I SA/Łd 1052/09

WyrokWSA w Łodzi2010-01-15

Skład orzekający: Paweł Janicki, Joanna Grzegorczyk-Drozda, Tomasz Adamczyk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy tymczasowy obiekt budowlany, taki jak przenośny pawilon handlowy, może być uznany za budowlę podlegającą opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości na gruncie ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, jeśli nie jest trwale związany z gruntem?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że tymczasowy obiekt budowlany, który nie jest trwale związany z gruntem, nie może być uznany za budowlę w rozumieniu ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, nawet jeśli jest obiektem budowlanym w rozumieniu prawa budowlanego. Brak trwałego związania z gruntem wyklucza możliwość opodatkowania takiego obiektu podatkiem od nieruchomości. W związku z tym, postępowanie w sprawie ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego od takiego obiektu jest bezprzedmiotowe i powinno zostać umorzone.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wniosku J.Z. o ustalenie wysokości zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2008 rok od przenośnego pawilonu handlowego. Organ pierwszej instancji umorzył postępowanie, uznając, że J.Z. nie jest właścicielem pawilonu ani podatnikiem podatku od nieruchomości, a sam pawilon nie stanowi przedmiotu opodatkowania. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy. Po uchyleniu przez WSA w Łodzi poprzedniej decyzji i przekazaniu sprawy do ponownego rozpoznania, organy ponownie umorzyły postępowanie, tym razem opierając się na stwierdzeniu, że pawilon jest tymczasowym obiektem budowlanym, a przez brak trwałego związania z gruntem nie jest budowlą w rozumieniu ustawy podatkowej. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, kwestionując kwalifikację pawilonu jako tymczasowego obiektu budowlanego i brak jego opodatkowania.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Paweł Janicki Sędziowie Sędzia WSA Joanna Grzegorczyk-Drozda Sędzia WSA Tomasz Adamczyk (spr.) Protokolant Asystent sędziego Paweł Pijewski po rozpoznaniu w Łodzi na rozprawie w dniu 15 stycznia 2010 r. przy udziale --- sprawy ze skargi J.Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości na rok 2008 oddala skargę. Decyzją z [...] roku nr [...] Burmistrz Miasta T. morzył postępowanie w sprawie ustalenia wysokości zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2008 rok A s.c., reprezentowanej przez J. Z., ze względu na bezprzedmiotowość tego postępowania. W uzasadnieniu organ wskazał, że postępowanie podatkowe wszczęte zostało na skutek złożonej informacji w sprawie podatku od nieruchomości za 2008 r. (10.01.2008r ), w której zadeklarowano do opodatkowania budowlę o wartości 4.000,- złotych, położoną w T. przy ul. [...] nr [...] – Bazar B, stanowisko –[...]. W ocenie organu dla prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy, weryfikacji wymagało ustalenie czy wnioskodawca jest właścicielem rzeczonego pawilony a także czy istnieje przedmiot opodatkowania podatkiem od nieruchomości, a J. Z. jest podatnikiem tego podatku. Organ ustalił, że strona poniosła nakłady na wybudowanie pawilonu ( zakup elementów – płyty warstwowe, osłony ), prowadzi w nim działalność gospodarczą, korzysta z nieruchomości gruntowej należącej do B sp. z o.o. w T. na podstawie umowy najmu (z 12.12.2005 r.),na której posadowiony jest przenośny pawilon handlowy – miejsce pracy strony. Zgromadzono także ocenę techniczną rzeczonego pawilonu ([...], maj 2007 r.) wskazującą na charakter obiektu (...ustawiony pod istniejącymi wiatami, posadowiony na poduszkach betonowych ustawionych na istniejącym podłożu betonowym pokrytym asfaltem). Nadto, ustalono, że z wypisów z ewidencji gruntów dla miejsca położenia pawilonu wynika, że działki gruntu stanowią własność B Sp.J. w T., oraz ,że decyzję o udzieleniu pozwolenia na budowę przenośnych pawilonów kontenerowych pod istniejącymi wiatami handlowymi w T. udzielono C Sp.J, natomiast pozwolenia na użytkowanie wybudowanych pawilonów udzielono B Sp. z o.o. oraz D siedzibą w T. Dokonując oceny zgromadzonego materiału dowodowego Burmistrz Miasta T. w oparciu o przepis art. 3 ust.1 ustawy z dnia 12 stycznia 1992 r. o podatkach i opłatach lokalnych ( tekst jednolity Dz.U. nr 121, poz. 844 ze zm. ) dalej w skrócie ustawa o POL. wywiódł, że składający informację w sprawie podatku od nieruchomości nie jest podatnikiem tego podatku albowiem nie on jest właścicielem przedmiotu zadeklarowanego do opodatkowania. Jest nim B sp. z o.o. na co wskazuja opisane wyżej decyzje administracyjne (pozwolenie na budowę, pozwolenia na użytkowanie). Oznaczało to ,że brak jest podstaw prawnych do uwzględnieniu żądania strony, tj. ustalenia podatku od nieruchomości na 2008 r. od budowli zadeklarowanej w złożonej informacji. Powyższe stanowiło podstawę do umorzenia postępowania w oparciu o przepis art. 208 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa ( tekst jedn. Dz.U. nr 8 poz. 60 ze zm. ) dalej w skrócie "OP". Od decyzji tej złożono odwołanie, w którym podniesiono brak podstaw do umorzenia postępowania wobec uznania przez organ, że strona nie ma pozycji podmiotu posiadającego prawna pozycję strony postępowania, legitymowanego do udziału w nim, albowiem przyjęcie tej konstrukcji nakazywało, z uwagi na wskazaną przesłankę, odmówić wszczęcia postępowania na podstawie art.165a OP , czego nie uczyniono. Zarzucono również naruszenie art. 191 OP wobec przyjęcia, że to B Sp. z o.o. jest właścicielem pawilonu a nie podatnik na skutek dania priorytetu dowodom z dokumentów urzędowych w postaci decyzji administracyjnych z pominięciem dokumentów zaprezentowanych przez stronę. Dodatkowo strona wskazała na uchybienie art.187 § 1 Op wobec zaniechania rozpatrzenia całego materiału dowodowego , wreszcie naruszenie art. 3 ust.1 pkt 1 ustawy o POL poprzez przyjęcie ,że J. Z. nie jest podatnikiem podatku od nieruchomości mimo ,że jest on właścicielem obiektu budowlanego. W uzasadnieniu wywiedziono, że bezprzedmiotowość jako przesłana umorzenia występuje wówczas kiedy jest brak przedmiotu postępowania. Tym przedmiotem zaś jest konkretna sprawa. Bezprzedmiotowość zachodzi wówczas , gdy w sposób oczywisty organ podatkowy stwierdził brak podstaw prawnych i faktycznych do merytorycznego rozpatrzenia sprawy. Tak rozumianej bezprzedmiotowości nie należy łączyć z kwestią legitymacji strony do udziału w danym postępowaniu. Rozróżnienia tego w ocenie odwołującego nie dostrzegł organ utożsamiając bezprzedmiotowość postępowania z pozycją strony w postępowaniu. Powyższe prowadzi do wniosku, że organ co najwyżej mógł odmówić wszczęcia postępowania z powołaniem się na art.165a Op, a nie umorzyć postępowanie. Nie stosując art. 3 ust 1 pkt 1 ustawy o POL , zdaniem strony, organ bez należytej oceny nie dostrzegł ,że sfera praw strony do pawilony regulowana jest prawem cywilnym natomiast wydane decyzje należą do sfery stosunków administracyjno prawnych , i z nich nie można wywodzić skutków rzeczowych. Prowadzi to do konstatacji w oparciu o przedstawione dowody, że strona jest właścicielem przedmiotowego pawilonu i, że to ona jest podatnikiem podatku od nieruchomości a zatem umorzenie postępowania nie miało usprawiedliwionych podstaw. Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze z Ł. utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu dokonano analizy prawnej art. 3 ust 1 ustawy o POL. Nawiązano do prawa własności oraz posiadania samoistnego opisanych w przepisach Kodeksu cywilnego ( ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Dz.U. nr 16 poz. 93 ze zm. ) na tle wskazanego przepisu ustawy podatkowej podnosząc, że treść decyzji administracyjnych – pozwolenie na budowę oraz pozwolenia na użytkowanie pawilonów handlowych w sposób jednoznaczny sytuują pozycję B Sp. z o.o. jako właściciela , natomiast strona nie przedstawiła dowodu przenoszącego własność pawilony na jej rzecz, a to, iż doszło do zakupu elementów na wybudowanie pawilonu przez stronę oznacza tylko tyle, że najemca poczynił nakłady na cudzą rzecz nie stając się jej właścicielem. Władanie rzeczą –pawilonem w ocenie SKO ma charakter ograniczony, i jest to posiadanie zależne, nie dające w świetle przepisów ustawy o podatkach i opłatach lokalnych podstawy do uznania takiego posiadacza, w okolicznościach sprawy za podatnika podatku od nieruchomości. Brak natomiast zastosowania art. 165a OP usprawiedliwiono, tym ,że organ celem prawidłowego rozpoznania sprawy musiał poczynić stosowne ustalenia w toku postępowania albowiem nie było jasności co do tego kto jest podatnikiem podatku od nieruchomości. W kwestii naruszeń art. 187 § 1 i 191 OP nie doszukano się zarzuconych im w odwołaniu uchybień. Po zgromadzeniu w sposób wyczerpujący materiału dowodowego Burmistrz T. w granicach przyznanej mu swobodnej oceny dowodów prawidłowo ocenił przedłożona do rozpoznania sprawę. Od decyzji tej złożono skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi a ten wyrokiem z dnia 12 grudnia 2008 r. w sprawie I SA/Łd 1100/08 uchylił decyzję S.K.O. w Ł. Przede wszystkim, zdaniem sadu organy mimo posiadania szeroko zgromadzonego materiału dowodowego nie ustaliły czy w sprawie istnieje w ogóle przedmiot opodatkowania podatkiem od nieruchomości. Sąd wskazał na regulacje prawne, które winny być wzięte pod uwagę przy rozstrzyganiu tego zagadnienia z odniesieniem się do definicji zawartych w ustawie z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane ( Dz.U. z 2006 nr 156, poz. 1118 ze zm.) dalej w skrócie "Prawo budowlane". Rozstrzygnięcie jak należy zakwalifikować przenośny pawilon strony przy uwzględnieniu posiadanej dokumentacji technicznej znajdującej się w aktach administracyjnych mieć będzie zdaniem sądu istotne znaczenie dla wyniku sprawy. Dopiero rozstrzygnięcie tej kwestii, w dalszej kolejności pozwoli rozważyć, czy skarżący jest podatnikiem podatku od nieruchomości , a zatem czy jest właścicielem, posiadaczem samoistnym , czy też jedynie posiadaczem zależnym pawilonu. Decyzją z dnia [...] r. Samorządowe kolegium Odwoławcze w Ł. o numerze [...] uchyliło decyzje organu pierwszej instancji , przekazując ją do ponownego rozpoznania, nakazując przy ponownym prowadzeniu sprawy skoncentrować się na kwestii prawidłowego rozpoznania rodzaju obiektu - tymczasowy pawilon handlowy; czy jest on budowlą , o której stanowi art. 1a ust.1 pkt 2 ustawy o POL . Od tego bowiem rozstrzygnięcia zależeć będzie prawidłowe załatwienie sprawy. W trakcie ponownego procedowania zagadnienia, strona podtrzymała dotychczasowe stanowisko nie zgłaszając żadnych nowych dowodów i nie formułując innych wniosków. Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Burmistrz Miasta T. postanowił ponownie umorzyć postępowanie w sprawie ustalenia J. Z. wysokości zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2008 r. z uwagi na bezprzedmiotowość postępowania. W uzasadnieniu organ meriti wskazał, że ponowna analiza całości zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego w oparciu o unormowania ustawy o podatkach i opłatach lokalnych oraz prawa budowlanego , do którego odsyła pierwsza z wymienionych regulacji w poruszanej kwestii , jednoznacznie wskazują ,że przedmiotowy pawilon należy zakwalifikować do tymczasowych obiektów budowlanych o których mowa w art. 3 pkt 5 Prawa budowlanego, z uwagi na brak trwałego związania tego obiektu z gruntem. Taki jego charakter wyklucza możliwość uznania go za przedmiot opodatkowania podatkiem od nieruchomości w rozumieniu art. 2 ust 1 ustawy o POL. Odwołanie od tej decyzji złożyła strona podtrzymując dotychczasowe zarzuty wyartykułowane w poprzednim odwołaniu z dnia [...] r., dodatkowo podnosząc ,że uchybiono także treści art. 3 pkt 5 ustawy Prawo budowlane na skutek uznania, że pawilon handlowy jest tymczasowym obiektem budowlanym , podczas gdy tenże pawilon nie jest obiektem przeznaczonym do czasowego użytkowania w okresie krótszym od jego trwałości technicznej przewidzianym do przeniesienia w inne miejsce lub rozbiórki. Do odwołania załączono kserokopię pisemnej indywidualnej interpretacji przepisów prawa podatkowego z dnia [...] r. nr [...] wydanej przez Burmistrza Miasta T., z której wynika, że właściciele przenośnych kontenerów handlowych stanowiących budowle, posadowionych w T. na terenie targowiska przy ul , [...] nr [...] będą podlegać opłacie targowej (..), o ile są oni jednocześnie osobami dokonującymi sprzedaży w tych kontenerach. Na uzasadnienie przyjętego stanowiska strona powołała się na orzecznictwo sądów administracyjnych, które jednoznacznie sytuuje tego rodzaju obiekt w kategorii obiektów budowlanych a jego charakter tymczasowy nie niweczy faktu przynależności do obiektów budowlanych w ogólności. Powołano się także na piśmiennictwo, które nakazuje przyjąć, że każdy obiekt budowlany ( z wyjątkiem obiektów małej architektury ) nie będący budynkiem jest budowlą. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. decyzją z dnia [...] roku nr [...] nie podzielając zarzutów i wniosków odwołania strony, utrzymało w mocy decyzję Burmistrza Miasta T. z [...] r. Za podstawową przesłankę podjętego rozstrzygnięcia przyjęto brak trwałości związania pawilonu z gruntem, stwierdzając, że jest ono tym elementem , który zakazuje zaliczyć pawilon do budowli a zatem nakazuje wyłączyć z możliwości opodatkowania podatkiem od nieruchomości. Organ odwoławczy szeroko omówił dotychczasowe orzecznictwo sądowe, dostrzegając brak jednolitości w kwestii rozumienia pojęcia budowla na gruncie ustawy podatkowej. W zakresie odesłania przez ustawę podatkową do definicji prawa budowlanego , podniesiono, że unormowania tam zawarte mają zastosowanie ograniczone przy ustalaniu przedmiotu podlegającego opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości. Podkreślono przy tym ,że są to dwa różne reżimy prawne powołane dla odmiennych celów. Nie uznano także za słuszne podniesione przez stronę zarzuty proceduralne opisane w art. 122, 187 § 1, 191 , 210 § 4 OP z uwagi na poszanowanie wynikających z tych przepisów zasad w trakcie dociekania prawdy materialnej, wyczerpującego zgromadzenia materiału dowodowego i jego rozważenia przy uwzględnieniu dyrektyw zasady swobodnej oceny dowodów, dając temu wszystkiemu wyraz w prawidłowo skonstruowanym uzasadnieniu decyzji. W przedstawionej argumentacji przez organ II instancji odnośnie umorzenia postępowania w oparciu o art. 208 § 1 OP, w ocenie kolegium było ono jedynym możliwym zakończenie postępowania w sprawie. Strona niezadowolona z tej decyzji, składając skargę do sądu administracyjnego wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji SKO w Ł. i poprzedzającej ją decyzji Burmistrza Miasta T. oraz o zasądzenie kosztów postępowania. Zaskarżonej decyzji zarzuciła: 1/ naruszenie art. 1a ust 1 pkt 2 ustawy o POL na skutek jego błędnego zastosowania poprzez przyjęcie, że pawilon strony nie stanowi budowli związanej z prowadzeniem działalności gospodarczej w rozumieniu tej ustawy, gdyż nie jest budowlą w rozumieniu Prawa budowlanego będąc tymczasowym obiektem budowlanym, 2/ naruszenie art. 2 ust 1 pkt 3 w zw. z art. 1a ust 1 pkt 2 ustawy o POL poprzez jego błędne zastosowanie i uznanie, że pawilon nie ten nie jest desygnatem pojęcia budowla w rozumieniu art. 1a ust 1 pkt 2 ustawy o POL , 3/ naruszenia art. 3 ust 1 pkt 1 ustawy o POL poprzez zaniechanie jego zastosowania na skutek uznania, że wobec faktu przyjęcia, że pawilon strony nie podlega opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości bezprzedmiotowe jest rozstrzyganie kto jest jego właścicielem, posiadaczem samoistnym czy też posiadaczem zależnym w rozumieniu tego przepisu, podczas gdy z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie wynika, że strona jest właścicielem obiektu budowlanego w rozumieniu tej ustawy, 4/ naruszenia art. 16 ustawy o POL poprzez zaniechanie jego zastosowania, 5/ naruszenie art. 3 pkt 5 ustawy prawo budowlane na skutek uznania ,że pawilon strony jest tymczasowym obiektem budowlanym , podczas gdy pawilon ten nie jest obiektem przeznaczonym do czasowego użytkowania w okresie krótszym od jego trwałości technicznej, przewidzianym do przeniesienia w inne miejsce lub rozbiórki, z pominięciem uzyskania uprzedniej opinii biegłego z zakresu budownictwa, 6/ naruszenie art. 208 § 1 Op na skutek jego zastosowania przez organ I instancji, zaakceptowanego przez SKO, podczas gdy w sprawie w ogóle nie zachodzą przesłanki do jego zastosowania , gdyż w okolicznościach sprawy nie można mówić o bezprzedmiotowości postępowania rozumianej jako brak podstaw prawnych i faktycznych do merytorycznego rozpatrzenia sprawy , czego nie zauważa organ, nie dostrzegając różnicy pomiędzy brakiem przedmiotu opodatkowania i brakiem przedmiotu postępowania, co powinno skutkować ewentualnym odmówieniem wszczęcia postępowania na podstawie art. 165a OP, a nie umorzeniem postępowania jak to uczyniono, 7/naruszenie art., 21 § 1 pkt 2 ustawy OP w zw. z art. 6 ust.7 ustawy o POL wobec uznania braku podstaw do wydania decyzji ustalającej wysokość zobowiązania podatkowego mimo powstania obowiązku podatkowego w podatku od nieruchomości, będącego następstwem zdarzenia, z którym ustawa wiąże powstanie takiego zobowiązania, 8/naruszenia art. 187 § i art. 191 OP, poprzez zaniechanie wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego w szczególności nie przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego ds. budowlanych na okoliczność kwalifikacji pawilonu handlowego skarżącego oraz gołosłowne ustalenie, że sporny pawilon jest tymczasowym obiektem budowlanym i, że jego wyróżnikiem nie jest to, że przeznaczony jest do czasowego użytkowania w okresie krótszym od jego trwałości technicznej albowiem strona prowadzi w nim w sposób zorganizowany i ciągły, całoroczną działalność gospodarcza, a jego wybudowanie poprzedzone zostało stosowanymi zezwoleniami administracji budowlanej, a także oparcie wyrażonej oceny przez organ wyłącznie na wadliwych rozważaniach oraz linii orzeczniczej WSA w Łodzi, w której wbrew stanowisku organu nie rozstrzygnięto czy pawilon handlowy taki w jakim prowadzi działalność strona należy kwalifikować jako budowlę, 9/naruszenie art. 122 OP poprzez zaniechanie dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego wobec nie przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego specjalisty z zakresu budownictwa, 10/ naruszenie art. 210 § 4 OP na skutek nie zastosowania się do wynikających z niego reguł składających się na prawidłowo skonstruowane uzasadnienie decyzji m. innymi oparcie ustaleń nie na dowodach ale własnych rozważaniach prawnych nie mających waloru dowodowego, braku wskazania przyczyn nie dania mocy dowodowej złożonym fakturom VAT, wskazującym na to, że skarżący jest właścicielem pawilonu handlowego, 11/ naruszenia art. 233 § 1 ust 2 OP poprzez jego niezastosowanie, podczas gdy odwołanie jako uzasadnione zasługiwało na uwzględnienie. W uzasadnieniu skargi strona powtarzając argumenty z odwołania od decyzji I instancji wywiodła, że tymczasowy obiekt budowlany jest obiektem budowlanym w rozumieniu Prawa budowlanego, na co wskazuje sama definicja tego przedmiotu, zawarta w art. 3 pkt 5 tej ustawy oraz, że nie ma przeszkód ażeby budowla a nawet budynek był uznany za tymczasowy obiekt budowlany, bo decyduje o tym jego przeznaczenie i właściwości. Pogląd ten wspiera przytoczone przez skarżącego piśmiennictwo przedmiotu (str. 8 in fine skargi). Podobny pogląd reprezentuje także Ministerstwo Finansów Departament Podatkó Lokalnych i Katastru wskazując, że definicja obiektu budowlanego nie wyróżnia czwartej kategorii - tymczasowego obiektu budowlanego. Podnosząc konieczność przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego zakresu budownictwa strona argumentowała ,że bez skorzystania z wiedzy specjalnej nie można była rozstrzygać czy pawilon handlowy ma fundamenty, a ta okoliczność należy do istotnych dla prawidłowego rozpoznania sprawy. Na uzasadnienie stawianej tezy o zasadności argumentów skargi tym samym wadliwości zapadłych rozstrzygnięć, skarżący odwołał się do szeregu orzeczeń sądów administracyjnych, które wskazują, że do budowli należy zaliczyć także tymczasowe obiekty budowlane, w wśród nich są także np. pawilon sprzedaży ulicznej i przykrycie namiotowe. To oznacza, że element trwałego związania z gruntem nie jest warunkiem bezwzględnym uznania obiektu za budowlę albowiem jak wskazuje rzeczone orzecznictwo sądów, przedmiotem opodatkowania jest także, np. blaszany kontener. Odnosząc się do tytułu władania pawilonem uznawanego jako prawo własności wskazał na to, że uzyskał on pozwolenie na budowę, a w decyzji tej nie opisano obiektu jako tymczasowy. On także uzyskał pozwolenie na użytkowanie opisanego pawilonu a decyzja ta nie miała charakteru okresowego. Końcowo, podniesiono, że w obrocie prawnym funkcjonuje indywidualna interpretacja przepisów praw podatkowego ,z której wynika, że wszystkie pawilony handlowe na terenie targowiska w T. stanowią budowle a ich właściciele są zwolnieni z opłaty targowej na podstawie art. 16 ustawy o POL, podkreślając przy tym wstępująca sprzeczność w zakresie wydanej prze ten sam organ decyzji oraz przywołanej wyżej interpretacji. Nie przytoczono dodatkowego uzasadnienia ponad sformułowane w wyartykułowanych zarzutach w odniesieniu do naruszonych przepisów postępowania. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. podtrzymało dotychczasową argumentację wnosząc o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Skarga nie ma usprawiedliwionych podstaw. Sąd uznaje za prawidłowy ustalony w sprawie stan faktyczny. Spór między stronami sprowadza się w istocie do oceny czy pawilon handlowy należący do skarżącego jest budowlą w rozumieniu ustawy podatkowej tj. art. 2 ust 1 pkt 3. ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Stosownie do art. 2 ust.1 pkt 3 ustawy o POL, opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają budowle lub ich części związane z prowadzeniem działalności gospodarczej natomiast po myśli art.1 a ust.1 punkt 2 tej ustawy budowlą jest obiekt budowlany w rozumieniu przepisów prawa budowlanego niebędący budynkiem lub obiektem małej architektury. Jak wynika ze stanowisk stron istnieje zgodność co do tego ,że pawilon handlowy należący do J. Z. nie jest budynkiem ani obiektem małej architektury. Nawiązując do wcześniejszych wywodów, w ocenie sądu jedynie możliwość uznanie pawilonu skarżącego, za należący do zbioru budowli pozwoli przyjąć, że jest on przedmiotem podatku od nieruchomości. Art.3 ust.3 ustawy Prawo budowlane nie zawiera definicji budowli , posługując się jedynie przykładowym wyliczeniem obiektów budowlanych, które uznaje za budowle. Nie sposób z wyliczenia tego nie wyciągnąć wniosku, że chodzi tu o takie obiekty budowlane, posiadające cechę je wyróżniająca spośród innych obiektów budowlanych, tą mianowicie, którą jest trwałe związanie z gruntem. W taki też sposób rozumiana jest budowla w języku potocznym jako coś, " ....co zostało wybudowane ; efekt działalności budowniczych stanowiący skończoną całość użytkową, wyodrębniony w przestrzeni i połączony z gruntem w sposób trwały (..) " (Słownik Języka Polskiego PWN A-K pod red. prof. Mieczysława Szymczaka, Wydawnictwo Naukowe PWN – Warszawa 1995). Z tego punktu widzenia rację miały organu podatkowe w okolicznościach sprawy, stwierdzając, że przenośny pawilon handlowy nie jest trwale związany z gruntem. Na taki jego charakter wskazują oprócz nazwy, akcentującej tymczasowy, nietrwały charakter związania z podłożem także zapisy dokumentacji technicznej przedłożonej przez stronę. W szczególności te jego fragmenty mówiące o tym, że został on posadowiony na poduszkach betonowych ustawionych na istniejącym podłożu betonowym pokrytym asfaltem (str. 3 oceny technicznej przenośnego pawilonu handlowego, k 24 akt administracyjnych). Zdaniem sądu wskazane cechy przesądzają o braku trwałego połączenia pawilonu z gruntem. To spostrzeżenie nie wymaga żadnej wiedzy specjalnej i jest ono wynikiem pojmowania budowli jako czegoś więcej niż lekkiego obiektu łatwo przemieszczalnego i podlegającego rozbiórce bez ingerencji w elementy, które nie są powiązane w sposób trwały z gruntem. Posadowienie obiektu na bloczkach betonowych oznacza nic innego jak położenie jego konstrukcji budowlanej – podłogowej na elementach przemieszczalnych, o kształcie każdorazowo dostosowywanym, bez ingerencji w grunt, do wielkości podstawy , na którym następuje umocowanie ścian oraz zadaszenia. W odniesieniu do pawilonu skarżącego, oparta na załączonej dokumentacji technicznej ocena charakteru pawilonu była uprawniona i nie wymagała jak stara się to wywodzić skarżący absolutnie niezbędnej wiedzy fachowej w postaci dowodu z opinii biegłego ds. budownictwa. Przyjęcie stanowiska skarżącego, że budowlą jest każdy obiekt budowlany, także o charakterze tymczasowym z uwagi bądź to na jego przeznaczenie użytkowania w krótkim okresie czasu lub nie połączenie trwałe z gruntem prowadziłby do sytuacji , gdzie każdy obiekt budowlany byłby budowlą w rozumieniu art. 2 ust 1 pkt 3 ustawy o POL. W ocenie sądu ustawodawca podatkowy wskazując na przedmiot opodatkowania podatkiem od nieruchomości w rozumieniu art. 2 ust. 1 ustawy o POL traktował zawarte tam wyliczenie jako zamknięte, a odsyłając do regulacji Prawa budowlanego w zakresie pojęcia budowla, nakazywał skorzystanie z zawartych w nim regulacji w sposób ścisły, ograniczony, bez możliwości dokonywania jakiejkolwiek wykładni rozszerzającej na inne instytucje tam zawarte, służące bez wątpienia innym celom niż ustawa podatkowa. Z tego punktu widzenia brak jest podstaw do uznawania za budowle w rozumieniu ustawy podatkowej także tymczasowego obiektu budowlanego. Przyjęcie za skarżącym, że do ogólnego zbioru budowli opisanego we wskazanym wyżej artykule wchodzi także tymczasowy obiekt budowlany, poprzez zawarty w jego treści kwalifikator – budowlany - jest rozumowaniem nieuprawnionym albowiem gdyby ustawodawca podatkowy chciał ażeby tak było to wyraźnie o tym by postanowił w ustawie o podatkach i opłatach lokalnych. Ustawa podatkowa o podatkach i opłatach lokalnych jako akt prawny autonomiczny zawiera własne definicje a te, z których korzysta z innych gałęzi prawa, będąc jednocześnie systemem pewnej całości porządku prawnego obowiązującego w prawie polskim, nie mogą powodować, że stanie się ona zbiorem norm prawnych o charakterze otwartym, kształtowanym przez inne dziedziny prawa albowiem utraciłaby w ten sposób swój charakter, o którym wyżej. Teza pisma skarżącego polegająca na próbie wtłoczenia do pojęcia budowli na gruncie ustawy podatkowej także tymczasowego obiektu budowlanego jest nie mającą żadnego uzasadnienia interpretacją rozszerzająca. Jeszcze raz z całą stanowczością sąd podkreśla ,że ustawa o podatkach i opłatach lokalnych definiując w art. 2 Ust. 1 przedmiot podlegający opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości nie rozciąga użytego w niej pojęcia – budowle lub ich części związane z prowadzeniem działalności gospodarczej – na obiekty tymczasowe , które definiuje w sposób odrębny prawo budowlane w art. 3 pkt 5 tej ustawy. Takim bez wątpienia jest pawilon handlowy skarżącego, który o tym zaświadcza składając wyjaśnienia zawarte w protokole z dnia 8 czerwca 2009 r.( K-9 akt administracyjnych ponownego rozpoznawania sprawy). Na taką definicję budowli w rozumieniu praw budowlanego (art. 3 pkt 3) wskazuje także orzecznictwo sądów administracyjnych wystarczy wskazać na wyrok WSA w Rzeszowie z dnia 6 grudnia 2005 roku sygn. akt I SA/Rz 216/05 oraz powiązany z nim wyrok NSA z dnia 8.05.2007 r. sygn. akt 658/06, z których wynika, że budynek typu szczęka, a zatem nie połączony trwale z gruntem nie mieści się w definicji wymienionej art. 2 ust 1 ustawy o POL - nieruchomości ani obiektu budowlanego , gdyż nie stanowi budynku ani budowli w rozumieniu art. 2 ust. 1 pkt 2 i 3 cytowanej ustawy. Stanowią o tym przepisy tej ustawy odsyłające do prawa budowlanego w zakresie rozszyfrowania pojęcia obiektu budowlanego, to jest budynku oraz budowli. Tam zawarte regulacje, jak wskazuje NSA, mają ograniczone zastosowanie przy określaniu przedmiotu opodatkowania podatkiem od nieruchomości i należy je interpretować ściśle. Stosując tego rodzaju interpretację NSA wywodzi, że obiekt typu szczęka nie mieści się w zakresie znaczeniowym pojęcia obiekt budowlany, nie jest także budowlą w rozumieniu art.3 pkt 3. ustawy o POL. Tego rodzaju obiekt należy do zakresu pojęcia tymczasowy obiekt budowlany w rozumieniu art. 3 pkt 5 cytowanej ustawy , podobnie jak inne wymienione w tym przepisie obiekty np. kioski uliczne , pawilony sprzedaży ulicznej. Oznacza to, że tego rodzaju budowla nie podlega po myśli art. 2 ust 1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości. Stanowisko to sąd rozpoznający przedmiotową sprawę podziela w całej pełni. Nie sposób w tym miejscu zgodzić się także z tezami skargi ,że dotychczasowe orzecznictwo i tzw. linia orzecznicza Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi nie stanowi o tym, że tymczasowe pawilony handlowe takie jakie zgłosił do opodatkowania skarżący z uwagi na brak powiązania trwałego z gruntem nie można kwalifikować do grupy podlegającej opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości. W prawomocnym wyroku WSA w Łodzi z dnia 27 stycznia 2009 r. sygn. akt I SA/Łd 1077/08 sąd ten jednoznacznie odniósł się do tej kwestii stwierdzając, że z punktu widzenia prawa podatkowego nie można utożsamiać obiektu budowlanego z tymczasowym obiektem budowlanym. Skoro bowiem budowlą w rozumieniu przepisów ustawy o podatkach i opłatach lokalnych jest obiekt budowlany w rozumieniu prawa budowlanego (z wyjątkiem budynków i obiektów małej architektury) to nie jest nim niewątpliwie tymczasowy obiekt budowlany, ponieważ pojęcia te w świetle prawa budowlanego oznaczają cos zupełnie innego. Sąd rozpoznający niniejszą sprawę dostrzega, że orzecznictwo sądów administracyjnych nie jest jednolite w podnoszonej kwestii jednakże w jego ocenie stanowisko wyrażone w przedmiotowej sprawie przez organy podatkowe nakazuje odmówić tymczasowemu pawilonowi handlowemu skarżącego przymiotu budowli w rozumieniu ustawy podatkowej, co przekłada się na brak podstaw do przyjęcia, o czym słusznie wskazały organy podatkowe iż nie jest on przedmiotem opodatkowania podatkiem od nieruchomości. Wskazując na powyższą argumentację, organy słusznie uznając, że brak jest dalszych przesłanek do procedowania sprawy i umorzyły postępowanie w oparciu o przepis art. 208 § 1 OP. Gdyby za autorem skargi przyjąć hipotetycznie, że każdy obiekt budowlany może być uznany za tymczasowy w rozumieniu art.3 pkt 5 prawa budowlanego gdyż o kwalifikacji jego decyduje jego przeznaczenie i właściwości , to i tak teza ta pozostawałaby bez wpływu na rozstrzygnięcie. Przepis ten reguluje dwa odrębne stany. Ten, do którego odnosi się argumentacja skargi dotyczy obiektu budowlanego przeznaczonego do czasowego użytkowania, przewidzianego do przeniesienia lub rozbiórki. Te cechy nie wpływają jednakże na trafność rozstrzygnięcia zaskarżonej decyzji. Poza cechą uznania obiektu za tymczasowy z uwagi na jego czasowe przeznaczenie, aby być przedmiotem podatku od nieruchomości musi spełniać warunki budowli. Jak wskazano wcześniej przesłanką konieczną uznania obiektu za budowle jest jego trwałe związanie z gruntem. Wobec faktu, iż takie związanie z gruntem pawilonu należącego do skarżącego nie występuje, nie może być on uznany za budowlę, z jednoznacznymi implikacjami tego faktu na gruncie ustawy podatkowej. Przepis art. 3 pkt 5 jako kolejną przesłankę tymczasowości obiektu, alternatywną od poprzednio opisanej wskazuje brak powiązanie trwałego z gruntem. Z tej właśnie przyczyny organy uznały pawilon strony za posiadający cechy tymczasowości, na co zdaje się skarżący nie zwracać uwagi. Ten punkt widzenia uprawniał organy do przyjęcia, że przedmiotowy pawilon nie stanowi budowli. Jak wskazano wcześnie ocena organów w tej kwestii nie wymagała wiadomości specjalnych , i mogły jej dokonać samodzielnie. Zastosowana w sprawie przez organy wykładnia prawa jest o w ocenie sądu prawidłowa. Przeprowadzona zgodnie z sugestia strony opinia biegłego w rzeczy samej musiałaby wkroczyć w sferę wykładni prawa pozostawioną organom stosującym prawo i dociekającym jego znaczenia dla urzeczywistnienia danej normy prawnej. W ocenie sądu nie można zarzucić organom ,że dokonując kwalifikacji przenośnego pawilonu handlowego jako tymczasowego obiektu budowlanego uchybiły zarzuconym przez stronę przepisom postępowania i to o konsekwencjach mających istotny wpływ na wynik sprawy. Przyjęcie, ze przedmiotowy pawilon jest tymczasowym obiektem budowlanym, w znaczeniu nadanym mu przez organy podatkowe, pogląd który sąd podziela, oznaczało w okolicznościach sprawy, że nie istnieje przedmiot opodatkowania podatkiem od nieruchomości. Brak tego elementu stosunku prawno-podatkowego spowodował, że żadnego znaczenia dla wyniku sprawy nie miało ustalenie , czy skarżący jest jego właścicielem, posiadaczem samoistnym czy zależnym. Wpadkowo należy tylko wskazać, że dokumenty urzędowe w postaci załączonych do akt administracyjnych budowlanych decyzji administracyjnych w żadnej mierze nie wskazywały ,że ich adresatem był skarżący tak jak wywiedziono to w skardze. Zarzut naruszenia przepisów postępowania , w szczególności art. 208 § 1 Op w zw. z art. 165a Op jest także zarzutem chybionym. Skoro skarżący złożył informację w sprawie opodatkowania podatkiem od nieruchomości opisaną przez siebie budowlę, organ I instancji miał prawo i obowiązek wszcząć postępowanie podatkowe , którego celem było ustalenie wszystkich elementów stosunku prawno-podatkowego. W sytuacji uznania bezprzedmiotowości tego postępowania zasadnie umorzył postępowanie. Przyczyna przedmiotową bezprzedmiotowości postępowania był brak sprawy podatkowej, brak przedmiotu postępowania. Bez wpływu na rozstrzygniecie organów pozostawała także załączona do akt pisemna interpretacja prawa podatkowego albowiem nie wiązała ona organu w niniejszej sprawie a pogląd w niej wyrażony nie może być przedmiotem rozważań sądu w rozpoznawanej sprawie. Odnosząc się do pozostałych zarzutów skargi zważyć należy, że nie są one uzasadnione. Sąd nie dopatrzył się naruszenia art. 122, 187 § 1 oraz 191 ordynacji podatkowej. Zdaniem sądu I instancji stan faktyczny został przez organy ustalony prawidłowo o czym wskazano już wcześniej, bez potrzeby dalszego gromadzenia dowodów, w szczególności w postaci opinii biegłego ds. budownictwa, a poczynione ustalenia są chronione zasadą swobodnej oceny dowodów, której organ odwoławczy sprostał dokonując analizy a później oceny zebranego materiału dowodowego. Z kolei art. 21 § 2 OP podobnie jak art. 233 § 1 pkt 2 OP nie mógł zostać naruszony, gdyż zasadnie nie został on przez organy w sprawie zastosowany, w której wykazano bezprzedmiotowość postępowania. Z tych samych powodów nie zastosowano art. 16 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych albowiem brak przedmiotu opodatkowania wykluczał potrzebę ustalania czyją własność stanowi pawilon, a jak wynika z jego treści przesłanką zwolnienia z opłaty targowej osób oraz jednostek wymienionych w art. 15 cytowanej ustawy jest uprzednie uznanie obiektu za przedmiot opodatkowania tym podatkiem. Wbrew wywodom skargi uzasadnienie decyzji odpowiada wymogom wynikającym z art. 210 § 4 OP, między innymi dlatego, że dowody odmienne od przyjętych w ustaleniach faktycznych nie zostały uwzględnione, z wyjaśnieniem przyczyn odmowy. Poza tym uzasadnienie faktyczne decyzji zawiera wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, którym dał wiarę, oraz przyczyn, dla których innym dowodom odmówił wiarygodności, zaś uzasadnienie prawne zawiera wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji z przytoczeniem przepisów prawa oraz szeroko przytoczonego orzecznictwa sądów administracyjnych opowiadających się za stanowiskiem organu oraz będących przeciw niemu, ze wskazaniem powodów wybranego rozstrzygnięcia. Z powyższych względów na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Sąd orzekł jak w sentencji. J.Z.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło