II SA/Po 835/09
WyrokWSA w Poznaniu2010-02-17
Skład orzekający: Elwira Brychcy, Aleksandra Łaskarzewska, Danuta Rzyminiak-Owczarczak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy właściciele nieruchomości sąsiadujących z terenem inwestycji budowlanej, którzy nie wykazują naruszenia konkretnych przepisów prawa materialnego, mogą być uznani za strony postępowania w sprawie pozwolenia na budowę, jeśli ich nieruchomość graniczy z terenem inwestycji?Ratio decidendi
Sąd uznał, że samo sąsiedztwo nieruchomości nie przesądza o statusie strony w postępowaniu o pozwolenie na budowę. Stroną jest jedynie inwestor oraz właściciel, użytkownik wieczysty lub zarządca nieruchomości znajdującej się w obszarze oddziaływania obiektu, przy czym obszar ten jest wyznaczony przez przepisy prawa materialnego, które wprowadzają ograniczenia w zagospodarowaniu terenu. Brak wykazania naruszenia konkretnych norm prawa materialnego skutkuje brakiem interesu prawnego i tym samym brakiem statusu strony.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi D.D. i Z.D. na decyzję Wojewody umarzającą postępowanie odwoławcze w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę budynku usługowego. Prezydent Miasta wydał pozwolenie na budowę, uznając projekt za zgodny z decyzją o warunkach zabudowy. Skarżący, którzy byli stroną w postępowaniu o warunki zabudowy, zostali pominięci jako strony w postępowaniu o pozwolenie na budowę. Wojewoda umorzył postępowanie odwoławcze, uznając skarżących za niebędących stronami w rozumieniu art. 28 ust. 2 prawa budowlanego, ponieważ ich nieruchomość nie znajdowała się w obszarze oddziaływania obiektu.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elwira Brychcy (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Aleksandra Łaskarzewska Sędzia WSA Danuta Rzyminiak-Owczarczak Protokolant St. sekretarz sąd. Joanna Wieczorkiewicz-Skoczek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 lutego 2010r. sprawy ze skargi D. D., Z. D. na decyzję Wojewody z dnia [...] . Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę oddala skargę /-/ D. Rzyminiak-Owczarczak /-/ E. Brychcy /-/ A. Łaskarzewska
Prezydent Miasta P. decyzją z dnia [...] maja 2009r. na podstawie
art. 28, art. 33 ust. 1, art. 34 ust. 4 i art. 36 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. – Prawo budowlane (tekst jedn. Dz.U. z 2006r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.) zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na budowę na rzez inwestorów J. S.-S. i P. S. budynku usługowego – "A" na działce o numerze ewidencyjnym [...], ark. [...], obręb [...] położonej w P. przy ul. [...] z jednoczesnym zachowaniem szczególnych warunków zgodnie z art. 36 ust. 1 oraz 42 ust. 2 i 3 prawa budowanego. Obszarem oddziaływania obiektu o którym mowa w art. 28 ust. 2 prawa budowanego objęto przedmiotową nieruchomość.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Prezydent wskazał, że projekt budowlany jest zgodny z decyzją z dnia [...] października 2006r. o warunkach zabudowy. Projekt został uzgodniony pod względem wymagań higienicznych i zdrowotnych, zaopiniowany pod względem zgodności z przepisami bhp i wymaganiami ergonomii oraz zaopiniowany pod względem zgodności z wymaganiami przeciwpożarowymi. Zawarto oświadczenia projektantów o sporządzeniu projektu zgodnie z obowiązującymi przepisami i zasadami wiedzy technicznej oraz informację dotyczącą bezpieczeństwa i ochrony zdrowia. Zarząd Dróg Miejskich uzgodnił projekt budowlany (drogowy) zjazdu z ulicy [...] w zakresie decyzji lokalizacyjnej z dnia[...] lutego 2009r. Dla budynku gospodarczego z garażem kolidującego z planowaną inwestycją wydano decyzję z dnia [...] kwietnia 2008r. o pozwoleniu na rozbiórkę.
W dniu 15 kwietnia 2009r. D. D. i Z. D. złożyli pismo, w którym domagali się kontynuowania ich wcześniejszego uczestnictwa w postępowaniu administracyjnym dotyczącym zagospodarowania przedmiotowej nieruchomości. Na wezwanie do wykazania interesu prawnego w przedmiotowej sprawie w świetle przepisu art. 28 ust. 2 prawa budowlanego w związku z art. 3 pkt 20 prawa budowanego wnioskodawcy krytycznie odnieśli się do ustaleń zawartych w decyzji wydanej w toku postępowania urbanistycznego, w trakcie którego byli uznani za strony. Zawarli uwagi dotyczące nieprawidłowości w zakresie wymogów przesłaniania i nasłonecznienia nieruchomości przy ul. [...], co zostało wykluczone w stosowanej analizie zawartej w projekcie budowlanym. Autorzy nie wykazali swojego interesu prawnego w sprawie, zatem nie mogli otrzymać przymiotu strony w przedmiotowym postępowaniu z wniosku o wydanie pozwolenia na budowę.
Odwołanie od powyższej decyzji złożyli D.D. i Z. D. domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji w całości zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 35 ust. 1, art. 32 ust. 1 i 4 oraz art. 34 ust. 1, 2 i 3 prawa budowlanego w sytuacji, gdy okoliczności sprawy wskazują, że projekt budynku usługowego nie spełnia wymagań określonych w tych przepisach. Następnie zarzucili naruszenie przepisów postępowania poprzez błędne zastosowanie art. 6, art. 8, art. 9 , art. 10, art. 15, art. 76, art. 77, art. 78, art. 80, art. 81 kpa oraz art. 28 ust. 2 w zw. z art. 3 pkt 20 prawa budowlanego z uwagi na pominięcie odwołujących się jako strony postępowania prowadzonego przez Prezydenta Miasta, brak poinformowania o przebiegu postępowania w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielania pozwolenia na budowę skutkujące brakiem możliwości składania wniosków i zastrzeżeń w tej sprawie. Odwołujący się zarzucili, iż wydano decyzję z dnia [...] maja 2009r. pomimo prowadzenia przed Naczelnym Sądem Administracyjnym postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji o warunkach zabudowy. Nadto podnieśli, że nie przeprowadzono pełnego i wyczerpującego postępowania dowodowego.
Odpowiedź na odwołanie złożyła pełnomocniczka inwestorów wnosząc o pominięcie tego pisma, jako złożonego przez osoby nie posiadające przymiotu strony w rozumieniu obowiązujących przepisów. Wskazano, iż zarzuty podniesione w odwołaniu są bezpodstawne, a zaskarżona decyzja jest zgodna z przepisami i winna być utrzymana w mocy.
Wojewoda decyzją z dnia [...] września 2009r. na podstawie art. 138 §1 pkt 3 kpa, art. 105 §1 kpa i art. 104 kpa oraz art. 28 ust. 2 prawa budowlanego umorzył postępowanie odwoławcze. Wojewoda przytoczył stan faktyczny sprawy ustalony przez Prezydenta Miasta i następnie w jego oparciu uznał, że w sprawie nie nastąpiło naruszenie przepisów prawa materialnego, z których wnioskodawcy mogliby wywodzić swój interes prawny. Wojewoda wskazał, że przedmiotowy budynek został zlokalizowany ścianą bez otworów okiennych i drzwiowych w odległości 3 m od granicy działki wnioskodawców, co wyczerpuje dyspozycję przepisu §12 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie odnośnie zgodności odległości zabudowy od granicy działek z obowiązującymi przepisami prawa. Zgodnie z przepisami powyższego rozporządzenia lokalizacja projektowanego budynku nie przekreśla zamiaru skarżących odnośnie ewentualnej budowy garażu z tarasem.
Odnosząc się do zarzutów dotyczących sposobu zagospodarowania działki Wojewoda wskazał, że przepis art. 64 w zw. z art. 55 ustawy z dnia 27 marca 2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. Nr 80, poz. 717 ze zm.) stanowi, że decyzja o warunkach zabudowy wiąże organ wydający pozwolenie na budowę.
Nadto Wojewoda wskazał, że przed Naczelnym Sądem Administracyjnym toczy się postępowanie dotyczące odmowy stwierdzenia nieważności decyzji o warunkach zabudowy dla planowanej inwestycji, to w dniu złożenia wniosku o wydanie pozwolenia na budowę w obrocie prawnym pozostaje wiążąca decyzja o warunkach zabudowy.
Nadto Wojewoda przyznał, że uzyskano wymagane przepisami szczególnymi pozwolenia, uzgodnienia lub opinie, złożył wniosek w okresie ważności decyzji o warunkach zabudowy, złożył oświadczenie pod rygorem odpowiedzialności karnej o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Projekt budowlany spełnia wymagania określone w wiążącej decyzji o warunkach zabudowy, zakres i treść projektu budowlanego jest dostosowana do specyfiki i charakteru obiektu. Podnoszony w odwołaniu zarzut naruszenia ustaleń dotyczących warunków zabudowy w zakresie m.in. ilości miejsc parkingowych nie znajduje uzasadnienia w aktach sprawy.
Stwierdzenie przez organ odwoławczy, iż wnoszący odwołanie nie są stroną w rozumieniu art. 28 kpa w związku z treścią przepisu art. 28 ust. 2 prawa budowlanego powoduje wystąpienie w sprawie przesłanki bezprzedmiotowości postępowania w rozumieniu art. 105 §1 kpa.
Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu złożyli D. D. i Z. D. zaskarżając ją w całości i domagając się uchylenia decyzji Wojewody w całości i przekazania spawy do ponownego rozpatrzenia Prezydentowi Miasta. Zaskarżonej decyzji skarżący zarzucili naruszenie przepisów prawa materialnego oraz przepisów postępowania, które miały wpływ na wynik sprawy. Skarżący wskazali na naruszenie:
- art. 6 kpa poprzez poważne naruszenie przepisów prawa w wyniku nieprawidłowego i niezgodnego z prawem zastosowania przepisów prawa materialnego i formalnego,
- art. 7 kpa poprzez niedokładne i nierzetelne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy oraz załatwienie jej nie licząc się z interesem społecznym i słusznym interes obywatela,
- art. 8 kpa poprzez prowadzenie spraw w sposób nadużywający zaufania obywateli do organów Państwa poprzez działanie w sposób sprzeczny z zasadami równości wobec prawa i sprawiedliwości społecznej,
- art. 9 kpa poprzez nienależyte i niewyczerpujące informowanie stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków oraz poprzez niedostateczne udzielenie stronie wyjaśnień i wskazówek,
- art. 77 kpa poprzez niewyczerpujące zebranie i rozpatrzenie całego materiału dowodowego w wyniku czego doszło do przeoczenia istotnych faktów mających wpływ na legalność decyzji o pozwoleniu na budowę,
- art.138 §1 pkt 2 kpa poprzez niezastosowanie przepisu mimo zachodzących przesłanek,
- naruszenie art. 138 §1 pkt 3 kpa w związku z art. 105 §1 kpa, poprzez błędne i bezzasadne zastosowanie przepisu, gdy skarżących należało uznać za stronę postępowania,
- art. 28 kpa w zw. z art. 28 ust. 2 prawa budowlanego poprzez brak uznania skarżących za stronę postępowania oraz błędne określenie obszaru oddziaływania,
- naruszenie §12 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury poprzez błędne zlokalizowanie inwestycji w odległości mniejszej niż 4 m od granicy działki, ze względu na istniejące otwory okienne i drzwiowe,
- naruszenia art. 64 w zw. z art. 55 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym poprzez błędne uznanie spornej inwestycji za inwestycję celu publicznego, w sytuacji gdy nie zachodziły ku temu przesłanki,
- art. 97 §1 ust. 4 kpa poprzez rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji w czasie rozstrzygania przez NSA istotnego zagadnienia wstępnego mogącego mieć wpływ na wynik sprawy,
- art. 20, art. 21 ust. 1, art. 64 Konstytucji poprzez naruszenie wyrażonej w nich zasady ochrony własności.
W uzasadnieniu skarżący przytoczyli stan faktyczny sprawy, a następnie podkreślili, że zgodnie z literalnym brzmieniem art. 28 ust. 2 prawa budowlanego który należy interpretować zgodnie z brzmieniem definicji legalnej zawartej w art. 3 pkt 20 prawa budowlanego obszarem oddziaływania obiektu jest teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego, więc objęte są nim przynajmniej działki sąsiadujące z działką, na której będzie powstawać planowana inwestycja. Zdaniem skarżących wejście w życie art. 28 ust. 2 prawa budowlanego nie wyłączyło z zasady z kręgu stron postępowania właścicieli bezpośrednio sąsiadujących z terenem inwestycji. Nieruchomości te z zasady znajdują się w obszarze oddziaływania obiektu w rozumieniu art. 3 pkt 20 prawa budowanego, gdyż ich sposób zagospodarowania, w tym np. miejsce usytuowania nowych obiektów budowanych uzależnione jest od istniejących na sąsiedniej nieruchomości budynków. Nadto za obszar oddziaływania uznaje się również obszar, w którym inwestycja będzie ujemnie oddziaływać na otaczające nieruchomości. Zdaniem skarżących taki duży obiekt o przeznaczeniu usługowo gospodarczy negatywnie odbije się nie tylko na wartości nieruchomości sąsiednich, ale i na komforcie życia ich mieszkańców, w szczególności zważywszy na fakt, że będzie to obiekt funkcjonujący całodobowo.
Dalej skarżący podali, że przedmiotowa inwestycja nie może być uznana za inwestycję celu publicznego, gdyż nie mieści się w enumeratywnie wymienionych w ustawie o gospodarce nieruchomościami przedsięwzięciach. Pojęcie inwestycji celu publicznego obejmuje realizację celów publicznych wskazanych w art. 6 ustawy o gospodarce nieruchomościami tylko przez podmioty, których ustawowym zadaniem jest prowadzenie działań o znaczeniu lokalnym (gminnym), ponadlokalnym (powiatowym i wojewódzkim) oraz krajowym, realizowane przez jednostki samorządu terytorialnego, państwo bądź w ramach prawem dopuszczalnego współdziałania w ramach ustawy o partnerstwie publiczno prawnym. Pośród takich podmiotów nie mogą występować przedsiębiorcy w rozumieniu ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, jak inwestorzy w niniejszej sprawie, gdyż nie realizują celów publicznych, nawet gdy świadczą usługi powszechne i przez to mające charakter publiczny.
W dalszej części skarżący zakwestionowali fakt prawidłowego zlokalizowania obiektu w wymaganych prawem odległościach od granicy z działką sąsiednią. Wskazali, że błędnie przyjęto, iż planowany budynek może być umieszczony w odległości 3 m od granicy działki skarżących, skoro na ich działce od tej strony znajduje się budynek ze ścianą zawierającą otwory okienne i drzwiowe, zatem planowany budynek winien znajdować się w odległości 4 m od granicy działek.
Nadto skarżący wskazali, że zgodnie z orzecznictwem Sądu Najwyższego z dnia 21 maja 2002r. organ prowadzący postępowanie w sprawie wydania pozwolenia na budowę, stwierdzający że decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu nie jest zgodna z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego powinien zawiesić postępowanie w celu umożliwienia właściwemu organowi rozstrzygniecie o ewentualnej nieważności decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie powołując się argumentacje zawartą w uzasadnieniu swoje decyzji. Nadto odnosząc się do konkretnych zarzutów wskazał, że w świetle treści art. 28 ust. 2 prawa budowlanego w związku z art. 3 pkt 20 prawa budowlanego zaprojektowany budynek nie wprowadza ograniczeń w zagospodarowaniu terenu działki skarżących, nie wystąpiła więc przesłanka umożliwiająca uznanie skarżących za strony postępowania. Projektowany budynek jest zlokalizowany w odległości 4,37 m od granicy działki sąsiedniej, a nie w odległości 3 m jak podnosili skarżący.
Wojewoda wskazał, że w obrocie prawnym pozostaje ostateczna decyzja Prezydenta Miasta o warunkach zabudowy oraz ostateczna decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego o odmowie stwierdzenia nieważności powyższej decyzji o warunkach zabudowy. W świetle art. 97 §1 pkt 4 kpa skarżący nie uwzględnili, że zgodnie z art. 64 ust. 1 w zw. z art. 55 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym decyzja o warunkach zabudowy wiąże organ wydający decyzję o pozwoleniu na budowę.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga okazała się bezzasadna.
Przedmiotem postępowania administracyjnego w niniejszej sprawie było ustalenie kręgu osób w postępowaniu o zatwierdzenie projektu budowlanego i udzielenie pozwolenia na budowę budynku usługowego – "A " na działce o numerze ewidencyjnym [...], ark. [...], obręb J. położonej w P. przy ul. [...].
Przede wszystkim należy podnieść, iż to, że przepis art. 28 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. - Prawo budowlane (tekst jedn. z 2006r. Dz.U. Nr 156, poz. 1118 ze zm.) jest przepisem szczególnym w stosunku do art. 28 kpa, nie oznacza, iż przepis art. 28 kpa nie ma zastosowania w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę. Relacja między tymi przepisami jest taka, iż pojęcie strony w postępowaniu administracyjnym, o którym mowa w art. 28 kpa (każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek), zostało zawężone przez przepis art. 28 ust. 2 prawa budowlanego w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę do inwestora oraz właściciela, użytkownika wieczystego lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu, co oznacza, że w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę stronami, w rozumieniu art. 28 kpa, są osoby wymienione w art. 28 ust. 2 prawa budowlanego. Treść określenia "stronami", użytego w art. 28 ust. 2 prawa budowlanego, wypełnia bowiem przepis art. 28 kpa, z tym że przepis art. 28 ust. 2 prawa budowlanego zawęża treść tego określenia do osób wymienionych w tym przepisie tak, aby usprawnić i przyspieszyć proces inwestycyjny. Temu samemu służy także wprowadzony przepis art. 28 ust. 3 prawa budowlanego stanowiący, iż w sprawach o udzielenie pozwolenia na budowę nie stosuje się art. 31 kpa, który nie pozwala na zgłoszenie się do postępowania jako uczestnika na prawach strony organizacji społecznej. Nadto przepis art. 59 ust. 7 prawa budowanego stanowi, że stroną w postępowaniu w sprawie pozwolenia na użytkowanie jest wyłącznie inwestor. Tak więc inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu są stronami w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę, ponieważ postępowanie to dotyczy ich interesu prawnego lub obowiązku (wyr. NAS z 14 grudnia 2006r., II OSK75/06, Lex 319183).
Obecnie organ administracji architektoniczno - budowlanej nie bada interesu prawnego wszystkich podmiotów, które zgłoszą swój udział w tym postępowaniu w charakterze stron, ale ustala krąg stron, ograniczając się do inwestora oraz właścicieli, użytkowników wieczystych lub zarządców, których nieruchomości znajdują się w obszarze oddziaływania obiektu. Z kolei definicję obszaru oddziaływania obiektu reguluje art. 3 pkt 20 prawa budowlanego, stanowiąc, że przez obszar oddziaływania obiektu należy rozumieć "teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu tego terenu". Przepis art. 3 pkt 20 prawa budowlanego nie definiuje wprost pojęcia "obszar oddziaływania obiektu", lecz zawiera odesłanie do licznych regulacji prawa materialnego wprowadzających szczegółowe wymogi dotyczące planowanej zabudowy. Sąd w niniejszej sprawie przychyla się, zatem do ugruntowanego stanowiska przyjętego w orzecznictwie sądów administracyjnych i w doktrynie, że znajdowanie się w sferze oddziaływania obiektu w rozumieniu art. 28 ust. 2 prawa budowlanego należy rozumieć w ten sposób, iż przez oddziaływanie to naruszone zostają konkretne normy prawa materialnego, np. przepisy techniczno-budowlane, czy ochrony środowiska, z których dany podmiot wywodzi swój interes prawny jako strona postępowania (wyr. NSA z 14 grudnia 2006r., II OSK 75/06, Lex nr 319183; "Prawo budowlane" Komentarz pod red. prof. Z. Niewiadomskiego C.H. Beck W-Wa 2006, str. 325 i nast.). Zatem stwierdzenie naruszenia obiektywnego interesu prawnego stanowi warunek wstępny wszczęcia postępowania, w niniejszej sprawie - postępowania odwoławczego.
O obszarze oddziaływania będą decydować indywidualne cechy obiektu budowlanego, jego przeznaczenie i sposób zagospodarowania terenu, a w procesie zmierzającym do jego wyznaczenia nie chodzi o wykazanie negatywnego wpływu inwestycji na działki znajdujące się w otoczeniu projektowanego obiektu, lecz o możliwość spowodowania szkodliwego oddziaływania inwestycji na teren otaczający działkę inwestora w związku z zamierzeniem budowlanym. W konsekwencji obszar oddziaływania obiektu to teren gdzie uciążliwości związane z przedsięwzięciem mieszczą się w granicach norm określonych przez przepisy prawa lub wydane na ich podstawie decyzje. (wyr,. WSA w Gliwicach z 20 marca 2008r., II SA/GL 348/07, Lex 487250). Tylko ograniczenia w zagospodarowaniu nieruchomości związane z konkretnym przepisem prawa wprowadzającym takie ograniczenia dają prawo właścicieli, zarządcy lub użytkownikowi wieczystemu nieruchomości do uczestniczenia w charakterze strony w postępowaniu administracyjnym dotyczącym pozwolenia na budowę.
Jeżeli decyzja o pozwoleniu na budowę nie wykazuje żadnej sprzeczności z wymogami wynikającymi z przepisów prawa materialnego, to spowodowane realizacją inwestycji dolegliwości dla otoczenia nie mogą zostać zakwalifikowane jako naruszające uzasadnione interesy osób trzecich (art. 5 ust. 1 pkt 9 prawa budowlanego). Nie chodzi bowiem o wszelkie utrudnienia, jakie może przynieść planowane przedsięwzięcie, a jedynie o takie, które dotyczyć mogą naruszeń interesów prawnych, a nie interesów faktycznych, innych osób. Ochrona takich interesów w procesie inwestycyjnym nie może prowadzić do sytuacji, w której to osoby trzecie, a nie inwestorzy, decydowali będą o dopuszczalności wybudowania obiektów budowlanych, miejscu posadowienia takich obiektów, rodzaju obiektu budowlanego i to nawet z naruszeniem ogólnego interesu społecznego (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 stycznia 2003 r., sygn. akt II SA/Ka 1563/02, niepubl.). Nie sposób zaaprobować stanowiska, że w celu ochrony interesu faktycznego (ewentualnego spadku wartości nieruchomości skarżących), czy niejako "rezerwacji" możliwości realizacji dla siebie przyszłej inwestycji w najbardziej odpowiednim dla skarżących miejscu na nieruchomości w postaci budowy garażu z tarasem, dopuszczalne jest blokowanie zamierzenia inwestycyjnego właściciela działki sąsiedniej, w sytuacji, gdy zamierzenie to jest zgodne z przepisami prawa budowlanego.
W świetle powyższych rozważań w pełni należy zatem podzielić ugruntowany w orzecznictwie sądowym i zachowujący pełną aktualność pod rządami obecnie obowiązujących przepisów pogląd, że nawet w sprawach inwestycji stwarzających uciążliwość dla otoczenia, interes prawny ma podmiot, który na tytuł prawny do działki położonej w strefie oddziaływania tej inwestycji, a nie działki bezpośrednio z nią graniczącej (wyr, NSA z 5 sierpnia 2005r., OSK 1865/04; wyr. NSA z 11 sierpnia 2000r., IV SA 1355/99; "Prawo budowlane" Komentarz pod red. prof. Z. Niewiadomskiego C.H. Beck W-Wa 2006, str. 327).
Przekładając powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy przyznać należy rację Wojewodzie, iż określając krąg stron postępowania w sprawie o pozwolenie na budowę, należało najpierw ustalić, w oparciu o przepisy odrębne, czy nieruchomość skarżących znajduje się w obszarze oddziaływania projektowanej inwestycji w rozumieniu art. 3 pkt 20 prawa budowlanego, a następnie zbadać, czy skarżący należą do jednej z kategorii podmiotów wymienionych w art. 28 ust. 2 prawa budowlanego, tj. czy są właścicielami nieruchomości znajdującej się w obszarze oddziaływania tejże inwestycji. W świetle zgromadzonych akt sprawy Sąd przychyla się do stanowiska zajętego w postępowaniu administracyjnym, iż planowana inwestycja nie narusza przepisów materialnych skutkujących przyjęciem, iż zakres oddziaływania inwestycji wykracza poza granice nieruchomości inwestorów. W konsekwencji prawidłowo przyjęto, iż skarżący nie mają interesu prawnego skutkującego przyznaniem im przymiotu strony w postępowaniu o pozwolenie na budowę.
W tym miejscu należy wskazać, iż prawidłowo przyjęto w postępowaniu administracyjnym, że zgodnie z art. 55 w zw. z art. 64 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. Nr 80, poz. 717 ze zm.) ostateczna decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowaniu terenu wiąże organ wydający decyzję o pozwoleniu na budowę. Bezspornie decyzja o warunkach zabudowy aktualnie jest ostateczna i mimo prowadzenia postępowania sądowoadministracyjnego nie została wyeliminowana z obrotu prawnego. Brak zatem podstaw do wstrzymania kolejnych czynności związanych z procesem budowlanym, także poprzez zawieszenie postępowania w sprawie wydania pozwolenia na budowę. Wyeliminowanie decyzji o warunkach zabudowy w ramach postępowania sądowego stanowi przesłankę do wznowienia postępowania administracyjnego w świetle art. 145 §1 pkt 8 kpa, z której skarżący będą mogli skorzystać.
Chybione są zatem w niniejszym postępowaniu wszelkie zarzuty skarżących dotyczące kwestionowania prawidłowości decyzji o warunkach zabudowy, gdyż decyzja ta podlega kontroli w toku innego odrębnego postępowania, także sądowego, więc Sąd na gruncie niniejszego postępowania nie jest uprawniony do oceny decyzji o warunkach zabudowy.
W rozpoznawanej sprawie skarżący wywodzą swój interes z faktu naruszenia, w ich przekonaniu przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynku i ich usytuowanie (Dz.U. Nr 75, poz. 690 ze zm.). Podnoszą, że naruszono treść §12 ust. 1 pkt 1 i 2 rozporządzenia dotyczącego odległości od granicy z działką skarżących. Prawidłowo ustalono w postępowaniu administracyjnym, że z projektu budowlanego, w szczególności z mapy zasadniczej dotyczącej projektu zagospodarowania działki (k. 118, 120 projektu, k. 22 zał. 1 akt adm.), wynika, iż odległość projektowanego budynku od granicy z działką [...]wynosi 4,37 m (1,00 m + 3,37 m = 4,37 m), zatem w odległości przekraczającej minimalną, wymaganą prawem odległość od budynku zwróconego ścianą z otworami okiennymi w stronę tej granicy. W takim przypadku nie można mówić o naruszeniu §12 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia.
Z mapy zasadniczej dotyczącej linijki słońca i przesłaniania obiektów dołączonej do projektu budowlanego oraz jej opisu wynika, że projektowana inwestycja jest tak zlokalizowana, że nie ma żadnego wpływu na zacienienie działki skarżących i tym bardziej pomieszczeń znajdujących się w budynku usytuowanym na ich działce (k. 119 projektu). Z analizy wykresu cienia rzucanego przez projektowany budynek wynika, że nieruchomość skarżących jest położna od strony południowej działki inwestorów, więc planowana inwestycja nie ma możliwości zacienienia działki skarżących. Projektowany budynek nie spowoduje pogorszenia nasłonecznienia nieruchomości skarżących, zatem słusznie uznano, że nie dojdzie do ograniczenia dopływu światła dziennego do istniejących pomieszczeń w budynku, a nawet terenu samej nieruchomości. Według opinii projektanta inwestycja spełnia wymagania §13 rozporządzenia. Brak zatem naruszenia §13 rozporządzenia, co skutkuje niemożnością wyprowadzenia interesu prawnego skarżących z tej okoliczności.
Nadto należy podkreślić, że przedmiotem inwestycji jest budowa budynku usługowego przeznaczonego na usługi chirurgii plastycznej. W toku postępowania administracyjnego prawidłowo przyjęto, że z treści projektu budowlanego wielobranżowego planowanej inwestycji wynika także, że projektowana powierzchnia zabudowy wynosi 412,93 m², co stanowi 29,64% ogólnej powierzchni terenu działki (k. 11-12 projektu budowlanego). To zestawienie z kolei jest zgodne z wymogami obowiązującej decyzji z dnia [...] maja 2006r. o warunkach zabudowy, która wskazując na wielkość powierzchni zabudowy w stosunku do powierzchni działki przywiduje 10% - 30 %, co zostało w projekcie budowlanym zachowane.
Wbrew temu co podnosili skarżący w kwestii braku odpowiedniej liczby miejsc parkingowych projekt budowlany przewiduje 10 takich miejsc dla planowanej powierzchni usługowej do 988,15 m², przy czym uwzględniono potrzeby osób niepełnosprawnych poprzez zaprojektowanie jednego miejsca parkingowego dla osób niepełnosprawnych i to od frontu budynku (k. 11 projektu budowlanego). Ustalenia w tym zakresie są zgodne z decyzją o warunkach zabudowy, która przywiduje 10 miejsc postojowych na każde 1.000 m² (pkt 2 tiret 7 decyzji). Z opinii projektanta wynika, że powyższe ustalenie dotyczące miejsc postojowych jest zgodne z treścią §18 ust. 1 i 2 rozporządzenia, co skutkuje przyjęciem, iż nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego dotyczących warunków technicznych, jakim powinna odpowiadać zabudowa i zagospodarowanie działki w kwestii miejsc postojowych dla samochodów osobowych. Brak więc przesłanek skutkujących przyznaniem skarżącym przymiotu strony w sprawie z powyższych powodów.
Nadto prawidłowo przyjęto, iż zgodnie z odrębnymi przepisami uzyskano uzgodnienia pod względem wymagań higienicznych i zdrowotnych dla projektowanej inwestycji oraz opinię o zgodności z przepisami bhp i wymaganiami ergonomii, a także przepisami przeciwpożarowych. W tym stanie rzeczy brak podstaw do przyjęcia, że planowana inwestycja narusza przepisy materialne obowiązujące w tym zakresie i narusza interes prawny skarżących. W konsekwencji także z tych powodów brak przesłanek do przyjęcia, że planowana inwestycja szkodliwie wpływa na zagospodarowanie działki skarżących, co skutkuje przyjęciem, że nie są właścicielami nieruchomości znajdującej się na obszarze oddziaływania planowanej inwestycji.
Wprawdzie słusznie wskazują skarżący, że wejście w życie art. 28 ust. 2 prawa budowlanego nie wyłączyło z zasady z kręgu stron postępowania właścicieli bezpośrednio sąsiadujących z terenem inwestycji, chyba że granice obszaru oddziaływania w otoczeniu obiektu budowlanego nie przekraczają granic działki, którą dysponują wyłącznie inwestorzy. Mając powyższe na uwadze w ocenie Sądu prawidłowo przyjęto, że uwzględniając indywidualne cechy obiektu, jego przeznaczenie i sposób zagospodarowania terenu obszar oddziaływania planowanej inwestycji obejmuje jedynie nieruchomość, na której projektowana jest sporna inwestycja.
Chybiony jest również zarzut skarżących dotyczący naruszenia przepisów art. 20, art. 21 i art. 64 Konstytucji poprzez naruszenie wyrażonej w nich zasady ochrony własności. Wątpliwe jest bowiem oparcie legitymacji procesowej w niniejszej sprawie na przepisach art. 140 kc art. 143 kc. Zamiarem ustawodawcy, który wprowadził definicję legalną obszaru oddziaływania obiektu, było oparcie interesu prawnego właścicieli, użytkowników wieczystych i zarządców nieruchomości w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę wyłącznie na przepisach materialnego prawa administracyjnego, nie zaś na regulacjach prawa cywilnego dotyczących istoty prawa własności. Skoro celem nowelizacji prawa budowlanego było usprawnienie i przyspieszenie procesu poprzedzającego uzyskanie pozwolenia na budowę, odmienna interpretacja, zakładająca szerokie rozumienie pojęcia strony w tym postępowaniu, przyznająca jej ochronę również na podstawie przepisów kodeksu cywilnego, byłaby sprzeczna z zasadami wykładni w tym zakresie. Prawo zagospodarowania nieruchomości i korzystania z niej zgodnie z jej społeczno-gospodarczym przeznaczeniem należy do właściciela i wynika zarówno z art. 64 Konstytucji, jak i przepisów kodeksu cywilnego (art. 140 kc). Inne osoby, zwłaszcza właściciele działek sąsiednich, jak już była o tym mowa powyżej, nie mogą decydować, w jaki sposób inwestor będzie korzystać ze swojej nieruchomości, o ile ten sposób korzystania nie oddziałuje na ich prawa i nie narusza ani nie ogranicza tych praw. Ustalenie stanowiące podstawę zaskarżonej decyzji, iż nieruchomość skarżących mimo, iż graniczy z nieruchomością inwestorów, nie znajduje się w obszarze oddziaływania spornego obiektu, jest w ocenie Sądu Administracyjnego całkowicie zasadne. W konsekwencji prawidłowo Wojewoda umorzył odwoławcze postępowanie administracyjne zainicjowane na skutek odwołania wniesionego przez osoby nie będące stroną postępowania w sprawie o zatwierdzenie projektu budowanego i udzielenie pozwolenia na budowę przedmiotowej inwestycji (art. 138 §1 pkt 3 kpa).
Wojewódzki Sąd Administracyjny działając na podstawie art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) nie będąc związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną nie dopatrzył się również innych naruszeń przepisów postępowania (art. 6-9 kpa, art. 77 kpa), które skutkowałoby uchyleniem zaskarżonej decyzji.
W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 151 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd oddalił skargę i orzekł jak w sentencji.
/-/ D. Rzyminiak-Owczarczak /-/ E. Brychcy /-/ A. Łaskarzewska
br
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło