II SA/Gl 706/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Krawczyk (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Maria Taniewska-Banacka, Sędzia WSA Włodzimierz Kubik, Protokolant Barbara Urban, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 stycznia 2010 r. sprawy ze skargi "A" Sp. z o. o. w L. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia danych z ewidencji gruntów i budynków 1. uchyla zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie Prezydenta Miasta B. z dnia [...]r. nr [...], 2. orzeka, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu w całości, 3. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w K. kwotę 100 (stu) złotych tytułem zwrotu kosztów. "A" Sp. z o.o. w Ł. wnioskiem z dnia [...] roku zwróciła się do Urzędu Miasta w B. o udzielenie informacji czy M. K.( dłużnik) i M. K. ( małżonka dłużnika) są lub były właścicielami, współwłaścicielami lub użytkownikami wieczystymi nieruchomości, budynków lub lokali, które położone są w mieście B. i podanie numerów ksiąg wieczystych bądź numerów zbioru dokumentów dla ustalonych nieruchomości. Spółka podała, że osoby te są dłużnikami, a ich dług został stwierdzony tytułami wykonawczymi, a uzyskane informacje zostaną wykorzystane w postępowaniu egzekucyjnym. Prezydent Miasta B. postanowieniem z dnia [...] roku nr [...], działając na podstawie art. 219 w zw. z art. 217 § 2 pkt 2 kpa oraz art. 24 ust. 3 ustawy z dnia 17 maja 1989 roku Prawo geodezyjne i kartograficzne ( tj. Dz. U. z 2005 roku, nr 240, poz. 2027 z zm.) odmówił udostępnienia danych z operatu ewidencji gruntów i budynków miasta B., dotyczących stanu majątkowego M. K. i M. K. W uzasadnieniu tego postanowienia organ stwierdził, że zgodnie z art. 24 ust. 3 pkt 3 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne ( dalej powoływana jako "ustawa") wypisy z operatu ewidencyjnego zawierające dane osobowe, o których mowa w art. 20 ust. 2 pkt 1 i 2, organ ewidencyjny wydaje na żądanie podmiotów które mają interes prawny związany z gruntami, budynkami lub lokalami. W celu wykazania interesu prawnego należy wskazać przepis prawa powszechnie obowiązującego, na podstawie którego wnioskodawca żąda czynności organu. Nadto zdaniem organu przedmiotem wniosku nie było uzyskanie zaświadczenia określonej treści lub wypisu, ale poszukiwanie majątku nieruchomego dłużnika. Do takich czynności jest właściwy komornik lub sąd powszechny, jako organy egzekucyjne. Uzyskanie informacji o majątku dłużnika może nastąpić w trybie regulowanym art. 760 – 762, 7971 i 913 – 920 kpc. Organ wyjaśnił nadto, że stosownie do art. 24 ust. 2 ustawy informacje o których mowa w art. 20 ust. 1 oraz ust. 2 pkt 3 i 4 ustawy, są jawne, a w ich skład nie wchodzą dane dotyczące właściciela. W celu uzyskania tych jawnych danych konieczne jest wskazanie konkretnej działki budynku, lokalu, a nie nazwiska właściciela. W zażaleniu na powyższe postanowienie "A" sp. z o.o. wniosło o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia lub jego zmianę przez udzielenie informacji zgodnie z wnioskiem. Uzasadniając żądanie Spółka podała, że wniosek nie dotyczył wydania wypisu z ewidencji gruntów, lecz udostępnienia konkretnych informacji o nieruchomościach należących do wskazanych we wniosku osób. Nie jest prawem organu administracyjnego decydowanie o tym, czego żąda wnioskodawca. Informacje o położeniu nieruchomości i numerze księgi wieczystej lub zbioru dokumentów stanowią informacje o gruntach, budynkach i lokalach, o których mowa w art. 20 ust. 1 ustawy, a które z mocy art. 24 ust. 2 tej ustawy są jawne i powszechnie dostępne. Spółka nie żądała udzielenia informacji o podmiotach ewidencyjnych, o których mowa w art. 20 ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy. Dodatkowo żaląca podniosła, że zgodnie z § 51 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 roku w sprawie ewidencji gruntów i budynków Starosta udostępnia dane ewidencyjne również w formie informacji przekazywanych ustnie lub wizualnie, a zatem informacje nie muszą zawsze przybierać formy wypisu czy wyrysu z ewidencji gruntów, o których mowa w art. 24 ust. 3 ustawy. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w K. zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] roku nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa i art. 24 ust. 3 ustawy utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji. Zdaniem organu odwoławczego treścią żądania wnioskodawcy było poszukiwanie majątku dłużnika, bowiem zwracał się on do organu ewidencyjnego o udostępnienie informacji w zakresie danych osobowych. Danymi osobowymi w rozumieniu ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku o ochronie danych osobowych ( Dz. U. z 2002 roku, Nr 101, poz. 926 z zm.) – art. 6 ust. 1 – są wszelkie informacje dotyczące zidentyfikowanej lub możliwej do zidentyfikowania osoby. Ustawodawca wyraźnie zaś różnicuje w ustawie warunki udzielenia informacji o przedmiocie ewidencji na dane jawne i powszechne ( art. 24 ust. 2 w zw. z art. 20 ust. 1 i ust. 2 pkt 3 i 4) od danych dotyczących podmiotu ( właściciela i władającego ). Ponieważ wnioskodawca nie żądał udostępnienia informacji o konkretnie wskazanej działce, budynku lub lokalu, lecz żądał wykazu nieruchomości, to udzielenie informacji musiało przybrać formę zaświadczenia o którym mowa w art. 217 kpa. Rodzajem zaświadczenia wydawanym z ewidencji gruntów i budynków, jest wypis, o którym mowa w art. 24 ust. 3 ustawy. W celu uzyskania wypisu z operatu ewidencyjnego, zawierającego dane osobowe, należy się wykazać interesem prawnym. Natomiast poszukiwanie majątku nieruchomego dłużnika nie uzasadnia interesu prawnego. Dalej organ odwoławczy wskazał na art. 217 – 218 kpa, które przewidują wydanie zaświadczenia jeżeli urzędowego potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego wymaga przepis prawa lub osoba ubiega się o zaświadczenie ze względu na swój interes prawny w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów lub stanu prawnego. Żaden przepis prawa materialnego nie nakłada na wierzyciela obowiązku dostarczenia zaświadczenia z operatu ewidencyjnego dla celów postępowania egzekucyjnego. Powtórzył także organ odwoławczy za organem I instancji, że uzyskanie informacji w zakresie danych wymienionych w art. 20 ust. 1 ustawy, wymaga wskazania nieruchomości za pomocą oznaczenia geodezyjnego lub adresu, co po stronie organu stworzy obowiązek udzielania takiej informacji odpłatnie w trybie czynności materialno-technicznej. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach "A" sp. z o.o. domagała się uchylenia postanowień organów obu instancji, zarzucając, że zostały one wydane z naruszeniem art. 20 i 24 ustawy, art. 218 kpa oraz licznych przepisów rozporządzenia z 29 marca 2001 roku w sprawie ewidencji gruntów i budynków. Nadto sformułowano zarzut naruszenia art. 7, 77, 80, 107 § 3 i 140 kpa przez niewyjaśnienie sprawy i nieuwzględnienie słusznego interesu strony. Spółka uzasadniając żądanie uchylenia powtórzyła argumentację odwołania i przede wszystkim podkreśliła, że wniosek nie dotyczył wydania zaświadczenia z ewidencji gruntów w trybie art. 24 ust. 3 ustawy, lecz udzielania informacji, o których mowa w art. 20 ust. 1, które z mocy art. 24 ust. 2 ustawy są jawne i powszechnie dostępne. Ponownie odwołała się do ustawy o ochronie danych osobowych, a mianowicie art. 7 ust. 2 zgodnie z którym udostępnienie danych wchodzi w skład pojęcia "przetwarzanie danych", a przetwarzanie jest dopuszczalne m.innymi wtedy, gdy jest to niezbędne dla wypełniania prawnie usprawiedliwionych celów realizowanych przez odbiorców danych, a przetwarzanie to nie narusza praw i wolności osoby, której dane dotyczą ( art. 23 ). Za prawnie usprawiedliwiony cel ustawa uważa m.innymi dochodzenie roszczeń z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej, a z taką sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie. Podniosła także – jedynie z ostrożności procesowej – że posiada ona interes prawny w uzyskaniu zaświadczenia z ewidencji gruntów opierający się na art. 365 § 1 kpc stanowiącym o związaniu prawomocnym wyrokiem. Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko i jego argumentacje zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek zasadniczo z innych powodów niż w niej podniesione. Jak wynika z art. 24 ust. 1 ustawy operat ewidencyjny, składający się z map, rejestrów i dokumentów uzasadniających wpisy do tych rejestrów, zawiera szereg informacji i danych wymienionych w art. 20 ustawy. Informacje te dotyczą gruntów – ich położenia, granic, powierzchni, rodzaju użytków gruntowych i ich klas gleboznawczych, oznaczenia ksiąg wieczystych lub zbioru dokumentów, budynków – ich położenia, przeznaczenia, funkcji użytkowych, ogólnych danych technicznych; lokali – ich położenia, przeznaczenia, funkcji użytkowej, powierzchni użytkowej, wpisów do rejestru zabytków oraz wartości nieruchomości ( art. 20 ust. 1 pkt 1-3 i ust. 2 pkt 3 i 4). Nadto operat ewidencyjny zawiera dane dotyczące właściciela, a w odniesieniu do gruntów państwowych i samorządowych – innych osób fizycznych lub prawnych, w których władaniu znajdują się grunty lub ich części oraz dane obejmujące miejsce zamieszkania lub siedziby właściciela i władającego ( art. 20 ust. 2 pkt 1 i 2). Informacje o gruntach, budynkach i lokalach zawierające dane o których mowa w art. 20 ust. 1 i ust. 2 pkt 2, 3, są jawne i powszechnie dostępne, co wynika z art. 24 ust. 2 ustawy. Dostęp do tych informacji ma każdy bez potrzeby wykazywania własnego interesu prawnego. Z art. 24 ust. 2 ani z żadnego innego przepisu ustawy nie wynika w jakiej formie ma nastąpić udostępnienie powyższych danych. Skład orzekający podziela stanowisko skarżącej Spółki iż § 51 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 roku przewidują różne formy udostępniania danych ewidencyjnych np. przez wydanie wypisów z rejestrów i kartotek, wyrysów z map ewidencyjnych, komputerowych wydruków z map ewidencyjnych, rejestrów, kartotek, zestawień, wykazów i skorowidzów, a nawet przez przekazanie informacji ustnie i wizualnie. Oznacza to, że udzielenie informacji o gruntach, budynkach i lokalach zawierające dane, o których mowa w art. 20 ust. 1 i ust. 2 pkt 2 i 3 ustawy, nie następuje wyłącznie poprzez wydanie wypisu z ewidencji. Brak też podstaw do twierdzenia, by udzielenie informacji w tym zakresie zawsze przybierało formę zaświadczenia. Zaświadczenie organ administracji wydaje na wniosek osoby ubiegającej o zaświadczenie w dwóch przypadkach określonych w art. 217 § 2 kpa, a mianowicie jeżeli urzędowego potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego wymaga przepis prawa lub jeżeli osoba ubiega się o zaświadczenie ze względu na swój interes prawny w urzędowym potwierdzeniu stanu prawnego lub określonych faktów. Żaden z tych przypadków nie dotyczy żądania udzielania z operatu ewidencyjnego informacji o gruntach, budynkach i lokalach, o których mowa w art. 20 ust. 1 i ust. 2 pkt 2 i 3 ustawy. Z kolei powoływanie się na regulację art. 218 § 1 kpa jest o tyle nie zasadne, że obowiązek wydania zaświadczenia, gdy chodzi o potwierdzenie faktów albo stanu prawnego, wynikających z prowadzonej przez organ ewidencji, odnosi się tylko do przypadku określonego w art. 217 § 2 pkt 2 kpa. W konsekwencji – zdaniem składu orzekającego – udzielenie informacji o gruntach budynkach i lokalach ( art. 24 ust. 2 w związku z art. 20 ust. 1 i ust. 2 pkt 2 i 3 ustawy) może nastąpić w dowolnej formie np. ustnie, wizualnie, pisemnie. Natomiast dane osobowe z operatu ewidencyjnego, o którym mowa w art. 20 ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy nie są jawne i powszechnie dostępne. Dane zawierające te informacje udostępnione są tylko na żądanie właścicieli lub osób fizycznych i prawnych, w których władaniu znajdują się grunty, budynki lub lokale, podmiotów publicznych lub niepublicznych lecz realizujących zadania publiczne, które związane są z gruntami, budynkami lub lokalami i wreszcie innych podmiotów, które mają interes prawny związany z gruntami, budynkami lub lokalami ( art. 24 ust. 3 pkt 1 – 3 ustawy ). Organ ewidencyjny udostępnia zaś te dane przez wydanie wypisu z operatu ewidencyjnego. Z akt administracyjnych niniejszej sprawy wynika, że wniosek skarżącej z dnia [...] roku nie był jednoznaczny. Skarżąca domagała się w nim udzielenia informacji o gruntach, budynkach i lokalach położonych na terenie B. wraz z podaniem numerów ksiąg wieczystych lub zbioru dokumentów których właścicielami są lub byli M.K. i M. K. Należy jednak podkreślić, że z wniosku tego nie wynika żądanie wydania wypisu z operatu ewidencyjnego. Zdaniem Sądu w takiej sytuacji organ miał obowiązek wezwać wnioskodawcę do jednoznacznego sprecyzowania wniosku i ewentualnego jego uzupełnienia. Potraktowanie przez organ tego wniosku jako żądania udzielenia informacji w oparciu o art. 24 ust. 3 ustawy, w konsekwencji doprowadziło do odmowy udostępnienia danych wobec niewykazania interesu prawnego było nieuprawnione. W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżąca jednoznacznie sprecyzowała wniosek podając, że nie domagała się wypisu ( tryb z art. 24 ust. 3 ustawy ) ale informacji jawnych ( art. 24 ust. 2). To sprecyzowanie wniosku stanowiło już podstawę do jego merytorycznej oceny i rozstrzygnięcia. W szczególności uniemożliwiało organowi odwoławczemu rozpatrzenia sprawy na podstawie art. 24 ust. 3 ustawy. W tym miejscu należy stwierdzić, że udzielenie informacji o numerach ksiąg wieczystych lub zbiorów dokumentów, dotyczące bliżej nieokreślonych nieruchomości ( numer ewidencyjny lub adres ) których właścicielami, współwłaścicielami lub użytkownikami wieczystymi są M. K. i M. K. nie znajdują podstaw prawnych. W tym zakresie skład orzekający podziela stanowisko zawarte w wyroku z dnia 2 lipca 2008 roku, sygn. akt II SA/Gl 1055/07 – Lex nr 499782, zgodnie z którym w oparciu o art. 24 ust. 2 ustawy można udzielić jedynie informacji o konkretnych zindywidualizowanych gruntach, budynkach i lokalach. Jeszcze raz należy podkreślić, że organ odwoławczy nie powinien rozpoznać sprawy w oparciu o art. 24 ust. 3 ustawy, skoro skarżąca wyraźnie w zażaleniu stwierdziła, że wniosek nie dotyczy "udzielenia informacji o podmiotach ewidencyjnych, o których mowa w art. 20 ust. 2 pkt 1 i 2" ustawy. W zaistniałej sytuacji organ odwoławczy powinien uchylić postanowienie organu I instancji i przekazać sprawę temu organowi do ponownego rozpatrzenia w sposób wynikający z wyżej przedstawionych rozważań. Utrzymanie przez organ odwoławczy w mocy zaskarżonego postanowienia na podstawie art. 24 ust. 3 ustawy nastąpiło z naruszeniem art. 7, 77 § 1, 80 kpa oraz art. 138 § 1 pkt 1 i § 2 w zw. z art. 144 kpa co mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Naruszenia te prowadzą do stwierdzenia, że kontrolowane postanowienie naruszają także art. 24 ust. 3 ustawy. Odnosząc się do powołania w skardze regulacji wynikających z ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku o ochronie danych osobowych ( Dz. U. z 2002 r., Nr 101, poz. 926 z zm.) i uprawnienia skarżącej jako wierzyciela do żądania od organu ewidencyjnego – administratora danych, przetworzenia danych przez ich udostępnienie, należy stwierdzić, że postępowanie w niniejszej sprawie toczyło się w oparciu o ustawę Prawo geodezyjne i kartograficzne. W postępowaniu prowadzonym na podstawie ustawy o ochronie danych osobowych na etapie do rozpoznania wniosku przez administratora danych nie znajdują zastosowania przepisy Kpa. W wyroku z dnia 16 września 2009 roku sygn. akt I OSK 1260/08 NSA stwierdził, że rozstrzygnięcie w sprawie udostępnienia danych osobowych należy do administratora danych, który wniosek załatwia w drodze pisma. Wnioskodawcy niezadowolonemu z rozstrzygnięcia administratora przysługuje prawo wystąpienia z odpowiednim wnioskiem do Generalnego Inspektora Danych Osobowych, który w ogólnym postępowaniu administracyjnym w drodze decyzji orzeka o udostępnianiu lub nieudostępnieniu danych osobowych ze zbiorów ewidencyjnych. Nie słuszny jest także zarzut, że skarżąca posiada interes prawny związany z gruntami, budynkami lub lokalami których właścicielami ( użytkownikiem wieczystym) są osoby będące dłużnikiem skarżącej, będącej przedsiębiorcą i dochodzącej spełnienia przez dłużnika roszczeń określonych w tytule wykonawczym. W tym zakresie skład orzekający podziela stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego zawarte w wyroku z dnia 22 lutego 2007 roku, sygn. akt I OSK 560/06, w świetle którego poszukiwanie majątku nieruchomego dłużnika nie należy do organów administracji publicznej, gdyż w tych sprawach właściwi są komornicy i sądy powszechne ( por. także wyrok NSA z 30 lipca 2009 r., sygn. I OSK 1089/08). Mając na uwadze powyższą argumentację na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 litera a i c, 135, 152 i 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153, poz. 1270 z zm.) orzeczono, jak w sentencji. Rozpoznając sprawę ponownie organ I instancji winien mieć na uwadze, że żądanie Spółki zostało ostatecznie sprecyzowane w zażaleniu. O sytuacji braku zmiany żądania, jego uzupełnienia, organ podejmie rozstrzygnięcie mając na uwadze wyżej przedstawioną ocenę prawną. su.