III SA/Lu 425/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Dudek, Sędziowie Sędzia NSA Jerzy Marcinowski,, Sędzia WSA Jadwiga Pastusiak (spr.), Protokolant Asystent sędziego Adam Traczyk, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 28 stycznia 2010 r. sprawy ze skargi D. G. na orzeczenie Komisji Dyscyplinarnej przy Komendancie Wojewódzkim Państwowej Straży Pożarnej z dnia [...] lipca 2009 r. nr [...] w przedmiocie kary dyscyplinarnej upomnienia 1. uchyla zaskarżone orzeczenie, 2. orzeka, że zaskarżone orzeczenie nie podlega wykonaniu w całości. Zaskarżonym orzeczeniem dyscyplinarnym z dnia [...] lipca 3009 r. Komisja Dyscyplinarna przy L. Komendancie Wojewódzkim Państwowej Straży Pożarnej w L. w trzyosobowym składzie po rozpoznaniu odwołania od kary dyscyplinarnej upomnienia wymierzonej w dniu [...] września 2008 r. przez Komendanta Powiatowego Państwowej Straży Pożarnej w K. st. ogn. D. G. zaskarżoną karę upomnienia utrzymała w mocy. W uzasadnieniu decyzji wskazano, iż podstawą ukarania D. G. karą upomnienia jest art. 30 ust. 1 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej (tj. Dz.U. z 2006 r. Nr 96, poz. 667 ze zm.) oraz art. 1 pkt 2 i 3 w związku z art. 2 pkt 2 i 3 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o ochronie przeciwpożarowej (tj. Dz. U. z 2002 r. Nr 147, poz. 1229 z późn.zm.) za przewinienie polegające na: - nienależytym wykonywaniu zadań służbowych czyli nierealizowanie zadań zawartych w zakresie czynności z dnia 1 marca 2007 r., a w szczególności zadań zawartych w pkt 8 ust. 11 polegających na przyjmowaniu zgłoszeń o zdarzeniach i dysponowaniu sił i środków do zdarzeń, zgodnie z obowiązującymi procedurami w przypadku braku właściwych procedur - zgodnie z obowiązującymi aktami normatywnymi i prawnymi dotyczącymi ochrony przeciwpożarowej, a także posiadaną wiedzą - przez co nie dopełnił zadań wynikających z przepisów, a mianowicie nie zadysponował odpowiednich sił i środków Państwowej Straży Pożarnej do działań ratowniczych polegających między innymi na wykonywaniu pomocniczych czynności ratowniczych tj. udzielaniu pomocy innym służbom, - popełnienie czynu sprzecznego ze złożonym ślubowaniem. W świetle zgromadzonego materiału komisja stwierdziła, że st. ogn. D. G. przy przyjmowaniu zgłoszenia od dyspozytorki pogotowia ratunkowego w dniu 30 stycznia 2008 r. o potrzebie udzielenia pomocy karetce pogotowia, która się zakopała, poprzestał na tej informacji, a zgodnie z obowiązującymi dokumentami regulującymi funkcjonowanie Powiatowego Stanowiska Kierowania powinien wypytać zgłaszającego o okoliczności zdarzenia oraz inne informacje, które byłyby istotne w podjęciu decyzji o ilości i rodzaju dysponowanych, niezbędnych sił i środków. Ponadto zgodnie z obowiązującą w Komendzie Powiatowej Państwowej Straży Pożarnej w K. procedurą dysponowania sił i środków Krajowego Systemu Ratowniczo-Gaśniczego dla udzielenia pomocy w stanach nagłego zagrożenia życia w przypadku braku możliwości zadysponowania zespołu ratownictwa medycznego należy zadysponować siły i środki PSP. D. G. przyjmując informację o zdarzeniu od dyspozytorki faktycznie nie posiadał pełnych informacji o zdarzeniu. Zgodnie ze wskazaną wyżej procedurą, oceny stanu faktycznego i potrzeby dyspozycji sił i środków dokonać powinna dyspozytorka pogotowia ratunkowego. Skarżący bezpośrednio po otrzymaniu informacji od dyspozytorki pogotowia ratunkowego nie mając jednoznacznych wiadomości o zdarzeniu poinformował ją, że nie ma możliwości zadysponowania odpowiedniego sprzętu. W tej zaistniałej sytuacji, mając wątpliwości odnośnie konieczności dysponowania sił i środków straży pożarnej D. G. powinien zadać dyspozytorce pogotowia ratunkowego dodatkowe pytania zgodnie z zasadami określonymi w pkt 3.1. "zasad współdziałania jednostek PSP z Jednostkami Pogotowia Ratunkowego, Służby Zdrowia MSW oraz Policji, podczas organizowania i prowadzenia działań ratowniczych na terenie województwa l." w celu pełniejszego zbadania zaistniałej sytuacji, D. G. w tej kwestii nie zastosował się do ww. procedury. Powyższe zachowanie uzasadniało nałożenie na D. G. orzeczonej kary upomnienia. Organ podniósł również, iż stosownie do wskazań zawartych w uzasadnieniu wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 26 lutego 2009 r. sygn. akt III SA/Lu 9/09, Komisja Dyscyplinarna przy Komendzie Wojewódzkiej Państwowej Straży Pożarnej w L. rozpatrywała odwołanie w składzie 3 członków. Skład liczbowy członków wynika z art. 122 ust. 1 ustawy o Państwowej Straży Pożarnej. Skargę na powyższe orzeczenie wniósł D. G. domagając się jego uchylenia. Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucił rażące naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie: art. 43 § 1 pkt 1 k.p.k. w związku z art. 40 § 1 pkt 7 k.p.k. w związku z art. 124n ustawy o Państwowej Straży Pożarnej poprzez orzekanie w sprawie przez organ, a to Komisję Dyscyplinarną działającą przy Komendzie Wojewódzkiej Państwowej Straży Pożarnej w L., w skład której wchodziło trzech członków, którzy uprzednio brali udział w wydanie orzeczenia z dnia [...] grudnia 2008 r. Nr [...], które następnie zostało uchylone przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie wyrokiem z dnia 26 lutego 2009 r. sygn. akt III SA/Lu 9/09; - na przeprowadzeniu przed Komisją Dyscyplinarną rozpatrującą odwołanie postępowania dowodowego; - na pozbawieniu skarżącego możliwości rozpoznania sprawy przez organ drugiej instancji umiejscowiony w strukturach Straży Pożarnej, gdyż organ ten wcielił się w rolę organu pierwszej instancji i orzekał co do istoty, czyniąc nowe ustalenia w stosunku do tych, które stanowiły podstawę do wymierzenia kary dyscyplinarnej; - nie rozważenie wszystkich zarzutów i argumentów podniesionych w odwołaniu i częściowej analizie zgromadzonego materiału dowodowego w kontekście podnoszonych zarzutów. W odpowiedzi na skargę Komisja Dyscyplinarna przy L. Komendancie Wojewódzkim Państwowej Straży Pożarnej w L. uznała zarzuty podniesione w skardze i wniosła o uchylenie zaskarżonego orzeczenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych, sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrole działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Chodzi więc o kontrolę aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywaną pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi. Oceniając zaskarżoną decyzję w świetle powyżej wskazanych kryteriów Sąd stwierdził, iż skarga w niniejszej sprawie zasługuje na uwzględnienie, gdyż decyzja Komisji Dyscyplinarnej przy L. Komendancie Wojewódzkim Państwowej Straży Pożarnej w L. z dnia [...] lipca 2009 r. wydana została z naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Należy w tym miejscu przypomnieć, że zaskarżone orzeczenie wydane zostało w wyniku uchylenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie wyrokiem z dnia 26 lutego 2009 r. sygn. akt III SA/Lu 9/02 wcześniejszego orzeczenia organu odwoławczego z dnia [...] grudnia 2008 r.. Stosownie do treści art. 153 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność były przedmiotem zaskarżenia. Komisja Dyscyplinarna przy L. Komendancie Wojewódzkim Państwowej Straży Pożarnej w L. rozpoznając ponownie sprawę na skutek odwołania D. G. od orzeczenia Komendanta Powiatowego Państwowej Straży Pożarnej w K. była zatem związana oceną prawną i wskazaniami zawartymi w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 26 lutego 2009 r.. Przez ocenę prawną rozumie się wyjaśnienie istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich stosowania w rozpoznawanej sprawie. Pojęcie to obejmuje zarówno krytykę sposobu zastosowania normy prawnej w zaskarżonym akcie, jak i wyjaśnienie, dlaczego stosowanie tej normy przez organ, który wydał ten akt zostało uznane za wadliwe. Wskazania co do dalszego postępowania stanowią zaś z reguły konsekwencje oceny prawnej. Dotyczą one sposobu działania w toku ponownego rozpoznania sprawy i mają na celu uniknięcie błędów już popełnionych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w uzasadnieniu wyroku z dnia 26 lutego 2009 r. stwierdził, iż "przenosząc zasady kodeksu postępowania karnego – art. 439 § 1 pkt 2 k.p..k. na grunt rozpoznawanej sprawy wskazać należy, że orzekanie w sprawie przez Komisję w innym składzie nieprzewidzianym ustawą to jest orzekanie przez organ niewłaściwie obsadzony. W tym miejscu przypomnieć należy, że podstawę materialno-prawną rozstrzygnięcia zapadłego w niniejszej sprawie stanowi art. 118 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej (zwana dalej ustawą). Zgodnie z tym przepisem za przewinienia dyscyplinarne mniejszej wagi, przełożony dyscyplinarny (stosownie do art. 120 ustawy jest to właściwy przełożony uprawniony do mianowania lub powołania) może wymierzyć karę upomnienia na piśmie tj. karę dyscyplinarną najmniej dolegliwą. Od kary upomnienia wymierzonej w tym "uproszczonym trybie" przez przełożonego dyscyplinarnie przysługuje ukaranemu odwołanie do właściwej komisji dyscyplinarnej. Kompetentna do orzekania w sprawie powyżej wskazanego odwołania jest właściwa Komisja Dyscyplinarna przy L. Komendancie Wojewódzkim Państwowej Straży Pożarnej w L. orzekająca w składzie trzech członków, a nie jak przy wydaniu orzeczenia z dnia [...] grudnia 2008 r. w składzie 5 członków (art. 121 ust. 1 pkt 2 lit. a/ w zw. z art. 122 ust. 1 ustawy). W skardze D. G. zarzuca, że trzech członków aktualnie orzekającej Komisji Dyscyplinarnej brało udział w uprzednio wydanym orzeczeniu z dnia [...] grudnia 2008 r. w sprawie [...], które następnie zostało uchylone przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie wyrokiem z dnia 26 lutego 2009 r. III SA/Lu 9/09. Osoby te, jego zdaniem obligatoryjnie były wyłączone od ponownego orzekania w sprawie, w której wydane przez nich orzeczenie zostało uchylone, a sprawa przekazana do ponownego rozpoznania. Odnosząc się do tego zarzutu należy zauważyć, iż ustawa o Państwowej Straży Pożarnej nie określa powodów wyłączenia członków Komisji Dyscyplinarnej. Na podstawie art. 124n tej ustawy w sprawach nieuregulowanych w rozdziale 11 "Odpowiedzialność dyscyplinarna strażaków" w zakresie postępowania dyscyplinarnego stosuje się odpowiednio przepisy kodeksu postępowania administracyjnego. Zgodnie zaś z art. 439 § 1 pkt 1 k.p.k. (na przepis ten powoływał się WSA w Lublinie w sprawie III SA/Lu 9/09 uchylając orzeczenie Komisji Dyscyplinarnej z dnia 2 grudnia 2008 r.) niezależnie od granic zaskarżenia i podniesionych zarzutów oraz wpływu uchybienia na treść orzeczenia sąd odwoławczy na posiedzeniu uchyla zaskarżone orzeczenie, jeżeli w wydaniu orzeczenia brała udział osoba nieuprawniona lub niezdolna do orzekania bądź podlegająca wyłączeniu na podstawie art. 40. Art. 40 § 1 pkt 7 k.p.k. stanowi, iż sędzia jest z mocy prawa wyłączony od udziału w sprawie, jeżeli brał udział w wydaniu orzeczenia, które zostało uchylone. Stosując powyższe przepisy do sprawy niniejszej stwierdzić należy, że w dniu 2 grudnia 2008 r. orzekała Komisja Dyscyplinarna przy L. Komendancie Wojewódzkim Państwowej Straży Pożarnej w L. w składzie pięcioosobowym tj. st. kpt. K. M., asp. szt. J. B., kpt. W. Ł. , st. kpt. M. G., st. kpt. P. W. Orzeczenie wydane przez Komisję w tym składzie zostało uchylone przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w dniu 26 lutego 2009 r. w sprawie sygn. akt III SA/Lu 9/09. Ponownie rozstrzygając sprawę w dniu [...] lipca 2009r. Komisja Dyscyplinarna przy L. Komendancie Wojewódzkim Państwowej Straży Pożarnej w L. orzekała prawidłowo w składzie 3 członków kpt. W. Ł., st. kpt. M. G., st. kpt. P. W. Oznacza to, iż orzeczenie zostało wydane przez członków komisji, którzy brali udział przy poprzednim rozpoznaniu sprawy i wydali orzeczenie, które następnie zostało uchylone; mogą więc powstać zasadne wątpliwości co do obiektywizmu podjętego rozstrzygnięcia. Należy uznać, że orzekanie przez tych samych członków komisji w kolejnym składzie Komisji Dyscyplinarnej narusza dyspozycję art. 439 § 1 pkt 1 k.p.k. w zw. z art. 40 § 1 pkt 7 k.p.k. w zw. z art. 124 n ustawy o Państwowej Straży Pożarnej. Uznanie nienależytej obsady organu kolegialnego orzekającego w tej sprawie skutkowało koniecznością uchylenia orzeczenia niezależnie od granic zaskarżenia i podniesionych zarzutów. Ponieważ w takiej sytuacji niezbędne jest ponowne rozpoznanie sprawy przez Komisję Dyscyplinarną, to rozważenie w postępowaniu sądowoadministracyjnym wskazanych w skardze kolejnych zarzutów jest niezasadne i przedwczesne. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy, odwołanie rozpozna Komisja Dyscyplinarna przy L. Komendancie Wojewódzkim Państwowej Straży Pożarnej w L. we właściwym składzie, który ustosunkuje się do wszystkich zarzutów odwołania, a swoje stanowisko merytorycznie uzasadni odnosząc się do zarzutów i wniosków strony z należytą starannością. Mając powyższe względy na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny działając na podstawie art. 145 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak sentencji wyroku.