Dz. U. Nr 155, poz. 1287 ze zm.) podlega zgłoszeniu do Komisji Europejskiej. Ze względu na to, iż Spółka należała do grupy małych i średnich przedsiębiorstw, możliwe było udzielenie Jej pomocy bez konieczności notyfikacji do Komisji Europejskiej, na podstawie programu pomocowego, o którym mowa w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 5 września 2006 r. w sprawie szczegółowych warunków udzielania małym i średnim przedsiębiorcom pomocy publicznej na restrukturyzację niektórych należności publicznoprawnych (Dz. U. Nr 169, poz. 1202). W myśl bowiem przepisu § 13 tego rozporządzenia w przypadku decyzji o warunkach restrukturyzacji wydanych przed dniem wejścia w życie tego rozporządzenia, a po dniu akcesji Rzeczypospolitej Polskiej do Unii Europejskiej, podjęcie decyzji o zakończeniu restrukturyzacji na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 1 ustawy o restrukturyzacji nie wymaga uzyskania opinii Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów i nie podlega notyfikacji Komisji Europejskiej, gdy przed wydaniem tej decyzji zostaną spełnione warunki, o których mowa w § 4 – 11 rozporządzenia. W toku postępowania organ restrukturyzacyjny poinformował o możliwości uzyskania opinii Prezesa UOKiK niezbędnej do notyfikacji Komisji Europejskiej, lecz Spółka oświadczyła, że nie będzie występowała o opinię, gdyż spełniła wymienione wyżej warunki, o których mowa w § 4 – 11 rozporządzenia. Wobec tego, pismem z dnia 11 grudnia 2006 r. organ I instancji wezwał podmiot do przedłożenia szczegółowych informacji w zakresie spełnienia tych warunków oraz złożenia planu restrukturyzacji zawierzającego elementy określone w części III.8.A pkt 2 załącznika I do rozporządzenia Komisji (WE) nr 794/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 roku w sprawie wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 659/1999 ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania art. 93 Traktatu WE (Dz. Urz. UE L 140 z 30 kwietnia 2004 r., str. 1; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 8, t. 4, str. 3). W odpowiedzi, Spółka A zajęła stanowisko, że nie miała obowiązku sporządzania planu restrukturyzacyjnego, gdyż proces restrukturyzacji rozpoczął się przed wejściem w życie rozporządzenia z dnia 5 września 2006 r.. Dyrektor Izby Skarbowej, powołując się na przepis § 9 ust. 1 i 2 rozporządzenia, wskazał, że mały i średni przedsiębiorca ubiegający się o pomoc na restrukturyzację składa podmiotowi udzielającemu pomocy plan restrukturyzacji, który nie jest sprzeczny z programem restrukturyzacji, o którym mowa w art. 2 pkt 5 ustawy o restrukturyzacji. Organ odwoławczy uznał, że przedłożony przez Spółkę plan restrukturyzacji nie zawiera wszystkich elementów wymaganych przez prawo. Zdaniem organu, na podstawie danych zawartych w planie nie jest możliwa ocena, czy udzielona pomoc na restrukturyzację nie jest zagrożeniem dla konkurencji i czy jest zgodna z interesem Wspólnoty Europejskiej. Organ uznał również, że Spółka nie spełniła wszystkich warunków, o których mowa w § 4 – 11 rozporządzenia RM, w związku z czym nie było możliwe umorzenie objętych restrukturyzacją zaległości Spółki. W złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie skardze na powyższą decyzję Spółka, wnosząc o jej uchylenie i przeprowadzenie postępowania restrukturyzacyjnego, wskazała na naruszenie zasady praworządności, wyrażonej w art. 120 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.), a także ustanowionej przepisem art. 121 § 1 Ordynacji podatkowej zasady zaufania do organów państwa oraz zasady prawdy obiektywnej i art. 21 ust. 1 pkt 1 ustawy o restrukturyzacji. W uzasadnieniu podniosła, że zarzucając brak informacji o zdolnościach produkcyjnych oraz podanie projektowanych zysków i strat tylko w postaci założeń liczbowych sprzedaży i osiągnięcia wyniku finansowego w okresie czterech lat, organ podatkowy nie wziął pod uwagę faktu, iż w owym momencie wartości podane przez Spółkę zostały już zrealizowane. Natomiast podanie opisu sposobu powrotu do żywotności było zbędne, gdyż podatnik funkcjonuje jako czynny podmiot gospodarczy. Odnosząc się do twierdzeń organu, iż w planie restrukturyzacyjnym nie określono pomocy restrukturyzacyjnej, strona podniosła, iż decyzja Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia "[...]", określająca warunki restrukturyzacji, wyraźnie wskazuje na kwotę należności podatkowych objętych restrukturyzacją w wysokości 228.072,70 zł. Jak podano w skardze, skarżąca zmuszona była do sporządzenia planu restrukturyzacyjnego, który w momencie złożenia wniosku tj. w dniu 6 listopada 2002 r. nie był wymagany, w związku z czym założenia w nim zawarte mogą znacznie odbiegać od stanu występującego na dzień złożenia wniosku, a jednocześnie obejmuje on już wartości zrealizowane, gdyż został sporządzony na potrzeby przepisów obowiązujących na dzień złożenia odwołania, mimo iż widnieje na nim data 31 października 2002 r.. Wskazując na nieprawidłowości w postępowaniu organu restrukturyzacyjnego Spółka podniosła, że nie przedłożyła opinii Prezesa UOKiK, skoro spełniła warunki wynikające z rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 5 września 2006 r.. W odpowiedzi, Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w tej sprawie. Uchylając zaskarżoną decyzję wymienionym wyżej wyrokiem z dnia 31 stycznia 2008 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie uznał, że organy naruszyły zasadę zaufania wyrażoną w art. 121 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez złamanie zasady lex retro non agit. Zdaniem Sądu nie miały zastosowania w sprawie powołane w zaskarżonej decyzji przepisy cyt. wyżej rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 5 września 2006 r.. Nie można bowiem domagać się spełnienia przez Spółkę przesłanek prawnych zaistniałych po wydaniu decyzji o warunkach restrukturyzacji. Decyzja wydana na podstawie art. 21 ustawy o restrukturyzacji ma charakter wykonawczy w stosunku do decyzji o warunkach restrukturyzacji, stąd organ nie mógł wziąć pod uwagę zmian prawa zaistniałych po wydaniu decyzji o warunkach restrukturyzacji. Nie podzielając tego stanowiska, w uzasadnieniu wyroku uchylającego rozstrzygnięcie Sądu I instancji Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, iż zasadniczą kwestią sporną w sprawie było rozstrzygnięcie, czy trafnie WSA w Olsztynie wskazał, że ustawa o restrukturyzacji ma charakter szczególny w stosunku do przepisów ustawy z dnia 30 kwietnia 2004 r. o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej (Dz. U. Nr 123, poz. 1291 ze zm.). Jak podniósł Sąd II instancji, ustawodawca w ramach tej szczególnej ustawy wskazał, że spełnienie przez przedsiębiorców warunków z niej wynikających, będzie powodowało umorzenie należności objętych restrukturyzacją. Sąd zaznaczył, że nie było kwestionowane, iż w dacie składania wniosku o wszczęcie postępowania restrukturyzacyjnego (tj. 6 listopada 2002 r.), Spółka nie miała obowiązku przedłożenia programu restrukturyzacji stosownie do art. 13 ust. 3 ustawy o restrukturyzacji. Pomiędzy złożeniem przez Spółkę wniosku o wszczęcie postępowania restrukturyzacyjnego, a wydaniem decyzji o warunkach restrukturyzacji doszło jednak do poważnej zmiany w systemie prawa Rzeczypospolitej Polskiej, związanej z akcesją do Wspólnot Europejskich. Aktem prawa materialnego, regulującym problematykę pomocy publicznej w dacie składania wniosku, była ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. o restrukturyzacji niektórych należności publicznoprawnych od przedsiębiorców (Dz. U. Nr 155, poz. 1287 ze zm.), jednakże w związku z wstąpieniem RP w struktury Unii Europejskiej, w stosunku do należności powstałych przed dniem akcesji, co do których z uwagi na istnienie należności spornych nie zostały wydane decyzje o warunkach restrukturyzacji, pomoc udzielana na mocy wymienionej ustawy podlega zgłoszeniu do Komisji Europejskiej. W okresie tym problematykę pomocy publicznej objęła regulacją ustawa z dnia 30 kwietnia 2004 r. o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej, która uchyliła ustawę z dnia 27 lipca 2002 r. o warunkach dopuszczalności i nadzorowaniu pomocy publicznej dla przedsiębiorców, na podstawie której skarżący złożył wniosek. Na podstawie zaś delegacji ustawowej zawartej w nowej ustawie wydano rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 5 września 2006 r. w sprawie szczegółowych warunków udzielania małym i średnim przedsiębiorcom pomocy publicznej na restrukturyzację niektórych należności publicznoprawnych (Dz. U. Nr 169, poz. 1202), na mocy którego zobowiązano Spółkę do przedłożenia planu restrukturyzacji. Naczelny Sąd Administracyjny zaznaczył, że zasadą jest, iż postępowanie prowadzi się według przepisów obowiązujących w dacie dokonania poszczególnych czynności. Wyjątek od powyższej zasady, tj. stosowanie przepisów postępowania poprzednio obowiązujących musi wyraźnie wynikać z przepisu przejściowego. Mając na uwadze, że ustawodawca nie uregulował tej kwestii w sposób szczególny, Sąd wskazał, że każda zmiana przepisów postępowania powoduje konieczność stosowania przepisów aktualnie obowiązujących. Zatem, nawet późniejsze wprowadzenie obowiązku przedłożenia planu restrukturyzacji, wiąże skarżącego, albowiem nadal jest to warunek formalny, a nie merytoryczny. Do wniosku takiego prowadzi, w ocenie Sądu, również systemowe odczytanie przepisów ustawy o restrukturyzacji, które kształtują proces restrukturyzacji jako trójelementowe postępowanie. Skoro w toku postępowania restrukturyzacyjnego w analizowanej sprawie doszło do zmiany przepisów prawa, które zmodyfikowały procedurę, tym samym zastosowanie powinno znaleźć zasada o poddaniu danej czynności prawnej reżimowi wynikającemu z przepisów obowiązujących w dacie dokonania czynności. Zasada ta nie została natomiast uwzględniona przez Sąd I instancji, co doprowadziło do błędnej oceny. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego trafny był również zarzut skargi kasacyjnej, że Sąd I instancji nie uwzględnił w swojej ocenie szerokiej wykładni systemowej, którą powinien był objąć przepisy prawa wspólnotowego. Zgodnie z art. 88 ust. 3 Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską (Dz. U. z 2004 r., Nr 90, poz. 864/2; dalej w skrócie: Traktat WE) Państwo Członkowskie ma obowiązek zgłosić każdy zamiar udzielenia pomocy i może jej udzielić dopiero po uzyskaniu pozytywnej decyzji końcowej Komisji Europejskiej. Co do zasady, udzielenie pomocy indywidualnej na restrukturyzację wymaga notyfikacji Komisji Europejskiej. Jednakże, gdy postępowanie dotyczy małego przedsiębiorcy, podmiot ten może uzyskać pomoc po przeprowadzeniu postępowania notyfikacyjnego, o którym mowa w ustawie o pomocy publicznej, lub bez procedury notyfikacyjnej, jeżeli pomoc została udzielona na podstawie programu pomocowego, zatwierdzonego przez Komisję Europejską. Taki program pomocowy został uregulowany w powoływanym rozporządzeniu Rady Ministrów. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, zmiana przepisów prawa procesowego oraz doniosła zmiana systemowa w postaci przyjęcia dorobku acquis communautaire, były właściwą podstawą do sformułowania przez organy restrukturyzacyjne dodatkowych warunków restrukturyzacji, których nie uwzględniała uprzednio wydana decyzja. Uwzględniając powyższe wywody, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że w rozpoznawanej sprawie Sąd I instancji powinien był odejść od językowej wykładni art. 21 ustawy o restrukturyzacji i dokonać wykładni systemowej, obejmującej regulacje prawa wspólnotowego. Doprowadziłoby to do konkluzji, że organy restrukturyzacyjne uprawnione były do umorzenia postępowania restrukturyzacyjnego nie ze względu na niespełnienie przez Spółkę wymogów określonych w decyzji o warunkach restrukturyzacji, ale z powodu niespełnienia wymogów prawa proceduralnego (krajowego i wspólnotowego). Odmienna decyzja organów naruszyłaby zasadę praworządności, nawet gdyby była oparta na poglądzie, że decyzja, o której mowa w art. 21 ustawy o restrukturyzacji, ma charakter obligatoryjny. Organy podatkowe są przede wszystkim związane powszechnie obowiązującym prawem. W piśmie procesowym z dnia 22 grudnia 2009 r. skarżąca nie zgadzając się z uzasadnieniem wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazała, że zgodnie z regulacjami prawa wspólnotowego obowiązek notyfikacji pomocy przedsiębiorcom spoczywa na władzach państwa członkowskiego. Tymczasem, w przedmiotowej sprawie zarówno organy podatkowe, jak również Naczelny Sąd Administracyjny, przerzuciły ten obowiązek na podatnika ze wszystkimi jego konsekwencjami. Spółka ponownie podniosła, że w momencie ubiegania się o restrukturyzację spełniła wszystkie przewidziane prawem wymogi. Zarzuciła organom podatkowym, iż nie poinformowały Jej niezwłocznie o obowiązku spełnienia dodatkowych wymogów. Ponadto wniosła o skierowanie do Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości pytania prejudycjalnego w zakresie możliwości stosowania art. 88 ust. 3 TWE do spraw, w których postępowania zostały wszczęte przed akcesją Polski do Wspólnot Europejskich. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 190 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., Sąd któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Związanie sądu administracyjnego w rozumieniu powołanego przepisu oznacza, że nie można oprzeć treści orzeczenia wydanego po ponownym rozpoznaniu sprawy na podstawach sprzecznych z wykładnią prawa ustaloną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Ponownie rozpoznając sprawę, wojewódzki sąd administracyjny nie może też formułować nowych ocen prawnych – sprzecznych z wyrażonymi wcześniej poglądami, lecz zobowiązany jest do podporządkowana się mu w pełnym zakresie. Wojewódzki sąd administracyjny może odstąpić od zawartej w orzeczeniu Naczelnego Sądu Administracyjnego wykładni prawa jedynie w wyjątkowych sytuacjach, w szczególności, jeżeli stan faktyczny sprawy ustalony w wyniku ponownego jej rozpoznania uległ tak zasadniczej zmianie, że do nowo ustalonego stanu faktycznego należy stosować przepisy prawa odmienne od wyjaśnionych przez Naczelny Sąd Administracyjny, jak również w przypadku, gdy przy niezmienionym stanie faktycznym sprawy, po wydaniu orzeczenia przez Naczelny Sąd Administracyjny, zmienił się stan prawny. Żadna ze wskazanych okoliczności w przedmiotowej sprawie nie wystąpiła. Sąd oceniając zatem obecnie wydane w tym postępowaniu decyzje, co do zasady, nie mógł czynić dalszych ustaleń i dokonywać odmiennej oceny od wyrażonej we wcześniejszym rozstrzygnięciu. Uchylając wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 31 stycznia 2008r., Naczelny Sąd Administracyjny dokonał wykładni przyjętych przez organy jako podstawa prawna umorzenia postępowania restrukturyzacyjnego przepisów ustawy o restrukturyzacji, wskazując m.in., że nawet późniejsze wprowadzenie obowiązku przedłożenia planu restrukturyzacji, wiąże skarżącego, albowiem nadal jest to warunek formalny, a nie merytoryczny. Jak podniesiono w uzasadnieniu wyroku Sądu II instancji, do wniosku takiego prowadzi systemowe odczytanie przepisów ustawy o restrukturyzacji, które kształtują proces restrukturyzacji jako trójelementowe postępowanie (...) w trakcie postępowania restrukturyzacyjnego w analizowanej sprawie doszło do zmiany przepisów prawa, które zmodyfikowały procedurę. Tym samym zastosowanie powinna znaleźć zasada o poddaniu danej czynności prawnej reżimowi wynikającemu z przepisów obowiązujących w dacie dokonania czynności (o ile ustawodawca explicite nie postanowił inaczej). Zasada ta została nieuwzględniona przez Sąd pierwszej instancji, co doprowadziło do błędnej oceny, że organy podatkowe naruszyły art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz art. 121 § 1 O.p. poprzez naruszenie zaufania obywateli do państwa przez złamanie zasady lex retro non agit. Naczelny Sąd Administracyjny wskazał również, iż rozstrzygnięcie w tym zakresie musi być zgodne nie tylko z prawem krajowym, ale także z prawem wspólnotowym. Na stan prawny rozpoznawanej sprawy od dnia akcesji Polski do Unii Europejskiej pada bowiem "cień wspólnotowy", która wymaga przeprowadzenia wykładni systemowej art. 21 ustawy o restrukturyzacji w sposób zgodny z prawem wspólnotowym. NSA zwrócił uwagę, na dokonaną przez Sąd I instancji niewłaściwą ocenę, że na podstawie tego przepisu warunki restrukturyzacji nie mogły ulec zmianie od momentu wydania decyzji określającej warunki restrukturyzacji. Zmiana przepisów prawa procesowego oraz doniosła zmiana systemowa w postaci przyjęcia dorobku acquis communautaire, były właściwą podstawą do sformułowania przez organy restrukturyzacyjne dodatkowych warunków restrukturyzacji, których nie uwzględniała uprzednio wydana decyzja. Jak podniesiono w uzasadnieniu wyroku drugoinstancyjnego, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie uchylając decyzję i zobowiązując organ do ograniczonego badania spełnienia przez Spółkę obowiązków wynikających z decyzji o warunkach restrukturyzacji, pominął wykładnię systemową dotyczącą pomocy publicznej, nie zauważając jednocześnie faktu, że organ związany wyrokiem na podstawie art. 153 p.p.s.a. byłby zobowiązany do przyznania pomocy wbrew przepisom o pomocy publicznej, co byłoby pomocą bezprawną. Organy restrukturyzacyjne uprawnione były zatem do umorzenia postępowania restrukturyzacyjnego nie ze względu na niespełnienie przez Spółkę wymogów określonych w decyzji o warunkach restrukturyzacji, ale z powodu nie spełnienia wymogów prawa proceduralnego (krajowego i wspólnotowego). Odmienna decyzja organów naruszyłaby zasadę praworządności. Pozostając w stanie związania przedstawioną wyżej oceną prawną Naczelnego Sądu Administracyjnego, przy ponownym rozpoznaniu sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie stwierdził, że skarga na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia "[...]" nie zasługuje na uwzględnienie. W pełni podzielił jednocześnie zawartą w uzasadnieniu orzeczenia Sądu II instancji argumentację, w świetle której każda zmiana przepisów postępowania powoduje konieczność stosowania przepisów aktualnie obowiązujących. W niniejszej sprawie zmiana przepisów proceduralnych w zakresie restrukturyzacji w związku akcesją Polski do Unii Europejskiej powodowała konieczność przeprowadzenia wykładni systemowej art. 21 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. o restrukturyzacji niektórych należności publicznoprawnych od przedsiębiorców (Dz. U. Nr 155, poz. 1287 ze zm.), w sposób zgodny z prawem wspólnotowym. W oparciu zaś o te wykładnię, wbrew stanowisku strony skarżącej, warunki restrukturyzacji mogły ulec zmianie również po wydaniu decyzji określającej te warunki. Reasumując stwierdzić należy, iż w związku z postępowaniem administracyjnym w sprawie organy prawidłowo przyjęły, że z uwagi na § 9 ust. 1 i 2 rozporządzenia RM z dnia 5 września 2006 r., mały i średni przedsiębiorca ubiegający się o pomoc na restrukturyzację powinien złożyć podmiotowi udzielającemu pomocy plan restrukturyzacji, który nie jest sprzeczny z programem restrukturyzacji, o którym mowa w art. 2 pkt 5 ustawy o restrukturyzacji. Z akt sprawy wynika, że przedłożony przez Spółkę plan restrukturyzacji nie zawierał wszystkich elementów wymaganych przez prawo. Brak było w nim w szczególności prezentacji założeń rynkowych wynikających z badań rynku oraz wskazania potencjalnych konkurentów, a także nie przedstawiono wystarczającej oceny badania rynku. Trafnie organy podniosły, iż przedłożony przez podatnika plan restrukturyzacji nie zawierał prezentacji przyszłej strategii przedsiębiorstwa, czy też opisu sposobu powrotu do żywotności ekonomicznej. Brak było w nim także szczegółowego opisu środków restrukturyzacyjnych i związanych z nimi kosztów. Tymczasem, przedsiębiorca ubiegający się o pomoc na restrukturyzację powinien był szczegółowo opisać każde działanie restrukturyzacyjne, podać termin realizacji, koszty restrukturyzacji oraz źródła finansowania ze wskazaniem zapotrzebowania na pomoc publiczną. W planie restrukturyzacyjnym powinna być zaś zawarta cała pomoc publiczna, niezbędna przedsiębiorcy do odzyskania długookresowej zdolności do konkurowania na rynku. Z akt sprawy wynika również, że wnioskujący o restrukturyzację nie przedstawił opisu okoliczności, które doprowadziły do trudności przedsiębiorstwa, ani realistycznych założeń co do przyszłych warunków działania, które doprowadziłyby do przywrócenia długoterminowej rentowności. Na podstawie zawartych danych organ nie mógł tym samym dokonać oceny, czy udzielona pomoc na restrukturyzację nie jest zagrożeniem dla konkurencji i czy jest zgodna z interesem Wspólnoty Europejskiej. Tym samym Spółka nie spełniła wszystkich warunków, o których mowa w § 4-11 wymienionego rozporządzenia. Mając to na uwadze organy prawidłowo uznały umorzenie objętych restrukturyzacją zaległości Spółki z tytułu podatku od towarów i usług w łącznej wysokości 390.855 zł, za nieuzasadnione i umorzyły postępowanie restrukturyzacyjne. W świetle powołanych wyżej okoliczności brak było podstaw do uwzględnienia przez Sąd ponownie rozpoznający sprawę, wniosku zawartego w piśmie procesowym skarżącej z dnia 22 grudnia br., o zwrócenie się do Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości z zapytaniem odnośnie art. 88 ust. 3 Traktatu Ustanawiającego Wspólnotę Europejską. W piśmie tym Spółka podała m.in., że zarówno organy podatkowe, jak i Sąd II instancji pominęły w sprawie zasadniczą kwestię związaną obowiązkiem notyfikacji pomocy, który spoczywa na organach Państwa, co przerzucono na podatnika. Nie zgodziła się również z zawartą w uzasadnieniu wyroku NSA interpretacją charakteru warunków restrukturyzacji, których wymogi mają, jak podała, charakter materialnoprawny. Wobec przedstawionej wyżej wykładni art. 190 p.p.s.a., uwzględnienie wymienionego wniosku, z odniesieniem się w związku z ponownym rozpoznaniem sprawy do przedstawionej w piśmie Spółki argumentacji, stanowiłoby w istocie podjęcie przez Sąd I instancji niedopuszczalnej polemiki z wiążącą wykładnią i oceną prawną okoliczności faktycznych, zawartą w wyroku Naczelnego Sadu Administracyjnego. Dlatego argumentację tę pozostawiono poza dalszymi rozważaniami Sądu. Mając na względzie wszystkie powołane wyżej okoliczności, na podstawie 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło