II OSK 1935/10
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2011-12-21
Skład orzekający: Jerzy Bujko, Andrzej Jurkiewicz, Zdzisław Kostka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o pozwoleniu na budowę, która narusza przepisy techniczne i nie spełnia wymogów dotyczących miejsc postojowych i układu komunikacyjnego, może zostać uznana za nieważną z powodu rażącego naruszenia prawa?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że Sąd pierwszej instancji prawidłowo ocenił, iż decyzja o pozwoleniu na budowę nie zawierała wad kwalifikowanych uzasadniających stwierdzenie jej nieważności. Sąd podkreślił, że ocena naruszenia prawa powinna opierać się na stanie faktycznym i prawnym z chwili wydania decyzji, a ewentualne uchybienia, które nie miały charakteru rażącego lub nie prowadziły do skutków niemożliwych do naprawienia, nie stanowiły podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej D. S. od wyroku WSA w Warszawie, który oddalił jej skargę na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Decyzją tą odmówiono stwierdzenia nieważności decyzji Starosty Jeleniogórskiego z 2004 r. o udzieleniu R. B. pozwolenia na rozbudowę i modernizację budynku. Wojewoda Dolnośląski wcześniej stwierdził nieważność tej decyzji z powodu sprzeczności z decyzją o warunkach zabudowy, naruszenia przepisów technicznych dotyczących miejsc postojowych i odległości od granicy działki, braku pełnego układu komunikacyjnego oraz niekompletności projektu budowlanego. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił decyzję Wojewody, uznając, że naruszenia nie były rażące. WSA oddalił skargę, a NSA rozpoznał skargę kasacyjną.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Jerzy Bujko Sędziowie sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz sędzia del. NSA Zdzisław Kostka /spr./ Protokolant Marcin Sikorski po rozpoznaniu w dniu 21 grudnia 2011 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej D. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 stycznia 2010 r. sygn. akt VII SA/Wa 1240/09 w sprawie ze skargi D. S. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę kasacyjną
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 21 stycznia 2010 r. (II OSK 1935/10) oddalił skargę D. S. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] maja 2009 r., którą odmówiono stwierdzenia nieważności decyzji Starosty Jeleniogórskiego z [...] września 2004 r. o udzieleniu R. B. pozwolenia na rozbudowę i modernizację budynku mieszkalno-pensjonatowego na działkach nr [...] i [...] przy ul. [...] w S.
Z akt sprawy wynika, że decyzją z [...] grudnia 2008 r. Wojewoda Dolnośląski na wniosek skarżącej stwierdził nieważność decyzji Starosty Jeleniogórskiego z [...] września 2004 r. o udzieleniu R. B. pozwolenia na rozbudowę i modernizację budynku mieszkalno-pensjonatowego na działkach nr [...] i [...] przy ul. [...] w S. z następujących powodów.
Sprzeczność decyzji o pozwoleniu na budowę z decyzją o warunkach zabudowy (decyzją Burmistrza S. z [...] czerwca 2004 r.) w zakresie warunku zapewnienia odpowiedniej liczby miejsc postojowych. W decyzji o warunkach zabudowy postawiono warunek, aby zaprojektować niezbędną liczbę miejsc postojowych dla samochodów w celu prawidłowego funkcjonowania inwestycji. W projekcie budowlanym zatwierdzonym decyzją Starosty Jeleniogórskiego z [...] września 2004 r. tych miejsc postojowych zaprojektowano 14, zaś tylko z pokoi w rozbudowanej części budynku korzystać może jednocześnie 47 osób.
Naruszenie § 19 ust. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Z przepisu tego wynika, że wydzielone miejsca postojowe powinny znajdować się w odpowiedniej, zależnej od liczby tych miejsc, lecz nie mniejszej niż 3 m odległości od granicy działki zabudowanej. Tymczasem w projekcie budowlanym zatwierdzonym decyzją Starosty Jeleniogórskiego z [...] września 2004 r. miejsca te zostały zaprojektowane na granicy działki budowlanej.
Niespełnienie przez zatwierdzony decyzją Starosty Jeleniogórskiego z [...] września 2004 r. projekt zagospodarowania działki wszystkich wymogów określonych w art. 34 ust. 3 pkt 1 Prawa budowlanego, mianowicie pełnego układu komunikacyjnego, gdyż w projekcie tym nie wskazano sposobu dojazdu do miejsc parkingowych zlokalizowanych z tyłu rozbudowywanego budynku.
Brak możliwości, z uwagi na niewielkie rozmiary działki budowlanej w stosunku do rodzaju planowanej zabudowy, lokalizacji wystarczającej liczby miejsc postojowych dla samochodów na jej terenie i niezaprojektowanie w związku z tym garażu w budynku lub miejsc postojowych na sąsiedniej działce, do której inwestor posiadałby tytuł prawny.
Sprzeczność usytuowania schodów zewnętrznych i balkonów, które od strony działki skarżącej (nr 629) znajdują się w odległości 1,96 m zamiast co najmniej 2,7 m, z § 12 ust. 5 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.
Nieuzgodnienie projektu budowlanego z rzeczoznawcami do spraw bezpieczeństwa i higieny pracy oraz sanitarnohigienicznych.
Brak w projekcie budowlanym, wymaganych zgodnie z art. 20 ust. 4 Prawa budowlanego, oświadczeń projektanta oraz sprawdzającego projekt o sporządzeniu go zgodnie z obowiązującymi przepisami i zasadami wiedzy technicznej.
Niedołączenie do projektu budowlanego, wymaganej przez § 206 w zw. z § 204 ust. 5 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie ekspertyzy technicznej.
Nieocenienie wpływu projektowanej rozbudowy na rozbudowywany budynek, a także niewyjaśnienie czy na nieruchomościach sąsiednich znajdują się budynki, których bezpieczeństwo konstrukcyjne nie będzie naruszone. W tym zakresie w ocenie Wojewody projekt wymagał uzupełnienia lub przedstawienia stosownych wyjaśnień przez projektanta na podstawie art. 20 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego.
Podsumowując wskazane przez siebie uchybienia Wojewoda stwierdził, że projekt budowlany zatwierdzony decyzją Starosty Jeleniogórskiego z [...] września 2004 r. nie spełniał w opisanym zakresie wymagań co do zgodności z decyzją o warunkach zabudowy oraz przepisami rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, a także nie był kompletny. W tej sytuacji, w ocenie Wojewody, nie mógł zostać zatwierdzony, lecz organ administracji architektoniczno-budowlanej powinien był, na podstawie art. 35 ust. 3 Prawa budowlanego, nałożyć na inwestora obowiązek usunięcia nieprawidłowości. Zdaniem Wojewody wskazane uchybienia przepisom ustawy i rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie powodują, że spełniona została przesłanka określona w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.
Na skutek odwołania R. B. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z [...] maja 2009 r. uchylił decyzję Wojewody Dolnośląskiego z [...] grudnia 2008 r. i odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Starosty Jeleniogórskiego z [...] września 2004 r.
Zdaniem organu odwoławczego projekt budowlany zatwierdzony decyzją Starosty Jeleniogórskiego z [...] września 2004 r. jest zgodny z decyzją o warunkach zabudowy w zakresie liczby miejsc parkingowych. Wskazał, że w decyzji o warunkach zabudowy ogólnie zastrzeżono warunek zaprojektowania niezbędnej liczby miejsc postojowych, bez określania konkretnej ich liczby. W związku z tym brak podstaw, w ocenie organu odwoławczego, do jednoznacznego uznania, że zaprojektowana liczba miejsc postojowych jest niewystarczająca. Zaznaczono przy tym, że naruszenie prawa ma cechę rażącego jedynie wówczas, gdy jest oczywiste i jednoznaczne.
W ocenie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego lokalizacja miejsc postojowych nie jest sprzeczna z § 19 ust. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, gdyż miejsca postojowe usytuowane przy granicy z działką nr [...] istniały przed wydaniem decyzji Starosty Jeleniogórskiego z [...] września 2004 r., a więc nie są objęte tym pozwoleniem na budowę, zaś miejsca postojowe zaprojektowane w projekcie budowlanym zatwierdzonym tą decyzją usytuowane są przy granicy z działką nr [...], która nie jest działką budowlaną.
Odnośnie do naruszenia § 12 ust. 5 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie organ odwoławczy przyznał, iż naruszenie to miało miejsce, jednakże jedynie w odniesieniu do schodów zewnętrznych, i uznał, że nie wywołuje ono skutków społeczno-gospodarczych niemożliwych do zaakceptowania z punktu widzenia praworządności, w szczególności nie narusza praw osób trzecich i z tego powodu nie może być uznane za rażące.
W końcu brak niezbędnych uzgodnień projektu budowlanego Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego uznał za ewentualną podstawę wznowienia postępowania, a nie przesłankę stwierdzenia nieważności.
To wszystko mając na uwadze organ odwoławczy przyjął, że nie można twierdzić, aby decyzja Starosty Jeleniogórskiego z [...] września 2004 r. rażąco naruszała prawo lub też była nieważna z innych przyczyn.
Oddalając skargę Sąd pierwszej instancji zaznaczył, że w sprawie, dotyczącej stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej istotne są stan faktyczny i prawny istniejące w dniu wydania tej decyzji.
Dalej Sąd ten uznał, że planowana inwestycja jest zgodna z ustaleniami decyzji o warunkach zabudowy. Wyjaśnił, że w decyzji tej wskazano, że dla inwestycji, której dotyczy sprawa, należy zaprojektować niezbędną liczbę miejsc postojowych, lecz tej liczby konkretnie nie określono. W związku z tym zgodził się ze stanowiskiem organu, że przy takim zapisie brak jest podstaw do jednoznacznego uznania, że przewidziana w projekcie liczba miejsc parkingowych jest niewystarczająca i narusza w sposób rażący zapis decyzji o warunkach zabudowy oraz § 18 ust. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.
Zdaniem Sądu pierwszej instancji nie ma również podstaw do uznania, że lokalizacja miejsc postojowych narusza § 19 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, skoro miejsca usytuowane przy granicy z działką nr [...] już istniały, zaś nowoprojektowane miejsca znajdują się przy granicy z działką nr [...], która nie jest działką budowlaną.
Sąd ten podzielił też stanowisko Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, co do wagi naruszenia § 12 ust. 5 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, dodając, że z akt sprawy wynika, iż sąsiedztwo w tym zakresie odnosi się do działki nr [...], która wykazana jest w dokumentacji jako nieużytki nie mające charakteru działki budowlanej.
Odnośnie do kwestii niekompletności dokumentacji, zwłaszcza braku ekspertyzy technicznej stanu obiektu istniejącego i jego przydatności do użytkowania, a także uwzględnienia stanu podłoża gruntowego Sąd pierwszej instancji stwierdził, że mogłoby to mieć znaczenie i odnosić się do istniejącego budynku inwestora w związku z rozbudowywaną jego częścią, nie zaś do obiektu na działce skarżącej.
W konsekwencji Sąd pierwszej instancji za trafny uznał pogląd Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, że decyzja Starosty Jeleniogórskiego z dnia [...] września 2004 r. nie ma kwalifikowanych wad z art. 156 § 1 k.p.a., w związku z czym skargę skarżącej na podstawie art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oddalił.
W skardze kasacyjnej skarżąca przytoczyła obie podstawy wymienione w art. 174 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
W ramach zarzutu naruszenia prawa materialnego zarzuciła:
- naruszenie art. 35 ust. 4 w zw. z art. 34 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego oraz § 206 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (w oryginale powołano § 206 ust. 5 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, co NSA uznaje za oczywistą omyłkę), przez błędną wykładnię i niezastosowanie tych przepisów, mimo że w sprawie było oczywiste, iż wniosek inwestora o udzielenie pozwolenia na budowę był niekompletny,
- naruszenie § 12 ust. 5 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, polegające na zakwestionowaniu powszechnej mocy obowiązującej tego przepisu, w szczególności zaś uznanie, że nieprzestrzeganie przez inwestora wymaganych odległości budynku od granicy działki sąsiedniej nie ma wpływu na interesy właścicieli takiej działki,
- naruszenie § 18 ust. 2 i § 19 ust. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie tych przepisów, polegające na uznaniu, że inwestor jest zwolniony z obowiązku nieprzestrzegania tychże przepisów w razie stwierdzenia w decyzji o warunkach zabudowy obowiązku zaprojektowania niezbędnej liczby miejsc parkingowych,
- naruszenie § 206 w zw. z § 204 ust. 5 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie tych przepisów, polegające na uznaniu, że odnoszą się one jedynie do budynków stojących na działce inwestora, a nie budynków na działce sąsiedniej.
Z kolei przytaczając podstawę dotyczącą naruszenia przepisów postępowania skarżąca zarzuciła naruszenie art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez całkowite pominięcie w rozstrzygnięciu części zarzutów, błędną ocenę zgromadzonego materiału dowodowego i błędne ustalenia faktyczne, a w konsekwencji odmowę uznania, iż pozwolenie na budowę wydane zostało w warunkach rażącego naruszenia prawa.
W oparciu o tak przytoczone podstawy skargi kasacyjnej wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadniając skargę kasacyjną podniesiono, że Sąd pierwszej instancji nie rozpoznał zarzutu, dotyczącego niekompletności wniosku inwestora o udzielenie pozwolenia na budowę i tym samym dopuścił się naruszenia przepisów postępowania poprzez nierozpoznanie skargi co do istoty. Dalej wywiedziono, że Sąd pierwszej instancji nie dostrzegł, iż rażąco naruszono art. 34 ust. 3 pkt 1 Prawa budowlanego, gdyż projekt budowlany nie zawiera pełnego układu komunikacyjnego oraz § 19 ust. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, gdyż niewielkie rozmiary działki, na której ma być zrealizowana inwestycja, w stosunku do rodzaju tej inwestycji uniemożliwiają lokalizację wystarczającej liczby miejsc postojowych.
W odniesieniu do twierdzeń dotyczących naruszenia § 206 w zw. z § 204 ust. 5 (w oryginale oczywisty błąd i powołanie § 206 ust. 5) rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie stwierdzono, że przewidziana w tym przepisie ekspertyza powinna być szersza od przedstawionej w zatwierdzonym decyzją Starosty Jeleniogórskiego z [...] września 2004 r. projekcie budowlanym. Zakwestionowano też pogląd Sądu pierwszej instancji, że wskazane przepisy nie dotyczą sytuacji, w której chodzi o ocenę stanu technicznego obiektu na działce sąsiedniej.
Uzasadniając zarzuty związane z naruszeniem § 18 ust. 2 i § 19 ust. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie podniesiono, że Sąd pierwszej instancji błędnie uznał, iż inwestor tych przepisów nie musiał stosować, gdyż w decyzji o warunkach zabudowy zastrzeżono warunek zaprojektowania niezbędnej liczby miejsc parkingowych. Dalej w tym zakresie wywiedziono, że Sąd pierwszej instancji nie rozpoznał zarzutu skarżącej, która podnosiła, że wbrew twierdzeniu Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego miejsca parkingowe były objęte projektem budowlanym. Wynikać to ma, jak podniesiono, z załączonych do akt sądowych zdjęć, na których ma być widoczne, że w miejscu miejsc parkingowych projektowanych przy granicy z działką skarżącej istniał niezagospodarowany teren zielony z elementami małej architektury ogrodowej. Podniesiono, że to błędne stwierdzenie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego stanowiło jedną z przesłanek wydania przez organ administracji wadliwej decyzji, zaś skarżąca była w stanie je obalić posługując się odpowiednimi dowodami, zatem nierozpoznanie zarzutów skargi w tym zakresie rażąco narusza prawo.
W zakresie naruszenia § 12 ust. 5 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie podniesiono, że skoro naruszono ten przepis, to jest oczywiste, iż naruszono interes prawny skarżącej, przy czym zwrócono uwagę, że jest to interes prawny związany z prawem własności nieruchomości.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną uczestnik postępowania R. B. , zastępowany przez radcę prawnego, wniósł o jej oddalenie i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.
Rozpoznając skargę kasacyjną Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. W niniejszej sprawie podstawy nieważności wskazane w art. 183 § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie zachodzą, zaś granice skargi kasacyjnej zostały wyznaczone przez jej wnioski (uchylenie zaskarżonego wyroku) i podstawy (wskazane w skardze kasacyjnej naruszenia prawa materialnego oraz przepisów postępowania).
Rozpoznając zatem skargę kasacyjną w tak określonych granicach, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że nie jest ona zasadna.
Przede wszystkim stwierdzić należy, że Sąd pierwszej instancji trafnie wskazał, iż w sprawie, dotyczącej stwierdzenia nieważności decyzji istotne są stan faktyczny i prawny, które istniały w chwili wydawania decyzji, której nieważność ma być stwierdzona. W rozpoznawanej sprawie, w której nie ma wątpliwości co do obowiązującego w dniu wydania decyzji Starosty Jeleniogórskiego z 9 września 2004 r. stanu prawnego, istotne są jedynie okoliczności faktyczne, w oparciu o które ten organ podejmował decyzję o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu R. B. pozwolenia na budowę. W sprawie dotyczącej zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę stan faktyczny potrzebny organowi do wydania decyzji w większości znajduje się w przedstawionym do zatwierdzenia projekcie budowlanym. W tym kontekście zatem podlegały ocenie zarzuty dotyczące nieważności decyzji Starosty Jeleniogórskiego z [...] września 2004 r., a obecnie w tym kontekście podlega ocenie skarga kasacyjna skarżącej.
Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, że zarzut naruszenia art. 35 ust. 4 ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. nr 243 z 2010 r., poz. 1623 ze zm.) w zw. z § 206 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. nr 75, poz. 690 ze zm.), polegającego na tym, że zatwierdzono niekompletny, bowiem pozbawiony ekspertyzy technicznej, o której mowa w ostatnio powołanym przepisie, projekt budowlany jest niezasadny przede wszystkim dlatego, że nawet w skardze kasacyjnej przyznaje się, że analiza wymagana tym przepisem została do projektu dołączona, lecz nie była ona właściwa. Według autora skargi kasacyjnej winna ona być "szersza od przedstawionej w projekcie budowlanym".
Oceniając ten zarzut odnieść się trzeba także do zarzutu naruszenie § 206 w zw. z § 204 ust. 5 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie tych przepisów, polegające na uznaniu, że odnoszą się one jedynie do budynków stojących na działce inwestora, a nie budynków na działce sąsiedniej. Zgodzić się należy z twierdzeniem zawartym w skardze kasacyjnej, że wykładnia tych przepisów przyjęta przez Sąd pierwszej instancji nie była prawidłowa. Zgodnie z § 204 ust. 5 powołanego rozporządzenia wzniesienie budynku w bezpośrednim sąsiedztwie obiektu budowlanego nie może powodować zagrożeń dla bezpieczeństwa użytkowników tego obiektu lub obniżenia jego przydatności do użytkowania, zaś według § 206 ust. 1 tego rozporządzenia w przypadku, o którym mowa w § 204 ust. 5, budowa powinna być poprzedzona ekspertyzą techniczną stanu obiektu istniejącego, stwierdzającego jego stan bezpieczeństwa i przydatności do użytkowania, uwzględniającą oddziaływanie wywołane wzniesieniem nowego budynku. Z kolei w myśl § 206 ust. 2 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie ekspertyza techniczna stanu konstrukcji i elementów budynku, z uwzględnieniem stanu podłoża gruntowego jest także wymagana w razie rozbudowy, nadbudowy, przebudowy oraz zmiany przeznaczenia budynku. Nie można więc stwierdzić, jak uczynił to Sąd pierwszej instancji, że ekspertyza mogła dotyczyć tylko rozbudowywanego budynku inwestora. Mogła ona być wymagana także w odniesieniu do istniejącego w bezpośrednim sąsiedztwie budynku. W rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie nie wyjaśniono co należy rozumieć przez "bezpośrednie sąsiedztwo". Jednakże skoro § 206 ust. 2 tego rozporządzenia dotyczy także rozbudowy, to wykluczyć należy rozumienie tego zwrotu w ten sposób, że chodzi jedynie o budynki, które stykają się. Pojęcie to należy rozumieć szerzej, a więc także w ten sposób, że chodzi o budynek na działce budowlanej w bezpośrednim sąsiedztwie.
Ten błąd Sądu pierwszej instancji nie ma jednakże istotnego znaczenia dla rozstrzygnięcia, gdyż poza tym, co już powiedziano (w skardze kasacyjnej nie zarzuca się całkowitego braku ekspertyzy, lecz jej nieodpowiedniość), zauważyć należy, iż w orzecznictwie NSA przyjmuje się (tak w wyroku z 20 lutego 2008 r., II OSK 1230/07), że skoro § 206 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, został zamieszczony w dziale V, który odnosi się do bezpieczeństwa konstrukcji w fazie projektowania i wykonywania budynków, to wykonanie ekspertyzy w tym zakresie może być konieczne także po wydaniu pozwolenia na budowę i przed rozpoczęciem budowy, jak i w toku budowy w celu zapobieżenia zagrożeniom dla bezpieczeństwa budynków istniejących. Zatem o ile istnieją ku temu podstawy faktyczne (możliwość zagrożenia dla bezpieczeństwa użytkowników lub obniżenia przydatności do użytkowania budynku skarżącej) taka ekspertyza może być jeszcze wykonana.
W związku z tym trafnie Sąd pierwszej instancji przyjął, że powoływanych przepisów nie naruszono w sposób rażący, gdyż ani nie naruszono ich w sposób oczywisty, ani też ewentualne uchybienia nie doprowadzą do skutków, których nie da się naprawić w inny sposób, jak przez stwierdzenie nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę.
Omawiany zarzut niewłaściwej oceny zupełności projektu budowlanego w skardze kasacyjnej połączono także z zarzutem naruszenia art. 34 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego, polegającego na tym, że zatwierdzono projekt budowlany, którego projekt zagospodarowania działki nie zawierał pełnego układu komunikacyjnego, przy czym jak wynika z okoliczności sprawy dotyczy to braku wskazania w tym projekcie sposobu dostępu z drogi publicznej do miejsc parkingowych usytuowanych z tyłu projektowanego budynku.
Sąd pierwszej instancji do tej kwestii istotnie się nie odniósł. Także w projekcie zagospodarowania działki rzeczywiście nie wskazano w jaki sposób do tych miejsc postojowych będzie można dojechać. Z projektu tego wynika, że dojazd od strony ul. [...] nie będzie możliwy. Jednakże te uchybienia nie mają wpływu na wynik sprawy, gdyż uczestnik postępowania w odwołaniu od decyzji Wojewody Dolnośląskiego z [...] grudnia 2008 r. wskazał, że te miejsca parkingowe są umiejscowione przy granicy z działką drogową. Fakt ten potwierdzają zaś mapy z ewidencji gruntów znajdujące się w projekcie budowlanym, z których istotnie wynika, że z tytułu działki, na której uczestnik postępowania realizuje inwestycję, przebiega droga. Zatem, Starosta Jeleniogórski, wydając decyzję o pozwoleniu na budowę z [...] września 2004 r. miał podstawy, aby uznać, że także do tych miejsc postojowych jest zapewniony dojazd. Nie można więc przyjąć, że nieprecyzyjny projekt zagospodarowania działki stanowi o uznaniu, iż w sprawie wydania pozwolenia na budowę na podstawie tego projektu rażąco naruszono prawo, w szczególności art. 34 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego w zakresie, w którym mówi o tym, aby projekt zagospodarowania działki obejmował układ komunikacyjny.
Odnośnie do zarzutu naruszenia § 12 ust. 5 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie zgodzić się należy z argumentem Sądu pierwszej instancji, który wskazuje na zakres uciążliwości, w odniesieniu do wykonywania prawa własności działki sąsiedniej. Sąd ten przyjął bowiem, że niezgodnie z prawem usytuowane schody znajdują się w tej części działki, która graniczy z działką skarżącej, która nie ma charakteru budowlanego. Takie usytuowanie tych schodów wynikało z planu zagospodarowania działki, na podstawie którego Starosta Jeleniogórski wydał decyzję o pozwoleniu na budowę. NSA zdaje sobie sprawę, że skarżąca podważa wiarygodność mapy, będącej podstawą sporządzenia tego projektu, jednakże podkreśla to co zostało wskazane na wstępie. W sprawie dotyczącej stwierdzenia nieważności decyzji istotne są fakty, na których mógł się oprzeć organ wydający decyzję, której nieważność miałaby być stwierdzona. Jeżeli zaś te fakty okazałyby się niezgodne z rzeczywistym stanem rzeczy, to można domagać się nie stwierdzenia nieważności decyzji, lecz wznowienia postępowania. Jak wynika z akt administracyjnych na skutek podania skarżącej toczyło się postępowanie w sprawie wznowienia postępowania zakończonego decyzją Starosty Jeleniogórskiego z [...] września 2004 r. oparte na podstawie opisanej w art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a., a więc sytuacji, w której dowody, na podstawie których ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe.
Oceniając przywołany zarzut należy też zwrócić uwagę na skutki stwierdzonego naruszenia prawa. W związku z tym należy zauważyć, że według obecnego brzmienia § 12 ust. 5 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie odległość od granicy z sąsiednią działką budowlaną nie może być mniejsza niż 1,5 m m.in. do takich części budynku jak schody zewnętrzne. Ta okoliczność też przemawia za tym, że naruszenie powołanego przepisu w brzmieniu obowiązującym w chwili wydania decyzji Starosty Jeleniogórskiego nie było rażące. Gdyby bowiem stwierdzono nieważność pozwolenia na budowę z tego powodu, to i tak w tak zwanym postępowaniu naprawczym, prowadzonym na podstawie art. 51 Prawa budowlanego, dążono by do doprowadzenia obiektu budowlanego do stanu zgodnego z prawem w chwili wydawania decyzji na podstawie ostatnio powołanego przepisu.
Zatem, również w tym zakresie należy podzielić stanowisko Sądu pierwszej instancji.
Jeżeli chodzi o zarzut naruszenia § 18 ust. 2 i § 19 ust. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, to ponownie należy podnieść, że w sprawie o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej istotne są okoliczności, w których organ administracji wydawał tę decyzję. W związku z tym wskazać należy, że w projekcie budowlanym miejsca parkingowe od ul. [...] określane były jako istniejące (np. w opisie projektu, dotyczącym układu komunikacyjnego i parkingu). W związku z tym, nie były one objęte pozwoleniem na budowę z [...] września 2004 r. Z kolei miejsca postojowe usytuowane z tyłu budynku graniczą według projektu, jak już wskazano, z działką drogową. Nie sposób zatem mówić o rażącym naruszeniu § 19 ust. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.
Nie sposób też mówić o rażącym naruszeniu § 18 ust. 2 powołanego rozporządzenia oraz przepisów zobowiązujących organ administracji architektoniczno-budowlanej, wydający decyzję o pozwoleniu na budowę, do przestrzegania ustaleń określonych w decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu skoro w decyzji o warunkach zabudowy, będącej podstawą decyzji Starosty Jeleniogórskiego z [...] września 2004 r., nie określono konkretnej liczby miejsc, używając zamiast tego pojęć niedookreślonych.
Także więc w tym zakresie stanowisko Sądu pierwszej instancji jest prawidłowe.
Z tych wszystkich względów NSA uznał, że skarga kasacyjna jest pozbawiona usprawiedliwionych podstaw i z tego powodu na podstawie art. 184 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, oddalił ją.
Sąd nie uwzględnił wniosku biorącego udział w rozprawie przed NSA pełnomocnika uczestnika postępowania R. B. o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, gdyż art. 204 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, regulujący zwrot kosztów postępowania kasacyjnego w razie oddalenia skargi kasacyjnej, nie przewiduje możliwości zasądzenia kosztów tego postępowania poniesionych przez uczestnika postępowania. Przewiduje jedynie zwrot kosztów postępowania kasacyjnego poniesionych przez organ i skarżącego.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło