II GSK 500/10
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2011-05-19
Skład orzekający: Jan Bała, Hanna Kamińska, Krystyna Czajecka-Szpringer
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy ustalenie braku dobrej kultury rolnej na gruntach rolnych na dzień 30 czerwca 2003 r. na podstawie ortofotomapy z września 2004 r. może stanowić podstawę do pomniejszenia jednolitej płatności obszarowej lub odmowy przyznania uzupełniającej płatności obszarowej za rok 2008?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że ustalenie braku dobrej kultury rolnej na gruntach rolnych na dzień 30 czerwca 2003 r. na podstawie ortofotomapy z września 2004 r. nie może stanowić podstawy do pomniejszenia jednolitej płatności obszarowej lub odmowy przyznania uzupełniającej płatności obszarowej za rok 2008. Kluczowe jest wykazanie dobrej kultury rolnej w roku, w którym beneficjent ubiega się o przyznanie płatności, co powinno być potwierdzone protokołem z kontroli przeprowadzonej w tym roku. Ponadto, decyzja oparta na raporcie z kontroli dotyczącej innego programu pomocowego, którego korekta została doręczona po wydaniu decyzji organu I instancji, jest wadliwa.Stan faktyczny
Rolniczka E. D. złożyła wniosek o przyznanie jednolitej płatności obszarowej (JPO) i uzupełniającej płatności obszarowej (UPO) za 2008 rok. Kontrola wykazała nieprawidłowości w zadeklarowanej powierzchni, co skutkowało przyznaniem JPO w pomniejszonej wysokości i odmową UPO. Podstawą decyzji były stwierdzone różnice między powierzchnią zadeklarowaną a stwierdzoną, a także brak dobrej kultury rolnej na gruntach w dniu 30 czerwca 2003 r., co ustalono na podstawie ortofotomapy z września 2004 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę rolniczki. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok WSA, uznając zarzuty skargi kasacyjnej za zasadne.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu we W.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Jan Bała Sędzia NSA Hanna Kamińska (spr.) Sędzia del. WSA Krystyna Czajecka-Szpringer Protokolant Grzegorz Heleniak po rozpoznaniu w dniu 19 maja 2011 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej E. D. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we W. z dnia 27 stycznia 2010 r. sygn. akt III SA/Wr 567/09 w sprawie ze skargi E. D. na decyzję Dyrektora D. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we W. z dnia [...] lipca 2009 r. nr [...] w przedmiocie przyznania jednolitej płatności obszarowej do gruntów rolnych w pomniejszonej wysokości oraz odmowy przyznania uzupełniającej płatności obszarowej 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu we W.; 2. zasądza od Dyrektora D. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we W. na rzecz E. D. kwotę 2 125 (dwa tysiące sto dwadzieścia pięć) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Wyrokiem z dnia 27 stycznia 2010 r., sygn. akt III SA/Wr 567/09 Wojewódzki Sąd Administracyjny we W. oddalił skargę E. D. na decyzję Dyrektora D. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we W. z dnia [...] lipca 2009 r. nr [...] w przedmiocie przyznania jednolitej płatności obszarowej do gruntów rolnych w pomniejszonej wysokości oraz odmowa przyznania uzupełniającej płatności obszarowej.
Ze stanu faktycznego przyjętego przez Sąd I instancji wynika, że E. D. w dniu [...] maja 2008 r. złożyła w Biurze Powiatowym Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P. wniosek o przyznanie jednolitej płatności obszarowej (JPO) oraz uzupełniającej płatności obszarowej (UPO) za 2008 rok deklarując w nim działki rolne o łącznej powierzchni 32,65 ha. Przeprowadzona w dniu [...] grudnia 2008 r. kontrola administracyjna wniosku obszarowego wykazała nieprawidłowości odnośnie zgłoszonych działek, w związku z tym skarżąca została pisemnie wezwana do złożenia wyjaśnień. W odpowiedzi na powyższe w dniu [...] grudnia 2008 r. złożyła korektę wniosku. W dniu 16 marca 2009 r. Biuro Kontroli na Miejscu L. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa przeprowadziło w gospodarstwie skarżącej kontrolę na miejscu, w wyniku której stwierdzono błędy na zadeklarowanych działkach. Decyzją z dnia [...] kwietnia 2009 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w P. przyznał skarżącej jednolitą płatność obszarową (JPO) w wysokości [...] zł oraz odmówił przyznania uzupełniającej płatności obszarowej (UPO). W uzasadnieniu decyzji organ podał, iż przyczyną odmowy przyznania uzupełniającej płatności obszarowej jest stwierdzona różnica między powierzchnią zadeklarowaną we wniosku, a stwierdzoną w wyniku kontroli gospodarstwa, która wynosi 26,60 %, powołując treść art. 51 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiające szczegółowe zasady wdrażania zasady współzależności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniach Rady (WE) nr 1782/2003 i (WE) nr 73/2009, oraz wdrażania zasady współzależności przewidzianej w rozporządzeniu Rady (WE) nr 479/2008 (Dz. Urz. WE Nr L 141 z 30.04.2004 r., str. 18 ze zm.). Jednolita płatność obszarowa (JPO) została przyznana skarżącej w pomniejszonej wysokości również z uwagi na stwierdzone różnice pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną a stwierdzoną wynoszącą 22,84 %, zgodnie z art. 138 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1973/2004 z dnia 29 października 2004 r. ustanawiające szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) Nr 1782/2003 w sprawie systemów wsparcia przewidzianych w tytułach IV i IV a tego rozporządzenia oraz wykorzystania odłogowanych gruntów do produkcji surowców (Dz. Urz. WE Nr L 345 z 20.11.2004 r. str. 1 ze. zm.).
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] lipca 2009 r. Dyrektor D. Oddziału Regionalnego ARiMR we W. utrzymał decyzję organu I instancji w mocy podkreślając między innymi, że przeprowadzona w dniu 16 marca 2009 r. kontrola na miejscu wykazała nieprawidłowości przedeklarowania powierzchni dwóch działek, natomiast kontrola administracyjna, dokonana w oparciu o ortofotomapę wykazała, że pewne działki nie były prowadzone w dobrej kulturze rolnej (występowały na nich skupiska zadrzewień). Słusznie więc skarżącej przyznano jednolitą płatność obszarową w pomniejszonej wysokości oraz odmówiono przyznania płatności obszarowej uzupełniającej z uwagi na różnicę między powierzchnią zadeklarowaną a powierzchnią stwierdzoną przekraczającą 20 % powierzchni stwierdzonej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we W. oddalając skargę uznał, że organy podjęły prawidłowe rozstrzygnięcia. Słusznie, zdaniem Sądu I instancji, organy administracji ustaliły, że skoro we wrześniu 2004 roku, kiedy sporządzono zdjęcia satelitarne tj. ortofotomapy, na zgłoszonych do płatności gruntach widniały zadrzewienia, to na dzień 30 czerwca 2003 r. grunty te nie były utrzymywane w dobrej kulturze rolnej, w myśl art. 143b rozporządzenia Rady (WE) NR 1782/2003 z dnia 29 września 2003 r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiające określone systemy wsparcia dla rolników oraz zmieniające rozporządzenia (EWG) nr 2019/93, (WE) nr 1452/2001, (WE) nr 1453/2001, (WE) nr 1454/2001, (WE) nr 1868/94, (WE) nr 1251/1999, (WE) nr 1254/1999, (WE) nr 1673/2000, (EWG) nr 2358/71 i (WE) nr 2529/2001 (Dz.U.UE L z dnia 21 października 2003 r.). Nie było też podstaw do podważenia wyników kontroli, a skarżąca zapoznała się z obrazami lotniczymi i ortofotomapami przedłożonymi jej pełnomocnikowi w dniu złożenia korekty wniosku i nie przedstawiła żadnych dokumentów, które poświadczyłyby, iż wskazane grunty były wówczas utrzymane w dobrej kulturze rolnej.
Zdaniem Sądu I instancji, niezasadny był również zarzut, że jedyną podstawą wydania przez organ I instancji decyzji i zaniżenia płatności był raport z kontroli z dnia 16 marca 2009 r., którego zapisy zostały zmienione w toku postępowania odwoławczego i już po wydaniu i doręczeniu skarżącej tej decyzji. Wprawdzie została jej doręczona korekta raportu z czynności kontrolnych, która jednakże dotyczyła czynności kontrolnych dokonanych w zakresie Programu Rolnośrodowiskowego PROW 2007-2013, natomiast rozpoznawana sprawa dotyczy płatności JPO i UPO za 2008 rok.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła E. D. zaskarżając go w całości i zarzucając mu naruszenie przepisów prawa procesowego mających istotny wpływ na wynik sprawy w postaci uchybienia art. 141 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej p.p.s.a., w zw. z art. 3 § 1 i w zw. z art. 134 § 1 w zw. z art. 133 p.p.s.a. i art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) poprzez wadliwe wykonywanie obowiązku kontroli decyzji administracyjnej polegające na sprzeczności przyjętych przez Sąd ustaleń faktycznych z zebranym materiałem dowodowym, tj. uznanie, że grunty zgłoszone przez skarżącą do uzyskania dopłat bezpośrednich (JPO i UPO) nie były na dzień 30 czerwca 2003 r. utrzymywane w dobrej kulturze rolnej, podczas gdy:
a) zarówno organy I i II instancji, jak i Wojewódzki Sąd Administracyjny we W. w swoich ustaleniach oparły się tylko i wyłącznie na ortofotomapie z września 2004 r., a nie przeprowadziły żadnych dowodów uzupełniających, które wskazałyby na wysokość zadrzewień, ich przeznaczenie, oraz ilość drzew na hektar w celu ustalenia czy nie zachodzą w stosunku do tych gruntów okoliczności wskazane w § 4 i § 4a i § 5 Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 12 marca 2007 r. w sprawie minimalnych norm (Dz. U. Nr 46, poz. 306 ze zm.), tj. czy te drzewa i krzewy:
- nie podlegały wycięciu zgodnie z przepisami o ochronie przyrody,
- nie mają znaczenia dla ochrony wód i gleb,
- nie wpływają na prowadzoną na tych gruntach produkcję roślinną,
- a ponadto czy nie są to grunty, o których mowa w § 1 ust. 1 pkt 2-4 oraz ust. 2 rozporządzenia, które mogą być porośnięte pojedynczymi drzewami i krzewami, jeżeli drzewa te i krzewy nie wpływają na prowadzoną na tych gruntach produkcję roślinną, a ich liczba nie przekracza 50 sztuk na hektar,
b) wbrew twierdzeniom Sądu skarżąca przedstawiła umowy, z których wynika, że z obszarów tych pozyskała biomasę, a ponadto w stosunku do tego typu plantacji nie ma żadnych norm czy przepisów regulujących zasady nasadzeń, w szczególności że muszą to być równe rzędy i jednorodna powierzchnia. Brak jest zatem podstaw do ustalenia, że znajdujące się na gruntach drzewa i krzewy nie mogą być uznane za biomasę, a więc roślinność przeznaczoną do pozyskania energii;
c) ustalenie powierzchni gruntów przez organy I i II instancji nastąpiło w oparciu o raport z kontroli z dnia 16 marca 2009 r., który jakkolwiek formalnie był przeznaczony do Programu Rolnośrodowiskowego, to jednak wbrew twierdzeniom Sądu, był podstawą wydania zaskarżonej decyzji. WSA pominął bowiem fakt, że ustalenia z tego raportu, w tym w szczególności ustalone powierzchnie upraw, zostały wprost przytoczone w decyzjach organów, innych natomiast raportów z takimi samymi ustaleniami nie ma;
d)raport z kontroli nr [...] (Program Rolnośrodowiskowy) nie może być uznany za zgodny z prawem dowód, gdyż nie został sporządzony w wyniku czynności kontrolnych, a jedynie w oparciu o raport nr [...], a więc niezgodnie z prawem (art. 36 ust. 6 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego), gdyż raport sporządza się jedynie z czynności kontrolnych, a te nie zostały przeprowadzone dla raportu nr [...];
c) kontrola z dnia 16 marca 2009 r. nie mogła dotyczyć dopłat za rok 2008 r., gdyż w tym czasie rozpoczęły już wegetację zasiewy na rok 2009 r., a więc nie mogła też być podstawą jakichkolwiek decyzji za rok 2008.
Wskazując na powyższe skarżąca wniosła o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu we W. do ponownego rozpoznania i zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania kasacyjnego.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej powtórzono i rozszerzone argumenty zawarte w petitum. Dodano też, że ustalenia na dzień 30 czerwca 2003 r. dokonano na podstawie ortofotomapy z września 2004 r., a przez ten okres powierzchnia ewentualnych użytków prowadzonych niezgodnie z dobrą kulturą rolną mogła się zmienić; przyrost niektórych gatunków drzew może być znaczny, innych prawie niewidoczny. Na podstawie ortofotomapy trudno też ustalić ich wysokość i wiek. Ponadto, zaskarżona decyzja została wydana w oparciu o stan faktyczny powstały na skutek manipulacji danymi kontrolnymi, czego Sąd I instancji nie wziął pod rozwagę. Nie ustalił też, który raport kontroli z tego samego dnia jest dla organów wiążący, ani czego dokładnie dotyczyła korekta.
Naczelny Sąd Administracyjny, zważył co następuje:
Skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie.
Skarga kasacyjna została oparta wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania - art. 141 § 4 w związku z art. 3 § 1, art. 133, art. 134 § 1 p.p.s.a. oraz art. 1§ 1 i 2 ustawy – Prawo o ustroju sadów administracyjnych, wyrażającym się w zaakceptowaniu przez Sąd błędnych ustaleń faktycznych dokonanych przez organy administracji, które były podstawą wydania zaskarżonej decyzji.
Odnosząc się do tak sformułowanego zarzutu, należy zauważyć, że w wyroku stanowiącym przedmiot kontroli kasacyjnej prezentowane jest stanowisko, iż organy administracji publicznej prawidłowo przyznały skarżącej jednolitą płatność obszarową (JPO) w pomniejszonej wysokości oraz odmówiły jej przyznania uzupełniającej płatności obszarowej (UPO) do gruntów rolnych, z powodu różnicy między powierzchnią zadeklarowaną we wniosku, a ustaloną w trakcie kontroli w dniu 16 marca 2009 r. Sąd wskazał przy tym, że aktem prawnym zawierającym podstawy prawne do wydania zaskarżonych decyzji jest ustawa z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego ( Dz. U. z 2008 r., nr 170. poz. 1051 ze zm.). Zgodnie z art. 7 ust. 1 i 2 tej ustawy rolnikowi przysługuje płatność obszarowa (oraz uzupełniająca) na będące w jego posiadaniu w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności, grunty rolne wchodzące w skład gospodarstwa rolnego, kwalifikujące się do objęcia tą płatnością zgodnie z art. 143b ust. 5 akapit pierwszy rozporządzenia nr 1782/2003, przy spełnieniu określonych w tym przepisie przesłanek. Natomiast z treści art. 143b ust. 4 rozporządzenia nr 1782/2003 wynika zasada, zgodnie z którą, obszar użytków rolnych Państwa Członkowskiego objęty systemem jednolitej płatności obszarowej stanowi część wykorzystywanych użytków rolnych utrzymywanych w dobrej kulturze rolnej na dzień 30 czerwca 2003 r., niezależnie od tego czy w tym dniu była na nich prowadzona produkcja, czy też nie, oraz, jeśli jest to właściwe, jest dostosowany zgodnie z obiektywnymi kryteriami określonymi przez to nowe Państwo Członkowskie po zatwierdzeniu przez Komisję. Wykorzystywane użytki zielone oznaczają całkowity obszar obejmujący grunty rolne, trwałe użytki zielone, trwałe plantacje, ogródki przydomowe tak jak zostały ustalone przez Komisję (EUROSTAT) dla jej celów statystycznych. Ust. 5 akapit pierwszy wskazanego artykułu stanowi, że do przyznania pomocy w ramach systemu jednolitych płatności obszarowych kwalifikują się wszystkie działki rolne spełniające kryteria określone w ust. 4 oraz działki rolne obsadzone zagajnikami o krótkiej rotacji, które były utrzymywane w dobrej kulturze rolnej w dniu 30 czerwca 2003 r., i do których zastosowanie ma pomoc przyznawana z tytułu upraw roślin energetycznych przewidziana w art. 88.
Jednakże stanowisko Sądu I instancji, iż z przywołanego przepisu art. 143b ust. 4 rozporządzenia nr 1782/2003 wynika, że to beneficjent pomocy ze środków unijnych ponosi konsekwencje nieutrzymywania zgłoszonych we wniosku w 2008 r. działek w dobrej kulturze rolnej na dzień 30 czerwca 2003r., jest nieuzasadnione, a to z następujących powodów:
Tytuł IV A omawianego rozporządzenia reguluje między innymi wprowadzenie systemów wsparcia dla nowych Państw Członkowskich, zgodnie z harmonogramem określonym w art. 143a oraz system jednolitej płatności obszarowej dla tych Państw zgodnie z art. 143b.
Przepis art. 143b ust. 2 rozporządzenia stanowi, że jednolita płatność obszarowa jest wypłacana raz w roku. Jest ona obliczana poprzez podzielenie rocznej koperty finansowej ustalonej zgodnie z ust. 3 przez obszar użytków rolnych każdego z nowych Państw Członkowskich ustalony zgodnie z ust. 4. Natomiast z ust. 3 art. 143b rozporządzenia wynikają zasady ustalania rocznej koperty finansowej dla każdego z nowych Państw Członkowskich jako sumy funduszy dostępnych na dany rok kalendarzowy, na który przyznaje się płatności bezpośrednie w danym nowym Państwie Członkowskim. Następnie roczną kopertę finansową dzieli się przez obszar użytków rolnych każdego z nowych Państw Członkowskich ustalony zgodnie z ust. 4, czyli obszar użytków rolnych utrzymywanych w dobrej kulturze rolnej na dzień 30 czerwca 2003 r. Przepis ten odnosi się zatem do obszaru użytków rolnych nowego Państwa Członkowskiego objętych systemem jednolitej płatności obszarowej. Z tego wynika, że art. 143b ust. 4 i ust. 5 rozporządzenia nr 1782/2003 odnosi się do Państwa Członkowskiego, a nie do indywidualnego beneficjenta pomocy. Przepis ten reguluje między innymi zasady: przyznawania nowym Państwom Członkowskim funduszy do celów przyznawania płatności w ramach systemu jednolitej płatności obszarowej, stosowania systemu jednolitej płatności oraz rolę Komisji w tym zakresie. Treść art. 143 b ust. 13 wskazuje, że nowe Państwa Członkowskie informują szczegółowo Komisję o środkach podjętych w celu wykonania niniejszego artykułu, a w szczególności o środkach podjętych zgodnie z ust. 7.
Sąd kasacyjny zwraca również uwagę na to, że przepis art. 7ust. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego powołuje się na art. 143b ust. 5 akapit pierwszy rozporządzenia nr 1782/2003, który stanowi iż do przyznania pomocy w ramach systemu jednolitych płatności obszarowych kwalifikują się wszystkie działki rolne spełniające kryteria określone w ust. 4 oraz działki rolne obsadzone zagajnikami o krótkiej rotacji, które były utrzymywane w dobrej kulturze rolnej w dniu 30 czerwca 2003 r. i do których zastosowanie ma pomoc przyznawana z tytułu upraw roślin energetycznych przewidziana w art. 88. W ust. 4 art. 143b, w zdaniu drugim mówi się, że wykorzystywane użytki rolne oznaczają całkowity obszar obejmujący grunty rolne, trwałe użytki zielone, trwałe plantacje, ogródki przydomowe tak jak zostały ustalone przez Komisję (EUROSTAT) dla jej celów statystycznych. Z uregulowań tych nie wynika, ze przepis art. 7 ust. 1 cytowanej ustawy, powołując się na art. 143b ust. 5, odsyłający do ust. 4 stanowi podstawę do przyjęcia tezy, że do płatności obszarowych w 2008 r. niezbędnym jest wykazanie dobrej kultury rolnej wnioskowanych działek na 30 czerwca 2003 r.
Zdaniem składu orzekającego w niniejszej sprawie, należy zgodzić się z poglądem wyrażonym w wyroku NSA z dnia 8 lutego 2011 r. sygn. akt II GSK 199/10, że w postępowaniu o przyznanie płatności obszarowych istotne znaczenie ma powierzchnia gruntów rolnych objęta wnioskiem i utrzymywanie ich w stanie zgodnym z normami w danym roku, w którym beneficjent ubiega się o ich przyznanie. Te okoliczności - zgodnie z ww. ustawą - mogą być wykazane protokołem z czynności kontrolnych.
W rozpoznawanej sprawie miały zastosowanie regulacje unijne: rozporządzenie Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiające szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) Nr 1782/2003, rozporządzenie Rady (WE) Nr 1782/2003 z dnia 29 września 2003 r. ustanawiające wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiające określone systemy wsparcia dla rolników oraz zmieniające rozporządzenia (EWG) nr 2019/93, (WE) nr 1452/2001, (WE) nr 1453/2001, (WE) nr 1454/2001, (WE) nr 1868/94, (WE) nr 1251/1999, (WE) nr 1254/1999, (WE) nr 1673/2000, (EWG) nr 2358/71 i (WE) nr 2529/2001. Regulacje te mówiąc o warunkach przyznawania płatności obszarowych podkreślają, że beneficjent pomocy musi wykazać dobry stan upraw rolnych w roku, w którym ubiega się o przyznanie płatności.
Przepis art. 7 ust. 1 pkt 2 ustawy o płatnościach w ramach wsparcia bezpośredniego stanowi, że rolnikowi przysługuje płatność obszarowa na będące w jego posiadaniu w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności, grunty rolne wchodzące w skład gospodarstwa rolnego, kwalifikujące się do objęcia tą płatnością zgodnie z art. 143b ust. 5 akapit pierwszy rozporządzenia nr 1782/2003, jeżeli wszystkie grunty rolne są utrzymywane z normami przez cały rok kalendarzowy, w którym złożony został wniosek o przyznanie tej płatności.
Z przytoczonych regulacji krajowych i unijnych jednoznacznie wynika, że wymagania jakie muszą spełniać grunty objęte wnioskiem o przyznanie płatności obszarowych, muszą pozostawać w dobrej kulturze rolnej w roku, który obejmuje wniosek o przyznanie płatności.
W sytuacji, gdy przepis art. 143b ust. 4 i 5 cytowanego rozporządzenia adresowany jest do nowego Państwa Członkowskiego, a przepis art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, zawiera postanowienia, że rolnikowi przysługuje płatność bezpośrednia na będące w jego posiadaniu grunty rolne kwalifikujące się do objęcia tymi płatnościami zgodnie z art. 143b ust. 5 akapit pierwszy rozporządzenia nr 1782/2003, to pogląd Sadu I instancji, że zdjęcia satelitarne działek objętych wnioskiem wykonane we wrześniu 2004r. mogą być podstawą decyzji dotyczących płatności obszarowych na rok 2008 jest nie do zaakceptowania. Bowiem protokół sporządzony w związku z wnioskiem o przyznanie płatności obszarowych powinien stwierdzać dobrą kulturę rolną gruntów w tym roku, w którym beneficjent ubiega się o przyznacie płatności. Brak protokołu kontroli potwierdzającego stan gruntu w 2008 r. uzasadnia w pełni zarzut skargi kasacyjnej sprzeczności ustaleń faktycznych z zebranym w sprawie materiałem dowodowym. Należy dodać, iż protokół z kontroli sporządzony w dniu 16 marca 2009 r. w ramach programu rolnośrodowiskowego, nie mógł dotyczyć dopłat za rok 2008, ponieważ w tym okresie rozpoczęły już wegetację nasiania na rok 2009, co znalazło wyraz w uwagach z kontroli zawartych w protokole – działka zaorana i ponownie zasiana. Uzasadniony jest również zarzut autora skargi kasacyjnej, że zaskarżona decyzja została wydana na podstawie ustaleń raportu z czynności kontrolnych programu rolnośrodowiskowego, którego zapisy zostały zmienione, a korekta raportu doręczona stronie w toku postępowania odwoławczego. Z akt administracyjnych jednoznacznie wynika, że raport z kontroli nr [...] z dnia [...] marca 2009 r. został sporządzony na podstawie protokołu rolnośrodowiskowego z dnia 16 marca 2009 r. znak sprawy [...]. Natomiast w poz. 120 raportu odnotowano, że przekazanie stronie kopii raportu po korektach nastąpiło w dniu [...] czerwca 2009 r. Jednocześnie z pisma Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] czerwca 2009 r. skierowanego do Pani E. D., dotyczącego przekazania kopii raportu z czynności kontrolnych w zakresie działania : Program rolnośrodowiskowy PROW 2007 – 2013, wynika iż w raporcie stwierdzono niezgodności z zapisami instrukcji stanowiskowej dla inspektorów terenowych realizujących kontrole na miejscu i dokonano stosownych korekt dla działki rolnej D i działki rolnej E. W raporcie nr [...] dokonano na tej podstawie również odpowiedniej korekty powierzchni działek. W rezultacie tych korekt powierzchnia gruntów została zmniejszona w stosunku do ustaleń z kontroli na miejscu, bowiem powierzchnia stwierdzona wynosiła przed korektą 32,86 ha, a po korekcie 32,36 ha, przy czym powierzchnia deklarowana obejmowała 32,65 ha. W takiej sytuacji uzasadniony jest zarzut autora skargi kasacyjnej, że zaskarżona decyzja została wydana na podstawie nieprawidłowo ustalonego stanu faktycznego, ponieważ podstawą do ustaleń w zakresie płatności obszarowych stanowił raport z czynności kontrolnych innego programu pomocowego tj. dopłat rolnośrodowiskowych. A ponadto korekta tego raportu została doręczona stronie już po wydaniu decyzji organu I instancji, w toku postępowania odwoławczego. Należy ponadto podkreślić, że czynności kontrolne dotyczące jednolitej płatności obszarowej oraz uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni grupy upraw podstawowych powinny być przeprowadzone zgodnie z ustawą z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego.
Z tych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny, stwierdził naruszenie prawa określone w art. 174 pkt 2 p.p.s.a i na podstawie art. 185 §1 ustawy uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji, w celu zbadania czy wniosek strony skarżącej o przyznanie płatności obszarowych na rok 2008, obejmował grunty rolne, które spełniają warunki do ich przyznania na podstawie przepisów krajowych i unijnych. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono stosownie do treści art. 203 pkt 1 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło