II SA/Wa 1784/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Pisula-Dąbrowska Sędziowie WSA Stanisław Marek Pietras Iwona Dąbrowska (spr.) Protokolant Sylwia Mikuła po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 lutego 2010 r. sprawy ze skargi J. K. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] września 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania pozwolenia na broń palną sportową do celów sportowych 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję organu pierwszej instancji – Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia [...] czerwca 2009 r., 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości. W dniu 21 maja 2009 r. J. K. wystąpiła do [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z podaniem o wydanie pozwolenia na broń palną sportową w ilości 1 egzemplarza broni palnej centralnego zapłonu (pistolet) oraz 2 egzemplarzy bocznego zapłonu (pistolet i karabin). W obszernym uzasadnieniu wniosku wskazała m.in., że spełnia wszystkie ustawowe kryteria potrzebne do uzyskania pozwolenia na broń, oraz że uprawia strzelectwo sportowe, a własna broń umożliwi jej podnoszenie umiejętności strzeleckich. Podała również, że zarówno ilość, jak i jakość broni klubowej nie odpowiada jej wymaganiom. J. K. wskazała też, że dostęp do broni klubowej jest wręcz niemożliwy, z uwagi na konieczność obecności w czasie strzelań uprawnionego pracownika klubu i dowiezienia broni na strzelnicę. Jakość broni klubowej, jej stan techniczny, wybór jest ledwie wystarczający do bardzo podstawowego szkolenia i to tylko z broni bocznego zapłonu. Ponadto wyjaśniła, że interesujące ją konkurencje strzeleckie IDPA odbywają się w P., W., W. czy nawet w Czechach, a nie w K. co wyklucza używanie broni klubowej – z braku prawa do jej przenoszenia i niemożności uzyskania na nią EKB – nawet gdyby takowa była dostępna. Do podania J. K. dołączyła orzeczenie lekarskie i psychologiczne, potwierdzające, że należy do osób wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 3 ustawy o broni i amunicji i może dysponować bronią, patent strzelecki wydany w dniu 1 grudnia 2008 r., uprawniający do uprawiania strzelectwa w dyscyplinach: strzelanie pneumatyczne i kulowe; licencję Polskiego Związku Strzelectwa Sportowego wydaną w dniu 8 grudnia 2008 r., uprawniającą do uprawiania strzelectwa sportowego w dziedzinie strzeleń pneumatycznych i kulowych, zaświadczenie Wojskowego Klubu Sportowego [...] z dnia [...] maja 2009 r., potwierdzające jej aktywne członkostwo w klubie od 2008 r. W zaświadczeniu tym została też zamieszczona informacja o wynikach uzyskanych przez J. K. w zawodach sportowych, rozegranych w 2008 r. [...] Komendant Wojewódzki Policji w [...] decyzją z dnia [...] czerwca 2009 r., wydaną na podstawie art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (t.j. Dz. U. z 2004 r. Nr 52, poz. 525 ze zm.), odmówił wydania pozwolenia na broń palną sportową do celów sportowych. J. K. od tej decyzji odwołała się do Komendanta Głównego Policji, który decyzją z dnia [...] września 2009 r., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) oraz art. 10 ust. 1 ustawy o broni i amunicji, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że przepis art. 10 ust. 1 ustawy o broni i amunicji, stanowiący podstawę materialnoprawną decyzji ustala, że pozwolenie na broń wydaje się, gdy okoliczności wskazane przez osobę ubiegającą się o pozwolenie takie rozstrzygnięcie uzasadniają. Wskazał też, że posiadanie kwalifikacji, do uprawiania sportów o charakterze strzeleckim (licencja czy patent strzelecki) i spełnianie wymogów formalnych ustawy, określonych w art. 15 ust. 1 pkt 1 – 6 ustawy o broni i amunicji jest w świetle reglamentacyjnego charakteru ustawy niewystarczające dla uzyskania prawa do własnej broni do celów sportowych. Organ powołał się w uzasadnieniu decyzji na wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego i wskazał, że ustawodawca w art. 10 ust. 1 ustawy o broni i amunicji nie stworzył przykładowego katalogu okoliczności uzasadniających wydanie pozwolenia, w związku z czym organy Policji przyjęły, iż wnioskodawca winien powołać takie okoliczności, które wyróżnią go na tle innych osób w podobnej sytuacji i potwierdzą niewątpliwą konieczność posiadania przez niego własnej broni do celów sportowych, ponieważ jej brak, ze względu na stopień zaangażowania w strzelectwo, uniemożliwia mu uprawianie sportów strzeleckich. Uzasadniając decyzję Komendant Główny Policji podał, że w przypadku pozwoleń na broń sportową organy Policji przyjęły, iż podstawowym kryterium oceny winna być intensywność zaangażowania w sport strzelecki, w tym jego zaangażowanie, poprzez ilość startów w zawodach sportowych. Oceniając materiał dowodowy zgromadzony w aktach sprawy, organ uznał, że J. K. jest początkującym zawodnikiem w uprawianiu sportu strzeleckiego, w jego uprawianie zaangażowała się w 2008 r. biorąc udział w trzech zawodach sportowych. Organ podobnie jak organ I instancji wskazał, że dostęp do broni palnej powinny zapewnić przede wszystkim kluby i stowarzyszenia sportowe. Podtrzymując rozstrzygnięcie organu I instancji, Komendant Główny Policji miał też na względzie interes publiczny (art. 7 kpa), bowiem strona nie wykazała w sposób niewątpliwy zasadności posiadania własnej broni palnej sportowej i dlatego wydanie jej pozwolenia nie byłoby zgodne z tymże interesem z punktu widzenia ochrony bezpieczeństwa państwa i porządku publicznego. Decyzja ta stała się przedmiotem skargi J. K. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, jako naruszającej prawo i zarzucając jej naruszenie art. 6, art. 7, art. 8, art. 10, art. 11, art. 77 i art. 80 kpa oraz art. 10 ustawy o broni i amunicji. Powołała się na glosę prof. Jerzego Paśnika do wyroku NSA z dnia 26 lipca 2007 r. o sygnaturze akt II OSK 1082/06 oraz na uzasadnienie z prac podkomisji sejmowych do projektu ustawy o broni i amunicji, i wskazała, że interpretacja ustawy dokonana przez organy Policji jest całkowicie sprzeczna z intencją ustawodawcy, który zakładał, że należy ustanowić wysokie wymagania wobec osób ubiegających się o pozwolenie na posiadanie broni. Jednak, jeśli ktoś spełni te wymagania to nie wolno odmówić mu wydania takiego zezwolenia. W związku z powyższym, skarżąca uznała, że skoro spełnia wszystkie ustawowe przesłanki to niezrozumiała jest odmowa przyznania jej takiego pozwolenia. Odnosząc się do kryterium jakie wprowadziły organy Policji przy wydawaniu pozwolenia na broń, w postaci intensywności zaangażowania w ten sport, co pozwala organom oceniać czy wnioskodawca uprawia go profesjonalnie, czy też rekreacyjnie to skarżąca wskazała, że ustawa o broni i amunicji, przewidując prawo do broni dla osób uprawiających sport strzelecki, nie ogranicza go do sportu profesjonalnego, szczególnie w sytuacji gdy w Polsce profesjonalnych strzelców sportowych jest zaledwie kilkunastu. Wskazała również, że konkurencje strzeleckie, którymi ona się interesuje według zasad IDPA, które w Polsce odbywają się w W., W. i P. nie jest możliwe uprawianie tej dziedziny bez posiadania własnej broni. Odnosząc się zaś do oceny organów odnośnie jej wyników sportowych i czasu zajmowania się tą dziedziną sportu, wskazała, że strzelectwem interesuje się od 40 lat rekreacyjnie, pozwolenie na broń sportową pneumatyczną uzyskała w 1996 r., co nie jest przez organy Policji uznawane za argument za przyznaniem pozwolenia na broń sportową, jednakże świadczy, zdaniem skarżącej, za ciągłością zainteresowań. Podała też, że jest strzelcem krzyżowym (strzela z prawej ręki, a oko dominujące lewe), co powoduje, że wymaga broni specjalnej oraz wskazała, że z uwagi na swój wiek, w którym zachodzą, związane ze starzeniem się, zmiany fizjologiczne - zwłaszcza wzroku, musi posiadać indywidualnie dobrane przyrządy celownicze. W odpowiedzi na skargę Komendant Główny Policji wnosił o jej oddalenie, argumentując jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, podkreślając nadto, iż brak po stronie skarżącej negatywnych przesłanek wskazanych w art. 15 ust. 1 ustawy o broni i amunicji nie uprawnia do uzyskania żądanego pozwolenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania. Innymi słowy, wojewódzki sąd administracyjny nie orzeka co do istoty sprawy w zakresie danego przypadku, lecz jedynie kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w tym postępowaniu, z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i obowiązującymi przepisami prawa procesowego. Analizując niniejszą sprawę pod tym kątem, Sąd stwierdził, że skarga zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie rozważań zgodzić się należy ze stanowiskiem organu, że prawo do posiadania broni jest ściśle reglamentowane i nie można go zaliczyć do kategorii wolności i praw osobistych obywatela wynikających z Konstytucji RP. Ustawodawca nie sprecyzował jakie okoliczności, wskazane przez zainteresowanego, uzasadniają wydanie pozwolenia. Tak więc organy Policji za każdym razem powinny analizować przedstawione przez stronę okoliczności i oceniając je jako dowody w sprawie oraz ważąc interes strony i interes społeczny, wypracować odpowiednią decyzję. Zaznaczyć tu należy, wbrew temu co twierdzi organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, iż co prawda ocena, czy w konkretnym przypadku występują szczególne okoliczności faktyczne, należy wyłącznie do organów Policji i może ona w tym zakresie prowadzić bardziej lub mniej rygorystyczną politykę, to jednakże wydana w konkretnej sprawie decyzja (wbrew twierdzeniu organu) w całości podlega kontroli sądów administracyjnych, co do zgodności takiej decyzji z prawem materialnym, jak i procesowym, a więc także co do oceny danych okoliczności dokonanej przez organ pod kątem czy ocena ta nie posiada cech dowolności (porównaj wyrok WSA w Warszawie z dnia 4 lipca 2007 r., sygn. akt VI SA/Wa 107/06, LEX nr 372127). Decyzja o pozwoleniu na broń jest tak zwaną decyzją związaną. Oznacza to, iż w przypadku istnienia okoliczności faktycznych uzasadniających wydanie pozwolenia na broń (w rozumieniu art. 10 ustawy) i przy braku przesłanek negatywnych, organ Policji zobowiązany jest do wydania pozwolenia na broń (porównaj wyrok WSA w Warszawie z dnia 26 lipca 2007 r., sygn. akt VI SA/Wa 806/07). Zasada ta ogranicza uznanie administracyjne do oceny danych okoliczności, jednakże nie zwalnia organu od prawidłowego, racjonalnego wnioskowania i obiektywnej oceny zgromadzonego materiału dowodowego w sprawie. W niniejszej sprawie organy Policji obu instancji naruszyły podstawowe zasady procesowe, polegające na ocenie zgromadzonego materiału dowodowego i przedstawionych w uzasadnieniu decyzji twierdzeń, naruszyły zasady uznania administracyjnego (art. 7, art. 19, art. 20, art. 77 oraz art. 107 kpa), zaś wydana decyzja - zwłaszcza w zakresie oceny materiału dowodowego - pozostaje w rażącej sprzeczności z tymi dowodami i nosi cechy dowolności. Organy obu instancji dokonały nadto wadliwej interpretacji przepisów art. 10 ust. 1 i 3 omawianej ustawy. Naruszenia te dotyczą istoty sprawy. Trafnie podniesiono w skardze zarzut naruszenia przepisu art. 10 ust. 1 ustawy o broni i amunicji, poprzez przyjęcie zawężającej wykładni tego przepisu. Zgodnie bowiem z przepisem art. 10 ust. 1 ustawy o broni i amunicji, właściwy organ Policji wydaje pozwolenie na broń, jeżeli okoliczności, na które powołuje się osoba ubiegająca się o pozwolenie, uzasadniają jego wydanie. Stosowanie zaś do art. 10 ust. 3 pkt 3 tej ustawy, pozwolenie na broń może być wydane w szczególności w celach sportowych. Oznacza to, że okolicznością uzasadniającą, w rozumieniu art. 10 ust. 1 ustawy o broni i amunicji, przyznanie pozwolenia na broń jest uprawianie sportu strzeleckiego. Natomiast przyjęcie, że tylko intensywność zaangażowania w sport strzelecki może wskazywać czy wnioskodawca uprawia go profesjonalnie czy rekreacyjnie wskazywałoby na wprowadzenie przez organ dodatkowego, pozaustawowego kryterium przyznawania tego prawa. Wskazać należy, że z żadnego przepisu nie wynika, iż tylko status zawodnika profesjonalnego, uprawiającego ten sport od wielu lat z poważnymi osiągnięciami uzasadniałby przyznanie pozwolenia na posiadanie broni. Prawo do broni nie jest nagrodą ani za wybitne osiągnięcia sportowe ani też nie jest miarą długości okresu uprawiania tego sportu, a przyznanie takiego prawa zawodnikowi może właśnie służyć podniesieniu jego kwalifikacji sportowych. Pogląd taki wyrażony został m.in. w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 lipca 2007 r., sygn. akt II OSK 1082/06, czy też w wyroku o sygn. akt II OSK 1674/07 z dnia 23 grudnia 2008 r., który to pogląd Sąd orzekający w niniejszej sprawie w całości podziela. W rozpoznawanej sprawie organy obu instancji, dokonały takiej zawężającej wykładni art. 10 ust. 1 w związku z art. 10 ust. 3 pkt 3 ustawy o broni i amunicji, wskazując, że udzielenie pozwolenia na broń sportową jest uzależnione od zaangażowania w uprawianie strzelectwa oraz od ilości startów w zawodach, a ponadto, że osoba taka powinna powołać takie okoliczności, które wyróżniają ją na tle innych osób w podobnej sytuacji. Wykładnia zaś art. 10 ust. 1 w związku z art. 10 ust. 3 pkt 3 tej ustawy nie może prowadzić do takiego rezultatu, iż tylko osoba, która uprawia ten sport od wielu lat, wygrywa zawody sportowe może uzyskać pozwolenie na broń sportową. Z taką interpretacją nie można się zgodzić. Tak więc uznać należy za zasadny podnoszony przez skarżącą zarzut naruszenia art. 10 ust. 1 w związku z art. 10 ust. 3 ustawy o broni i amunicji. W ocenie organu pozwolenie na broń palną sportową można wydać jedynie zawodowemu sportowcowi, a ponieważ skarżąca nie posiada wybitnych sukcesów w tym sporcie, to zdaniem organu, własna broń palna sportowa nie jest jej potrzebna, gdyż może ona uprawiać strzelectwo, korzystając z egzemplarzy broni klubowej. Gdyby istotnie ustawodawca chciał w taki sposób ograniczyć dostęp do broni palnej sportowej dałby temu wyraz wprost w treści przepisu. Wykładnia zastosowana przez organ jest niedopuszczalna, zwłaszcza, iż dotyczy przepisu określającego zasady reglamentowanego dostępu do broni palnej strzeleckiej i dalsze, pozaustawowe ograniczenia reglamentacyjne, nieprzewidziane przez ustawodawcę, naruszają ustawę. Przypomnieć należy, że skarżąca swój wniosek oparła na treści art. 10 ust. 1 i ust. 3 ustawy o broni i amunicji co powoduje, że powinien on zostać oceniony przez właściwy organ Policji pod kątem czy wskazane przez zainteresowaną okoliczności uzasadniają wydanie pozwolenia na broń. Zatem organ powinien dokonać oceny, czy wnioskodawca istotnie uprawia strzelectwo sportowe. Z przedstawionych wyżej dokumentów wynika, iż skarżąca uprawia strzelectwo sportowe, albowiem nie tylko jest członkiem klubu strzeleckiego (co samo w sobie nie jest okolicznością uzasadniającą wydanie pozwolenia), ale posiada od 2008 r. patent strzelecki i bierze czynny udział w treningach i zawodach strzeleckich. Przyjęcie takiej wadliwej wykładni przepisów ustawy o broni i amunicji przez organy, doprowadziło do tego, że nie odniesiono się w należyty sposób do twierdzeń skarżącej, popartych pismem Wojskowego Klubu Sportowego [...] z dnia 20 maja 2009 r., iż skarżąca bierze czynny udział w treningach i zawodach strzeleckich, uznając, że skarżąca jest zawodnikiem początkującym, uprawiającym sport jedynie rekreacyjnie. Organ nie zanalizował nadto w ogóle innych dodatkowych okoliczności, świadczących o tym, iż zainteresowanie i czynny udział w strzelectwie czysto sportowym skarżącej nie jest przypadkowy, ani krótkotrwały i musiał skrystalizować się znacznie wcześniej niż przynależność jej do Wojskowego Klubu Sportowego [...]. Nie odniesiono się w sposób właściwy do przedstawionego przez skarżącą zaświadczenia Polskiego Związku Strzelectwa Sportowego z dnia 1 grudnia 2008 r., z którego wynika, że skarżąca posiada odpowiednie kwalifikacje, niezbędne do uprawiania sportów o charakterze strzeleckim, że posiada patent strzelecki i licencję uprawniającą ją do udziału we współzawodnictwie sportowym. Należy zauważyć, że stosownie do art. 53b ust. 3 ustawy z dnia 18 stycznia 1996 r. o kulturze fizycznej (Dz. U. Nr 226, poz. 1675 ze zm.), posiadanie dokumentu stwierdzającego posiadanie odpowiednich kwalifikacji niezbędnych do uprawiania sportów o charakterze strzeleckim, wydanego przez właściwy związek sportowy, stanowi potwierdzenie kwalifikacji sportowych, jakie powinna spełniać osoba ubiegająca się o wydanie pozwolenia na broń do celów sportowych na podstawie przepisów o broni i amunicji. Jakkolwiek posiadanie takiego zaświadczenia nie stanowi samodzielnej i jedynej przesłanki przyznania pozwolenia na broń, to jednak okoliczność posiadania takiego zaświadczenia powinna być wzięta pod uwagę przez organy Policji. W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, z przedstawionych wyżej dowodów (wskazane wyżej dokumenty, zgromadzone w aktach sprawy administracyjnej) niezbicie, w sposób przekonywujący, wynika czynny udział skarżącej w strzelectwie sportowym. Nie jest to jedynie formalny związek z tym sportem, poparty członkostwem klubu strzeleckiego, ale związek czynny - świadczący o uprawianiu tego sportu. Ocena zaś czy rezultaty uzyskiwane na zawodach strzeleckich są miarodajne, czy zainteresowana odnosi istotne sukcesy w tym sporcie nie należy do kompetencji organów Policji. Po pierwsze brak związku takich ocen z istotą sprawy, a po drugie organ Policji nie dysponuje żadnym narzędziem badawczym do oceny poziomu sportowego danych zawodów strzeleckich, czy poziomu zawodników, jak i do oceny wyników uzyskiwanych w tym sporcie przez zainteresowanego. Istotę przedmiotu sprawy - okoliczności uzasadniającej wydanie pozwolenia na broń w celach sportowych trafnie ujął Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 26 lipca 2007 r., sygn. akt II OSK 1082/06, stwierdzając, iż okolicznością uzasadniającą w rozumieniu art. 10 ust. 1 ustawy o broni i amunicji, przyznanie pozwolenia na broń jest uprawianie sportu strzeleckiego, a nie takiego sportu przy jednoczesnym uzyskiwaniu wybitnych, ponadprzeciętnych wyników sportowych. Organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji poruszył zagadnienie interesu społecznego, który przemawia za prawidłowością wykładni art. 10 ust. 1 i ust. 3 ustawy lansowanej przez organ i wydawaniem pozwoleń w szczególnie uzasadnionych przypadkach. Teza powyższa jest błędna. Ustawodawca okoliczności uzasadniające wydanie pozwolenia traktuje w omawianym przepisie wprost. Nie są to żadne kwalifikowane okoliczności, poza samym celem pozwolenia - uprawianiem sportu. Stąd też wszelkie dodatkowe określenia "okoliczności uzasadniających", jako kategorii szczególnej, jest nieuprawnione. Zaś interes społeczny przemawia za rozsądnym i umiarkowanym podejściem do wydawania pozwolenia na broń palną sportową w ramach ustawowo zakreślonych granic reglamentacji tego dobra. Reasumując, w ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, oba organy Policji w sposób niewątpliwie wadliwy dokonały oceny okoliczności przemawiających za wydaniem skarżącej pozwolenia na broń palną w celu sportowym. Organy abstrahowały od oczywistych, istniejących w sprawie dowodów w postaci dokumentów wskazujących na rzeczywiste uprawianie przez zainteresowaną sportu strzeleckiego i nadto dokonały wadliwej interpretacji przepisu art. 10 ust. 1 i 2 ustawy o broni i amunicji. Dotknięte takimi istotnymi wadami decyzje obu organów Policji musiały zostać uchylone. [...] Komendant Wojewódzki Policji w [...], ponownie rozpatrując niniejszą sprawę, powinien uwzględnić stanowisko Sądu. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał skargę za zasadną i na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji. O wykonalności wyroku orzeczono na podstawie art. 152 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.