II FSK 1150/10

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2011-12-14

Skład orzekający: Stefan Babiarz, Aleksandra Wrzesińska-Nowacka, Beata Cieloch

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ podatkowy, wydając indywidualną interpretację przepisów prawa podatkowego, prawidłowo uzasadnił swoje stanowisko, jeśli nie przeprowadził analizy wszystkich przepisów mających zastosowanie w sprawie i nie odniósł się do argumentów wnioskodawcy w sposób wyczerpujący?
Ratio decidendi
Organ podatkowy, wydając indywidualną interpretację przepisów prawa podatkowego, ma obowiązek nie tylko przytoczyć odpowiednie przepisy, ale także przedstawić ich analizę i uzasadnienie prawne oceny stanowiska wnioskodawcy, odnosząc się do przedstawionego stanu faktycznego i argumentów strony. Samo przytoczenie przepisów bez ich analizy i zastosowania do konkretnej sytuacji nie stanowi wystarczającego uzasadnienia prawnego, co narusza przepisy Ordynacji podatkowej dotyczące treści interpretacji i zasady zaufania do organów podatkowych.
Stan faktyczny
Wnioskodawca zwrócił się o interpretację podatkową dotyczącą opodatkowania sprzedaży udziałów we współwłasności nieruchomości zabudowanej budynkiem mieszkalnym, która była częściowo wynajmowana w ramach działalności gospodarczej. Wnioskodawca uważał, że sprzedaż powinna być opodatkowana według zasad sprzedaży nieruchomości niezwiązanych z działalnością gospodarczą, ponieważ nieruchomość nie była ujęta w ewidencji środków trwałych. Organ podatkowy uznał stanowisko wnioskodawcy za nieprawidłowe, dokonując podziału nieruchomości na część związaną z działalnością gospodarczą i część niezwiązaną, co doprowadziło do odmiennego kwalifikowania przychodu ze sprzedaży. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił interpretację, uznając jej uzasadnienie za niepełne. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną organu.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną Dyrektora Izby Skarbowej w K. działającego w imieniu Ministra Finansów.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Stefan Babiarz, Sędziowie: NSA Aleksandra Wrzesińska-Nowacka, del. WSA Beata Cieloch (sprawozdawca), Protokolant Szymon Mackiewicz, po rozpoznaniu w dniu 14 grudnia 2011 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej Dyrektora Izby Skarbowej w K. działającego w imieniu Ministra Finansów od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 25 stycznia 2010 r. sygn. akt I SA/Gl 513/09 w sprawie ze skargi R. W. na interpretację Dyrektora Izby Skarbowej w K. działającego w imieniu Ministra Finansów z dnia 4 marca 2009 r. nr [...] w przedmiocie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w K. działającego w imieniu Ministra Finansów na rzecz R. W. kwotę 180 (sto osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. I.1. Zaskarżonym wyrokiem z dnia 25 stycznia 2010r. sygn. akt I SA/Gl 513/09, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uchylił indywidualną interpretację Dyrektora Izby Skarbowej w K. działającego z upoważnienia Ministra Finansów z dnia 4 marca 2009r. nr [...] i zasądził od organu na rzecz skarżącego kwotę 457 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania. I.2. Sąd przedstawił następujący stan faktyczny: Wnioskiem z dnia 1 grudnia 2008 r. (data wpływu – 8 grudnia 2008 r.) R. W. zwrócił się o udzielenie pisemnej interpretacji prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie skutków podatkowych sprzedaży udziałów w nieruchomości. We wniosku przedstawił stan faktyczny, z którego wynikało, że zamierza sprzedać udział we współwłasności nieruchomości składającej się z dwóch, geodezyjnie wyodrębnionych działek, zabudowanej budynkiem mieszkalnym, posadowionym na jednej z tych działek. Ponadto wskazał, że nieruchomość ta – z wyłączeniem budynku mieszkalnego - była wynajmowana w ramach prowadzonej przez skarżącego działalności gospodarczej - do końca czerwca 2007 r. Jednakże nie została ujęta w ewidencji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych. Udział w przedmiotowej nieruchomości, wyrażony ułamkiem [...], został nabyty przez skarżącego w wyniku czynności i zdarzeń prawnych mających miejsce od 1991 r. do 9 maja 2003 r. W związku z powyższym zainteresowany zadał pytanie, czy do przychodu uzyskanego ze sprzedaży udziałów w przedmiotowej nieruchomości stosować się będzie zasady określone dla przychodów, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 26 lipca 1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych(Dz.U. nr 14,z 2000r.,poz.176 ze zm.-dalej w skrócie u.p.d.o.f.), czy zasady określone dla przychodów, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a) tej ustawy w brzmieniu obowiązującym przed 1 stycznia 2007 r.? Przedstawiając swoje stanowisko wnioskodawca wskazał, że w jego ocenie do przychodu uzyskanego ze sprzedaży udziałów w przedmiotowej nieruchomości stosować się będzie zasady określone dla przychodów, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a) u.p.d.o.f. w brzmieniu obowiązującym przed 1 stycznia 2007 r. Uzasadniając powyższe stanowisko wnioskodawca wskazał, że sprzedaż udziałów nie nastąpi w wykonaniu działalności gospodarczej, gdyż udziały te nie stanowiły nigdy składników majątku przedsiębiorstwa wnioskodawcy, o których mowa w art. 14 ust. 2 pkt 1 ww. ustawy. Okoliczność, że przedmiotowa nieruchomość była przez wnioskodawcę wynajmowana w ramach działalności gospodarczej nie może kwalifikować tej nieruchomości, czy też udziałów w tej nieruchomości jako składników majątku przedsiębiorstwa. Wymieniona nieruchomość nigdy nie była ujęta przez wnioskodawcę w ewidencji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych. Budynek będący częścią składową nieruchomości nigdy nie był amortyzowany. Wnioskodawca podniósł, że w jego ocenie, nie jest spełniony podstawowy warunek, o którym mowa w art. 14 ust. 2 pkt 1u.p.d.o.f. w związku z tym nie będzie miał zastosowania przepis art. 10 ust. 2 pkt 3 w/w. ustawy. I.3.Indywidualną interpretacją z dnia 4 marca 2009 r. Nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej w K. działając z upoważnienia Ministra Finansów, wydaną na podstawie art. 14 b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacji podatkowej (t.j. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.- dalej w skrócie O.p. oraz § 5 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112 poz. 770 ze zm.) stwierdził, że stanowisko wnioskodawcy jest nieprawidłowe. W uzasadnieniu wskazał, że ustawą z dnia 16 listopada 2006 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2006 r. Nr 217 poz. 1588) zmieniono zasady opodatkowania przychodów z odpłatnego zbycia nieruchomości i praw określonych w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a) - c) ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Przy czym, zgodnie z art. 7 ust. 1 ww. ustawy zmieniającej, do przychodu (dochodu) z odpłatnego zbycia nieruchomości i praw określonych w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a) - c) ustawy wymienionej w art. 1 (ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych), nabytych lub wybudowanych (oddanych do użytkowania) do dnia 31 grudnia 2006 r., stosuje się zasady określone w ustawie wymienionej w art. 1, w brzmieniu obowiązującym przed dniem 1 stycznia 2007 r. Organ podatkowy podniósł, że odpłatne zbycie nieruchomości w świetle przepisów w/w ustawy może stanowić źródło przychodu, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 lub w art. 10 ust. 1 pkt 3 w związku z art. 14 ww. ustawy. Ponadto organ podatkowy podniósł, że na podstawie art. 10 ust. 2 pkt 3 ww. ustawy - przepisów ust. 1 pkt 8 nie stosuje się do odpłatnego zbycia składników majątku, o których mowa w art. 14 ust. 2 pkt 1, z zastrzeżeniem ust. 3, nawet jeżeli przed zbyciem zostały wycofane z działalności gospodarczej, a między pierwszym dniem miesiąca następującego po miesiącu, w którym składniki majątku zostały wycofane z działalności i dniem ich odpłatnego zbycia, nie upłynęło 6 lat. Jednak zgodnie z art. 10 ust. 3 wymienionej ustawy, przepisy ust. 1 pkt 8 mają zastosowanie do odpłatnego zbycia wykorzystywanych na potrzeby związane z działalnością gospodarczą oraz przy prowadzeniu działów specjalnych produkcji rolnej: budynku mieszkalnego, jego części lub udziału w takim budynku, lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość lub udziału w takim lokalu, gruntu lub udziału w gruncie albo prawa użytkowania wieczystego gruntu lub udziału w takim prawie, związanych z tym budynkiem lub lokalem, spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego lub udziału w takim prawie oraz prawa do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej lub udziału w takim prawie. Organ podatkowy wskazał, że z powyższego wynika, iż po to, aby przychód uzyskany ze sprzedaży nieruchomości mógł zostać zaliczony do źródła przychodów, określonego przepisem art. 10 ust. 1 pkt 8 u.p.d.o.f, spełnione powinny zostać co najmniej dwie podstawowe przesłanki: - nieruchomość nie może być przedmiotem odpłatnego zbycia w wykonywaniu działalności gospodarczej; - nieruchomość nie może być nieruchomością niemieszkalną wykorzystywaną w tej działalności. Podniósł, że odrębnym źródłem przychodów jest - wskazana w art. 10 ust. 1 pkt 3 ww. ustawy -pozarolnicza działalność gospodarcza. Dodał, że w świetle art. 14 ust. 1 ww. ustawy, za przychód z działalności, o której mowa w art. 10 ust. 1 pkt 3, uważa się kwoty należne, choćby nie zostały faktycznie otrzymane, po wyłączeniu wartości zwróconych towarów, udzielonych bonifikat i skont. Natomiast Przepis art. 14 ust. 2 pkt 1 powyższej ustawy stanowi, iż przychodem z działalności gospodarczej są również przychody z odpłatnego zbycia wykorzystywanych na potrzeby związane z działalnością gospodarczą oraz przy prowadzeniu działów specjalnych produkcji rolnej składników majątku będących: - a) środkami trwałymi; -b) składnikami majątku, o których mowa w art. 22d ust. 1, z wyłączeniem składników, których wartość początkowa ustalona zgodnie z art. 22g nie przekracza 1.500 zł.; - c) wartościami niematerialnymi i prawnymi; - ujętych w ewidencji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych, w tym także przychody z odpłatnego zbycia składników majątku wymienionych w lit. b), spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu użytkowego lub udziału w takim prawie nieujętych w ewidencji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych, z zastrzeżeniem ust. 2c; przy określaniu wysokości przychodów przepisy ust. 1 i art. 19 stosuje się odpowiednio. Organ podatkowy wskazał, że zgodnie z art. 14 ust. 2c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych do przychodów, o których mowa w ust. 2 pkt 1, nie zalicza się przychodów z odpłatnego zbycia wykorzystywanych na potrzeby związane z działalnością gospodarczą oraz przy prowadzeniu działów specjalnych produkcji rolnej: budynku mieszkalnego, jego części lub udziału w takim budynku, lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość lub udziału w takim lokalu, gruntu lub udziału w gruncie albo prawa użytkowania wieczystego gruntu lub udziału w takim prawie, związanych z tym budynkiem lub lokalem, spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego lub udziału w takim prawie oraz prawa do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej lub udziału w takim prawie. Następnie organ podatkowy stwierdził, że z treści przytoczonych przepisów wynika, że przychodami z działalności gospodarczej są zarówno przychody z odpłatnego zbycia wykorzystywanych na potrzeby związane z działalnością gospodarczą składników majątku używanych aktualnie w działalności, jak i przychody uzyskane ze sprzedaży tych składników majątku, które zostały z działalności gospodarczej z różnych względów wycofane, w tym z powodu jej likwidacji. Jeżeli jednak między pierwszym dniem miesiąca następującego po miesiącu, w którym składniki majątku zostały wycofane z działalności i dniem ich odpłatnego zbycia upłynęło 6 lat, to przychód ze sprzedaży tych składników majątku nie stanowi przychodu z działalności gospodarczej. Organ wskazał, że powołane przepisy ustawy podatkowej nie regulują wprost zasad opodatkowania przychodu ze sprzedaży składników majątku nie spełniających kryteriów wymienionych w art. 14 ust. 2 pkt 1 ww. ustawy. Dlatego dokonując wykładni przepisów ustawy podatkowej w tym zakresie należy mieć na względzie, iż zasadą jest, że przychód z działalności gospodarczej stanowi każda kwota należna podatnikowi prowadzącemu działalność gospodarczą. Przepis art. 14 tej ustawy nie wymienia szczegółowo wszystkich przychodów z tego źródła, zaś w art. 14 ust. 2 pkt 1 cytowanej ustawy wymienione zostały tylko niektóre rodzaje przychodów zaliczanych do przychodów z działalności gospodarczej. Z tego względu, sprzedaż każdego innego składnika, wykorzystywanego w działalności gospodarczej, stanowi przychód z tytułu działalności gospodarczej na podstawie ogólnej zasady wyrażonej w art. 14 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (z wyjątkiem nieruchomości mieszkalnych). Organ podniósł, że z opisanego we wniosku zdarzenia przyszłego wynika, iż przedmiotem planowanego zbycia mają być przysługujące wnioskodawcy udziały w nieruchomości gruntowej, wynajmowanej w ramach prowadzonej przez niego pozarolniczej działalności gospodarczej, na której znajduje się wskazany we wniosku budynek mieszkalny, nie będący przedmiotem wynajmu. Mając powyższe na względzie stwierdzono, iż w przedmiotowej sprawie, przychód ze sprzedaży tej części przysługującej wnioskodawcy nieruchomości, która wynajmowana była w ramach prowadzonej przez niego działalności gospodarczej stanowić będzie, na podstawie art. 14 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, przychód z tej działalności. Pomimo bowiem tego, że część nieruchomości gruntowej związana była z budynkiem mieszkalnym, fakt jej wynajmowania - jako odrębnego składnika majątku - w ramach prowadzonej przez wnioskodawcę pozarolniczej działalności gospodarczej, spowodował, iż grunt ten utracił cechy składnika majątku, o którym mowa w cytowanym wyżej art. 10 ust. 3 oraz art. 14 ust. 2c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Organ podatkowy wskazał, że sprzedaż pozostałej, przysługującej wnioskodawcy części nieruchomości będzie skutkować powstaniem przychodu, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a) ww. ustawy, o tyle, o ile sprzedaż ta nastąpi przed upływem pięciu lat licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie tej części nieruchomości. I.4. W wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa R. W. wskazał, że w przedstawionym stanie faktycznym nie została spełniona żadna z przesłanek zakwalifikowania przychodu ze sprzedaży nieruchomości jako przychodu z pozarolniczej działalności gospodarczej. Wobec tego sprzedaż nieruchomości należy zakwalifikować do źródła, którym jest odpłatne zbycie nieruchomości lub jej części oraz udziału w nieruchomości. Dodał, że w niniejszej sprawie zastosowanie będzie miał art. 10 ust. 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Podniósł, że nie sposób zgodzić się z poglądem organu podatkowego , że pomimo, iż nieruchomość gruntowa była związana z budynkiem mieszkalnym, to fakt wynajmowania części gruntu w ramach prowadzonej przez wnioskodawcę pozarolniczej działalności gospodarczej - jako odrębnego składnika majątku - spowodował, iż grunt ten utracił cechy składnika majątku, o którym mowa w powołanym wcześniej art. 10 ust. 3u.p.d.o.f I.5. W odpowiedzi na powyższe wezwanie organ podatkowy stwierdził, że z treści złożonego wniosku wynika, iż przedmiot zbycia wykorzystywany był w ramach prowadzonej przez wnioskodawcę działalności gospodarczej (wynajmowany był w ramach tej działalności), wobec tego wystąpiły przesłanki wykluczenia uzyskanego przychodu ze źródła wskazanego w art. 10 ust. 1 pkt 8 ww. ustawy. Przychód ten należało zaliczyć do źródła określonego w art. 10 ust. 1 pkt 3 ww. ustawy, jakim jest pozarolnicza działalność gospodarcza. I.6. W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach R. W. wniósł o jej uchylenie i zasądzenie kosztów postępowania sądowego. Zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 10 ust. 1 pkt 8, ust. 2 pkt 3 i ust. 3 oraz art. 14 ust. 1 i art. 14 ust. 2 pkt 1u.p.d.o.f. W uzasadnieniu skargi wskazał, że nie została spełniona żadna z przesłanek pozwalająca na uznanie, że sprzedaż nieruchomości należy zakwalifikować do źródła z pozarolniczej działalności gospodarczej. Podniósł, że inne podejście doprowadziłoby do sytuacji, w której użycie przez przedsiębiorcę, choćby jednorazowo, jakiejkolwiek rzeczy w działalności gospodarczej skutkowałoby przy jej sprzedaży opodatkowaniem na zasadach obowiązujących w działalności gospodarczej. Jednak najistotniejsze w sprawie, zdaniem skarżącego, było to, że nieruchomość jest zabudowana budynkiem mieszkalnym i winna być traktowana jako całość pomimo jej geodezyjnego podziału na dwie działki objęte jedną księgą wieczystą. I.7. W odpowiedzi na skargę organ podatkowy wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasowe stanowisko. I.8. Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał skargę za zasadną z uwagi na naruszenie przez organ podatkowy przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy. W szczególności Sąd podkreślił , że organ ograniczył się do zacytowania treści przepisów, pomijając ich analizę, a zwłaszcza nie określił stosunku art. 10 ust. 3u.p.d.o.f w zw. z art. 10 ust. 2 pkt 3 tej ustawy do wyłączenia uregulowania zawartego w art. 14 ust. 2 pkt 1 tej ustawy. W ocenie Sądu poza przytoczeniem przepisów, w podsumowaniu organ podatkowy wskazał, że przepisy ustawy podatkowej nie regulują wprost zasad opodatkowania przychodu ze sprzedaży składników majątku nie spełniających kryteriów wymienionych w art. 14 ust. 2 pkt 1 tej ustawy. W konsekwencji uznał, że dokonując wykładni przepisów ustawy w tym zakresie należy mieć na względzie, iż zasadą jest, że przychód z działalności gospodarczej stanowi każda kwota należna podatnikowi prowadzącemu działalność gospodarczą. Podniósł, że przepis art. 14 ustawy podatkowej nie wymienia szczegółowo wszystkich przychodów z tego źródła, zaś w art. 14 ust. 2 pkt 1 cytowanej ustawy wymienione zostały tylko niektóre rodzaje przychodów zaliczanych do przychodów z działalności gospodarczej. W związku z tym organ podatkowy wyraził pogląd, że z tego powodu, sprzedaż każdego innego składnika, wykorzystywanego w działalności gospodarczej, stanowi przychód z tytułu działalności gospodarczej na podstawie ogólnej zasady wyrażonej w art. 14 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (z wyjątkiem nieruchomości mieszkalnych).Dalej Sąd stwierdził , że w zaskarżonej interpretacji organ podatkowy – z jednej strony stwierdził, iż przychód ze sprzedaży udziału skarżącego w przedmiotowej nieruchomości nie spełnia kryteriów wymienionych w art. 14 ust. 2 pkt 1 ustawy podatkowej. Jednocześnie pomimo tego stwierdzenia nie przeprowadził analizy cytowanego również w interpretacji przepisu art. 10 ust. 2 pkt 3 tej ustawy, który zawiera wyłączenie stosowania art. 10 ust. 1 pkt 8 - tylko w stosunku do odpłatnego zbycia składników majątku, o których mowa w art. 14 ust. 2 pkt 1 ustawy podatkowej. Zdaniem Sądu , organ nie wskazał, z jakich powodów do przychodu ze zbycia udziału w przedmiotowej nieruchomości - pomimo, że w jego ocenie przychód ten nie spełnia kryteriów wymienionych w art. 14 ust. 2 pkt 1 – nie ma zastosowania art. 10 ust. 1 pkt 8 u.p.d.o.f. W ocenie Sądu to szczególnie istotne pominięcie, gdyż na podstawie wymienionego przez organ przepisu art. 10 ust. 2 pkt 3 ustawy podatkowej, z zakresu zastosowania art. 10 ust. 1 pkt 8 tej ustawy, zostało wyłączone tylko odpłatne zbycie składników majątku, o których mowa w art. 14 ust. 2 pkt 1 ustawy podatkowej (i to jeszcze z zastrzeżeniem wynikającym z art. 10 ust. 3 tej ustawy). Sąd uznał, że jeśli zatem organ podatkowy stwierdził, że przychód ze sprzedaży udziału skarżącego w przedmiotowej nieruchomości nie spełnia kryteriów wymienionych w wyłączeniu zawartym w art. 14 ust. 2 pkt 1 ustawy podatkowej, to miał obowiązek szczególnie wnikliwie uzasadnić, z jakich powodów nie nastąpił powrót do zasady z art. 10 ust. 1 pkt 8 w/w ustawy. Następnie Sąd stwierdził ,że we wnioskach końcowych, organ interpretacyjny wyraził ocenę, że w przedmiotowej sprawie, przychód ze sprzedaży tej części przysługującej wnioskodawcy nieruchomości, która wynajmowana była w ramach prowadzonej przez niego działalności gospodarczej stanowić będzie, na podstawie art. 14 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, przychód z działalności gospodarczej. Sąd uznał, że z powyższego wynika, iż organ podatkowy przyjął w swoich wnioskach podział nieruchomości na część, która była wynajmowana w ramach działalności gospodarczej skarżącego oraz tę część, która nie była przedmiotem wynajmu. Ponadto przyjął podział na część nieruchomości związaną z budynkiem mieszkalnym i nie związaną z tym budynkiem. Z tego podziału organ podatkowy wyprowadził konsekwencje w postaci odmiennego kwalifikowania przychodu ze sprzedaży wyodrębnionych przez niego części nieruchomości, z tym, że nie określił, w jaki sposób w jego ocenie ma przebiegać - w praktyce – proponowany przez niego podział – czy zgodnie z podziałem geodezyjnym, czy według innych kryteriów, np. wyodrębnienia gruntu pod budynkiem mieszkalnym od pozostałej części gruntu. W ocenie Sądu było to tym bardziej rażące pominięcie, że przecież według przedstawionego we wniosku o interpretację ( i uzupełnieniu wniosku) stanu faktycznego, skarżący zamierzał sprzedać swój udział - wyrażony ułamkiem [...] - w jednej nieruchomości - zabudowanej budynkiem mieszkalnym, posadowionym na jednej z dwóch, geodezyjnie wyodrębnionych działek. Zdaniem Sądu, w związku z przedstawionym stanem faktycznym organ podatkowy miał zatem obowiązek wskazania, w jaki sposób w jego ocenie ma zostać przeprowadzony - proponowany przez niego podział. Poza powyższym istotnym pominięciem, Sąd stwierdził, że organ podatkowy uchylił się także od wskazania, jakie są podstawy prawne dokonania powyższego podziału nieruchomości nawiązując w tym zakresie do uregulowania zawartego w art. 46 Kodeksu cywilnego. Dalej Sąd zaakcentował, że organ podatkowy nie wskazał podstaw prawnych w zakresie uznania, że część nieruchomości gruntowej, związana z budynkiem mieszkalnym, poprzez fakt jej wynajmowania – jako odrębnego składnika majątku - w ramach prowadzonej przez wnioskodawcę pozarolniczej działalności gospodarczej, utraciła cechy składnika majątku, o którym mowa w cytowanym przez organ art. 10 ust. 3 oraz art. 14 ust. 2c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych Reasumując Sąd podniósł ,że organ interpretacyjny pominął zatem przeprowadzenie analizy przepisów wymienionych przez niego w ramach wskazania podstaw prawnych przyjętych wniosków. Przytoczenie zaś treści wyżej wymienionych przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, nie stanowiło uzasadnienia oceny stanowiska skarżącego w zakresie pytania przedstawionego we wniosku o interpretację, zatem przy wydaniu zaskarżonej interpretacji doszło do naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 14c § 1 i art. 14c § 2 oraz art. 121 § 1 Ordynacji podatkowej , albowiem zaskarżona interpretacja indywidualna nie zawiera kompletnego uzasadnienia prawnego tej oceny - odnoszącego się do stanu faktycznego przedstawionego we wniosku o interpretację. Na końcu Sąd wskazał, że przy ponownym rozpoznaniu wniosku o interpretację, organ podatkowy uwzględni przedstawione wyżej wskazania i przedstawi całościowo ocenę prawną stanowiska wnioskodawcy – aktualną dla przedstawionego we wniosku stanu faktycznego, a w razie negatywnej oceny tego stanowiska, wskaże prawidłowe stanowisko wraz z kompletnym uzasadnieniem prawnym. II.1.W skardze kasacyjnej Dyrektor Izby Skarbowej w K., działający z upoważnienia Ministra Finansów wniósł o uchylenie zaskarżonego orzeczenia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie kosztów postępowania wg norm przepisanych. Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucił naruszenie przepisów prawa procesowego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy tj.art.14c§ 1 i 2 oraz art.121 Ordynacji podatkowej poprzez przyjęcie, że interpretacja nie zawiera kompletnego uzasadnienia prawnego dokonanej przez organ oceny stanowiska wnioskodawcy odnoszącego się do stanu faktycznego przedstawionego we wniosku o interpretację. II.2. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej jej autor wskazał, że przedmiotowa interpretacja czyniła zadość wymogom formalnym określonym w przepisach dotyczących wydawania interpretacji indywidualnych, w szczególności w art. 14c §1 i 2 oraz art. 121 §1 O.p. W interpretacji tej powołano bowiem wszystkie przepisy prawa materialnego mogące znaleźć zastosowanie w sprawie oraz dokonano ich wykładni i subsumcji przedstawionego we wniosku zdarzenia przyszłego. Nie jest zatem możliwe w toku wydawania interpretacji indywidualnej dokonywanie wyliczeń podatku, czy też wskazywania praktycznych aspektów postępowania wnioskodawcy. Nie sposób zatem zgodzić się z opinią Sądu, iż organ miał obowiązek wskazać w uchylonej interpretacji w jaki sposób ma przebiegać w praktyce podział przedmiotowej nieruchomości. Zdaniem autora skargi kasacyjnej w świetle powyższego nie można także czynić zarzutu (czego dokonał WSA w Gliwicach w ww. wyroku), iż przedmiotowa interpretacja "(...) w znacznej części ogranicza się do przytoczenia - w sposób dosłowny - wyżej wymienionych przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (...) ". Nie sposób jest bowiem wskazać uzasadnienia prawnego stanowiska wnioskodawcy, o którym mowa w cyt. wyżej art. 14c § 1O.p. bez przytaczania treści właściwych przepisów znajdujących zastosowanie w sprawie. Przy czym, nie można także czynić zarzutu z dosłownego przytaczania tych przepisów. Niekompletne ich cytowanie narażałoby bowiem organ na zarzut nieuwzględnienia pełnej treści przepisów i ich wybiórcze stosowanie. Przedmiotem wydanej interpretacji indywidualnej było wskazanie do jakiego źródła przychodów zaliczyć należy przychód uzyskany przez wnioskodawcę z tytułu sprzedaży nieruchomości wykorzystywanej częściowo w prowadzonej przez niego pozarolniczej działalności gospodarczej, co determinowało sposób jego opodatkowania. Ponadto mając na względzie istotę interpretacji indywidualnej, tj. podatkowoprawną ocenę skutków działania wnioskodawcy w podatku dochodowym od osób fizycznych, nie sposób zgodzić się, z twierdzeniem Sądu, iż stanowisko prezentowane w interpretacji indywidualnej stanowi wyłom od fundamentalnej zasady wynikającej z art. 46 Kodeksu cywilnego co wskazuje, iż w ocenie Sądu organ winien był uwzględnić regulacje zawarte w w/w. kodeksie co sprzeczne jest z treścią art.3 pkt 2 O.p. W ocenie autora skargi kasacyjnej, z podatkowego punktu widzenia, na gruncie przedmiotowej sprawy, mamy do czynienia z dwoma odrębnymi składnikami majątku - budynkiem mieszkalnym, niewykorzystywanym w prowadzonej przez wnioskodawcę pozarolniczej działalności gospodarczej oraz gruntem wykorzystywanym częściowo w tej działalności. Przy czym grunt ten stanowił niewątpliwie środek trwały w tej działalności. Reasumując autor skargi kasacyjnej wskazał, że zasadnym zatem było dokonanie w przedmiotowej interpretacji podziału wskazanych w zdarzeniu przyszłym składników majątku oraz określenie źródła przychodu z ich sprzedaży właściwego dla każdego z tych składników, na grunt związany z prowadzoną działalnością (ze sprzedaży którego przychód zaliczono do źródła "pozarolnicza działalność gospodarcza") oraz budynek mieszkalny i grunt niezwiązany z tą działalnością, ze sprzedaży którego przychód zaliczono do źródła określonego w art. 10 ust. 1 pkt 8 u.p.d.o.f. III. W odpowiedzi na skargę kasacyjną skarżący R. W. wniósł o jej oddalenie oraz zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania kasacyjnego według norm przepisanych. IV. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje : Skarga kasacyjna wobec braku usprawiedliwionych podstaw podlega oddaleniu. Strona skarżąca ograniczyła się w niej do postawienia wyłącznie zarzutów opartych na podstawie wymienionej w art. 174 pkt 2 p.p.s.a., wskazując w części skargi zawierającej podstawy kasacyjne wyłącznie na naruszenie przez Sąd przepisów art.14c § 1 i 2 O.p. w zw. z art.121 O.p poprzez przyjęcie ,że zaskarżona interpretacja nie zawiera kompletnego uzasadnienia prawnego dokonanej przez organ oceny stanowiska wnioskodawcy odnoszącego się do stanu faktycznego przedstawionego we wniosku o interpretację. W tym miejscu wskazać należy,że zarzut ten nie jest prawidłowo skonstruowany ,albowiem orzekający w pierwszej instancji Sąd nie mógł naruszyć w/w przepisów Ordynacji podatkowej z uwagi na to ,iż przepisów tych nie stosował . Prawidłowo sformułowany zarzut naruszenia w/w przepisów procesowych Ordynacji podatkowej winien być zatem powiązany z art.146 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U nr 153,poz.1270 ze zm- oznaczana dalej jako p.p.s.a.).Jednakże z uwagi na treść uchwały z dnia 26 października 2009 r., I OPS 10/09 (opubl. w ONSAiWSA z 2010r., nr 1, poz. 1),w której Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził że "przytoczenie podstaw kasacyjnych, rozumiane jako wskazanie przepisów, które – zdaniem wnoszącego skargę kasacyjną – zostały naruszone przez wojewódzki sąd administracyjny, nakłada na Naczelny Sąd Administracyjny, stosownie do art. 174 pkt 1 i 2 oraz art. 183 § 1p.p.s.a, obowiązek odniesienia się do wszystkich zarzutów przytoczonych w podstawach kasacyjnych. Z tych względów Sąd orzekający w tej sprawie odniesie się do tego zarzutu. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego zarzut ten nie zasługiwał na uwzględnienie, albowiem trafnie Sąd pierwszej instancji uznał, że przedmiotowa indywidualna interpretacja nie zawiera prawidłowego i kompletnego uzasadnienia prawnego oceny stanowiska wnioskodawcy. Przede wszystkim należy wyeksponować okoliczność, że przedmiotowa sprawa dotyczy pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie podatnika. Wskazówki odnośnie tego co powinna zawierać interpretacja, o której mowa, zawarte są w przepisie art. 14c § 1 i 2 Ordynacji podatkowej . Z przepisu tego wynika, że interpretacja zawiera ocenę stanowiska wnioskodawcy wraz z uzasadnieniem prawnym tej oceny. Przez ocenę prawną stanowiska pytającego (wnoszącego zapytanie) należy rozumieć wskazanie przez organ podatkowy, czy stanowisko pytającego jest prawidłowe, czy też jest nieprawidłowe z punktu widzenia przepisów prawa podatkowego, znajdujących zastosowanie w indywidualnej sprawie podatnika. Podkreślić należy, że zakres tej interpretacji zdeterminowany jest przede wszystkim przedstawionym przez stronę stanem faktycznym jak i stanowiskiem strony. Ponadto w orzecznictwie podkreśla się, że uzasadnienie interpretacji jest szczególnie istotne, w razie negatywnej oceny stanowiska wnioskodawcy. W tej sytuacji uzasadnienie prawne nie może ograniczać się jedynie do zacytowania treści przepisów. Uzasadnienie prawne, o którym mowa w art. 14c § 2 Ordynacji podatkowej musi stanowić bowiem rzetelną informację dla wnioskodawcy, dlaczego w jego sprawie ww. przepisy znajdują zastosowanie, a także dlaczego wyrażony przez niego pogląd nie zasługuje na uwzględnienie. Powyższy wywód dodatkowo wzmacnia art. 14 h Ordynacji podatkowej poprzez odesłanie do odpowiedniego stosowania przepisu art. 121 § 1 tej ustawy, statuującego zasadę zaufania do organów podatkowych. W literaturze przedmiotu podkreśla się bowiem, że postępowanie budzące zaufanie to postępowanie staranne i merytorycznie poprawne, traktuje się równo interesy podatnika i Skarbu Państwa, nie zmienia się ocen tych interesów, a materialnoprawnych wątpliwości nie rozstrzyga się na niekorzyść podatnika (por. B. Gruszczyński (w:) S. Babiarz, B. Dauter, B. Gruszczyński, R. Hauser, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Ordynacja podatkowa. Komentarz, wyd. 2, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2005, s. 403). Należy także zaakcentować ,że o ile sądowa kontrola interpretacji sprowadza się do oceny pod względem zgodności z prawem w trzech płaszczyznach (procesowej, ustrojowej i materialnoprawnej), to jednakże kontrola ta nie może polegać na zastępowaniu organów przez sąd w procesie wykładni przepisów, których dotyczy interpretacja, w sytuacji gdy organy uchylą się od obowiązku wyczerpującego rozważenia w interpretacji podstawowych kwestii prawnych występujących w sprawie(por. wyrok NSA z 9 grudnia 2008 r. sygn. akt I FSK 1431/07publ. LEX nr518755,wyrok WSA w Krakowie z 15 stycznia 2009r. I SA/kr 1544/08 publ.LEX nr 475273). Odnosząc powyższe do przedmiotowej sprawy i jeśli zważyć, że wnoszący o udzielenie interpretacji przedstawił stan faktyczny polegający na tym , że:" zamierza dokonać zbycia udziału we współwłasności nieruchomości zabudowanej budynkiem mieszkalnym objętej jedną księgą wieczystą , składającą się z dwóch działek, przy czym na jednej z nich znajdował się budynek mieszkalny( nie będący przedmiotem najmu w ramach prowadzonej działalności gospodarczej ), a pozostała nieruchomość była wynajmowana w ramach prowadzonej przez skarżącego działalności gospodarczej do końca czerwca 2007r.,a o lipca 2007r. do sierpnia 2008r.była wynajmowana poza prowadzoną działalnością gospodarczą. " i zawarł własną ocenę w zakresie skutków podatkowych sprzedaży udziałów w tej nieruchomości stwierdzając, że: " w przedstawionym stanie faktycznym sprzedaż udziału przedmiotowej nieruchomości należy zakwalifikować do źródła ,którym jest odpłatne zbycie nieruchomości z art.10 ust.1 pkt 8 u.p.d.o.f w brzmieniu obowiązującym przed 1 stycznia 2007r.,albowiem okoliczność ,że przedmiotowa nieruchomość była wynajmowana w ramach prowadzonej działalności gospodarczej nie może kwalifikować tej nieruchomości ,czy też udziałów w tej nieruchomości jako składników przedsiębiorstwa, albowiem nieruchomość ta nigdy nie była ujęta w ewidencji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych, a budynek mieszkalny będący częścią składową nigdy nie był amortyzowany i nie został zatem spełniony podstawowy warunek o którym mowa w art.14 ust.2 pkt 1 u.p.d.o.f. ,w związku z czym nie będzie miał zastosowania art.10 ust.2 pkt 3 tej ustawy", zaś organ podatkowy uznając stanowisko skarżącego za nieprawidłowe dokonał oceny prawnej stanowiska wnioskodawcy odnosząc się do poszczególnych części nieruchomości, a nie jak domagał się wnioskodawca do sprzedaży udziału we współwłasności jednej nieruchomości zabudowanej budynkiem mieszkalnym, nie wprowadzonej do ewidencji środków trwałych, wykorzystywanej w przeszłości w ramach prowadzonej działalności gospodarczej ,nie wskazując przy tym, podstawy prawnej takiego podziału to trafne jest stwierdzenie Sądu pierwszej instancji ,że organ nie przedstawił kompletnego uzasadnienia prawnego w zakresie przedstawionego powyżej stanu faktycznego. Organ podatkowy uznał bowiem, że przychód ze sprzedaży tej części nieruchomości przysługującej wnioskodawcy, która wynajmowana była w ramach prowadzonej przez jego działalności gospodarczej stanowić będzie ,na podstawie art.14 ust.1 u.p.d.o.f. ,przychód z tej działalności, pomimo tego ,że część tej nieruchomości gruntowej była związana z budynkiem mieszkalnym, to fakt jej wynajmowania spowodował, że grunt ten utracił cechy majątku , o którym mowa w art. 10 ust.3 oraz art.14 ust.2c u.p.d.o.f. Sprzedaż zaś pozostałej części nieruchomości (niewynajmowanej- budynek mieszkalny) będzie skutkować powstaniem przychodu ,o którym mowa w art.10 ust.1 pkt 8 lit a)u.p.d.o.f., o tyle o ile sprzedaż ta nastąpi przed upływem pięciu lat licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie tej części nieruchomości. W związku z powyższym, zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, prawidłowo Sąd pierwszej instancji uznał, że w zaskarżonej interpretacji organ podatkowy dokonując podziału nieruchomości na poszczególne części i wprowadzając konsekwencje w postaci odmiennego kwalifikowania przychodu ze sprzedaży wyodrębnionych przez niego części uchylił się od wskazania podstawy prawnej takiego podziału w kontekście brzmienia art.46 Kodeksu cywilnego. Przede wszystkim jednak organ podatkowy jak zaakcentował to Sąd pierwszej instancji nie wskazał podstaw prawnych w zakresie uznania ,że część nieruchomości gruntowej związana z budynkiem mieszkalnym ,poprzez fakt jej wynajmowania, w ramach prowadzonej przez wnioskodawcę pozarolniczej działalności gospodarczej utraciła cechy majątku ,o którym mowa w art.10 ust.3 u.p.d.o.f. Tymczasem organ nie wskazał , która z tych cech została utracona w konsekwencji wynajmowania gruntu w ramach pozarolniczej działalności gospodarczej – czy cecha związana z budynkiem mieszkalnym , czy też cecha wykorzystywania na potrzeby związane z działalnością gospodarczą. Reasumując zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego organ podatkowy wbrew twierdzeniom zawartym w skardze kasacyjnej - nie wyjaśnił w sposób precyzyjny i przekonujący dlaczego stanowisko strony jest nieprawidłowe, poprzez nieodniesienie się do przedstawionych we wniosku argumentów. Rolą organu i istotą jego postępowania w sprawie urzędowej interpretacji jest ocena stanowiska strony, nie zaś przedstawianie poglądów i interpretacji mających zastosowanie w sprawie przepisów prawnych w odniesieniu do różnych sytuacji faktycznych. Organ ogranicza się jedynie do wykładni treści przepisów prawa podatkowego oraz sposobu ich zastosowania w odniesieniu do określonej indywidualnie sprawy. W związku z powyżej przedstawionymi okolicznościami prawidłowo Sąd pierwszej instancji uznał ,że organ udzielający interpretacji naruszył treść art.14c § 1 i 2 w zw. z art.121 O.p, a zatem skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw i należało ją oddalić na podstawie art. 184 p.p.s.a. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art.209, art. 204 pkt 1 i art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 3 ust.2 pkt 1 w zw. z § 3 ust.1pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 31 stycznia 2011r. w sprawie wynagrodzenia za czynności doradcy podatkowego w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz szczegółowych zasad ponoszenia kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu. (Dz.U. Nr 31,poz. 153).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 12.07.2026. · Źródło