II OSK 2147/11

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2013-03-06

Skład orzekający: Zofia Flasińska, Arkadiusz Despot-Mładanowicz, Tomasz Zbrojewski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w postępowaniu o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia, organ powinien badać stan faktyczny związany z ewentualnym funkcjonowaniem przedsięwzięcia przed wydaniem decyzji, czy też powinien ograniczyć się do oceny planowanego zamierzenia inwestycyjnego?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że postępowanie w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia dotyczy planowanego zamierzenia inwestycyjnego, a nie jego ewentualnego funkcjonowania lub legalizacji. Kwestie związane z prowadzeniem działalności bez stosownych pozwoleń nie podlegają ocenie w tym postępowaniu, które jest odrębne od postępowań legalizacyjnych czy nadzorczych. W związku z tym, Sąd uchylił wyrok WSA, uznając, że błędnie powiązał on postępowanie środowiskowe z aktualnie prowadzoną działalnością.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej Samorządowego Kolegium Odwoławczego od wyroku WSA w Łodzi, który uchylił decyzję SKO w P. w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na zmianie sposobu użytkowania budynku garażowego na warsztat mechaniki pojazdowej. WSA uznał, że organy administracji nie wyjaśniły wszystkich istotnych okoliczności, w tym zarzutów dotyczących funkcjonowania warsztatu przed wydaniem decyzji, co miało wpływ na ocenę oddziaływania na środowisko. NSA uchylił wyrok WSA, uznając, że WSA błędnie powiązał postępowanie środowiskowe z kwestią legalizacji istniejącej działalności.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżony wyrok w pkt 1 i 2 oraz przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Łodzi.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Zofia Flasińska Sędziowie Sędzia NSA Arkadiusz Despot-Mładanowicz (spr.) Sędzia del. NSA Tomasz Zbrojewski Protokolant starszy inspektor sądowy Elżbieta Maik po rozpoznaniu w dniu 6 marca 2013 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 28 kwietnia 2011 r. sygn. akt II SA/Łd 56/10 w sprawie ze skargi J. Ł. i K. Ł. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] listopada 2009 r. nr [...] w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia 1. uchyla zaskarżony wyrok w pkt 1 i 2 oraz przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Łodzi, 2. odstępuje od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wyrokiem z dnia 28 kwietnia 2011 r., sygn. akt II SA/Łd 56/10, po rozpoznaniu skargi J. Ł. i K. Ł. uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] listopada 2009 r., Nr [...] w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta T. z dnia [...] sierpnia 2009 roku, Nr [...] i stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do dnia uprawomocnienia się wyroku. Wyrok został wydany w następujących okolicznościach sprawy: Prezydent Miasta T., decyzją z dnia [...] sierpnia 2009 r., po rozpoznaniu wniosku z dnia 30 kwietnia 2009 r., ustalił dla K. i D. S. środowiskowe uwarunkowania zgody na realizację przedsięwzięcia pod nazwą zmiana sposobu użytkowania budynku garażowego na warsztat mechaniki pojazdowej i drobnych usług blacharskich, zlokalizowanego na działce o numerze ewidencyjnym [...], położonej w obrębie [...], przy ul. [...], w T., określając jego rodzaj, jako stacje obsługi lub remontowe sprzętu budowlanego lub rolniczego, lub środków transportu, z wyłączeniem myjni i stacji kontroli pojazdów. Wniosek wpłynął w dniu 30 kwietnia 2009 r., w toku postępowania z wniosku inwestorów z dnia 4 czerwca 2008 r. o ustalenie warunków zabudowy dla tej samej inwestycji. Podstawę prawną wskazanej decyzji stanowiły: art. 104 k.p.a. oraz art. 71 ust. 1, ust. 2 pkt 2, art. 75 ust. 1 pkt 4, art. 80 ust. 1, 82 ust. 1 pkt 4, art. 85 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. Nr 199, poz. 1227 ze zm.) oraz § 3 ust. 1 pkt 70 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004 r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych kryteriów związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięć do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko (Dz. U. Nr 257, poz. 2573 z 2004 r. ze zm.). Inwestycja ta została zaliczona przez organ do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, stosownie do art. 59 ust. 1 pkt 2 ustawy o udostępnianiu informacji środowisku (...) oraz § 3 ust. 1 pkt 70 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004 r. Dalej organ wskazał, że przedsięwzięcie obejmuje zmianę sposobu użytkowania budynku garażowego na warsztat mechaniki pojazdowej, a w bezpośrednim sąsiedztwie omawianej inwestycji znajdują się: od strony północnej i południowej - budynki mieszkalne, od zachodu - nieruchomość niezabudowana, od wschodu - ul. [...]. Najbliższa zabudowa mieszkalna od strony północno - wschodniej znajduje się w odległości ok. 18 m od granic planowanego budynku warsztatu samochodowego, a od strony południowo -zachodniej w ok. 40 m. Obecnie dla obszaru omawianej inwestycji miasto T. nie posiada miejscowego planu zagospodarowania. Z wypisu z rejestru gruntów, wynika, iż działka inwestora położona jest na terenach mieszkaniowych (Symbol B), zaś najbliższymi terenami chronionymi są tereny, na których znajduje się zabudowa jednorodzinna. Zdaniem organu pierwszej instancji realizacja przedsięwzięcia nie spowoduje istotnych zmian warunków środowiska naturalnego, a oddziaływanie nie ma charakteru nietypowego, ani wyjątkowo złożonego, nie naruszy też standardów jakości środowiska. Przedsięwzięcie pozostaje bez wpływu na obszary, tereny i obiekty prawnie chronione oraz cenne i rzadkie elementy, czy zasoby środowiska. Poza tym w toku postępowania zapewniono udział społeczeństwu poprzez wydanie obwieszczenia o zamieszczeniu wniosku o wydanie decyzji w publicznie dostępnym wykazie zawierającym dane o środowisku oraz poprzez umieszczenie na stronie internetowej Biuletynu Informacji Publicznej Urzędu Miasta w T. W wyznaczonym terminie nie wpłynęły żadne uwagi ani wnioski. Od powyższej decyzji odwołanie wnieśli H. C. i J. Ł., żądając jej uchylenia w całości, zarzucając naruszenie art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Odwołujący się wskazali, że Prezydent Miasta T. nie uwzględnił istotnego dla sprawy sprzeciwu społeczeństwa co do lokalizacji przedsięwzięcia przy ul. [...] w T. Właściciele działek sąsiadujących z warsztatem mechanicznym protestowali, gdyż warsztat, który już zresztą funkcjonuje, bezpośrednio oddziałuje na środowisko naturalne, naraża mieszkańców na uciążliwe wyziewy, hałas przekraczający normy dozwolone w zabudowie typu jednorodzinnego, wibracje wywołane działaniem sprzętu mechanicznego, nadmierną emisję spalin z manewrujących samochodów. Kontrole wywołane skargami mieszkańców potwierdziły szereg uchybień w zakresie zarówno prawa budowlanego, jak i w zakresie ochrony środowiska. Nadto skarżący podkreślili, że organ pierwszej instancji nie wziął pod uwagę bezprawnego użytkowania obiektu garażowego jako warsztatu mechaniki pojazdowej z blacharstwem i lakiernictwem pojazdów samochodowych od ponad 5 lat oraz braku wymaganych prawem zezwoleń z zakresu ochrony środowiska. Podnieśli, że D. S. występując do urzędu o zmianę sposobu użytkowania garażu na warsztat podaje nieprawdę, ponieważ od samego początku użytkował ten garaż jako warsztat samochodowo - lakierniczy (chce w ten sposób zalegalizować swoją działalność na tym terenie). Odwołujący się zwrócili uwagę, że przedsięwzięcie oddziałuje na środowisko, w tym na tereny z zabudową jednorodzinną, dla której mieszkańców jest to miejsce zamieszkania i odpoczynku od pracy. Analiza oddziaływania powinna zawierać dokładną ekspertyzę, dotyczącą rodzajów i ilości odpadów szkodliwych wskazując jednocześnie sposób ich składowania i odbierania, także informacje dotyczącą ilości i składu szkodliwych wyziewów, jakie będą emitowane do atmosfery w wyniku dokonywania powłok lakierniczych. W dodatkowym piśmie z dnia 22 października 2009 r. odwołujący się zakwestionowali ustalenia raportu. Wskazali, że budynek, w którym funkcjonuje zakład jest zlokalizowany w odległości 4 m od granicy posesji odwołujących się, zaś inwestor nie informował nikogo o swych zamiarach związanych z tym budynkiem, a dodatkowo w granicy postawiony został pełny betonowy płot podwyższony drewnianymi nakładkami. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P., decyzją z dnia [...] listopada 2009 r. utrzymało w mocy wskazaną na wstępie decyzję Prezydenta Miasta T. Organ odwoławczy wyjaśnił, że z raportu o oddziaływaniu na środowisko przedsięwzięcia oraz z uzgodnień organów ochrony środowiska i ochrony sanitarnej wynika, że planowane przedsięwzięcie nie będzie powodować negatywnego oddziaływania na środowisko oraz warunki życia i zdrowie ludzi. Analiza raportu oddziaływania na środowisko będącego podstawowym dowodem w sprawie wskazuje, że ma on w istocie przesądzające znaczenie w sprawie. Zawarte w nim wnioski logicznie wypływają z dokonanych analiz. Raport zawiera analizę oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, jak również opis przewidywanych znaczących oddziaływań na środowisko oraz opis przewidywanych działań mających na celu zapobieganie, ograniczenie lub kompensację przyrodniczą negatywnych oddziaływań na środowisko. Ocena zakresu oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, przy zastosowaniu działań, na które wskazano w raporcie i na które zwrócił uwagę organ I instancji, pozwala na stwierdzenie, że przedsięwzięcie to nie pogorszy walorów środowiska, a w szczególności nie spowoduje przekroczenia dopuszczalnych stężeń oraz natężeń zanieczyszczeń w środowisku. W ocenie Kolegium, przedłożony przez inwestora raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko jest rzetelny, spójny, nie budzi zastrzeżeń i nie zawiera nieścisłości czy nieprawidłowości. H. C. i T. C. oraz J. Ł. i K. Ł. wnieśli skargi na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, podtrzymując zarzuty podniesione w odwołaniu. Skarga H. i T. C. została zarejestrowana pod sygnaturą akt II SA/Ł 55/10, a skarga J. i K. Ł. pod sygnaturą II SA/Łd 56/10. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi postanowieniem z dnia 22 marca 2011r., na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (DZ. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej p.p.s.a., w sprawie II SA/Łd 55/10 odrzucił skargę T. C. i H. C. W odpowiedzi na skargi Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. wniosło o ich oddalenie, argumentując jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Prezydent Miasta T. decyzją z dnia [...] marca 2010 r. odmówił K. i D. S. ustalenia warunków zabudowy dla zamierzenia inwestycyjnego przy ul. [...] w T., polegającego na zmianie sposobu użytkowania garażu samochodowego na warsztat samochodowy. Decyzja ta została utrzymana w mocy decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] czerwca 2010 r. Organy ustaliły, że przedsięwzięcie miałoby funkcjonować na obszarze zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej wraz z uzupełniającą ją zabudową garażową i gospodarczą, zaś warsztat samochodowy takiej funkcji nie spełnia. Skargę inwestorów oddalił Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wyrokiem z dnia 26 października 2010 roku. Sąd wyraził w uzasadnieniu pogląd, ze planowana inwestycja nie mieści się w granicach zastanego w danym miejscu sposobu gospodarowania i wykorzystania obiektów. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi stwierdził, że skarga jest uzasadniona. W ocenie Sądu w niniejszej sprawie doszło do naruszenia przepisów postępowania, w szczególności obowiązku wyjaśnienia wszystkich okoliczności istotnych dla podjęcia prawidłowego rozstrzygnięcia, co stanowi naruszenie zasad określonych w art. 7, 77 §1 i 80 k.p.a. Inwestorzy zgłosili wniosek o zmianę sposobu użytkowania budynku z garażu na warsztat samochodowy, ale w toku postępowania nie sprecyzowali charakteru i rodzaju usług tamże wykonywanych. Na stronie 11 raportu w punkcie 2.4. w charakterystyce techniczno – technologicznej raportu np. zawarto informację, że w warsztacie będą wykonywane naprawy 3-4 samochodów, naprawy zespołów pojazdów i zawieszeń, na demontażu uszkodzonych elementów, z ewentualnym wykorzystaniem szlifierek, demontażu karoserii, profilowanie odkształconych blach, zastępowanie uszkodzonych elementów nowymi z wykorzystaniem procesów spawalniczych. Tak określony zakres prac nie wynika ani z wniosku inwestorów, ani z zaświadczenia o zmianie wpisu do ewidencji gospodarczej. Określenie drobne usługi blacharskie i prace związane z mechaniką pojazdową w ocenie sądu nie są na tyle precyzyjne, aby można było w sposób wyczerpujący określić uwarunkowania środowiskowe. Nie wiadomo bowiem, na jakiej podstawie w raporcie oddziaływania na środowisko określono poziom hałasu, stopień zanieczyszczenia środowiska, emisji czynników szkodliwych, czy chociażby rodzaj wytwarzanych odpadów niebezpiecznych i sposób ich gromadzenia. Sąd podkreślił, że organom prowadzącym postępowanie umknęły zarzuty skarżących, z których wynika, że chociaż wniosek o warunki zabudowy dla przedsięwzięcia polegającego na zmianie sposobu użytkowania garażu na warsztat mechaniki pojazdowej i związany z tym postępowaniem wniosek o ustalenie środowiskowych uwarunkowań dla tejże inwestycji dotyczą zamierzenia przyszłego, to warsztat już funkcjonuje. Zarzuty te szczególnie wyraźnie zostały sprecyzowane w odwołaniu. Odwołujący załączyli pisma Wojewódzkiej Inspekcji Ochrony Środowiska w Ł. z dnia [...] kwietnia 2008 roku, z którego wynika, że przekazano Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego w T. sprawę legalności prowadzonego przy ul. [...] warsztatu samochodowego. Z pisma tego również wynika, że okoliczni mieszkańcy uskarżali się na prowadzone w warsztacie usługi lakierniczo-blacharskie. Niewyjaśnienie tych zarzutów zdaniem Sądu powoduje, że organy rozstrzygały na podstawie stanu faktycznego niezgodnego z rzeczywistym stanem sprawy, w szczególności, że określone w decyzji uwarunkowania środowiskowe nie są realne. Tymczasem nie ma przeszkód, aby chociażby w postępowaniu odwoławczym powyższą okoliczność ustalić. Organ odwoławczy wszak przejmuje sprawę do ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia. Zakres postępowania odwoławczego nie jest węższy niż zakres postępowania przed organem pierwszej instancji, a organ odwoławczy ma nie mniejsze w tym względzie obowiązki (vide wyrok WSA w Bydgoszczy 26.10.2009 SA/Bd 626/09 LEX nr 573655). W ocenie Sądu kwestia ewentualnego funkcjonowania warsztatu ma znaczenie fundamentalne dla rozstrzygnięcia sprawy. Nie może bowiem stanowić przedmiotu wyjaśnień i ustaleń planowana zmiana sposobu użytkowania garażu na warsztat mechaniki pojazdowej, gdy z taką przyszłą zmianą nie mamy do czynienia, bo warsztat już od lat funkcjonuje, pomimo braku wymaganych prawem budowlanym zezwoleń. Oznaczałoby to, że funkcjonowanie warsztatu mechaniki odbywa się w warunkach samowoli budowlanej. Powstaje zatem problem prawidłowego określenia przedmiotu postępowania oraz zastosowanego trybu postępowania. Organy architektoniczno – budowlane rozpatrują bowiem sprawy o warunki zabudowy i pozwolenia na budowę zamierzeń inwestycyjnych. Nie orzekają w sprawach, w których należy rozstrzygnąć kwestię doprowadzenia do zgodności z prawem inwestycji, którą zrealizowano bez wymaganych zezwoleń czy zgłoszeń. W takiej sytuacji organami właściwymi są organy nadzoru budowlanego (art. 80 i 81 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane – t.j. Dz.U. z 2010r..Nr. 243 poz..1623). Postępowanie będące przedmiotem kontroli sądu jest konsekwencją postępowania o ustalenie warunków zabudowy dla zmiany sposobu użytkowania nieruchomości. Wynika to wprost z załączonego do akt wniosku o ustalenie warunków zabudowy dla spornej inwestycji. Przeto uwagi dotyczące właściwości organów i zastosowanego trybu odnosić się będą przede wszystkim do postępowania pierwotnego, jakim w tej szeroko rozumianej sprawie administracyjnej, jest postępowanie o ustalenie warunków zabudowy. Rozważenia przez organy wymaga, czy fakt, iż przedsięwzięcie już funkcjonuje, nie uniemożliwia uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia. Teza o dopuszczalności przeprowadzenia takiego postępowania wynika chociażby z orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 lutego 2010 roku w sprawie II GSK 6/10, w którym NSA orzekł, że rozpoczęcie czy zrealizowanie inwestycji nie czyni bezprzedmiotowym postępowania w sprawie środowiskowych uwarunkowań zgody na określoną inwestycję. Wyrok ten zapadł jednak w innym stanie faktycznym. Ponadto z istoty uregulowań 71 ust. 1 i art. 72 ust. 2 pkt. 2, ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. Nr 199, poz. 1227 ze zm.) wynika, że decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach określa parametry dla konkretnego, ale przyszłego zamierzenia. Zatem, jeśli parametry tego "zamierzenia" są znane, bo ono już funkcjonuje, co więcej, rodzaj i natężenie wykonywanych usług odbiegają od danych wskazanych w decyzji i poprzedzającym ją raporcie, należy odnieść się do stanu rzeczywistego i zweryfikować działające przedsięwzięcie, rozważając możliwość zalegalizowania owej działalności. Tymczasem całe postępowanie wyjaśniające dotyczy "planowanego przedsięwzięcia". W szczególności w raporcie o sposobie oddziaływania na środowisko mowa jest o przyszłym, dopiero zamierzonym przedsięwzięciu. Nie można zatem przyjąć, że raport odnosi się do rzeczywistego stanu sprawy. Niezależnie od wcześniejszych uwag o rzetelności raportu, nie uwzględnia on np. w ogóle wpływu wykonywanych w warsztacie usług lakierniczych, na których prowadzenie uskarżają się mieszkańcy. Mając powyższe na uwadze, wobec rozbieżności między rzeczywistym stanem faktycznym a stanem, w oparciu o który organy orzekały w niniejszej sprawie, Sąd uchylił zarówno zaskarżoną decyzję, jak i poprzedzającą ją decyzją organu I instancji na podstawie art. 145 §1 pkt 1 lit. "c" w związku z art. 135 p.p.s.a. Wytyczne co do dalszego postępowania wynikają z zawartych w uzasadnieniu uwag. W szczególności organy winny wyjaśnić zakres wniosku, a to w związku z zarzutami co do funkcjonowania rzekomo przyszłej inwestycji i dostosować do niego zarówno tryb postępowania, jak i zweryfikować ustalenia faktyczne. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożyło Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P., zarzucając naruszenie: 1) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) oraz art. 135 i 151 p.p.s.a. przez nieuzasadnione uwzględnienie skargi, wobec braku okoliczności faktycznych i prawnych, które uzasadniałyby uchylenie decyzji obu instancji, 2) art. 141 § 4 p.p.s.a poprzez: - niewzięcie pod uwagę całokształtu okoliczności faktycznych przyjętych przez organy rozstrzygające, - błędne przyjęcie, że organy rozstrzygające naruszyły przepisy o postępowaniu z art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a., - naruszenie w świetle wniosku inwestorów zasady dyspozycyjności wyrażonej w art. 63 § 2 k.p.a. oraz art. 73 ust. 1 z dnia 3 października 2008 r. o udostępnieniu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U Nr 199, poz. 1227 z późn. zm.), którym to wnioskiem organy są związane, - wskazanie niezasadnych wytycznych co do dalszego postępowania w sprawie. W oparciu o powyższe skarżący kasacyjnie organ wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oraz zasądzenie na rzecz Samorządowego Kolegium Odwoławczego kosztów postępowania kasacyjnego według norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna zawiera usprawiedliwione podstawy. W niniejszej sprawie zasadny jest zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. W pierwszej kolejności wskazać należy, że Sąd I instancji oparł się na błędnym założeniu, że kwestia ewentualnego funkcjonowania warsztatu miała fundamentalne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, a niewyjaśnienie powyższej okoliczności spowodowało, że organy rozstrzygały na podstawie stanu faktycznego niezgodnego z rzeczywistym stanem sprawy. Sąd I instancji przyjął, że powinnością organów było odniesienie się do stanu rzeczywistego i rozważenie możliwości zalegalizowania prowadzonej działalności, a także tego, czy fakt, iż przedsięwzięcie już funkcjonuje, nie uniemożliwia uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia. Z wynikającymi z tego błędnego założenia zarzutami czynionymi organom przez Sąd I instancji nie sposób się zgodzić. Na skutek nieprawidłowej oceny przeprowadzonego przez organy postępowania doszło do sformułowania przez Sąd I instancji błędnych wytycznych co do dalszego postępowania. Brak jest podstaw do zaakceptowania stwierdzenia Sądu, że zakres wniosku winien zostać zweryfikowany w związku z zarzutami co do funkcjonowania inwestycji. Jak trafnie podniesiono w skardze kasacyjnej, zakres planowanej inwestycji został przedstawiony przez inwestora we wniosku o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, jak i karcie informacyjnej przedsięwzięcia. Do tak określonego zakresu inwestycji odnosi się raport o jej oddziaływaniu na środowisko. Zakresem tym organy były związane i w stosunku do tak przedstawionego zakresu planowanej inwestycji określiły środowiskowe uwarunkowania dla zamierzonego przedsięwzięcia. Zasadnie podnosi skarżący kasacyjnie organ, że kwestie dotyczące prowadzenia przez inwestora działalności w budynku garażowym bez stosownych pozwoleń nie podlegają ocenie w postępowaniu w sprawie środowiskowych uwarunkowań. Rzeczywiste oddziaływanie warsztatu prowadzonego przez inwestorów w sposób samowolny pozostaje poza zakresem rozpoznania niniejszej sprawy i nie może w żaden sposób wpływać na dokonanie przez organy oceny oddziaływania na środowisko projektowanego zamierzenia inwestycyjnego. Organy nie były także władne podejmować rozstrzygnięć w sprawie zalegalizowania funkcjonującego warsztatu, albowiem postępowanie legalizacyjne stanowi postępowanie odrębne od postępowania w sprawie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia. Należy zwrócić także uwagę, że fakt, iż przedsięwzięcie już funkcjonuje nie uniemożliwia uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. W wyroku z dnia 26 listopada 2008 r., sygn. akt II OSK 1481/07 (orzeczenia.nsa.gov.pl), NSA wskazał na konieczność dokonania wykładni celowościowej i systemowej art. 46 ust. 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. – Prawo ochrony środowiska przed wykładnią gramatyczną tego przepisu. NSA stanął na stanowisku, że brak konieczności uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia w postępowaniu dotyczącym legalizacji istniejącego obiektu prowadziłby do sytuacji, w której inwestor realizowałby samowolnie inwestycję, a następnie ją legalizował, aby uniknąć obowiązku uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na jej realizację. Oczywiście taka sytuacja przeczyłaby zasadzie racjonalnego ustawodawcy i dlatego wykładnia gramatyczna w/w przepisu musi ustąpić przed jego wykładniami celowościową i systemową. W konsekwencji, uznać należy, że uzasadnienie zaskarżonego wyroku nie spełnia wymogów art. 141 § 4 p.p.s.a. W gruncie rzeczy z treści uzasadnienia zaskarżonego wyroku nie wynika w sposób jednoznaczny dlaczego Sąd I instancji postępowanie w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia stara się powiązać z aktualnie prowadzoną działalnością. Decyzje poddane kontroli Sądu I instancji nie zostały wydane w ramach postępowania zmierzającego do legalizacji istniejącego przedsięwzięcia. Dlatego niezrozumiałe jest stanowisko Sądu, prowadzące – jak się wydaje – do konieczności oceny czy można zalegalizować działalność prowadzoną aktualnie na działce objętej wnioskiem. Wobec tego nie do zaakceptowania są wytyczne Sądu I instancji dotyczące wyjaśnienia zakresu wniosku w związku z zarzutami co do funkcjonowania rzekomo przyszłej inwestycji i dostosowania do niego zarówno trybu postępowania, jak i zweryfikowania ustaleń faktycznych. Dlatego też należy podzielić zarzut skargi kasacyjnej naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., gdyż z uzasadnienia zaskarżonego wyroku nie wynika, aby Sąd I instancji trafnie wskazał na naruszenie w postępowaniu administracyjnym przepisów art. 7, at. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Mając powyższe na względzie, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) uchylił pkt 1 i 2 zaskarżonego wyroku i przekazał sprawę Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania. Na podstawie art. 207 § 2 p.p.s.a. odstąpiono od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło