II OSK 1090/10

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Marek Stojanowski (spr.) Sędziowie sędzia NSA Leszek Leszczyński sędzia del NSA Jacek Hyla Protokolant Renata Sapieha po rozpoznaniu w dniu 14 czerwca 2011 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej S. Z. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 lutego 2010 r. sygn. akt II SA/Wa 2138/09 w sprawie ze skargi S. Z. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] października 2009 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń palną myśliwską oddala skargę kasacyjną. Wyrokiem z dnia 9 lutego 2010 r., sygn. akt II SA/Wa 2138/09, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę S. Z. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] października 2009 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń palną myśliwską. Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy. Decyzją z dnia [...] czerwca 2009 r. nr [...], Komendant Wojewódzki Policji w B., działając na podstawie art. 18 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 15 ust. 1 pkt 6 i art. 20 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (t. j.: Dz. U. z 2004 r. Nr 52, poz. 525 z późn. zm.) oraz art. 268a k.p.a., cofnął S. Z. pozwolenie na posiadanie broni palnej myśliwskiej, z uwagi na to, iż prawomocnym wyrokiem z dnia [...] grudnia 2008 r., sygn. akt [...], Sąd Rejonowy w B. P. Sąd Grodzki Zamiejscowy VIII Wydział Grodzki w S., w związku z popełnionym przez S. Z. przestępstwem z art. 263 § 3 Kodeksu karnego (udostępnienie broni palnej osobie nieuprawnionej do posiadania broni), na podstawie art. 66 § 1 w związku z art. 67 § 1 k.k. warunkowo umorzył postępowanie na okres próby 1 roku, na podstawie art. 67 § 3 k.k. orzekł od oskarżonego na rzecz Samodzielnego Publicznego Zakładu Opiekuńczo - Leczniczego w B. Ś. świadczenie pieniężne w kwocie 500 złotych, zasądził od oskarżonego na rzecz Skarbu państwa kwotę 100 złotych tytułem opłaty oraz obciążył go pozostałymi kosztami procesu. W ocenie Komendanta Wojewódzkiego Policji w B. w sprawie zaistniała przesłanka, o której mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, bowiem S. Z. kwalifikuje się do kategorii osób, co do których istnieje uzasadniona obawa, że może użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, w szczególności skazanym prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu albo wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw. To z kolei obligowało organ, w oparciu o art. 18 ust. 1 pkt 2 powołanej ustawy, do cofnięcia stronie pozwolenia na broń. Decyzją z dnia [...] sierpnia 2009 r. nr [...], Komendant Główny Policji, po rozpoznaniu odwołania strony, w oparciu o art. 138 § 2 i art. 268a k.p.a. oraz art. 18 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, uchylił decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w B. z dnia [...] czerwca 2009 r. w całości i przekazał sprawę organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia. Organ odwoławczy wskazał, iż w zaskarżonej decyzji nie wyjaśniono wszystkich istotnych dla sprawy okoliczności faktycznych, a w związku z tym nie wzięto pod uwagę, czy w niniejszej sprawie nie zachodziła odrębna przesłanka do cofnięcia stronie pozwolenia na broń, określona w art. 18 ust. 5 pkt 7 ustawy o broni i amunicji. Decyzją z dnia [...] sierpnia 2009 r. nr [...], Komendant Wojewódzki Policji w B., na podstawie art. 18 ust. 5 pkt 7 i art. 20 ustawy o broni i amunicji oraz art. 268a k.p.a., ponownie cofnął S. Z. pozwolenie na posiadanie broni palnej myśliwskiej. Wobec wniesionego odwołania, decyzją z dnia [...] października 2009 r. nr [...], Komendant Główny Policji, w oparciu o art. 138 § 1 pkt 1 i art. 268a k.p.a. oraz art. 18 ust. 5 pkt 7 ustawy o broni i amunicji, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję, podzielając zawartą w niej argumentację. Organ wskazał, iż w sprawie bezspornym jest, że strona popełniła przestępstwo z art. 263 § 3 kk, co potwierdza znajdujący się w aktach prawomocny wyrok, warunkowo umarzający postępowanie karne. Zaznaczył, iż zgodnie z orzecznictwem sądów administracyjnych, warunkowe umorzenie postępowania jest immanentnie związane z ustaleniem, że przestępstwo zostało popełnione i wina osoby o nie oskarżonej, choć nieznaczna, nie budzi wątpliwości. Rozpoznając skargę od powyższej decyzji, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, iż nie zasługuje ona na uwzględnienie. Sąd wskazał, iż organ administracji prawidłowo zakwalifikował rodzaj popełnionego przez skarżącego przestępstwa, jako spełniającego dyspozycję przepisu art. 18 ust. 5 pkt 7 ustawy o broni i amunicji oraz jako budzący uzasadnioną obawę, iż posiadacz broni może jej użyć w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa i porządku publicznego. Skarżący dopuścił się bowiem czynu przestępnego polegającego na udostępnieniu broni osobie nieuprawnionej. Podstawowym zaś obowiązkiem posiadacza broni, wynikającym m.in. z wyżej przytoczonego przepisu, jest dbałość o to, aby nie trafiła ona w ręce osoby, która nie ma prawa do jej posiadania. Winien on również dochować wszelkich starań, aby jego broń nie została użyta w celu realizacji bezprawnych działań. Całokształt materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie niniejszej świadczy o tym, iż skarżący nie podołał ww. obowiązkom. Twierdzenia zawarte w skardze, iż osoba ta była członkiem koła łowieckiego, a więc skarżący przypuszczał że posiada ona pozwolenie na broń, pozostają, zdaniem Sądu, w oderwaniu od problematyki niniejszej sprawy i obowiązków ciążących na posiadaczu broni. Jej posiadacz, zanim udostępni broń osobie trzeciej, musi mieć pewność, a nie jedynie domniemywać, iż posiada ona stosowne uprawnienia do posługiwania się bronią. Skoro więc skarżący, udostępniając broń osobie trzeciej, nie upewnił się co do posiadania przez nią stosownych uprawnień, dopuścił się naruszenia obowiązku należytej dbałości o posiadaną broń. Ponadto użyczona osobie trzeciej broń, została użyta w celu sprzecznym z prawem (bezprawny odstrzał psa). Okoliczność, iż warunkowo umorzono w stosunku do skarżącego postępowanie karne przesądza, iż skarżący dopuścił się zarzucanego mu przestępnego czynu. To zaś jest okolicznością wystarczającą dla organu, dla dokonania oceny skarżącego pod kątem dawania przez niego rękojmi prawidłowego i zgodnego z prawem korzystania z posiadanej broni. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł S. Z. zarzucając: 1. naruszenie prawa materialnego: a) art.18 ust.1 pkt 2 w związku z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji poprzez błędne zastosowanie b) art. 18 ust. 5 pkt 7 ustawy o broni i amunicji przez błędną .wykładnię polegającą na przyjęciu, że samo użyczenie broni osobie nieuprawnionej było w niniejszej sprawie wystarczająca przesłanką do cofnięcia pozwolenia na broń. 2. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy: a) art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) poprzez nie uchylenie zaskarżonej decyzji mimo naruszenia wskazanych wyżej przepisów ustawy o broni i amunicji b) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez nie uchylenie zaskarżonej decyzji mimo że w wyniku ewidentnego naruszenia zasad określonych w art. 7, 8, 77 i 80 k.p.a. sprawa nie została wyjaśniona w stopniu pozwalającym na jej rozstrzygnięcie a z jedynego dowodu w sprawie (tj. wyroku warunkowo umarzającego postępowanie) wyprowadzono nieuprawniony (tj. dowolny) wniosek. W oparciu o powyższe zarzuty wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie od Komendanta Głównego Policji na rzecz Skarżącego kosztów postępowania kasacyjnego. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, iż Sąd pierwszej instancji, wydając zaskarżony wyrok, za podstawę cofnięcia pozwolenia na broń, przyjął art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6, zamiast będący podstawą decyzji cofającej pozwolenie na broń art. 18 ust. 5 pkt 7 ustawy o broni i amunicji. Zdaniem autora skargi kasacyjnej Sąd, zamiast badać, czy wobec fakultatywnego obowiązywania normy art. 18 ust. 5 pkt 7, zaistniały przesłanki do cofnięcia pozwolenia na broń, dywagował na podstawie przepisów, które w niniejszej sprawie nie miały zastosowania. Wydając zaskarżony wyrok Sąd pierwszej instancji pominął okoliczność, że zapis art. 18 ust. 5 pkt 7 ustawy o broni i amunicji, ma charakter fakultatywny. Taka forma obowiązywania tego przepisu sprawia, że organ policji może cofnąć takie pozwolenie jedynie w uzasadnionych przypadkach. W niniejszej sprawie takiego uzasadnienia nie ma i dlatego słuszny jest zarzut błędnej wykładni art. 18 ust. 5 pkt 7 ustawy o broni i amunicji, przez przyjęcie, że zaistniały okoliczności do cofnięcia pozwolenia na posiadanie broni. W dalszej części skargi kasacyjnej za absurdalne uznano obciążanie skarżącego konsekwencjami czynu popełnionego przez kogoś innego i to konsekwencjami rangi cofnięcia słusznie nabytego pozwolenia. Autor skargi kasacyjnej podnosi również, iż Sąd pierwszej instancji badając okoliczności sprawy zdaje się nie dostrzegać, iż to nie skarżący strzelał do psa i wymaga od niego aby udowadniał w postępowaniu administracyjnym, czy karnym zaistnienie okoliczności wskazanych w art. 33 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt. Ponadto Sąd dokonał niezbędnej oceny spełniania przez skarżącego negatywnej przesłanki do posiadania broni wyłącznie na podstawie jednej okoliczności -wyroku sądu powszechnego, a nie jak wymaga tego przepis art.80 k.p.a. na podstawie całokształtu materiału dowodowego - co nie odpowiada zasadzie swobodnej oceny dowodów. W odpowiedzi na skargę kasacyjną Komendant Główny Policji wniósł o jej oddalenie oraz zasądzenie na rzecz organu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według obowiązujących w tym zakresie norm. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: W świetle art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – dalej: p.p.s.a., skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Podkreślić przy tym trzeba, że Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, ponieważ w świetle art. 183 § 1 p.p.s.a. rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Jeżeli zatem nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a. (a w rozpoznawanej sprawie przesłanek tych brak), to Sąd związany jest granicami skargi kasacyjnej. Oznacza to, że Sąd nie jest uprawniony do samodzielnego dokonywania konkretyzacji zarzutów skargi kasacyjnej, a upoważniony jest do oceny zaskarżonego orzeczenia wyłącznie w granicach przedstawionych we wniesionej skardze kasacyjnej. Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie. Podstawę wniesionej skargi kasacyjnej stanowią przepisy art. 18 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 15 ust. 1 pkt 6 oraz art. 18 ust. 5 pkt 7 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji. Analiza treści powyższych przepisów ustawy o broni i amunicji, była przedmiotem uchwały składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 listopada 2009 r. w sprawie sygn. akt II OPS 4/09 (opubl. ONSAiWSA 2010/1/5). Stanowisko wyrażone we wskazanej wyżej uchwale skład orzekający w niniejszej sprawie podziela. W świetle zaprezentowanych w tej uchwale wywodów należy stwierdzić, że użycie kwantyfikatora "w szczególności", poprzedzające wymienienie osób, które zostały skazane za popełnienie przestępstw przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu oznacza, że co do tych osób ustawodawca sam rozstrzygnął, iż istnieje obawa sprzecznego z prawem użycia broni. Organ nie musi, więc wobec tych osób przeprowadzać oceny, czy obawa rzeczywiście istnieje, gdyż oceny tej dokonał już ustawodawca w sposób wiążący. Pozwolenia na broń nie wydaje się, zatem osobom wymienionym po kwantyfikatorze "w szczególności", ale także innym osobom, które nie były wprawdzie skazane za wymienione przestępstwa, ale co do których, organ ustali okoliczności wskazujące na istnienie uzasadnionej obawy, że użyją broni w sposób sprzeczny z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Możliwe jest także cofnięcie pozwolenia na broń także innej osobie oskarżonej lub obwinionej, bądź też skazanej za przestępstwo lub wykroczenie innego rodzaju, niż określone w powyższym przepisie. W takim jednak przypadku sam fakt skazania, bądź też toczące się postępowanie o popełnienie przestępstwa czy wykroczenia nie stanowi samodzielnej przesłanki do cofnięcia pozwolenia na broń. Konieczne jest stwierdzenie, że posiadacz broni zalicza się do kategorii osób, co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w sposób sprzeczny z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. W takiej sytuacji niezbędnym warunkiem cofnięcia pozwolenia na broń jest wykazanie związku przyczynowego pomiędzy popełnieniem przez skarżącego danego przestępstwa, a uzasadnioną obawą użycia broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku prawnego (por. wyrok NSA z dnia 19 października 2010 r., II OSK 1615/09). W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, organy administracji w niniejszej sprawie dokonały takiej analizy, nie naruszając jednocześnie powołanych na wstępie przepisów ustawy o broni i amunicji. W niniejszej sprawie poza sporem pozostaje fakt, że Sąd Rejonowy w B. P. Sąd Grodzki Zamiejscowy VIII Wydział Grodzki w S., w związku z popełnionym przez S. Z. przestępstwem z art. 263 § 3 Kodeksu karnego (udostępnienie broni palnej osobie nieuprawnionej do jej posiadania), na podstawie art. 66 § 1 w związku z art. 67 § 1 k.k. warunkowo umorzył postępowanie na okres próby 1 roku. Ponadto użyczona osobie trzeciej broń, została użyta w celu sprzecznym z prawem (bezprawny odstrzał psa). Nie może zatem ulegać wątpliwości, że osoba, która użycza broń palną innej osobie nie upewniwszy się wcześniej, czy osoba, której broń jest użyczana posiada stosowne uprawnienia do posługiwania się tą bronią, jest osobą wykazującą lekceważący stosunek do prawa. W takim przypadku nawet jednorazowe, nieodpowiedzialne zachowanie osoby posiadającej pozwolenie na broń rodzić może uzasadnioną obawę użycia broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa i porządku publicznego. Podkreślenia w tym miejscu wymaga, że pozwolenie na broń jest uprawnieniem reglamentowanym i może zostać wydane jedynie na rzecz osoby, która spełnia konkretne, bardzo rygorystyczne kryteria. Jest więc uprawnieniem, z którym wiążą się określone obowiązki. Jednym z nich jest zakaz użyczania broni osobie nieupoważnionej (art. 18 ust. 5 pkt 7). Bez znaczenia jest w tej sytuacji okoliczność, że skarżący nie mógł przewidzieć co osoba, której broń użyczył, za jej pomocą dokona. Takie tłumaczenie świadczy jeszcze bardziej na niekorzyść skarżącego, wskazuje bowiem na lekkomyślność i brak odpowiedzialności w posługiwaniu się przyznanym uprawnieniem. W odniesieniu do zarzutu naruszenia art. 7, 8, 77 i 80 k.p.a. wskazać należy, iż świetle powołanych przepisów, organy administracji publicznej zobowiązane są do podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia okoliczności sprawy, jako warunku niezbędnego do wydania rozstrzygnięcia o przekonywującej treści. Ponadto, organy te przy ocenie, czy dana okoliczność została udowodniona, powinny brać pod uwagę całokształt zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, zaś w uzasadnieniu decyzji odnosić się do wszystkich istniejących w sprawie rozbieżności (art. 107 § 3 k.p.a.). Na organach administracji spoczywa zatem obowiązek przeprowadzenia całego postępowania co do wszystkich istotnych okoliczności rozpoznawanej sprawy i oceny, na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona (art. 80 k.p.a.). W świetle powyższego, zarzuty skargi kasacyjnej dotyczące naruszenia wskazanych wyżej przepisów k.p.a. uznać należy za niezasadne. Stwierdzić należy, iż organy przeprowadził postępowanie dowodowe z zachowaniem reguł określonych w art. 7 i 77 § 1 k.p.a., bowiem żadne z podnoszonych przez skarżącego okoliczności nie dają jakichkolwiek podstaw do przyjęcia, że nie istnieje w stosunku do skarżącego uzasadniona obawa, że może użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw i w oparciu o art. 184 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.