III SA/Łd 552/09
WyrokWSA w Łodzi2010-01-28
Skład orzekający: Janusz Nowacki, Ewa Alberciak, Monika Krzyżaniak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zarządzenie o odwołaniu dyrektora szkoły, wydane na podstawie art. 38 ust. 1 pkt 2 ustawy o systemie oświaty, które nie zawiera uzasadnienia i zostało wydane bez umożliwienia stronie wypowiedzenia się co do zebranych dowodów, jest legalne?Ratio decidendi
Zarządzenie o odwołaniu dyrektora szkoły, wydane na podstawie art. 38 ust. 1 pkt 2 ustawy o systemie oświaty, które nie zawiera uzasadnienia i zostało wydane bez zapewnienia stronie czynnego udziału w postępowaniu, narusza przepisy prawa procesowego w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy. Brak uzasadnienia uniemożliwia kontrolę legalności aktu, a brak możliwości wypowiedzenia się strony narusza art. 10 k.p.a. W związku z tym, zarządzenie takie podlega stwierdzeniu nieważności.Stan faktyczny
Prezydent Miasta odwołał D. M. ze stanowiska dyrektora Zespołu Szkół Ogólnokształcących, powołując się na art. 38 ust. 1 pkt 2 ustawy o systemie oświaty. Odwołanie nastąpiło w związku z likwidacją części szkół wchodzących w skład zespołu i działaniami dyrektor niezgodnymi z wolą organu prowadzącego. D. M. wniosła skargę do WSA, zarzucając brak uzasadnienia zarządzenia oraz brak umożliwienia jej wypowiedzenia się przed wydaniem aktu. WSA stwierdził nieważność zarządzenia.Rozstrzygnięcie
1. Stwierdził nieważność zaskarżonego zarządzenia. 2. Stwierdził, że zaskarżone zarządzenie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Nowacki Sędziowie Sędzia WSA Ewa Alberciak Sędzia WSA Monika Krzyżaniak (spr.) Protokolant asystent sędziego Agata Brolik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 stycznia 2010 r. sprawy ze skargi D. M. na zarządzenie Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odwołania ze stanowiska dyrektora szkoły 1. stwierdza nieważność zaskarżonego zarządzenia; 2. stwierdza, że zaskarżone zarządzenie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.
III SA/Łd 552/09
UZASADNIENIE
Zarządzeniem z dnia [...]r. Nr [...] Prezydent Miasta S., działając na podstawie art. 38 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 5c pkt 2 ustawy z dnia 7 września 1991r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2004r. Nr 256 poz. 2572 ze zm.) oraz art. 32 ust. 2 pkt 5 ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie powiatowym (Dz. U. z 2001r. Nr 142, poz. 1592 ze zm.), odwołał z dniem [...]r. Panią D. M. ze stanowiska dyrektora Zespołu Szkół Ogólnokształcących w S. Zgodnie z § 3 Zarządzenia, weszło ono w życie z dniem podpisania, a jego wykonanie powierzono Naczelnikowi Wydziału Edukacji (§ 2).
Pismem z dnia [...]r. D. M. zwróciła się do Prezydenta Miasta S. z wnioskiem o niezwłoczne zapoznanie jej z uzasadnieniem dokonanego odwołania ze stanowiska Dyrektora Zespołu Szkół Ogólnokształcących.
Przy piśmie z dnia 29 czerwca 2009r. przesłano skarżącej "Uzasadnienie" z którego wynika, iż uchwałą Nr [...] z dnia [...]r. Rada Miasta zdecydowała o likwidacji Liceum Ogólnokształcącego dla Dorosłych i Uzupełniającego Liceum Ogólnokształcącego dla Dorosłych wchodzących w skład Zespołu Szkół Ogólnokształcących z siedzibą w S. przy ul. A [...] oraz rozwiązania Zespołu Szkół Ogólnokształcących z siedzibą w .S. przy ul. A [...]. W "Uzasadnieniu" podniesiono, że [...]r. Dyrektor Zespołu Szkół Ogólnokształcących poinformowała organ prowadzący o zamiarze wypowiedzenia umów wszystkim pracownikom szkoły w związku z podjętą uchwałą. W odpowiedzi otrzymała wówczas od organu prowadzącego szczegółową informację, że nie ma podstaw prawnych do wypowiadania umów o pracę, jak również informację o przepisach, które w tym przypadku należy zastosować. Poinformowano Dyrektora Zespołu Szkół Ogólnokształcących, że pracownicy rozwiązanego Zespołu z dniem 1 września 2009 roku z mocy prawa staną się pracownikami Liceum Ogólnokształcącego im. [...]i brak jest jakichkolwiek podstaw do rozwiązywania z tymi pracownikami stosunków pracy i wypłaty im z tego tytułu stosownych odpraw. Pouczono Dyrektora jednocześnie, że zgodnie z art. 4 ust. 2 ustawy z dnia 17 grudnia 2004 roku o odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych podlegają kierownicy jednostek sektora finansów publicznych. Dyrektor została również zobligowana do natychmiastowej korekty arkusza organizacji Liceum Ogólnokształcącego im. [...] w S na rok szkolny 2009/2010 w zakresie imiennego wskazania kadry pedagogicznej i pracowników niepedagogicznych w terminie do dnia 25 maja 2009 roku, do godz. 16.00. Podkreślono, że do zobowiązań Dyrektor Zespołu Szkół Ogólnokształcących odniosła się na piśmie w dniu 25 maja 2009 roku przed godz. 16.00, m.in. odmawiając wykonania korekty arkusza organizacji szkoły. W piśmie tym poinformowała jednocześnie, że wypowiedziała stosunki pracy wszystkim pracownikom zatrudnionym w Zespole.
Wskazano w "Uzasadnieniu", iż w dniu 26 maja 2009 roku Naczelnik Wydziału Edukacji udała się na kontrolę do Zespołu Szkół Ogólnokształcących i, mimo posiadanego stosownego upoważnienia Prezydenta Miasta S., wicedyrektor nie udostępniła jej dokumentów do kontroli w pełnym zakresie. Zaznaczono, iż powyższe wskazuje na to, że Dyrektor działa niezgodnie z przepisami prawa, jednocześnie, w sposób nie pozostawiający wątpliwości, nie stosuje się do zaleceń organu prowadzącego.
W dniu [...]r. D. M. wystąpiła do Prezydenta Miasta S. z wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa dokonanego Zarządzeniem Nr [...] o odwołaniu jej ze stanowiska dyrektora Zespołu Szkół Ogólnokształcących w S.
Pismem z dnia 16 października 2009r. D. M. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na Zarządzenie Prezydenta Miasta S. nr[...] z dnia [...]r., zarzucając:
1/ istotne naruszenie prawa materialnego poprzez niewłaściwą interpretację art. 38 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 5c pkt 2 ustawy z dnia 7 września 1991r. o systemie oświaty poprzez wydanie Zarządzenia, które nie zawiera uzasadnienia dokonanej czynności, tj. odwołania ze stanowiska dyrektora,
2/ istotne naruszenie prawa materialnego poprzez niewłaściwą interpretację art. 38 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 5c pkt 2 ustawy z dnia 7 września 1991r. o systemie oświaty poprzez wydanie Zarządzenia bez uprzedniego wezwania jej w celu złożenia wyjaśnień.
Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego Zarządzenia w całości oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę Prezydent Miasta S. wniósł o jej oddalenie i podkreślił, iż zarzut niesporządzenia przez organ uzasadnienia Zarządzenia jest całkowicie bezzasadny, bowiem uzasadnienie takie doręczono skarżącej w dniu 1 lipca 2009r. Wskazano, iż żaden przepis nie nakłada na organ administracji obowiązku sporządzenia uzasadnienia bezpośrednio z rozstrzygnięciem, należy zatem uznać, że może ono być sporządzone później. Organ podkreślił, iż zaskarżony przez D. M. akt administracyjny odpowiada wymogom określonym w art. 107 k.p.a., a jedynym uchybieniem jest brak pouczenia o terminie i możliwości wniesienia skargi do sądu administracyjnego. Jednak, brak ten nie spowodował, w ocenie organu, żadnych negatywnych konsekwencji dla skarżącej. Odnosząc się do zarzutu braku wezwania skarżącej do przedstawienia wyjaśnień przed wydaniem zarządzenia o jej odwołaniu, organ podniósł, iż skarżąca faktycznie miała możliwość wypowiedzenia się odnośnie stanu sprawy, na co wskazuje całokształt korespondencji pomiędzy D.M. a Prezydentem Miasta S., w szczególności pismo z dnia 25 maja 2009r., którym odmówiła wykonania polecenia organu prowadzącego szkołę i poinformowała o wypowiedzeniu stosunku pracy wszystkim pracownikom zatrudnionym w Zespole Szkół Ogólnokształcących. Prezydent podkreślił, iż bezpośrednią przyczynę odwołania skarżącej ze stanowiska dyrektora szkoły stanowiły jej rzeczywiste działania, prowadzone wbrew woli organu prowadzącego, w następstwie których utraciła zaufanie pracodawcy.
W piśmie procesowym z dnia 5 stycznia 2010r. skarżąca podkreśliła, że doręczone jej listem poleconym w dniu [...]r. Zarządzenie nr [...] nie zawierało uzasadnienia i weszło w życie z dniem podpisania. Podniosła, iż wydając zarządzenie w tym trybie, prezydent pozbawił ją możliwości zapoznania się z przyczynami swojej decyzji oraz możliwości obrony. Dodatkowo, zarządzenie zostało jej doręczone na drugi dzień po wydaniu aktu, gdy przebywała na zwolnieniu lekarskim i nie poproszono jej o złożenie jakichkolwiek wyjaśnień. D. M. podkreśliła, iż sprawując funkcję dyrektora szkoły wykonała czynności, do których jako pracodawca była zobowiązana w związku z likwidacją zakładu pracy.
Do pisma załączona została kopia wyroku Sądu Rejonowego w S. z dnia [...]r. w sprawie z powództwa D. M. przeciwko Liceum Ogólnokształcącemu im. [...] w S., Miastu Gminie S. o odszkodowanie za niezgodne z prawem odwołanie z funkcji dyrektora, odszkodowanie za niezgodne z prawem wypowiedzenie stosunku pracy, odprawę pieniężną. Powyższym wyrokiem Sąd zasądził na rzecz D. M. odszkodowanie z tytułu niezgodnego z prawem odwołania z funkcji dyrektora w kwocie 3.850zł wraz z ustawowymi odsetkami i oddalił powództwo w pozostałym zakresie.
W wyniku nałożonego przez Sąd na rozprawie w dniu 14 stycznia 2010r. zobowiązania, pełnomocnik organu załączył w dniu 18 stycznia 2010r. do akt sprawy opinię Kuratora Oświaty w Ł. w sprawie odwołania D. M. ze stanowiska Zespołu Szkół Ogólnokształcących w S.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje;
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sadów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.
Rozpoznając sprawę w tak zakreślonej kognicji, Wojewódzki Sąd Administracyjny dopatrzył się, w zaskarżonej uchwale, naruszenia przepisów prawa procesowego, mającego istotny wpływ na wynik sprawy.
Podstawę prawną wydania zaskarżonego do Sądu Zarządzenia Prezydenta Miasta S. nr [...] z dnia [...]r. stanowił art. 38 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 września 1991r. o systemie oświaty (t.j. Dz. U. z 2004r. Nr 256 poz. 2572 ze zm.). W myśl tego przepisu organ, który powierzył nauczycielowi stanowisko kierownicze w szkole lub placówce w przypadkach szczególnie uzasadnionych, po zasięgnięciu opinii kuratora oświaty, a w przypadku szkoły i placówki artystycznej oraz placówki, o której mowa w art. 2 pkt 7, dla uczniów szkół artystycznych prowadzonej przez jednostkę samorządu terytorialnego - ministra właściwego do spraw kultury i ochrony dziedzictwa narodowego, może odwołać nauczyciela ze stanowiska kierowniczego w czasie roku szkolnego bez wypowiedzenia.
Powołany przepis daje organowi możliwość odwołania nauczyciela ze stanowiska kierowniczego w czasie roku szkolnego, jeżeli zostały spełnione łącznie dwie przesłanki:
- zachodzą przypadki szczególnie uzasadnione,
- kurator oświaty wyraził pozytywną opinię w kwestii odwołania.
Pojęcie "przypadki szczególnie uzasadnione" jest pojęciem ogólnym, niedookreślonym, lecz z pewnością nie dotyczy negatywnej oceny pracy i negatywnej oceny wykonywanych zadań przez nauczyciela, gdyż te okoliczności zostały unormowane w innym przepisie tj. art. 38 ust. 1 pkt 1b ustawy o systemie oświaty. W judykaturze niekwestionowany jest pogląd, że przewidziana w tej normie prawnej regulacja jest instytucja wyjątkową, a w pojęciu "szczególnie uzasadnionych przypadków", stanowiących podstawę do odwołania nauczyciela z funkcji dyrektora, nie mieści się każde naruszenie prawa przez tę osobę (wyrok WSA z dnia 09 maja 2001r. II SA 3293/00 - publ. Pr. Pracy 2001/9/41), zaś organ odwołujący dyrektora w trybie art. 38 ust. 1 pkt 2 w/w ustawy winien kierować się tutaj przesłankami określonymi w art. 52 kodeksu pracy (wyrok WSA z 12 lutego 2002r. sygn. I SA 2743/01). Odwołanie nauczyciela ze stanowiska kierowniczego, w trybie określonym w zaskarżonym Zarządzeniu, powinno mieć miejsce tylko wtedy, gdy dalsze kierowanie placówką oświatową przez nauczyciela stanowi istotne zagrożenia dla osiągnięcia jej celów lub z jakichkolwiek innych, obiektywnie ważnych względów, jest nie do przyjęcia.
Nie ulega wątpliwości, że, aby dokonać oceny, czy w danym przypadku wystąpiły przesłanki do zastosowania przepisu art. 38 ust. 1 pkt. 2 ustawy o systemie oświaty niezbędnym jest zapoznanie się z argumentacją organu wskazującą na to, jakie "przypadki szczególnie uzasadnione" w danej sprawie spowodowały zastosowanie przez organ wyjątkowej instytucji przewidzianej w tym przepisie prawa.
W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, a także w orzecznictwie Sądu Najwyższego, przyjmuje się, że zarządzenie o odwołaniu dyrektora szkoły w oparciu o art. 38 ust. 1 pkt 2 ustawy o systemie oświaty powinno zawierać odpowiednie uzasadnienie. Stanowisko to znajduje umocowanie w orzeczeniach Sądu Najwyższego z dnia 9 grudnia 2003 r., sygn. akt I PK 103/03 (OSNP 2004/21/371), czy też wyroku tego Sądu z dnia z dnia 19 lutego 1997 r., sygn. akt III RN 3/97 (OSNAPiUS 1997 nr 19, poz. 369). Orzeczenia te wprawdzie dotyczą uprzedniego stanu prawnego, gdzie art. 38 ust. 2 omawianej ustawy stanowił, iż organ, który powierzył nauczycielowi stanowisko kierownicze w szkole lub placówce w przypadkach szczególnie uzasadnionych może odwołać nauczyciela ze stanowiska kierowniczego w czasie roku szkolnego, bez wypowiedzenia, to jednak i w obecnie obowiązującym stanie prawnym zawierającym podobne rozwiązanie przedmiotowej kwestii nie utraciły swojej aktualności. Podkreślono tam, że zakres swobody służącej właściwemu organowi przy odwołaniu nauczyciela ze stanowiska dyrektora szkoły jest ograniczony przepisami prawa oświatowego. Sfera uznania kompetentnego organu jest co prawda znaczna, jednak niepełna, bo musi on uwzględniać m.in. ograniczenia wyraźnie ustanowione w art. 38 ustawy o systemie oświaty. Przepis ten - jako stwarzający gwarancje dla stabilności stosunku zatrudnienia nauczycieli - musi być zarówno przez organy decydujące, jak i przez organy nadzorujące, a także sprawujące kontrolę legalności decyzji podejmowanych w tym zakresie traktowany ze szczególną uwagą. Jeśli bowiem ustawodawca stwarza dla pewnych wyraźnie określonych grup pracowników (w tym przypadku nauczycieli) szczególne i dosyć rygorystyczne gwarancje, to rzeczą organów kontroli prawnej jest dołożenie wszelkich starań, by gwarancje te stały się rzeczywiście funkcjonujące w praktyce. W wyroku z dnia 19 lutego 1997r., III RN 3/97, Sąd Najwyższy stwierdził, że art. 38 pkt 2 ustawy o systemie oświaty przewiduje możliwość odwołania nauczyciela "w przypadkach szczególnie uzasadnionych", co oznacza, że zarówno ocena, jak i uznanie organu, który powierzył nauczycielowi stanowisko kierownicze, a następnie odwołuje go z tego stanowiska, nie mogą mieć charakteru dowolnego lub arbitralnego, lecz powinny być dokładnie i szczegółowo wywiedzione i uargumentowane w uzasadnieniu podjętej decyzji/uchwały (a obecnie zarządzenia), zaś ów wywód i argumentacja powinny podlegać wnikliwej kontroli zarówno organów nadzoru, jak i sądu. Sąd Najwyższy zwrócił przy tym uwagę na to, że niedopuszczalne jest powierzchowne traktowanie uzasadnienia, zwłaszcza wówczas, gdy przedmiotem sprawy jest ważny dla obywatela problem jego zatrudnienia i to - tak, jak w tym wypadku - gwarantowanego szczególnym przepisem ustawy.
Warto również powołać orzeczenie Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 1 grudnia 2006r. w sprawie o sygn. akt I OSK 706/06, w którym podkreślono, że szczególny skutek zarządzenia organu prowadzącego szkołę, jakim jest odwołanie dyrektora w trybie natychmiastowym pociąga za sobą uznanie, iż niezależnie od formy aktu i jego nazwy (decyzja, uchwała, zarządzenie) zawsze konieczne jest zapewnienie wypowiedzenia się nauczyciela, którego dotyczy postępowanie na każdym jego etapie oraz uzasadnienie podjętego aktu (system inf. prawnej Lex nr 320829).
Sąd rozpoznający niniejszą sprawę w pełni podziela poglądy prawne zaprezentowane w powołanych wyżej orzeczeniach.
Odnosząc powyższe do przedmiotowego postępowania należy wskazać, iż zaskarżone Zarządzenie Prezydenta Miasta S. z dnia [...]r., powołujące się na przepis art. 38 ust. 1 pkt. 2 ustawy o systemie oświaty, nie zawiera żadnego uzasadnienia. Sąd nie ma zatem możliwości merytorycznego skontrolowania tego aktu, w szczególności w aspekcie wystąpienia "szczególnie uzasadnionego przypadku" uprawniającego organ do zastosowania tego szczególnego trybu odwołania nauczyciela ze stanowiska kierowniczego. Brak uzasadnienia rozstrzygnięcia uniemożliwia dokonanie oceny jego legalności, a z drugiej strony powoduje niemożność poznania motywów takiego, a nie innego rozstrzygnięcia. W rozpatrywanej sprawie próba uzasadnienia wydanego Zarządzenia została podjęta dopiero w dniu 29 czerwca 2009r., a więc po okresie ponad jednego miesiąca od dnia wejścia w życie zaskarżonego aktu. Pismo podpisane z upoważnienia Prezydenta Miasta S. przez Naczelnika Wydziału Edukacji, przekazujące skarżącej dokument nazwany "Uzasadnieniem" zostało jej doręczone w dniu 1 lipca 2009r. W ocenie Sądu, pismo - "Uzasadnienie" nie może być jednak traktowane jako aneks do zarządzenia Prezydenta Miasta S. z dnia [...]r. Z Zarządzenia nr [...] nie wynika bowiem, aby jego integralną część stanowiło jakiekolwiek dodatkowe uzasadnienie, jak również treść tego aktu nie wskazuje na fakt sporządzenia takiego uzasadnienia. Również pismo nazwane "Uzasadnieniem" nie zawiera w swej treści informacji, że stanowi uzupełnienie czy też aneks do Zarządzenia nr [....], a ponadto sporządzone i podpisane zostało przez Zastępcę Prezydenta Miasta S, w sytuacji, gdy zaskarżony akt wydany i podpisany został przez Prezydenta Miasta S. Odległość czasowa pomiędzy wydaniem Zarządzenia nr [...] a doręczeniem skarżącej pisma – "Uzasadnienia" (dokument ten nie zawiera żadnej daty) wskazuje na próbę podjęcia przez organ, na skutek wezwania skarżącej z dnia [...]r., działań zmierzających do konwalidowania braków zaskarżonego aktu. W ocenie Sądu, próba ta nie może być jednak uznana za skuteczną. Istotnie, jak podnosi organ, przepis prawa nie wymaga wprost, aby uzasadnienie zarządzenia sporządzone zostało w tym samym dniu co samo zarządzenie, jednak z treści obydwu dokumentów musi wynikać ich bezpośredni związek, a ponadto z całą pewnością rozstrzygnięcie – tu: zarządzenie, nie może wtedy wejść w życie i wywoływać skutków prawnych przed sporządzeniem jego uzasadnienia, jak to ma miejsce w sprawie niniejszej.
Ponadto, należy zwrócić uwagę, iż dokument nazwany przez organ "Uzasadnieniem" w istocie stanowi jedynie opis stanu faktycznego, tj. działań podejmowanych przez organ prowadzący szkołę i Dyrektora Zespołu Szkół Ogólnokształcących w S. w okresie od 7 kwietnia 2009r. do dnia 26 maja 2009r., bez wskazania konkretnych przepisów prawnych, które skarżąca swoim postępowaniem naruszyła. Brak jest w tym dokumencie także wyjaśnienia, dlaczego działanie skarżącej należy uznać za szczególnie uzasadniony przypadek powodujący konieczność odwołania jej ze stanowiska dyrektora placówki. Jedynie końcowe zdanie tego dokumentu zawiera ogólnikowe stwierdzenie, iż "Dyrektor działała niezgodnie z przepisami prawa", jednak brak jest powołania przepisów prawnych, które skarżąca w ocenie organu naruszyła. Nawet zatem w przypadku ewentualnego potraktowania "Uzasadnienia" jako integralnej części Zarządzenia nr [...], nadal Sąd nie miałby możliwości oceny tego aktu pod kątem wystąpienia przesłanek przewidzianych w art. 38 ust. 1 pkt 2 ustawy o systemie oświaty.
Za zasadny należy również uznać zarzut skarżącej o naruszeniu przez organ przepisów art. 7 i 10 k.p.a., poprzez niezapewnienie jej czynnego udziału w postępowaniu i uniemożliwienie wypowiedzenia się przed podjęciem zaskarżonego aktu. Art. 7 k.p.a. stanowi, iż w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. W przedmiotowej sprawie z uwagi na brak uzasadnienia rozstrzygnięcia nie sposób ocenić, czy organ podejmując swoje rozstrzygnięcie podjął wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia sprawy, w szczególności zaś czy brał pod uwagę stanowisko skarżącej zaprezentowane w jej pismach z dnia 13 maja 2009r. i 25 maja 2009r. Przepis art. 10 k.p.a. stanowi w § 1, iż organy administracji publicznej obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, w § 2 , że organy administracji publicznej mogą odstąpić od zasady określonej w § 1 tylko w przypadkach, gdy załatwienie sprawy nie cierpi zwłoki ze względu na niebezpieczeństwo dla życia lub zdrowia ludzkiego albo ze względu na grożącą niepowetowaną szkodę materialną, a w § 3, że organ administracji publicznej obowiązany jest utrwalić w aktach sprawy, w drodze adnotacji, przyczyny odstąpienia od zasady określonej w § 1. W tej mierze podnieść należy, że analiza akt administracyjnych sprawy wskazuje jednoznacznie, iż organ procedujący w sprawie przed wydaniem zaskarżonego rozstrzygnięcia nie umożliwił skarżącej wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Jednocześnie zgromadzony materiał dowodowy nie wskazuje, aby w rozpatrywanym przypadku występowała sytuacja przewidziana w § 2 art. 10 k.p.a., zwalniająca organ od stosowania zasady przewidzianej w § 1 cyt. przepisu prawa.
Okoliczność podnoszona przez organ w odpowiedzi na skargę, iż strona brała czynny udział w postępowaniu, gdyż przed wydaniem Zarządzenie nr [...] toczyła się wymiana korespondencji pomiędzy skarżącą a Prezydentem Miasta S (vide: pismo z dnia 25 maja 2009r.) z całą pewnością nie uzasadnia przestrzegania przez organ w toku postępowania przepisu art. 10 k.p.a. Korespondencja pomiędzy skarżącą a Prezydentem Miasta S. dotyczyła skutków rozwiązania Zespołu Szkół Ogólnokształcących w S., natomiast przedmiotem zaskarżonego zarządzenia jest natychmiastowe odwołanie D. M. ze stanowiska dyrektora Zespołu Szkół Ogólnokształcących i brak jest dokumentów potwierdzających możliwość wypowiedzenia się strony, co do tej kwestii.
Z przytoczonych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził nieważność zaskarżonego zarządzenia na podstawie art. 147 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), uznając, że zostało ono wydane z poważnym naruszeniem przepisów postępowania, które to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Konsekwencją stwierdzenia takiego uchybienia jest, jak już wskazano wyżej, brak możliwości merytorycznego rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy. O wstrzymaniu wykonalności zarządzenia Sąd orzekł na podstawie art. 152 powołanej wyżej ustawy.
Rozpoznając ponownie sprawę organ winien zastosować się do rozważań prawnych zawartych w uzasadnieniu niniejszego wyroku.
D.T.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło