I SA/Łd 1049/09
WyrokWSA w Łodzi2010-02-16
Skład orzekający: Bożena Kasprzak, Paweł Janicki, Cezary Koziński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy tymczasowy obiekt budowlany, taki jak pawilon handlowy, który nie jest trwale związany z gruntem, podlega opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości jako budowla w rozumieniu ustawy o podatkach i opłatach lokalnych?Ratio decidendi
Sąd uznał, że tymczasowy obiekt budowlany, niebędący trwale związany z gruntem, nie może być uznany za budowlę w rozumieniu ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, nawet jeśli spełnia definicję obiektu budowlanego w prawie budowlanym. W związku z tym, taki obiekt nie podlega opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości. Umorzenie postępowania w sprawie ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego było w tej sytuacji zasadne.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji o umorzeniu postępowania w sprawie ustalenia wysokości zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2009 rok dla pawilonu handlowego. Organy podatkowe uznały pawilon za tymczasowy obiekt budowlany, niepodlegający opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości ze względu na brak trwałego związania z gruntem. Strona skarżąca kwestionowała tę kwalifikację, twierdząc, że pawilon jest budowlą i podlega opodatkowaniu, a także zarzucała naruszenia proceduralne.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 16 lutego 2010 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Bożena Kasprzak Sędziowie: Sędzia NSA Paweł Janicki Sędzia WSA Cezary Koziński (spr.) Protokolant: Asystent sędziego Joanna Skrzypczak-Zajger po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 lutego 2010 roku sprawy ze skargi B.K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] roku nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości na 2009 rok oddala skargę.
I SA/Łd 1049/09
UZASADNIENIE
Decyzją z dnia [...] Burmistrz Miasta T. umorzył postępowanie w sprawie ustalenia B.K. wysokości zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2009 rok, ze względu na bezprzedmiotowość tego postępowania.
W uzasadnieniu organ wskazał, że postępowanie podatkowe wszczęte zostało na skutek złożonej informacji w sprawie podatku od nieruchomości za 2009 r., w której zadeklarowano do opodatkowania budowlę o wartości 10.000,- złotych, położoną w T. przy ul. A - Bazar "A", stanowisko handlowe: [...]. Organ wskazał, że analiza całości zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego w oparciu o unormowania ustawy z dnia 12 stycznia 1991 roku o podatkach i opłatach lokalnych (tj. Dz. U. z 2006 roku, Nr 121, poz. 844 ze zm.) oraz ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku Prawo budowlane (tj. Dz. U. z 2006 roku, Nr 156, poz. 1118 ze zm.), do którego odsyła pierwsza z wymienionych regulacji w poruszanej kwestii, jednoznacznie wskazują, że przedmiotowy pawilon należy zakwalifikować do tymczasowych obiektów budowlanych o których mowa w art. 3 pkt 5 Prawa budowlanego, z uwagi na brak trwałego związania tego obiektu z gruntem. Taki jego charakter wyklucza możliwość uznania go za przedmiot opodatkowania podatkiem od nieruchomości w rozumieniu art. 2 ust 1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Na poparcie swojego stanowiska organ pierwszej instancji przytoczył liczne orzeczenia sądów administracyjnych w tym zakresie.
Od powyższej decyzji odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. złożyła B.K. W swoim środku zaskarżenia podniosła brak podstaw do umorzenia postępowania wobec uznania przez organ, że strona nie ma pozycji podmiotu posiadającego prawną pozycję strony postępowania, legitymowanego do udziału w nim, albowiem przyjęcie tej konstrukcji nakazywało, z uwagi na wskazaną przesłankę, odmówić wszczęcia postępowania, czego nie uczyniono. Zarzucono również naruszenie art. 191 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku Ordynacja podatkowa (tj. Dz. U. z 2005 roku, Nr 8, poz. 60 ze zm.), wobec przyjęcia, że to "A" Sp. z o.o. jest właścicielem pawilonu, a nie podatnik na skutek dania priorytetu dowodom z dokumentów urzędowych w postaci decyzji administracyjnych z pominięciem dokumentów zaprezentowanych przez stronę. Dodatkowo strona wskazała na uchybienie art.187 § 1 Ordynacji podatkowej, wobec zaniechania rozpatrzenia całego materiału dowodowego, wreszcie naruszenie art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, poprzez przyjęcie, że B.K. nie jest podatnikiem podatku od nieruchomości mimo, że jest ona właścicielem obiektu budowlanego. W uzasadnieniu wywiedziono, że bezprzedmiotowość jako przesłana umorzenia występuje wówczas kiedy brak jest przedmiotu postępowania. Tym przedmiotem zaś jest konkretna sprawa. Bezprzedmiotowość zachodzi wówczas, gdy w sposób oczywisty organ podatkowy stwierdził brak podstaw prawnych i faktycznych do merytorycznego rozpatrzenia sprawy. Tak rozumianej bezprzedmiotowości nie należy łączyć z kwestią legitymacji strony do udziału w danym postępowaniu. Rozróżnienia tego, w ocenie odwołującego, nie dostrzegł organ, utożsamiając bezprzedmiotowość postępowania z pozycją strony w postępowaniu. Powyższe prowadzi do wniosku, że organ co najwyżej mógł odmówić wszczęcia postępowania, a nie umorzyć postępowanie. Z kolei nie stosując art. 3 ust 1 pkt 1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, zdaniem strony, organ bez należytej oceny nie dostrzegł, że sfera praw strony do pawilony regulowana jest prawem cywilnym, natomiast wydane decyzje należą do sfery stosunków administracyjno prawnych i z nich nie można wywodzić skutków rzeczowych. W ocenie odwołującej się, uchybiono także treści art. 3 pkt 5 ustawy Prawo budowlane na skutek uznania, że pawilon handlowy jest tymczasowym obiektem budowlanym, podczas gdy tenże pawilon nie jest obiektem przeznaczonym do czasowego użytkowania w okresie krótszym od jego trwałości technicznej przewidzianym do przeniesienia w inne miejsce lub rozbiórki.
Do odwołania załączono kserokopię pisemnej indywidualnej interpretacji przepisów prawa podatkowego z dnia [...], nr [...] wydanej przez Burmistrza Miasta T., z której wynika, że właściciele przenośnych kontenerów handlowych stanowiących budowle, posadowionych w T. na terenie targowiska przy ul. A będą podlegać opłacie targowej, o ile są oni jednocześnie osobami dokonującymi sprzedaży w tych kontenerach.
Na uzasadnienie przyjętego stanowiska strona powołała się na orzecznictwo sądów administracyjnych, które jednoznacznie sytuuje tego rodzaju obiekt w kategorii obiektów budowlanych, a jego charakter tymczasowy nie niweczy faktu przynależności do obiektów budowlanych w ogólności. Powołano się także na piśmiennictwo, które nakazuje przyjąć, że każdy obiekt budowlany (z wyjątkiem obiektów małej architektury ), nie będący budynkiem, jest budowlą.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. decyzją z dnia [...] nie podzielając zarzutów i wniosków odwołania strony, utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Za podstawową przesłankę podjętego rozstrzygnięcia przyjęto brak trwałości związania pawilonu z gruntem, stwierdzając, że jest ono tym elementem, który zakazuje zaliczyć pawilon do budowli, a zatem nakazuje wyłączyć z możliwości opodatkowania podatkiem od nieruchomości. Organ odwoławczy szeroko omówił dotychczasowe orzecznictwo sądowe, dostrzegając brak jednolitości w kwestii rozumienia pojęcia budowla, na gruncie ustawy podatkowej. W zakresie odesłania przez ustawę podatkową do definicji prawa budowlanego, podniesiono, że unormowania tam zawarte mają zastosowanie ograniczone przy ustalaniu przedmiotu podlegającego opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości. Podkreślono przy tym, że są to dwa różne reżimy prawne powołane dla odmiennych celów. Nie uznano także za słuszne, podniesione przez stronę, zarzuty proceduralne opisane w art. 122, 187 § 1, 191, 210 § 4 Ordynacji podatkowej z uwagi na poszanowanie wynikających z tych przepisów zasad w trakcie dociekania prawdy materialnej, wyczerpującego zgromadzenia materiału dowodowego i jego rozważenia przy uwzględnieniu dyrektyw zasady swobodnej oceny dowodów, dając temu wszystkiemu wyraz w prawidłowo skonstruowanym uzasadnieniu decyzji. W przedstawionej argumentacji przez organ drugiej instancji, odnośnie umorzenia postępowania w oparciu o art. 208 § 1 Ordynacji podatkowej, w ocenie kolegium było ono jedynym możliwym zakończeniem postępowania w sprawie.
Na powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi złożyła B.K. Wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Burmistrza Miasta T. oraz o zasądzenie kosztów postępowania. Zaskarżonej decyzji zarzuciła:
1/ naruszenie art. 1a ust 1 pkt 2 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, na skutek jego błędnego zastosowania poprzez przyjęcie, że pawilon strony nie stanowi budowli związanej z prowadzeniem działalności gospodarczej w rozumieniu tej ustawy, gdyż nie jest budowlą w rozumieniu Prawa budowlanego będąc tymczasowym obiektem budowlanym;
2/ naruszenie art. 2 ust 1 pkt 3 w zw. z art. 1a ust 1 pkt 2 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, poprzez jego błędne zastosowanie i uznanie, że pawilon ten nie jest desygnatem pojęcia budowla w rozumieniu art. 1a ust 1 pkt 2 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych;
3/ naruszenia art. 3 ust 1 pkt 1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, poprzez zaniechanie jego zastosowania na skutek uznania, że wobec faktu przyjęcia, że pawilon strony nie podlega opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości bezprzedmiotowe jest rozstrzyganie kto jest jego właścicielem, posiadaczem samoistnym czy też posiadaczem zależnym w rozumieniu tego przepisu, podczas gdy z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie wynika, że strona jest właścicielem obiektu budowlanego w rozumieniu tej ustawy;
4/ naruszenia art. 16 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, poprzez zaniechanie jego zastosowania;
5/ naruszenie art. 3 pkt 5 ustawy prawo budowlane na skutek uznania, że pawilon strony jest tymczasowym obiektem budowlanym, podczas gdy pawilon ten nie jest obiektem przeznaczonym do czasowego użytkowania w okresie krótszym od jego trwałości technicznej, przewidzianym do przeniesienia w inne miejsce lub rozbiórki - z pominięciem uzyskania uprzedniej opinii biegłego z zakresu budownictwa;
6/ naruszenie art. 208 § 1 Ordynacji podatkowej, na skutek jego zastosowania przez organ pierwszej instancji, zaakceptowanego przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze, podczas gdy w sprawie w ogóle nie zachodzą przesłanki do jego zastosowania, gdyż w okolicznościach sprawy nie można mówić o bezprzedmiotowości postępowania rozumianej jako brak podstaw prawnych i faktycznych do merytorycznego rozpatrzenia sprawy, czego nie zauważa organ, nie dostrzegając różnicy pomiędzy brakiem przedmiotu opodatkowania i brakiem przedmiotu postępowania, co powinno skutkować ewentualnym odmówieniem wszczęcia postępowania na podstawie art. 165a Ordynacji podatkowej, a nie umorzeniem postępowania jak to uczyniono;
7/ naruszenie art. 21 § 1 pkt 2 ustawy Ordynacji podatkowej w zw. z art. 6 ust. 7 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, wobec uznania braku podstaw do wydania decyzji ustalającej wysokość zobowiązania podatkowego, mimo powstania obowiązku podatkowego w podatku od nieruchomości, będącego następstwem zdarzenia, z którym ustawa wiąże powstanie takiego zobowiązania;
8/ naruszenia art. 187 § i art. 191 Ordynacji podatkowej, poprzez zaniechanie wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego, w szczególności nie przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego ds. budowlanych na okoliczność kwalifikacji pawilonu handlowego skarżącej oraz gołosłowne ustalenie, że sporny pawilon jest tymczasowym obiektem budowlanym i, że jego wyróżnikiem nie jest to, że przeznaczony jest do czasowego użytkowania w okresie krótszym od jego trwałości technicznej albowiem strona prowadzi w nim w sposób zorganizowany i ciągły, całoroczną działalność gospodarcza, a jego wybudowanie poprzedzone zostało stosowanymi zezwoleniami administracji budowlanej, a także oparcie wyrażonej oceny przez organ wyłącznie na wadliwych rozważaniach oraz linii orzeczniczej Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, w której wbrew stanowisku organu nie rozstrzygnięto czy pawilon handlowy taki w jakim prowadzi działalność strona należy kwalifikować jako budowlę;
9/ naruszenie art. 122 Ordynacji podatkowej, poprzez zaniechanie dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, wobec nie przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego specjalisty z zakresu budownictwa;
10/ naruszenie art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej, na skutek nie zastosowania się do wynikających z niego reguł składających się na prawidłowo skonstruowane uzasadnienie decyzji, między innymi oparcie ustaleń nie na dowodach ale własnych rozważaniach prawnych nie mających waloru dowodowego, braku wskazania przyczyn nie dania mocy dowodowej złożonym fakturom VAT, wskazującym na to, że skarżąca jest właścicielem pawilonu handlowego;
11/ naruszenia art. 233 § 1 ust 2 Ordynacji podatkowej, poprzez jego niezastosowanie, podczas gdy odwołanie jako uzasadnione zasługiwało na uwzględnienie.
W uzasadnieniu skargi strona, powtarzając argumenty z odwołania od decyzji pierwszej instancji, wywiodła, że tymczasowy obiekt budowlany jest obiektem budowlanym w rozumieniu Prawa budowlanego, na co wskazuje sama definicja tego przedmiotu, zawarta w art. 3 pkt 5 tej ustawy oraz, że nie ma przeszkód ażeby budowla, a nawet budynek był uznany za tymczasowy obiekt budowlany, bo decyduje o tym jego przeznaczenie i właściwości. Pogląd ten wspiera przytoczone przez skarżącą piśmiennictwo przedmiotu. Podobny pogląd reprezentuje także Ministerstwo Finansów Departament Podatków Lokalnych i Katastru wskazując, że definicja obiektu budowlanego nie wyróżnia czwartej kategorii - tymczasowego obiektu budowlanego. Podnosząc konieczność przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego z zakresu budownictwa, strona argumentowała, że bez skorzystania z wiedzy specjalnej, nie można było rozstrzygać czy pawilon handlowy ma fundamenty, a ta okoliczność należy do istotnych dla prawidłowego rozpoznania sprawy. Na uzasadnienie stawianej tezy o zasadności argumentów skargi, a tym samym wadliwości zapadłych rozstrzygnięć, skarżąca odwołała się do szeregu orzeczeń sądów administracyjnych, które wskazują, że do budowli należy zaliczyć także tymczasowe obiekty budowlane, wśród nich są także np. pawilon sprzedaży ulicznej i przykrycie namiotowe. To oznacza, że element trwałego związania z gruntem nie jest warunkiem bezwzględnym uznania obiektu za budowlę, albowiem jak wskazuje rzeczone orzecznictwo sądów, przedmiotem opodatkowania jest także, np. blaszany kontener. Odnosząc się do tytułu władania pawilonem, uznawanego jako prawo własności, wskazał na to, że uzyskał on pozwolenie na budowę, a w decyzji tej nie opisano obiektu jako tymczasowy. On także uzyskał pozwolenie na użytkowanie opisanego pawilonu a decyzja ta nie miała charakteru okresowego. Końcowo, podniesiono, że w obrocie prawnym funkcjonuje indywidualna interpretacja przepisów praw podatkowego, z której wynika, że wszystkie pawilony handlowe na terenie targowiska w T. stanowią budowle, a ich właściciele są zwolnieni z opłaty targowej na podstawie art. 16 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, podkreślając przy tym wstępującą sprzeczność w zakresie wydanej przez ten sam organ decyzji oraz przywołanej wyżej interpretacji. Nie przytoczono dodatkowego uzasadnienia ponad sformułowane w wyartykułowanych zarzutach w odniesieniu do naruszonych przepisów postępowania.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. podtrzymało dotychczasową argumentację, wnosząc o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:
Skarga nie ma usprawiedliwionych podstaw.
Spór między stronami sprowadza się w istocie do oceny czy pawilon handlowy należący do skarżącej powinien być opodatkowany podatkiem od nieruchomości, jako budowla w rozumieniu ustawy podatkowej tj. art. 2 ust 1 pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych.
Stosownie do art. 2 ust.1 pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają budowle lub ich części związane z prowadzeniem działalności gospodarczej, natomiast po myśli art. 1 a ust.1 punkt 2 tej ustawy budowlą jest obiekt budowlany w rozumieniu przepisów prawa budowlanego niebędący budynkiem lub obiektem małej architektury. Jak wynika ze stanowisk stron istnieje zgodność co do tego, że pawilon handlowy należący do B.K., nie jest budynkiem ani obiektem małej architektury. Nawiązując do wcześniejszych wywodów, w ocenie sądu jedynie możliwość uznania pawilonu skarżącej, za należący do zbioru budowli pozwoli przyjąć, że jest on przedmiotem podatku od nieruchomości. Art. 3 ust. 3 ustawy Prawo budowlane nie zawiera definicji budowli, posługując się jedynie przykładowym wyliczeniem obiektów budowlanych, które uznaje za budowle. Nie sposób z wyliczenia tego nie wyciągnąć wniosku, że chodzi tu o takie obiekty budowlane, posiadające cechę je wyróżniającą spośród innych obiektów budowlanych, tą mianowicie, którą jest trwałe związanie z gruntem. W taki też sposób rozumiana jest budowla w języku potocznym jako coś, "co zostało wybudowane, efekt działalności budowniczych stanowiący skończoną całość użytkową, wyodrębniony w przestrzeni i połączony z gruntem w sposób trwały" (Słownik Języka Polskiego PWN A-K pod red. prof. Mieczysława Szymczaka, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 1995). Z tego punktu widzenia rację miały organy podatkowe w okolicznościach sprawy, stwierdzając, że przenośny pawilon handlowy nie jest trwale związany z gruntem. Zdaniem sądu, wskazane cechy przesądzają o braku trwałego połączenia pawilonu z gruntem. To spostrzeżenie nie wymaga żadnej wiedzy specjalnej i jest ono wynikiem pojmowania budowli jako czegoś więcej niż lekkiego obiektu łatwo przemieszczalnego i podlegającego rozbiórce bez ingerencji w elementy, które nie są powiązane w sposób trwały z gruntem. Posadowienie obiektu na bloczkach betonowych oznacza nic innego jak położenie jego konstrukcji budowlanej - podłogowej na elementach przemieszczalnych, o kształcie każdorazowo dostosowywanym, bez ingerencji w grunt, do wielkości podstawy, na którym następuje umocowanie ścian oraz zadaszenia. Przyjęcie stanowiska skarżącej, że budowlą jest każdy obiekt budowlany, także o charakterze tymczasowym z uwagi bądź to na jego przeznaczenie użytkowania w krótkim okresie czasu lub nie połączenie trwałe z gruntem, prowadziłby do sytuacji, gdzie każdy obiekt budowlany byłby budowlą w rozumieniu art. 2 ust 1 pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. W ocenie Sądu ustawodawca podatkowy, wskazując na przedmiot opodatkowania podatkiem od nieruchomości w rozumieniu art. 2 ust. 1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, traktował zawarte tam wyliczenie jako zamknięte, a odsyłając do regulacji Prawa budowlanego w zakresie pojęcia budowla, nakazywał skorzystanie z zawartych w nim regulacji w sposób ścisły, ograniczony, bez możliwości dokonywania jakiejkolwiek wykładni rozszerzającej na inne instytucje tam zawarte, służące bez wątpienia innym celom niż ustawa podatkowa. Z tego punktu widzenia brak jest podstaw do uznawania za budowle w rozumieniu ustawy podatkowej także tymczasowego obiektu budowlanego. Przyjęcie za skarżącą, że do ogólnego zbioru budowli opisanego we wskazanym wyżej artykule wchodzi także tymczasowy obiekt budowlany, poprzez zawarty w jego treści kwalifikator - budowlany - jest rozumowaniem nieuprawnionym, albowiem gdyby ustawodawca podatkowy chciał, ażeby tak było, to wyraźnie o tym by postanowił w ustawie o podatkach i opłatach lokalnych. Ustawa podatkowa o podatkach i opłatach lokalnych, jako akt prawny autonomiczny, zawiera własne definicje a te, z których korzysta z innych gałęzi prawa, będąc jednocześnie systemem pewnej całości porządku prawnego obowiązującego w prawie polskim, nie mogą powodować, że stanie się ona zbiorem norm prawnych o charakterze otwartym, kształtowanym przez inne dziedziny prawa albowiem utraciłaby w ten sposób swój charakter, o którym wyżej. Teza pisma skarżącej, polegająca na próbie wtłoczenia do pojęcia budowli na gruncie ustawy podatkowej także tymczasowego obiektu budowlanego, jest nie mającą żadnego uzasadnienia interpretacją rozszerzająca. Jeszcze raz z całą stanowczością Sąd podkreśla, że ustawa o podatkach i opłatach lokalnych definiując w art. 2 ust. 1 przedmiot podlegający opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości nie rozciąga użytego w niej pojęcia - budowle lub ich części związane z prowadzeniem działalności gospodarczej - na obiekty tymczasowe, które definiuje w sposób odrębny prawo budowlane w art. 3 pkt 5 tej ustawy. Takim bez wątpienia jest pawilon handlowy skarżącej.
Na taką definicję budowli w rozumieniu praw budowlanego (art. 3 pkt 3) wskazuje także orzecznictwo sądów administracyjnych. Wystarczy wskazać na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 6 grudnia 2005 roku (sygn. akt I SA/Rz 216/05) oraz powiązany z nim wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 maja 2007 roku (sygn. akt I FSK 658/06), z których wynika, że budynek typu "szczęka", a zatem nie połączony trwale z gruntem nie mieści się w definicji wymienionej art. 2 ust 1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych - nieruchomości ani obiektu budowlanego, gdyż nie stanowi budynku ani budowli w rozumieniu art. 2 ust. 1 pkt 2 i 3 cytowanej ustawy. Stanowią o tym przepisy tej ustawy odsyłające do prawa budowlanego w zakresie rozszyfrowania pojęcia obiektu budowlanego, to jest budynku oraz budowli. Tam zawarte regulacje, jak wskazuje Naczelny Sąd Administracyjny, mają ograniczone zastosowanie przy określaniu przedmiotu opodatkowania podatkiem od nieruchomości i należy je interpretować ściśle. Stosując tego rodzaju interpretację Naczelny Sąd Administracyjny wywodzi, że obiekt typu "szczęka", nie mieści się w zakresie znaczeniowym pojęcia obiekt budowlany, nie jest także budowlą w rozumieniu art. 3 pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Tego rodzaju obiekt należy do zakresu pojęcia tymczasowy obiekt budowlany w rozumieniu art. 3 pkt 5 cytowanej ustawy, podobnie jak inne wymienione w tym przepisie obiekty np. kioski uliczne, pawilony sprzedaży ulicznej. Oznacza to, że tego rodzaju budowla nie podlega po myśli art. 2 ust 1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości. Stanowisko to Sąd rozpoznający przedmiotową sprawę podziela w pełni. Nie sposób w tym miejscu zgodzić się także z tezami skargi, że dotychczasowe orzecznictwo i linia orzecznicza Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi nie stanowi o tym, że tymczasowe pawilony handlowe takie jakie zgłosiła do opodatkowania skarżąca z uwagi na brak powiązania trwałego z gruntem nie można kwalifikować do grupy podlegającej opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości. W prawomocnym wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 27 stycznia 2009 r. (sygn. akt I SA/Łd 1077/08), Sąd ten jednoznacznie odniósł się do tej kwestii stwierdzając, że z punktu widzenia prawa podatkowego nie można utożsamiać obiektu budowlanego z tymczasowym obiektem budowlanym. Skoro bowiem budowlą w rozumieniu przepisów ustawy o podatkach i opłatach lokalnych jest obiekt budowlany w rozumieniu prawa budowlanego (z wyjątkiem budynków i obiektów małej architektury), to nie jest nim niewątpliwie tymczasowy obiekt budowlany, ponieważ pojęcia te w świetle prawa budowlanego oznaczają coś zupełnie innego. Sąd rozpoznający niniejszą sprawę dostrzega, że orzecznictwo sądów administracyjnych nie jest jednolite w podnoszonej kwestii, jednakże w jego ocenie stanowisko wyrażone w przedmiotowej sprawie przez organy podatkowe nakazuje odmówić tymczasowemu pawilonowi handlowemu skarżącej przymiotu budowli w rozumieniu ustawy podatkowej, co przekłada się na brak podstaw do przyjęcia, o czym słusznie wskazały organy podatkowe, iż nie jest on przedmiotem opodatkowania podatkiem od nieruchomości.
Gdyby za autorem skargi przyjąć hipotetycznie, że każdy obiekt budowlany może być uznany za tymczasowy w rozumieniu art. 3 pkt 5 prawa budowlanego, gdyż o jego kwalifikacji decyduje jego przeznaczenie i właściwości, to i tak teza ta pozostawałaby bez wpływu na rozstrzygnięcie. Przepis ten reguluje dwa odrębne stany. Ten, do którego odnosi się argumentacja skargi dotyczy obiektu budowlanego przeznaczonego do czasowego użytkowania, przewidzianego do przeniesienia lub rozbiórki. Te cechy nie wpływają jednakże na trafność rozstrzygnięcia zaskarżonej decyzji. Poza cechą uznania obiektu za tymczasowy z uwagi na jego czasowe przeznaczenie, aby być przedmiotem podatku od nieruchomości, musi spełniać warunki budowli. Jak wskazano wcześniej przesłanką konieczną uznania obiektu za budowle jest jego trwałe związanie z gruntem. Wobec faktu, iż takie związanie z gruntem pawilonu należącego do skarżącej nie występuje, nie może być on uznany za budowlę, z jednoznacznymi implikacjami tego faktu na gruncie ustawy podatkowej. Przepis art. 3 pkt 5 ustawy Prawo budowlane jako kolejną przesłankę tymczasowości obiektu, alternatywną od poprzednio opisanej, wskazuje brak powiązanie trwałego z gruntem. Z tej właśnie przyczyny organy uznały pawilon strony za posiadający cechy tymczasowości, na co zdaje się skarżąca nie zwracać uwagi. Ten punkt widzenia uprawniał organy do przyjęcia, że przedmiotowy pawilon nie stanowi budowli. Jak wskazano wcześniej, ocena organów w tej kwestii nie wymagała wiadomości specjalnych, i organy mogły jej dokonać samodzielnie. Zastosowana w sprawie przez organy wykładnia prawa jest o w ocenie Sądu prawidłowa. Przeprowadzona zgodnie z sugestią strony opinia biegłego, w rzeczy samej musiałaby wkroczyć w sferę wykładni prawa pozostawioną organom stosującym prawo i dociekającym jego znaczenia dla urzeczywistnienia danej normy prawnej. W ocenie Sądu nie można zarzucić organom, że dokonując kwalifikacji przenośnego pawilonu handlowego jako tymczasowego obiektu budowlanego, uchybiły zarzuconym przez stronę przepisom postępowania i to o konsekwencjach mających istotny wpływ na wynik sprawy.
Przyjęcie, że przedmiotowy pawilon jest tymczasowym obiektem budowlanym, w znaczeniu nadanym mu przez organy podatkowe, oznaczało w okolicznościach sprawy, że nie istnieje przedmiot opodatkowania podatkiem od nieruchomości. Brak tego elementu stosunku prawno-podatkowego spowodował, że żadnego znaczenia dla wyniku sprawy nie miało ustalenie, czy skarżąca jest jego właścicielem, posiadaczem samoistnym czy zależnym.
Zarzut naruszenia przepisów postępowania, w szczególności art. 208 § 1 w zw. z art. 165a Ordynacji podatkowej jest także zarzutem chybionym. Skoro skarżąca złożyła informację w sprawie opodatkowania podatkiem od nieruchomości opisaną przez siebie budowlę, organ pierwszej instancji miał prawo i obowiązek wszcząć postępowanie podatkowe, którego celem było ustalenie wszystkich elementów stosunku prawno-podatkowego. W sytuacji uznania bezprzedmiotowości tego postępowania zasadnie umorzył postępowanie. Przyczyną przedmiotową bezprzedmiotowości postępowania był brak sprawy podatkowej, brak przedmiotu postępowania.
Bez wpływu na rozstrzygniecie organów pozostawała także załączona do akt pisemna interpretacja prawa podatkowego, albowiem nie wiązała ona organu w niniejszej sprawie, a pogląd w niej wyrażony nie może być przedmiotem rozważań Sądu w rozpoznawanej sprawie.
Odnosząc się do pozostałych zarzutów skargi zważyć należy, że nie są one uzasadnione. Sąd nie dopatrzył się naruszenia art. 122, 187 § 1 oraz 191 Ordynacji podatkowej. Zdaniem Sądu stan faktyczny został przez organy ustalony prawidłowo o czym wskazano już wcześniej, bez potrzeby dalszego gromadzenia dowodów, w szczególności w postaci opinii biegłego ds. budownictwa, a poczynione ustalenia są chronione zasadą swobodnej oceny dowodów, której organ odwoławczy sprostał dokonując analizy, a później oceny zebranego materiału dowodowego. Z kolei art. 21 § 2 Ordynacji podatkowej, podobnie jak art. 233 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej, nie mógł zostać naruszony, gdyż zasadnie nie został on przez organy w sprawie zastosowany, w której wykazano bezprzedmiotowość postępowania.
Z tych samych powodów nie zastosowano art. 16 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, albowiem brak przedmiotu opodatkowania wykluczał potrzebę ustalania czyją własność stanowi pawilon, a jak wynika z jego treści przesłanką zwolnienia z opłaty targowej osób oraz jednostek wymienionych w art. 15 cytowanej ustawy jest uprzednie uznanie obiektu za przedmiot opodatkowania tym podatkiem.
Wbrew wywodom skargi uzasadnienie decyzji odpowiada wymogom wynikającym z art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej, między innymi dlatego, że dowody odmienne od przyjętych w ustaleniach faktycznych nie zostały uwzględnione, z wyjaśnieniem przyczyn odmowy. Poza tym uzasadnienie faktyczne decyzji zawiera wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, którym dał wiarę, oraz przyczyn, dla których innym dowodom odmówił wiarygodności, zaś uzasadnienie prawne zawiera wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji z przytoczeniem przepisów prawa oraz szeroko przytoczonego orzecznictwa sądów administracyjnych, opowiadających się za stanowiskiem organu oraz będących przeciw niemu, ze wskazaniem powodów wybranego rozstrzygnięcia.
Z powyższych względów na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Sąd orzekł jak w sentencji.
A.K.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło