I OSK 944/10

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Jan Paweł Tarno, , , po rozpoznaniu w dniu 29 czerwca 2010 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej I. M. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 2 marca 2010 r., sygn. akt II SA/Bd 1092/09 o odrzuceniu skargi w sprawie ze skargi I. M. na pismo Wojewody Kujawsko – Pomorskiego z dnia [...] listopada 2009 r. nr [...] w przedmiocie pozostawienia bez rozpoznania wniosku o rekompensatę z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej postanawia: oddalić skargę kasacyjną Postanowieniem z dnia 2 marca 2010 r., sygn. akt II SA/Bd 1092/09, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy odrzucił skargę I. M. na pismo Wojewody Kujawsko – Pomorskiego z dnia [...] listopada 2009 r. nr [...] w przedmiocie pozostawienia bez rozpoznania wniosku o rekompensatę z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej. W uzasadnieniu, Sąd pierwszej instancji wskazał, że skarga podlegała odrzuceniu z przyczyn procesowych bez badania jej zarzutów merytorycznych. Sprawa, której dotyczy skarga – co wynika z akt sprawy – nie mieści się bowiem we właściwości rzeczowej sądu administracyjnego określonej w art. 3 i 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.; dalej jako p.p.s.a.), stanowi natomiast skargę ujętą w art. 227 k.p.a., zgodnie z którym, przedmiotem skargi może być w szczególności zaniedbanie lub nienależyte wykonywanie zadań przez właściwe organy, albo przez ich pracowników, naruszenie praworządności lub interesów skarżących, a także przewlekłe lub biurokratyczne załatwianie spraw. Od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy wniesiona została przez I. M. skarga kasacyjna. Postanowieniu zarzucono naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, to jest art. 3 § 2 pkt 4 i 8 p.p.s.a., poprzez odrzucenie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny skargi I. M. na bezczynność Wojewody Kujawsko – Pomorskiego, polegającej na niewydaniu postanowienia względnie decyzji, do czego był zobowiązany art. 7 ust. 1 i 2 ustawy z 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. Nr 169, poz. 1418 z późn. zm.). Wniesiono o zobowiązanie Wojewody Kujawsko – Pomorskiego do wydania postanowienia względnie decyzji w przedmiocie złożonego przez skarżącą wniosku o rekompensatę a także o zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych, ponieważ nie zostały one uiszczone przez stronę skarżącą. Zdaniem wnoszącej skargę kasacyjną, dostarczyła ona wszystkie wymagane przez dokumenty, które jednakże zaginęły w urzędzie. Skarżąca została także poinformowana, że nie ma możliwości ponownego wystąpienia z wnioskiem o rekompensatę, ponieważ zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy o realizacji prawa do rekompensaty ..., potwierdzenie prawa do rekompensaty następuje na wniosek osoby ubiegającej się o potwierdzenie tego prawa, złożony nie później niż do 31 grudnia 2008 r. W opinii I. M., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy powinien był merytorycznie rozpoznać sprawę na podstawie art. 3 ust. 1 pkt 4 i 8 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw i wobec tego podlega oddaleniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy prawidłowo uznał, że pozostawienie pisma bez rozpoznania nie podlega kognicji sądów powszechnych. Potwierdza to stanowisko doktryny oraz poglądy wyrażane powszechnie w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego. W wyroku z 12 maja 2006 r., sygn. akt I OSK 869/05, Naczelny Sąd Administracyjny wypowiedział się w kwestii skargi na pismo o pozostawieniu wniosku bez rozpoznania. Pozostawienie wniosku bez rozpatrzenia na podstawie art. 64 § 2 k.p.a. nie przybiera prawnej formy decyzji administracyjnej, ani postanowienia, a jest czynnością materialno - techniczną (por. B. Adamiak, Komentarz do art. 64, uwaga 4, [w:] B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2003; A. Wróbel, Komentarz do art. 64, uwaga 4, [w:] M. Jaśkowska, A. Wróbel, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Zakamycze 2009; także M. Jaśkowska, A. Wróbel, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz bieżący do art. 64, LEX 2010, Wydawnictwo elektroniczne, teza 5, a także przytoczone w wyroku orzecznictwo: wyrok NSA z 23 stycznia 1996 r., II SA 1473/94, ONSA 1997, nr 3, poz. 114, wyrok NSA z dnia 8 kwietnia 2008 r., I GSK 485/07, Lex nr 469747; uchwała SN z 8 czerwca 2000 r., III ZP 11/00, OSNAPIUS z 2000 r., nr 19, poz. 702, OSP 2001 r., z. 1 poz. 12). W związku z powyższym należy uznać, że pozostawienie wniosku skarżącej bez rozpoznania nie stanowi aktu ani czynności wymienionych w art. 3 § 2 p.p.s.a., na które przysługuje skarga do sądu administracyjnego. Tym samym, w każdym wypadku gdy organ pozostawia podanie bez rozpoznania, osobie, która zarzuca organowi administracji publicznej naruszenie prawa polegające na bezczynności organu wobec zaniechania wszczęcia jurysdykcyjnego postępowania administracyjnego na podstawie wniesionego przez nią wniosku, przysługuje - na ogólnych zasadach - skarga do sądu administracyjnego na podstawie art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. Skarga ta jednakże powinna być wniesiona z zachowaniem trybu określonego w art. 52 tej ustawy. Zgodnie art. 52 § 1 p.p.s.a., skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator lub Rzecznik Praw Obywatelskich. Zgodnie z art. 5 ust. 3 ustawy o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej, wniosek podlega rozpatrzeniu w formie decyzji, a zatem warunkiem dopuszczalności wniesienia skargi jest wniesienie zażalenia stosownie do art. 37 § 1 k.p.a. (por. postanowienie NSA z 21 grudnia 2009 r., sygn. akt I OSK 1635/09). W niniejszej sprawie przedmiotem skargi wniesionej do Sądu pierwszej instancji było, wbrew twierdzeniu skargi kasacyjnej – pismo o pozostawieniu sprawy bez rozpoznania. Dopiero na etapie postępowania kasacyjnego pełnomocnik zaczęła podnosić zarzuty związane z bezczynnością organu. Dlatego też, za nietrafiony należy uznać zarzut skargi kasacyjnej dotyczący naruszenia art. 3 § 2 pkt 4 i 8 p.p.s.a., poprzez odrzucenie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny skargi I. M. na bezczynność Wojewody Kujawsko – Pomorskiego. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 184 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.