I OSK 618/10

PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2010-10-21

Skład orzekający: Janina Antosiewicz, Joanna Banasiewicz, Wojciech Mazur

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarga na bezczynność organu w przedmiocie wydania uwierzytelnionych kopii akt osobowych funkcjonariusza Służby Więziennej, w sytuacji braku konkretnego postępowania administracyjnego, mieści się w katalogu spraw podlegających kognicji sądu administracyjnego na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skarga na bezczynność organu w przedmiocie wydania uwierzytelnionych kopii akt osobowych funkcjonariusza Służby Więziennej, w sytuacji braku konkretnego postępowania administracyjnego, nie mieści się w katalogu spraw podlegających kognicji sądu administracyjnego. Skarga taka nie dotyczy decyzji, postanowienia ani innego aktu lub czynności z zakresu administracji publicznej wymienionych w art. 3 § 2 pkt 1-4a PPSA, a zatem jest niedopuszczalna, co skutkuje koniecznością jej odrzucenia.
Stan faktyczny
A. Z., funkcjonariusz Służby Więziennej, złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie na bezczynność Dyrektora Aresztu Śledczego w B. w przedmiocie wydania uwierzytelnionych kopii całości akt osobowych. WSA oddalił skargę, uznając ją za dopuszczalną na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 i 8 PPSA, jednakże stwierdził brak bezczynności organu. A. Z. wniósł skargę kasacyjną, zarzucając WSA naruszenie przepisów prawa materialnego i postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok WSA i odrzucił skargę.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżony wyrok i odrzucono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Janina Antosiewicz, Sędzia NSA Joanna Banasiewicz (spr.), Sędzia WSA del. do NSA Wojciech Mazur, Protokolant st. sekretarz sądowy Kamil Wertyński, po rozpoznaniu w dniu 21 października 2010 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej A. Z. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 19 stycznia 2010r. sygn. akt II SAB/Ol 69/09 w sprawie ze skargi A. Z. na bezczynność Dyrektora Aresztu Śledczego w B. w przedmiocie wydania uwierzytelnionych kopii całości akt osobowych postanawia: uchylić zaskarżony wyrok i odrzucić skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie wyrokiem z dnia 19 stycznia 2010 r., sygn. akt II SAB/Ol 69/09, oddalił skargę A. Z. na bezczynność Dyrektora Aresztu Śledczego w B. w wydaniu uwierzytelnionych kopii całości akt osobowych. Powyższe rozstrzygnięcie Sąd ten poprzedził następującymi ustaleniami faktycznymi i oceną prawną: A. Z. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie na bezczynność Dyrektora Aresztu Śledczego w B., zarzucając temu organowi, że nie załatwił kolejnego wniosku skarżącego o wydanie uwierzytelnionej kopii całej zawartości akt osobowych, dokumentacji skarżącego, która znajduje się w tych aktach. Skarżący wnosił o zobowiązanie organu do podjęcia czynności administracyjnej, to jest do wydania żądanych uwierzytelnionych kopii oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Aresztu Śledczego w B. wniósł o jej oddalenie podnosząc, że A. Z. pismami z dnia 14 maja 2007 r. i z 18 maja 2007 r. zwracał się o udostępnienie mu uwierzytelnionej kserokopii spisu zawartości jego akt osobowych. Funkcjonariusz został poinformowany, iż udostępnienie wymienionej kserokopii nie jest możliwe z uwagi na to, że akta personalne znajdują się w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie. Po odesłaniu akt w dniu 21 lutego 2008 r., z akt tych zostały sporządzone kserokopie, które kilkukrotnie udostępniano skarżącemu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie oddalając skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej p.p.s.a.) wskazał, że skarżący zarzucał organowi naruszenie art. 241 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.). Przepis ten zamieszczony w dziale VIII tego Kodeksu stanowi, że przedmiotem wniosku mogą być w szczególności sprawy ulepszenia organizacji, wzmocnienia praworządności, usprawnienia pracy i zapobiegania nadużyciom, ochrony własności, lepszego zaspokajania potrzeb ludności. Osoba niezadowolona ze sposobu załatwienia takiego wniosku może wnieść skargę przewidzianą w art. 246 k.p.a., nie służy zaś w takiej sprawie skarga do wojewódzkiego sądu administracyjnego. Sprawy rozpatrywania wniosków w trybie k.p.a. nie podlegają bowiem kognicji sądów administracyjnych (art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Sąd uznał jednak, że skarga w niniejszej sprawie jest dopuszczalna na podstawie art. 3 § 2 pkt 8 i pkt 4 p.p.s.a., jako skarga na bezczynność z zakresu administracji publicznej, dotyczącą uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Stosunek służbowy funkcjonariusza Służby Więziennej ma charakter administracyjnoprawny, akta personalne, stanowiące dokumentację przebiegu służby, stanowią akta administracyjne, w rozumieniu art. 73 § 1 k.p.a., które strona może przeglądać, sporządzać z nich notatki i odpisy oraz, stosownie do art. 73 § 2 k.p.a., żądać uwierzytelnienia sporządzonych przez siebie odpisów z akt sprawy lub wydania jej z akt sprawy uwierzytelnionych odpisów, o ile jest to uzasadnione ważnym interesem strony. Zgodnie z tym przepisem art. 74 § 2 k.p.a. odmowa umożliwienia stronie przeglądania akt sprawy, sporządzania z nich notatek i odpisów, uwierzytelnienia takich odpisów lub wydania uwierzytelnionych odpisów następuje w drodze postanowienia, na które służy zażalenie. Oznacza to, że pisemne poinformowanie strony stosunku służbowego o przeszkodach wydania uwierzytelnionych kopii żądanych przez funkcjonariusza dokumentów, stanowi naruszenie obowiązku ustanowionego wskazanym przepisem. W ocenie Sądu w rozpoznawanej sprawie nie było jednak podstaw do stwierdzenia, iż Dyrektor Aresztu Śledczego w B. pozostaje w bezczynności w załatwieniu wniosku skarżącego o wydanie uwierzytelnionej kopii całej zawartości akt osobowych, dokumentacji skarżącego, która znajduje się w tych aktach. Z pisma A. Z. z dnia 14 maja 2007 r. i z dnia 18 maja 2007 r. jednoznacznie wynika, że funkcjonariusz domagał się wyłącznie wydania uwierzytelnionej kopii spisu zawartości akt personalnych, a nie całej zawartości tych akt. Bezczynność organu administracji publicznej występuje wówczas, gdy organ zwleka z wydaniem decyzji, postanowienia, aktu lub dokonaniem czynności dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. W rozpoznawanej sprawie nie można mówić o bezczynności organu, gdyż w żaden sposób nie można przyjąć, że spis zawartości akt personalnych oznacza to samo co cała zawartości tych akt. A. Z. wniósł skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 19 stycznia 2010 r. Na podstawie art. 173 i art. 174 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zaskarżył w całości wskazany wyrok, zarzucając naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię i przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na treść wyroku, a mianowicie naruszenie: – art. 151 p.p.s.a., przez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na tym, że przepis ten został zastosowany w stanie faktycznym i prawnym, w którym nie powinien być zastosowany wobec spełnienia się przesłanek określonych w art. 3 § 1, § 2 pkt 2 i 4 w zw. z art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. Sąd wadliwie wykonał swój ustrojowy obowiązek kontroli wniesionej do niego skargi z zakresu działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, wynikający z art. 1 § 2 Prawa o ustroju sądów administracyjnych oraz z art. 3 § 2 p.p.s.a., co ma istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd bezzasadnie oddalił skargę, naruszając w ten sposób art. 151 p.p.s.a.; – art. 149 p.p.s.a. w zw. z art. 3 § 2 pkt 2 i 4 w zw. z pkt 8 p.p.s.a. w zw. z art. 73 § 2 k.p.a. oraz art. 135 p.p.s.a., poprzez ich niewłaściwe zastosowanie polegające na tym, że przepisy te nie zostały zastosowane w stanie faktycznym i prawnym uzasadniającym ich zastosowanie w ten sposób, że Sąd nie zobowiązał organu do określonej czynności i nie stwierdził bezczynności organu w przedmiocie wydania z akt osobowych skarżącego żądanych dokumentów (akt osobowych), o które to skarżący wystąpił w sytuacji spełnienia się przesłanek określonych w art. 3 § 2 pkt 2 i 4 w zw. z pkt 8 p.p.s.a. w zw. z art. 73 § 2 k.p.a. w zw. z art. 31 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 26 kwietnia 1996 r. o Służbie Więziennej (Dz.U. z 2002 r. Nr 207, poz. 1761 ze zm.), tj. dopuszczenia się przez organ bezczynności do rozpoznania sprawy skarżącego i uwzględnienia jego podania lub wydania administracyjnego aktu o odmowie uwzględnienia podania; – art. 141 § 4 w związku z art. 133 § 1 p.p.s.a., poprzez nieodniesienie się w ogóle (zdanie drugie pierwszego wniosku skargi) i niewystarczające odniesienie się przez ten Sąd do wniosków i zarzutów skargi skarżącego wskazujących na bezczynność organu do braku działań w sprawie wydania z akt osobowych skarżącego żądanej dokumentacji dotyczącej przebiegu jego służby i akt osobowych w sytuacji spełnienia się przesłanek określonych w art. 3 § 2 pkt 2 i 4 w zw. z pkt 8 p.p.s.a. lub aktu administracyjnego o odmowie ich wydania, poprzez przyjęcie, że skarga skarżącego nie może być uwzględniona bowiem skarżący występował o uwierzytelnioną kopię spisu akt osobowych skarżącego, a nie o uwierzytelnioną kopię dokumentów z tych akt, gdy z jej zarzutów i przepisów: ustawy p.p.s.a., tj. art. 3 § 2 pkt 2 i 4 w zw. z pkt 8 i art. 73 § 2 k.p.a. w zw. z art. 31 ust. 2 ustawy z dnia 26 kwietnia 1996 r. o Służbie Więziennej wynika, że skarga mogła i powinna być uwzględnioną bowiem skarżący w swojej skardze wnosił o zobowiązanie organu do dokonania czynności z zakresu działalności administracji publicznej w zakresie wydania zażądanych podaniem dokumentów, akt osobowych skarżącego (art. 73 § 2 k.p.a. w zw. z art. 31 ust. 1 pkt 4 ustawy o SW) lub odpowiedniego aktu administracyjnego o odmowie ich wydania (art. 74 § 2 k.p.a. w zw. z art. 31 ust. 1 pkt 4 ustawy o SW), którego to organ w sprawie w ogóle nie wydał, jak i Sąd skargi w tym zakresie w ogóle nie rozstrzygnął; – art. 134 § 1 p.p.s.a., wobec tego, że Sąd I instancji, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, nie wyszedł poza ich granice, mimo iż w danej sprawie powinien i mógł to uczynić, gdyż skarga podlegała jego ocenie w pełnym jej zakresie i wskazywała na to, że organ mimo zakresu obowiązków i przepisów prawa, tj., art. 31 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 26 kwietnia 1996 r. o Służbie Więziennej w zw. z art. 73 § 2 k.p.a. w zw. z art. 61 § 1 k.p.a., od dnia wniesienia podaniem żądania skarżącego nie dokonywał w ogóle jego realizacji i wskazywała na brak właściwego odniesienia się przez organ stosownym aktem w zakresie podania skarżącego i zarzutów wniesionych skargą, jak i pominięcie zgodnej z prawem podstawowej zasady i prawidłowej procedury postępowania administracyjnego, art. 74 § 2 k.p.a. (rozpoznania sprawy i wydania stosownego rozstrzygnięcia), do której to organ był zobligowany z powodu zakresu żądania i obowiązków wynikających z norm przepisów ustawy o SW i ustawy K.p.a. z urzędu; – naruszenie normy prawa materialnego art. 74 § 2 k.p.a. w zw. z art. 73 § 2 k.p.a. oraz art. 3 § 2 pkt 2 i 4 w zw. z pkt 8 p.p.s.a. przez przyjęcie, że norma art. 74 § 2 k.p.a. nie ma zastosowania na gruncie niniejszej sprawy i niedostrzeżenie, że treści ww. przepisów mają zastosowanie do faktów sprawy ze skargi skarżącego, z których wynika jednoznacznie, że pisemne poinformowanie strony stosunku służbowego z zakresu jej żądań o przeszkodach wydania uwierzytelnionych kopii żądanych dokumentów, akt osobowych, lub braku w tym zakresie stosownym aktem administracyjnym należytego rozstrzygnięcia stanowi naruszenie prawa i obowiązków ustanowionych organowi zakresem art. 73 § 2 i 74 § 2 k.p.a. i przyczynia się do bezczynności organu administracji publicznej wynikającej z art. 3 § 2 pkt 2 i pkt 4 w zw. z pkt 8 p.p.s.a., do podjęcia żądanych czynności lub obowiązku wydania odpowiednim aktem administracyjnym rozstrzygnięcia o odmowie żądanych czynności. Z uwagi na powyższe skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Olsztynie oraz o zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ wniósł o jej oddalenie w całości i zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego według norm przepisanych stwierdzając, że wnioski skarżącego są nieuzasadnione. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 149 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd uwzględniając skargę na bezczynność organów w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1–4a zobowiązuje organ do wykonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. W myśl zaś art. 3 § 2 powołanej ustawy kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie lub kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1–3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach. Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie, skarga A. Z. na bezczynność Dyrektora Aresztu Śledczego w B. w wydaniu uwierzytelnionej kopii całości akt osobowych jest dopuszczalna na podstawie art. 3 § 2 pkt 8 i pkt 4 p.p.s.a. jako skarga na bezczynność z zakresu administracji publicznej dotyczącą uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Sąd podkreślił, że stosunek służbowy funkcjonariusza Służby Więziennej ma charakter administracyjnoprawny, a skoro tak, to akta personalne stanowiące dokumentację przebiegu służby stanowią akta administracyjne w rozumieniu art. 73 § 1 k.p.a., ma więc do nich zastosowanie art. 73 § 2 i art. 74 § 2 k.p.a. Niezależnie od szczególnego charakteru stosunku służbowego funkcjonariuszy Służby Więziennej, podobnie jak i stosunków służbowych funkcjonariuszy innych służb mundurowych, istotne znaczenie ma w niniejszej sprawie okoliczność czy zgłoszone przez skarżącego żądanie dotyczące wydania uwierzytelnionych kopii całości jego akt osobowych nastąpiło w toku konkretnego postępowania administracyjnego prowadzonego przez organ w sprawie wynikającej z jego stosunku służbowego i rozstrzyganej w drodze decyzji administracyjnej (art. 1 pkt 1 k.p.a.), czy też nie ma ono związku z tego rodzaju postępowaniem. Wbrew bowiem przekonaniu Sądu I instancji tylko w tym pierwszym przypadku, który jak wynika z dokonanych przez ten Sąd ustaleń nie występował w sprawie, miałyby zastosowanie przepisy Działu II Rozdział 3 Kodeksu postępowania administracyjnego zatytułowanego "Udostępnienie akt". Przepisy te regulują kwestie związane z udostępnieniem stronie przez organ administracji publicznej akt prowadzonego przez ten organ z udziałem strony postępowania. Przepisy tego rozdziału ustanawiają zasadę względnej jawności akt sprawy administracyjnej, albowiem prawo ich przeglądania służy jedynie stronie (jej przedstawicielowi lub pełnomocnikowi) danego, konkretnego postępowania. Artykuł 73 § 1 k.p.a. zobowiązuje organ administracji publicznej do umożliwienia stronie przeglądania akt sprawy oraz sporządzenia z nich notatek i odpisów. Zgodnie z § 2 tego artykułu strona może żądać uwierzytelnienia sporządzonych przez siebie odpisów z akt sprawy lub wydania jej z akt sprawy uwierzytelnionych odpisów, o ile jest to uzasadnione ważnym interesem strony. W myśl zaś § 2 art. 74 odmowa umożliwienia stronie przeglądania akt sprawy, sporządzenia z nich notatek i odpisów, uwierzytelnienia takich odpisów lub wydania uwierzytelnionych odpisów następuje na drodze postanowienia, na które służy zażalenie. Z przedstawionych wcześniej względów przepisy te nie mogły mieć w sprawie zastosowania, w tym również art. 74 pkt 2 k.p.a. wskazany w zaskarżonym wyroku jako podstawa do wydania ewentualnego postanowienia odmawiającego umożliwienia stronie przeglądania akt sprawy, sporządzania z nich notatek i odpisów, uwierzytelniania takich odpisów lub wydania uwierzytelnionych odpisów. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie rozpoznającym sprawę nie podziela poglądu Sądu I instancji, że żądanie przez funkcjonariusza Służby Więziennej wydania mu uwierzytelnionych kopii całości akt osobowych mieści się w kategorii innego niż określony w pkt 1–3 art. 3 § 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi aktu lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa (art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a.). Akty lub czynności, o których mowa w tym przepisie charakteryzują się tym, że: 1) nie maja charakteru decyzji lub postanowienia (są one zaskarżalne na podstawie art. 3 § 2 pkt 1–3 p.p.s.a.), 2) są podejmowane w sprawach indywidualnych, 3) muszą mieć charakter publicznoprawny, 4) dotyczą uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa (J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wyd. Prawnicze Lexis Nexis, Warszawa 2006, s. 29 i 30). Oznacza to, że musi istnieć ścisły i bezpośredni związek między działaniem (zaniechaniem określonego działania) organu administracji a możliwością realizacji uprawnienia (obowiązku) wynikającego z przepisu prawa przez podmiot niepowiązany organizacyjnie z organem wydającym dany akt lub podejmującym daną czynność – postanowienie NSA z dnia 27 września 1996 r., sygn. akt I SA 1326/96, powołane w tym komentarzu. Jak wynika z analizy orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego dokonanej przez J.P. Tarno (op.cit. s. 31) w drodze tego przepisu mogą być zaskarżone do sądu administracyjnego w szczególności: a) określone czynności materialno-techniczne, b) odmowa przyjęcia do zakładu administracyjnego, c) odmowa realizacji przez organ administracyjny uprawnienia wynikającego bezpośrednio z przepisów prawa. Już w świetle tak zarysowanej charakterystyki aktów lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego nie powinno budzić wątpliwości, że zgłoszone w sprawie żądanie nie podlega załatwieniu w drodze aktu lub czynności wskazanych w powołanym przepisie. Zarówno w doktrynie, jak i w orzecznictwie sądów administracyjnych, przyjmowany jest pogląd, że skarga na bezczynność organu administracji publicznej dopuszczalna jest tylko w takim zakresie, w jakim na mocy art. 3 § 2 pkt 1–4a p.p.s.a. dopuszczalne jest zaskarżenie do sądu administracyjnego decyzji, postanowień oraz innych aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej (tak m.in. T. Woś [w:] T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wyd. Prawnicze Lexis Nexis, Warszawa 2005, s. 85, t. 70, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w postanowieniu z dnia 11 kwietnia 2007 r., sygn. akt V SAB/Wa 2/07, Lex nr 337771, Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 15 lipca 2009 r., sygn. akt GSK 1101/08, Lex nr 552736). Podzielając powyższy pogląd i mając na uwadze, że wniesiona przez A. Z. skarga na bezczynność Dyrektora Aresztu Śledczego w B. nie dotyczy decyzji, postanowienia ani innego aktu lub czynności z zakresu administracji publicznej bądź interpretacji podatkowej wymienionych w art. 3 § 2 pkt 1–4a p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny uznał tę skargę za niedopuszczalną, gdyż sprawa niniejsza nie należy do właściwości sądu administracyjnego (art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Zgodnie z art. 189 p.p.s.a. jeżeli skarga ulegała odrzuceniu albo istniały podstawy do umorzenia postępowania przed wojewódzkim sądem administracyjnym, Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem uchyla wydane w sprawie orzeczenie oraz odrzuca skargę lub umarza postępowanie. Powtórzyć trzeba, za stanowiskiem wyrażonym przez Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale siedmiu sędziów z dnia 8 grudnia 2009 r., sygn. akt GPS 5/09 (ONSAiWSA 2010, nr 3, poz. 40), że regulacja zawarta w art. 189 powołanej ustawy ma charakter samodzielny. Naczelny Sąd Administracyjny ma obowiązek badania z urzędu, czy przed wojewódzkim sądem administracyjnym prawidłowo nadano sprawie bieg, tzn. czy w sprawie nie zachodzą przesłanki odrzucenia skargi oraz czy nie wystąpiły przesłanki umorzenia postępowania. Badanie dopuszczalności skargi pod kątem wskazanym w art. 189 nie jest związane zarzutami i wnioskami skargi kasacyjnej, jedynym ograniczeniem jest zakres zaskarżenia. Okoliczność, że wystąpiła w sprawie podstawa do odrzucenia skargi wskazana w art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., która jednocześnie stanowi przesłankę nieważności postępowania wymienioną w art. 183 § 2 tej ustawy w żaden sposób nie ogranicza możliwości zastosowania art. 189 p.p.s.a. Przeciwnie, w takich przypadkach, kierując się zasadami ekonomii procesowej należy dać priorytet zastosowaniu wymienionego ostatnio przepisu (taki pogląd zajęto też w obszernych rozważaniach dotyczących stosowania art. 189 w uzasadnieniu powołanej uchwały, w których odwołano się do stanowiska wyrażanego w piśmiennictwie przez J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz wyd. 4 s. 472 i B. Dautera – Metodyka pracy sędziego administracyjnego, wyd. 2, Warszawa 2009, wyd. 4, s. 527). Skoro wyrok został zaskarżony w całości, to w zaistniałej w sprawie sytuacji Naczelny Sąd Administracyjny był obowiązany do uchylenia zaskarżonego wyroku i odrzucenia skargi na podstawie art. 189 w związku z art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., niezależnie od zarzutów i wniosków zawartych w skardze kasacyjnej, które nie podlegały rozpoznaniu.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło