II SA/Go 900/09

WyrokWSA w Gorzowie Wielkopolskim2010-01-20

Skład orzekający: Marzenna Linska-Wawrzon, Jan Grzęda, Marek Szumilas

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może odmówić zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę, jeśli inwestycja została już w całości zrealizowana w oparciu o decyzję, która następnie została wyeliminowana z obrotu prawnego?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organ administracji publicznej ma obowiązek odmówić zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę, jeśli inwestycja została już w całości zrealizowana w oparciu o decyzję, która następnie została wyeliminowana z obrotu prawnego. Pozwolenie na budowę może dotyczyć jedynie przyszłych lub niezakończonych zamierzeń inwestycyjnych, a postępowanie w sprawie wydania pozwolenia na budowę obiektu, który jest już zrealizowany, należy uznać za bezprzedmiotowe, co powinno skutkować wydaniem merytorycznej decyzji o odmowie.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi J.K. i E.K. na decyzję Wojewody odmawiającą zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na rozbudowę budynku mieszkalnego. Pierwotnie pozwolenie na rozbudowę zostało wydane decyzją Prezydenta Miasta w 2007 r. Postępowanie zostało wznowione z uwagi na fałszywość dowodów (nieprawidłowa szerokość działki w projekcie) oraz brak udziału stron w pierwotnym postępowaniu. Prezydent Miasta uchylił pierwotną decyzję i wydał nową, zatwierdzając poprawiony projekt. Wojewoda uchylił decyzję Prezydenta w części dotyczącej zatwierdzenia projektu i udzielenia pozwolenia, odmawiając ich wydania z uwagi na naruszenie przepisów dotyczących odległości od granicy działki. Skarżący zarzucili naruszenie przepisów i brak uwzględnienia, że inwestycja została już w całości zrealizowana.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzenna Linska-Wawrzon Sędziowie Sędzia NSA Jan Grzęda Sędzia WSA Marek Szumilas (spr.) Protokolant sekr. sąd. Stanisława Maciejewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 grudnia 2009 r. sprawy ze skargi J.K. i E.K. na decyzję Wojewody z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie odmowy zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na rozbudowę oddala skargę. Decyzją nr [...] z dnia [...] sierpnia 2009 r. Prezydent Miasta działając na podstawie art. 151 § 1 pkt 2 w związku z art. 145 § 1 pkt 1 i 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. -Kodeks postępowania administracyjnego(t.j. Dz. U. Nr 98 z 2000 r. poz. 1071 ze zm. – dalej jako "kpa") oraz art. 28, art. 33 ust. 1, art. 34 ust. 4, art. 36 i art. 82 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2006 r. Nr 156 poz. 1118 ze zm.), po wznowieniu postępowania administracyjnego postanowieniem nr [...] z dnia [...] sierpnia 2008 r., w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Prezydenta Miasta nr [...], z dnia [...] sierpnia 2007 r. o pozwoleniu na rozbudowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego w zabudowie szeregowej- dobudowa łącznika, przy ul. [...] na działce nr [...], uchylił w/w decyzję nr [...] z dnia [...] sierpnia 2007 r. oraz orzekł o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na rozbudowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego w zabudowie szeregowej - dobudowa łącznika, przy ul. [...] na działce nr [...] wg projektu budowlanego opracowanego przez mgr inż. arch. M.O. w maju 2009 roku. W uzasadnieniu Prezydent Miasta wskazał, iż postępowanie w sprawie podjęto w związku z wnioskami – K.B. oraz T.W., o wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego decyzją ostateczną nr [...] z dnia [...] sierpnia 2007 r. o udzieleniu J. i E.K. pozwolenia na rozbudowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego w zabudowie szeregowej- dobudowa łącznika. Strony powołały w tym zakresie przesłanki wynikające z przepisu art. 145 §1 pkt 4 i 5 kpa, tj. strona – T.W., bez własnej winy nie brał udziału w postępowaniu, a nadto wyszły na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nie znane organowi, który wydał decyzję, dotyczące niezgodności projektu budowlanego ze stanem rzeczywistym, oraz budowy obiektu z naruszeniem przepisów dotyczących posadowienia obiektów w stosunku do granicy z działką sąsiednią. Organ wyjaśnił, iż z zeznań autorów projektu budowlanego wynika, iż treść dokumentu jakim jest projekt zagospodarowania terenu, znajdujący się w projekcie budowlanym, na podstawie którego wydano decyzję w sierpniu 2007 r. jest nieprawdziwa, w zakresie w jakim określa on szerokość działki objętej inwestycją. Zgodnie z tym projektem szerokość działki wynosi 8,40 m, tymczasem rzeczywista szerokość działki wynosi 8 m. Potwierdzają to również ustalenia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, a także przedłożony przez inwestorów projekt budowlany z maja 2009 r., w którym szerokość działki nr [...] wynosi 8 m. Jednocześnie organ wskazał, iż zastosowanie art. 145 § 1 ust. 1 kpa jest ograniczone wymogiem, by sfałszowanie dowodu było stwierdzone prawomocnym orzeczeniem sądu lub innego organu, jednakże właściwy organ może wznowić postępowanie przed stwierdzeniem fałszu dowodu prawomocnym orzeczeniem sądu lub innego organu, jeżeli łącznie wystąpią dwie przesłanki, tj. fałsz dowodu jest oczywisty i wznowienie postępowania jest niezbędne dla uniknięcia niebezpieczeństwa dla życia lub zdrowia ludzkiego albo poważnej szkody dla interesu społecznego (zgodnie z art. 145 § 2 kpa). Przez oczywistość fałszu dowodu należy rozumieć przypadki, gdy przy prostym zestawieniu dowodu ze stanem faktycznym niezgodność jest oczywista, "rzuca się w oczy" bez prowadzenia w tym zakresie postępowania dowodowego. Gdy zaś chodzi o drugą przesłankę, oparta jest ona na ocenie organu, która musi być poprzedzona ustaleniem wystąpienia tych wartości, podlegającej szczególnej ochronie. Oceniając zebrany materiał dowodowy, organ bezwzględnie stwierdził, że dowody, na podstawie których wydano decyzję o pozwoleniu na budowę (znak [...], z dnia [...] sierpnia 2007 r.) okazały się fałszywe, przy tym wskazał, iż bez znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy jest w jego ocenie, co było przyczyną zaistnienia błędu w ustaleniach szerokości działki. W ocenie organu, wznowienie postępowania jest uzasadnione z powodu możliwości wystąpienia szkody dla interesu społecznego, przez który w szerszym rozumieniu należy rozumieć interes stron postępowania, bowiem realizacja obiektu bezsprzecznie będzie miała wpływ na działki sąsiednie. Wpłynie na ich sposób zagospodarowania, możliwość ewentualnej rozbudowy, czy innych czynników będących elementem korzystania z własności. Zgodnie z obowiązującymi normami prawa, własność i swobodne z niej korzystanie podlega szczególnej ochronie i stanowi bezsprzeczną wartość. Okoliczności te stanowiły podstawę uchylenia w oparciu o przepis art. 151 §1 pkt 2 kpa decyzji Prezydenta Miasta nr [...], z dnia [...] sierpnia 2007 r. o pozwoleniu na rozbudowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego. Jednocześnie Prezydent Miasta wyjaśnił, iż w toku postępowania wznowieniowego J. i E.K. złożyli poprawiony projekt budowlany uwzględniający prawidłowe wymiary działki i przedstawiający lokalizację ściany z otworami okiennymi w prawidłowej odległości od działki sąsiedniej, zgodnej z § 12 ust. 1 rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002 r. Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. z 2002 r. Nr 75, poz. 690 ze zm.). Organ ponownie rozpatrzył wniosek państwa K. o pozwolenie na budowę z dnia [...] lipca 2007 r. i stwierdził, że dokumenty złożone w sprawie spełniają warunki określone w ustawie Prawo budowlane oraz w przepisach szczegółowych, co stanowiło podstawę zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę. Odwołanie od w/w decyzji Prezydenta Miasta wnieśli – E.W., T.W. oraz I.P.. Odwołujący nie zgodzili się z wydanym przez organ orzeczeniem i wnieśli o jej uchylenie oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. Zakwestionowali przeprowadzoną przez organ I instancji ocenę wnoszonych przez strony uwag dotyczących spornej inwestycji oraz podnoszonego braku zgody na realizację tej inwestycji, która sprowadza się do uznania, iż nie mogą one być brane pod uwagę albowiem strona nie skorzystała z prawa do odmowy zgody na realizację inwestycji w postępowaniu prowadzonym przed wznowieniem postępowania. Zdaniem strony oczywiste jest, iż w toku wznowionego postępowania organ obowiązany jest prowadzić postępowanie w sprawie w taki sposób, jak gdyby sprawa nie była w danej instancji już rozpatrywana, uwzględniając także wszystkie wnioski i dowody zgłaszane przez strony. Ponadto w ocenie odwołujących się organ dokonał nieprawidłowej oceny zachowania przez sporną inwestycję warunków techniczno – budowlanych, w zakresie odległości posadowienia obiektu od granicy działki nr [...]. Wskazał, iż ściana wybudowana przez Państwa K. - od strony działki nr [...], znajduje się w odległości 3,45 m, podobnie jak najbliższa krawędź zewnętrzna otworów drzwiowych i okiennych, a jedynie okna i drzwi zostały cofnięte w głąb budynku w ten sposób, iż ich płaszczyzna znajduje się 4 m od granicy działki [...]. Wojewoda decyzją z dnia [...] września 2009 r. nr [...] działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 kpa uchylił w części zaskarżoną w/w odwołaniem decyzję z dnia [...] sierpnia 2009 r., znak: [...] Prezydenta Miasta uchylającą decyzję nr [...] z dnia [...].08.2007 r. o pozwoleniu na rozbudowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego w zabudowie szeregowej - dobudowa łącznika, przy ul. [...] na działce nr [...] wydaną Państwu J. i E.K. oraz zatwierdzającą projekt budowlany oraz udzielającą pozwolenia na rozbudowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego w zabudowie szeregowej - dobudowa łącznika, przy ul. [...] na działce nr [...] wg projektu budowlanego opracowanego przez mgr inż. arch. M.O.. Organ odwoławczy uchylił decyzję organu stopnia podstawowego w części dotyczącej zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na rozbudowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego w zabudowie szeregowej - dobudowa łącznika, przy ul. [...] na działce nr [...] wg projektu budowlanego opracowanego przez mgr inż. arch. M.O. w maju 2009 roku i w tym zakresie orzekł o odmowie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia J. i E.K. pozwolenia na rozbudowę w/w budynku mieszkalnego jednorodzinnego w zabudowie szeregowej. Organ odwoławczy wskazał, iż w przedmiotowej sprawie organ I instancji prawidłowo ustalił, że w sprawie zakończonej ostateczną decyzją o pozwoleniu na budowę z dnia [...].08.2007 r. nr [...] zaistniała przesłanka określona w art. 145 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, a za wznowieniem postępowania na tej podstawie przemawia możliwość wystąpienia szkody dla interesu społecznego, przez jaki należy rozumieć interes stron postępowania. Ponadto organ stwierdził, że E. i T.W. oraz I.P. jako strony, bez swojej winy, nie brali udziału w postępowaniu zakończonym tą decyzją, zatem w sprawie zaistniała przesłanka także określona w art. 145 § 1 pkt 4 kpa. W związku z tym organ miał obowiązek, po wznowieniu postępowania, uchylić ostateczną decyzję i na nowo rozstrzygnąć o istocie sprawy. Jednakże, w ocenie organu II instancji, wydając rozstrzygnięcie co do istoty sprawy Prezydent Miasta naruszył obowiązujące przepisy prawa. Organ odwoławczy podkreślił, iż stosownie do treści przepisów art. 35 ust. 1 pkt 2 oraz art. 35 ust. 3 ustawy – Prawo budowlane (t.j. Dz.U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.), przed wydaniem decyzji w sprawie pozwolenia na budowę, organ ma obowiązek sprawdzenia zgodności projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi a w razie stwierdzenia naruszeń w tym zakresie nałożyć postanowieniem obowiązek usunięcia wskazanych nieprawidłowości, określając termin ich usunięcia. Organ odwoławczy podkreślił, iż organ stopnia podstawowego postanowieniem z dnia [...] maja 2009 r. znak: [...] nałożył na inwestorów – J. i E.K. obowiązek przedłożenia czterech egzemplarzy projektu budowlanego rozbudowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego w zabudowie szeregowej – dobudowy łącznika przy ul. [...] na działce nr [...], doprowadzonego do zgodności z warunkami technicznymi zawartymi w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie z dnia 12 kwietnia 2002 r. (Dz. U. nr 75 poz. 690 z 2002 r. ze zm.). Zobowiązani wywiązali się ze swojego obowiązku przedkładając w dniu [...] czerwca 2009 r. poprawiony projekt budowlany spornej inwestycji. Jednakże w ocenie organu II instancji przedstawiony przez inwestorów projekt budowlany narusza przepis § 12 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002 r. Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. z 2002 r. Nr 75, poz. 690 ze zm.), zgodnie z którym w przypadku, gdy z przepisów § 13, 60, 271 i 273 lub przepisów odrębnych nie wynikają inne wymagania, budynki na działce budowlanej sytuuje się od granicy z sąsiednią działką budowlaną w odległości nie mniejszej niż 4 m w przypadku budynku zwróconego ścianą z otworami okiennymi lub drzwiowymi w stronę tej granicy. Odległość od granicy, o której mowa w ust. 1 pkt 1, mierzy się w poziomie od najbliższej krawędzi zewnętrznej otworu drzwiowego lub okiennego ściany lub w połaci dachowej budynku zwróconej w stronę tej granicy lub od najbliższej krawędzi otworu okiennego umieszczonego w dachu - § 12 ust. 2 rozporządzenia. Z przedłożonego dnia [...] czerwca 2009 r. poprawionego projektu budowlanego wynika, że przedmiotowa inwestycja dotyczy rozbudowy budynku mieszkalnego usytuowanego na działce nr [...], poprzez budowę łącznika pomiędzy budynkiem mieszkalnym a budynkiem garażowym. Ściana przedmiotowego łącznika, w której znajdują się otwory okienne i otwór drzwiowy zwrócona jest w stronę granicy działki nr [...]. Najbliższa krawędź otworów okiennych, zarówno na parterze łącznika jak i na poddaszu użytkowym, co słusznie zauważają odwołujący, znajduje się w odległości 3,45 m od granicy działki [...]. Z rysunku nr A2 znajdującego się w projekcie budowlanym wynika, że stolarka okienna i drzwiowa na parterze budynku została osadzona w świetle otworu, którego widoczna na rysunku grubość muru od strony garażu wynosi 0,55 m. Ponadto okno balkonowe na poddaszu użytkowym, jak wynika z rysunku nr A3, zostało osadzone w świetle otworu okiennego, którego widoczna grubość muru wynosi 0,55 m. Oznacza to, że płaszczyzny skrzydeł okiennych i drzwiowych znajdują się w odległości 4 m od granicy działki nr [...], jednakże najbliższa krawędź otworu okiennego, od której należy mierzyć odległość od granicy działki, znajduje się w odległości 3,45 m od tej granicy. Powyższa okoliczność stanowiła podstawę odmowy zatwierdzenia przedłożonego przez inwestorów projektu budowlanego oraz udzielenia pozwolenia na budowę. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp J.K. i E.K. wnieśli o uchylenie decyzji Wojewody. Skarżący podkreślili, iż w konsekwencji wydanego rozstrzygnięcia tego organu wyeliminowano z obrotu prawnego decyzję o zatwierdzeniu projektu i pozwoleniu na rozbudowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego w zabudowie szeregowej o łącznik a więc pozbawiło ich tego pozwolenia, pomimo spełnienia przez nich wszystkich warunków jakie na nich nałożono, w celu dalszej możliwości prowadzenia rozbudowy. W nowym projekcie zawarte zostały rozwiązania zgodne z przepisami. Cofnięto ścianę z otworami okiennymi na odległość 4 metrów od granicy z sąsiadem, co zostało uwzględnione w doręczonym do Urzędu nowym projekcie opracowanym w maju 2009 r. Łącznik został zaprojektowany, zatwierdzony i wybudowany przez osoby ze stosownymi uprawnieniami i doświadczeniem oraz zgodnie z warunkami technicznymi i sztuką budowlaną. Bezpieczeństwo przeciwpożarowe potwierdził ekspert pożarnictwa, odległości geodeta a budowlane rzeczoznawca budowlany. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W rozumieniu art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że do kompetencji sądu administracyjnego należy ocena, czy zaskarżony akt administracyjny (decyzja, postanowienie) jest zgodny z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron oraz z przepisami proceduralnymi, regulującymi standardy postępowania przed organami administracji publicznej. Zgodnie z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), sąd może uwzględnić skargę na decyzję administracyjną i uchylić ją tylko w razie stwierdzenia naruszenia prawa materialnego, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa materialnego dającego podstawę do wznowienia postępowania lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W ocenie Sądu zaskarżona w niniejszym postępowaniu decyzja Wojewody Lubuskiego odpowiada przepisom obowiązującego prawa i brak jest przesłanek uzasadniających wyeliminowanie jej z obrotu prawnego na podstawie przepisów art. 145 ppsa. W rozpatrywanej sprawie zaskarżone orzeczenie Wojewody wydane zostało w wyniku przeprowadzenia postępowania w trybie nadzwyczajnym, tj. w trybie przepisów art. 145 kpa i nast. regulujących wznowienie postępowania. Z kolei przedmiotem pierwotnego postępowania (a zatem postępowania, które zostało wznowione) był wniosek J.K. i E.K. o udzielenie pozwolenia na rozbudowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego w zabudowie szeregowej – dobudowa łącznika, na działce nr [...]. Decyzją z dnia [...] sierpnia 2007 r. nr [...] Prezydent Miasta zatwierdził projekt budowlany i udzielił J. i E.K. pozwolenia na budowę budynku jednorodzinnego w zabudowie szeregowej – dobudowa łącznika. Przedmiotem postępowania w trybie wznowienia, zgodnie z art. 149 § 2 kpa, jest zarówno ustalenie, czy postępowanie, w którym zapadła decyzja ostateczna, było dotknięte jedną z wad wyliczonych enumeratywnie w art. 145 § 1 kpa i art. 145a, a także przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego w celu rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej rozstrzygniętej wyeliminowaną w wyniku wznowionego postępowania decyzją administracyjną. W tym zakresie organ przeprowadza także postępowanie zgodnie z przepisami regulującymi postępowanie pierwotne. Wynika to również z faktu, iż zgodnie z art. 151 § 1 pkt 1 kpa w przypadku stwierdzenia istnienia podstaw do uchylenia decyzji dotychczasowej na podstawie art. 145 § 1 lub art. 145 a, organ zobligowany jest wydać nową decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy. W niniejszej sprawie postępowanie organów obu instancji w zakresie ustalenia podstaw do wznowienia postępowania, w ocenie Sądu, przeprowadzone zostało w sposób nienaruszający przepisów prawa, w stopniu mogącym wpłynąć na rozstrzygnięcie sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ppsa). Zgodnie z art. 149 § 2 kpa organy obu instancji rozważyły wskazane przez strony- K.B. oraz T.W.. (wnioskodawców) przesłanki wznowienia postępowania wynikające z dyspozycji art. 145 § 1 pkt 1 i 4 kpa, tj. fałszywość dowodów, na podstawie których ustalono istotne dla sprawy okoliczności oraz brak udziału strony w postępowaniu, bez jej winy. Jak słusznie podkreśliły organy obu instancji w wydanych w sprawie orzeczeniach, zasadą postępowania wznowieniowego, w zakresie oceny przesłanki "fałszywego dowodu" jest stwierdzenie tej okoliczności prawomocnym orzeczeniem właściwego organu lub sądu (a contrario art. 145 § 2 kpa). Jednakże ustawodawca przewidział w tym zakresie istotny wyjątek, który dotyczy sytuacji, gdy sfałszowanie dowodu jest oczywiste, a wznowienie postępowania jest niezbędne dla uniknięcia niebezpieczeństwa dla życia lub zdrowia ludzkiego albo poważnej szkody dla interesu społecznego. W takich okolicznościach, stosownie do treści art. 145 § 2 kpa postępowanie może być wznowione również przed stwierdzeniem sfałszowania dowodu orzeczeniem sądu lub innego organu. W rozpatrywanej sprawie niezgodność projektu budowlanego inwestycji - rozbudowa budynku mieszkalnego jednorodzinnego w zabudowie szeregowej- dobudowa łącznika, przy ul. [...] na działce nr [...], ze stanem rzeczywistym ma charakter oczywisty, dający się ustalić przy prostym zestawieniu dowodu (projektu budowlanego) ze stanem faktycznym działki objętej projektem. Ocena organów obu instancji jest w ocenie Sądu prawidłowa. Jak słusznie wskazał organ I instancji, z analizy zebranych w sprawie materiałów, wynika w sposób jednoznaczny, iż zatwierdzony decyzją Prezydenta Miasta nr [...], z dnia [...] sierpnia 2007r. projekt budowlany spornej inwestycji, w planie zagospodarowania terenu wskazywał nieprawidłową wielkość działki, na której posadowiona ma być inwestycja. Zatem zakwestionowany dokument nie odpowiada rzeczywistości (fałsz intelektualny), a to z kolei implikuje wniosek, iż nie zawiera on jednego z konstytutywnych elementów "prawdziwego dokumentu" ( por. B. Graczyk, Postępowanie administracyjne, Warszawa 1953, s. 112 i 113). Wskazana niezgodność ma z kolei charakter oczywisty, widoczny bez konieczności przeprowadzenia postępowania dowodowego (por. wyrok NSA z dnia 2 lutego 2007 r. sygn. akt I OSK 418/06, z dnia 9 marca 2006 r. sygn. akt II FSK 466/05, z dnia 2 czerwca 1999 r. sygn. akt I SA 989/99). Z uwagi na znaczenie projektu budowlanego jako dowodu, w postępowaniu w sprawie udzielenia pozwolenia na budowę, gdzie stanowi on zasadniczy dokument, na podstawie którego organ ocenia zgodność zamierzenia inwestycyjnego z obowiązującymi przepisami prawa (patrz. art. art. 33 ust. 2 pkt 1, 34 usta. 1, 35 ust. 1 ustawy Prawo budowlane), bez wątpienia jest to dokument, na podstawie którego organ ustala istotne dla sprawy okoliczności. Jego oczywista niezgodność ze stanem rzeczywistym zatem uzasadnia wznowienie postępowania administracyjnego w oparciu o przesłankę wymienioną w art. 145 § 1 pkt 1 kpa. Podzielić należy także ocenę organów, iż w sprawie zaszła przesłanka do wznowienia postępowania, określona w art. 145 § 1 pkt 4 kpa, polegająca na braku udziału stron , bez ich winy w pierwotnym postępowaniu. Z akt sprawy wynika bowiem, iż E. i T.W. oraz I.P., bez swojej winy, nie uczestniczyli w postępowaniu zakończonym ostateczną decyzją o pozwoleniu na budowę z dnia [...] sierpnia 2007 r. nr [...]. Mając na względzie wystąpienie w sprawie przesłanek wznowienia wskazanych w art. 145 § 1 pkt 1 i 4 kpa organ I instancji, stosownie do treści art. 151 § 1 pkt 1 kpa, zasadnie uchylił ostateczną decyzję nr [...] z dnia [...] sierpnia 2007r. przeprowadził postępowanie wyjaśniające mające na celu rozstrzygnięcie sprawy. W zakresie oceny postępowania w sprawie ustalenia przesłanek wznowienia postępowania przez organ I instancji należy zatem podzielić ocenę Wojewody wyrażoną w zaskarżonej decyzji. Niewątpliwie w pozostałym zakresie Prezydent Miasta przeprowadził postępowanie w sposób nieprawidłowy, na co słusznie zwrócił uwagę organ odwoławczy. Istotnie organ stopnia podstawowego, nie dostrzegł, iż przedłożony przez inwestorów poprawiony projekt budowlany nie odpowiada przepisom techniczno – budowlanym, w zakresie posadowienia obiektu w stosunku do granicy z sąsiednią działką budowlaną. Uwzględniając przepisy określające minimalną odległość posadowionego obiektu od granicy działki (§ 12 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie), oraz sposób pomiaru tej odległości (§ 9 rozporządzenia), opierając się jednocześnie na analizie projektu zagospodarowania terenu oraz rzutów technicznych inwestycji stwierdzić należy, i nie został spełniony tu warunek określony przez par. 12 ust 1 pkt 1 rozporządzenia. W tych okolicznościach wydanie pozwolenia na budowę, tak w oparciu o pierwotny projekt budowlany, gdzie odległość od granicy z działką nr [...] wynosiła – według rysunku A1 – 4 m, zaś według rysunku A3 – według pomiaru wynosiła 3,75 m, jak i o zmieniony projekt budowlany, przedłożony przez inwestorów w toku wznowionego postępowania, gdzie ta odległość zgodnie z rysunkiem A2 – w punkcie najmniejszego oddalenia (§ 9 ust. 3) – wynosi 3,75 m ( z pomiaru), zaś według oznaczeń na rysunku wynosi – 3,45 m, stanowiłoby rażące naruszenie przepisów techniczno – budowlanych, tj. przepisu § 12 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia. Przede wszystkich zwrócić należy uwagę na okoliczność, iż w toku wznowionego postępowania, w przypadku stwierdzenia podstawy do uchylenia decyzji ostatecznej, organ zobowiązany jest przeprowadzić także postępowanie wyjaśniające i wydać rozstrzygnięcie co do istoty sprawy. W skutek uchylenia decyzji ostatecznej, kończącej pierwotne postępowanie, sprawa wraca do stadium zwykłego postępowania instancyjnego, do którego mają zastosowanie ogólne zasady postępowania administracyjnego właściwe zwykłemu postępowaniu administracyjnemu. Kierując się zasadą praworządności, wynikającą z przepisu art. 6 kpa, nakładającą na organ administracji publicznej obowiązek postępowania zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa, do rozstrzygnięcia sprawy w takim przypadku stosuje się przepisy prawa materialnego obowiązujące w dacie orzekania przez organ prowadzący postępowanie w sprawie wznowienia. Nową decyzję rozstrzygającą sprawę administracyjną co do istoty, wydaje się, jakby sprawa nie była uprzednio rozstrzygnięta. Oznacza to również brak związania organu ustaleniami stanu faktycznego i prawnego dokonanymi w pierwotnym postępowaniu, w którym zapadła uchylona w wyniku wznowienia decyzja ostateczna. W rozpatrywanej sprawie istotne znaczenie ma okoliczność, iż inwestorzy działając na podstawie ostatecznej decyzji Prezydenta Miasta nr [...], z dnia [...] sierpnia 2007 r. o pozwoleniu na rozbudowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego w zabudowie szeregowej- dobudowa łącznika, przy ul. [...] na działce nr [...], rozpoczęli prace budowlane, w konsekwencji czego inwestycja została w całości zrealizowana (inwestorzy złożyli zawiadomienie o zakończeniu robót budowlanych). Jednocześnie wskazać należy na dyspozycję przepisu art. 37 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, który rozstrzyga problem prawny wynikający z sytuacji, gdy inwestor zostaje pozbawiony ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę w toku wykonywania robót budowlanych lub przed ich rozpoczęciem, stanowiąc, iż rozpoczęcie albo wznowienie budowy w przypadku, o którym mowa w art. 37 ust. 1, art. 36 a ust. 2 albo w razie stwierdzenia nieważności bądź uchylenia decyzji o pozwoleniu na budowę, może nastąpić po wydaniu nowej decyzji o pozwoleniu na budowę, o której mowa w art. 28 ust. 1, albo decyzji o pozwoleniu na wznowienie robót budowlanych, o której mowa w art. 51 ust. 4 ustawy. Istotne jest również, iż zgodnie z art. 32 ust. 4a ustawy nie wydaje się pozwolenia na budowę w przypadku rozpoczęcia robót budowlanych z naruszeniem przepisu art. 28 ust. 1 Prawa budowlanego. Zatem ze wskazanych przepisów, a także z dyspozycji przepisu art. 28 ust. 1 ustawy – Prawo budowlane wywieść można w sposób jednoznaczny, iż niedopuszczalne jest wydanie decyzji o pozwoleniu na budowę obiektu budowlanego, którego budowa została faktycznie zakończona. Ponieważ decyzja o pozwoleniu na budowę (wznowieniu budowy) może dotyczyć jedynie przyszłych (lub niezakończonych) zamierzeń inwestycyjnych, postępowanie w sprawie wydania pozwolenia na budowę obiektu, który jest już zrealizowany, nie może zakończyć się pozytywną decyzją o udzieleniu tego pozwolenia. W orzecznictwie wyrażony został pogląd, iż w takim przypadku postępowanie w sprawie udzielenia pozwolenia na budowę należy uznać za bezprzedmiotowe ( por. wyrok NSA z dnia 15 listopada 2000 r. sygn. akt IV SA 1164/98, wyrok NSA z dnia 7 grudnia 2005 r. sygn. akt II OSK 285/05, II OSK 286/05 i II OSK 910/05, wyrok NSA z dnia 23 maja 2005 r. OSK 1659/04). Tutejszy Sąd podziela jednakże stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażone w wyroku z dnia 1 lutego 2007 r. sygn. akt II OSK 279/05, zgodnie z którym, zaistnienie sytuacji określonej w art. 32 ust. 4a Prawa budowlanego, tj. rozpoczęcie robót budowlanych, w przypadku rozpatrywania wniosku o udzielenie pozwolenia na budowę powinno prowadzić do wydania merytorycznej decyzji o odmowie udzielenia pozwolenia na budowę. W podobny sposób, w ocenie Sądu należało postąpić w rozpatrywanej sprawie. Wprawdzie w przypadku wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji o pozwoleniu na budowę nie można przypisać inwestorowi samowoli budowlanej, bowiem byłoby to równoznaczne z obciążeniem go odpowiedzialnością błędnego postępowania organu administracji architektoniczno – budowlanej. Oczywistym jest jednak, iż sam fakt wykonania już części robót budowlanych w oparciu o wyeliminowane z obrotu prawnego pozwolenie na budowę nie sanuje wadliwości postępowania w sprawie wydania decyzji o pozwoleniu na budowę, czy też samej decyzji o pozwoleniu na budowę. Z analizy w/w przepisów natomiast wynika jednoznacznie, iż niedopuszczalnym byłoby wydanie decyzji o pozwoleniu na budowę, obiektu, którego budowę zakończono. Sytuacja taka powinna natomiast prowadzić do uruchomienia odpowiednich instrumentów prawnych przez organy nadzoru budowlanego w konsekwencji których inwestor może doprowadzić ewentualnie do legalizacji robót budowlanych. W kontekście powyższych uwag, w ocenie Sądu w rozpatrywanej sprawie za niedopuszczalne należało uznać zatwierdzenie projektu budowlanego przedłożonego w toku postępowania przez J. i E.K. i udzielenie inwestorom pozwolenia na budowę spornego obiektu budowlanego. Realizacja budowy, jest okolicznością faktyczną, którą organy obowiązane były uwzględnić we wznowionym postępowaniu wydając rozstrzygnięcie co do istoty, poprzez orzeczenie o odmowie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę. Jest to okoliczność, która dodatkowo przemawia za trafnością rozstrzygnięcia podjętego przez organ odwoławczy. Zauważyć należy jednocześnie, iż w konsekwencji wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji ostatecznej Prezydenta Miasta nr [...] z dnia [...] sierpnia 2007 r. o pozwoleniu na rozbudowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego w zabudowie szeregowej- dobudowa łącznika, przy ul. [...] na działce nr [...], po stronie właściwych organów nadzoru budowlanego powstaje obowiązek przeprowadzenia postępowania naprawczego, w oparciu o przepisy art. 50 i art. 51 ustawy Prawo budowlane, którego celem jest doprowadzenie wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, w tym z przepisami techniczno – budowlanymi i umożliwienie inwestorowi zgodnego z przepisami prawa zakończenia procesu budowlanego. Mając na uwadze powyższe okoliczności, Sąd działając na podstawie przepisu art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oddalił skargę.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło