I OSK 1625/09
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2010-02-18
Skład orzekający: Jerzy Bujko, Ewa Dzbeńska, Elżbieta Piechowiak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ prowadzący szkołę może unieważnić konkurs na stanowisko dyrektora szkoły przed jego formalnym rozpoczęciem, powołując się na nieprawidłowości w składzie komisji konkursowej lub domniemany brak obiektywizmu jej członków?Ratio decidendi
Organ prowadzący szkołę może unieważnić konkurs na stanowisko dyrektora szkoły wyłącznie po jego zakończeniu i stwierdzeniu nieprawidłowości w samym postępowaniu konkursowym, zgodnie z przesłankami określonymi w § 8 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu. Czynności podejmowane przed rozpoczęciem postępowania konkursowego, takie jak powołanie komisji, nie stanowią części postępowania konkursowego i nie mogą być podstawą do jego unieważnienia na podstawie § 8 pkt 3 rozporządzenia.Stan faktyczny
Wojewoda Zachodniopomorski stwierdził nieważność zarządzenia Burmistrza Węgorzyna unieważniającego konkurs na dyrektora Szkoły Podstawowej w R. P. Burmistrz unieważnił konkurs przed jego rozpoczęciem, wskazując na zaangażowanie Kuratora Oświaty po jednej ze stron i domniemany brak jego bezstronności. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oddalił skargę Burmistrza, a następnie Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną Gminy Węgorzyno.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 18 lutego 2010 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Jerzy Bujko Sędziowie sędzia NSA Ewa Dzbeńska sędzia del. WSA Elżbieta Piechowiak (spr.) Protokolant asystent sędziego Tomasz Godlewski po rozpoznaniu w dniu 18 lutego 2010 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej Burmistrza Węgorzyna od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 19 sierpnia 2009 roku sygn. akt II SA/Sz 645/09 w sprawie ze skargi Burmistrza Węgorzyna na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody Zachodniopomorskiego z dnia [...] marca 2009 roku [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności zarządzenia Burmistrza Węgorzyna w sprawie unieważnienia konkursu na dyrektora Szkoły Podstawowej w R. P. oddala skargę kasacyjną.
Wyrokiem z dnia 19 sierpnia 2009 r. (II SA/Sz 645/09) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie po rozpoznaniu sprawy ze skargi Burmistrza Węgorzyna na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody Zachodniopomorskiego z dnia [...] marca 2009 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności zarządzenia Burmistrza Węgorzyna w sprawie unieważnienia konkursu na dyrektora Szkoły Podstawowej w R. P., orzekł o oddaleniu skargi.
Powyższe orzeczenie zapadło w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy.
Rozstrzygnięciem nadzorczym z dnia [...] marca 2009 r. nr [...] Wojewoda Zachodniopomorski, na podstawie art. 91 ust.1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2001 r., Nr 142, poz.1591 ze zm.), stwierdził nieważność zarządzenia Nr [...] Burmistrza Węgorzyna z dnia [...] lutego 2009 r. w sprawie unieważnienia konkursu na dyrektora Szkoły Podstawowej w R. P.
Organ ustalił, iż w dniu [...] lutego 2009 r. Burmistrz Węgorzyna, działając na podstawie art. 36 a ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2004 r. Nr 256, poz. 2572 ze zm.) oraz na podstawie § 8 pkt 3 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 23 października 2003 r. w sprawie regulaminu konkursu na stanowisko dyrektora szkoły lub placówki i trybu pracy komisji konkursowej (Dz. U. Nr 189 poz. 1855), wydała zarządzenie Nr [...] , w którym - w § 1 - unieważniła konkurs na kandydata na stanowisko dyrektora Szkoły Podstawowej w R. P. ogłoszony na dzień [...] lutego 2009 r. W uzasadnieniu przedmiotowego zarządzenia jako przyczynę unieważnienia konkursu Burmistrz Węgorzyna wskazała zaangażowanie Zachodniopomorskiego Kuratora Oświaty po jednej ze stron kandydujących na dyrektora Szkoły w R.. P., a co za tym idzie niedochowanie przez niego bezstronności.
Zdaniem organu nadzoru przedmiotowe zarządzenie w sposób istotny narusza przepisy obowiązującego prawa. Zgodnie bowiem z art. 36a ust. 1 i 3 ustawy o systemie oświaty, stanowisko dyrektora szkoły lub placówki z zastrzeżeniem ust. 2, powierza organ prowadzący szkołę lub placówkę. Kandydata na stanowisko dyrektora szkoły lub placówki wyłania się w drodze konkursu. Natomiast, na podstawie § 8 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu w sprawie regulaminu konkursu na stanowisko dyrektora szkoły lub placówki i trybu pracy komisji konkursowej, organ prowadzący szkołę lub placówkę unieważnia konkurs i zarządza ponowne jego przeprowadzenie w przypadku stwierdzenia:
1) nieuzasadnionego odrzucenia oferty;
2) przeprowadzenia przez komisję postępowania konkursowego bez wymaganej obecności 2/3 jej członków;
3) innych nieprawidłowości w postępowaniu konkursowym, które mogły wpłynąć na wynik konkursu.
Treść powyższych przepisów wskazuje, że organ prowadzący szkołę, którego zadania i kompetencje określone w art. 36a ust. 1 wykonuje organ wykonawczy jednostki samorządu terytorialnego (art. 5c pkt 2 ustawy o samorządzie gminnym), jest podmiotem, który ogłasza konkurs na stanowisko dyrektora szkoły, a co za tym idzie - jest również uprawiony do jego unieważnienia. Ustawodawca przesądził jednak, na mocy wyraźnego przepisu prawa, że organ prowadzący szkołę może unieważnić tylko konkurs przeprowadzony. Zawarte bowiem w § 8 powołanego wyżej rozporządzenia sformułowanie, że organ prowadzący szkołę lub placówkę unieważnia konkurs i zarządza ponowne jego przeprowadzenie oznacza, iż może on skorzystać z możliwości jaką daje wyżej powołany przepis dopiero po zakończeniu postępowania konkursowego. Również kolejność i systematyka przepisów powołanego rozporządzenia świadczy o tym, iż wolą ustawodawcy było, by organ prowadzący szkołę unieważniał konkurs, a nie czynności podejmowane przed wszczęciem tego postępowania. I tak, przepisy § 1 - 3 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu w sprawie regulaminu konkursu na stanowisko dyrektora szkoły lub placówki i trybu pracy komisji konkursowej dotyczą czynności podejmowanych przed wszczęciem postępowania konkursowego, natomiast przepisy regulujące postępowanie konkursowe rozpoczynają się od § 4, a kończą na § 7, zgodnie z którym o wynikach konkursu przewodniczący komisji niezwłocznie powiadamia organ prowadzący szkołę lub placówkę oraz przekazuje temu organowi dokumentację postępowania konkursowego. Dopiero więc po zakończonym postępowaniu konkursowym organ prowadzący szkołę, działając na podstawie przesłanek zawartych w § 8 ww. rozporządzenia ma kompetencję do unieważnienia konkursu na stanowisko dyrektora szkoły lub placówki. Tymczasem Burmistrz Węgorzyna powołując się na § 8 pkt 3 przedmiotowego rozporządzenia, w dniu [...] lutego 2009 r. unieważniła konkurs na stanowisko dyrektora Szkoły Podstawowej w R. P., który ogłoszony był na dzień [...] lutego 2009 r.
Biorąc pod uwagę powyższe, Wojewoda Zachodniopomorski stwierdził, iż wydając zarządzenie Nr [...], Burmistrz Węgorzyna unieważniła de facto czynności podjęte przed wszczęciem samego postępowania konkursowego na dyrektora Szkoły Podstawowej w Runowie Pomorskim i uznał, że nie sposób przyjąć, iż przesłanka "nieprawidłowości w postępowaniu konkursowym, która mogła wpłynąć na wynik konkursu" w ogóle miała miejsce. Organ nadzoru podkreślił, iż nieprawidłowości, o których mowa w § 8 pkt 3 ww rozporządzenia, dotyczyć mogą wyłącznie postępowania konkursowego, a nie czynności podejmowanych przed wszczęciem tego postępowania (patrz: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 3 lipca 2007 r. sygn. akt I OSK 593/07). Nieprawidłowości powyższe muszą bowiem mieścić się w prawnym pojęciu postępowania konkursowego, a taka sytuacja w przedmiotowej sprawie nie wystąpiła. Na marginesie Wojewoda Zachodniopomorski przypomniał, że § 8 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu przewiduje unieważnienie konkursu z równoczesnym zarządzeniem ponownego jego przeprowadzenia, tymczasem Burmistrz Węgorzyna wydała zarządzenie jedynie w sprawie unieważnienia.
Powyższe rozstrzygnięcie nadzorcze zostało zaskarżone przez Burmistrza Węgorzyna do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie. W skardze Burmistrz zarzuciła naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię § 8 pkt 3 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 23 października 2003 r. w sprawie regulaminu konkursu na stanowisko dyrektora szkoły lub placówki i trybu pracy komisji konkursowej przez przyjęcie, iż dyspozycja przywołanego przepisu nie obejmuje nieprawidłowości stwierdzonych w zarządzeniu nr [...] Burmistrza Węgorzyna z dnia [...] lutego 2009 r. w sprawie unieważnienia konkursu na dyrektora Szkoły Podstawowej w R. P. i wniosła o uchylenie zaskarżonego rozstrzygnięcia. Zdaniem skarżącego organu, wykładnia językowa i celowościowa przepisów ustawy o systemie oświaty oraz rozporządzenia wykonawczego nie pozwala na ograniczenie dyspozycji § 8 pkt 3 do nieprawidłowości występujących w toku postępowania konkursowego, rozumianego jako etap konkursu rozpoczynającego się od momentu podjęcia przez Komisję Konkursową czynności przewidzianej w § 4 rozporządzenia (sprawdzenie warunków formalnych ofert). Podobnie Burmistrz nie godziła się ze stwierdzeniem, iż dopiero po zakończonym postępowaniu konkursowym organ prowadzący szkołę może skorzystać z kompetencji przewidzianej w § 8 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu, ponieważ jej zdaniem, względy ekonomiki działania oraz fakt, iż na podstawie art. 36 ust. 4a ustawy o systemie oświaty powierzenia obowiązków dyrektora innej osobie na czas konkursu może nastąpić jedynie jednorazowo i tylko na okres 6 miesięcy, powoduje, iż organ prowadzący szkołę winien podejmować czynności w zakresie konkursu szybko i sprawnie.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda Zachodniopomorski wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonym rozstrzygnięciu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał skargę za niezasadną.
Sąd wskazał, że wykładnia językowa § 8 pkt 3 rozporządzenia w sposób jednoznaczny prowadzi do wniosku, że organowi prowadzącemu szkołę przysługują uprawnienia nadzorcze nad postępowaniem konkursowym i dodał, że rozporządzenie w tym zakresie ściśle wypełnia delegację ustawową zawartą w art. 36a ust. 7a ustawy o systemie oświaty. O ile więc kwestią sporną pozostaje jedynie zakres tych uprawnień oraz czas, w którym organ prowadzący szkołę może skorzystać ze swoich uprawnień, to zdaniem składu orzekającego, z systematyki przepisów rozporządzenia - § 7 i 8 - należy wywnioskować, że organ prowadzący szkołę dopiero po zwrocie mu przez komisję dokumentacji konkursowej może dokonać oceny przeprowadzonego przez komisję postępowania konkursowego i ustalić, czy w postępowaniu tym wystąpiły nieprawidłowości, które mogły wpłynąć na wynik konkursu.
Zgodnie natomiast z § 4 rozporządzenia komisja konkursowa rozpoczyna postępowanie konkursowe od sprawdzenia warunków formalnych ofert, dlatego Sąd stwierdził, że postępowanie konkursowe trwa już wcześniej - ogłoszenie konkursu, powołanie komisji konkursowej i wyznaczenie jej przewodniczącego (§ 1 ust. 1 i 2, § 2 ust. 1 rozporządzenia, art. 36 a ust. 5 ustawy o systemie oświaty) - jednakże czynności te należą do organu prowadzącego szkołę. Ponadto zwrócono uwagę, że skoro organ prowadzący szkołę nie ma wpływu na imienny skład komisji konkursowej, to nie może uznać jeszcze przed zakończeniem konkursu, iż przedstawiciele Kuratora w komisji "nie będą obiektywni, a konkurs będzie zmanipulowany" i z tego powodu unieważnić konkurs. Organ prowadzący szkołę może unieważnić przeprowadzony konkurs stwierdzając nieprawidłowości jedynie we władczych czynnościach wykonywanych przez siebie w ramach postępowania konkursowego, np. w przypadku ustalenia wadliwego tj. niezgodnego z art.36a ust. 5 ustawy o systemie oświaty składu komisji, oraz w postępowaniu konkursowym prowadzonym przez komisję. Przyzwolenie na możliwość unieważnienia konkursu w sytuacji, gdy przedstawiciele różnych organizacji, z różnych względów nie odpowiadaliby organowi prowadzącemu szkołę, mogłoby spowodować, że wynikająca z przepisów ustawy o systemie oświaty zasada powierzania stanowiska dyrektora szkoły kandydatowi wyłonionemu w drodze konkursu, byłaby niezrealizowana. Wskazano, że dla realizacji tej zasady w § 8 pkt 3 rozporządzenia zawarty został także zapis o łącznym unieważnieniu konkursu i zarządzeniu ponownego jego przeprowadzenia, a w swoim zarządzeniu z dnia 25 lutego 2009 r. Burmistrz Węgorzyna tylko unieważniła konkurs nie zarządzając równocześnie ponownego jego przeprowadzenia i jest to także istotne naruszenie przepisu rozporządzenia.
Sąd podkreślił również, że każdorazowo organ prowadzący szkołę stwierdzając nieprawidłowości w postępowaniu konkursowym winien wykazać możliwy wpływ tych nieprawidłowości na wynik konkursu. W rozpatrywanym przypadku należałoby uprawdopodobnić wątpliwości co do bezstronności członka komisji ze wskazaniem przesłanek faktycznych, na których opiera się domniemanie braku obiektywizmu w danym przypadku. Skoro komisja nie rozpoczęła jeszcze postępowania konkursowego i domniemanie braku obiektywizmu oparte zostało wyłącznie na ocenie działań pracowników Kuratorium Oświaty (wykonujących powierzone im obowiązki służbowe) będących następnie przedstawicielami Zachodniopomorskiego Kuratora Oświaty w komisji konkursowej, nie można uznać, że wystąpiły nieprawidłowości w postępowaniu konkursowym.
Od powyższego wyroku Gmina Węgorzyno wniosła skargę kasacyjną, zaskarżając wyrok w całości, jako wydany z naruszeniem prawa materialnego poprzez błędną wykładnię § 8 pkt 3 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 23 października 2003 r. w sprawie regulaminu konkursu na stanowisko dyrektora szkoły lub placówki i trybu pracy komisji konkursowej przez przyjęcie, iż dyspozycja przywołanego przepisu nie obejmuje nieprawidłowości stwierdzonych w zarządzeniu nr [...] Burmistrza Węgorzyna z dnia [...] lutego 2009 r. w sprawie unieważnienia konkursu na dyrektora Szkoły Podstawowej w R. P. oraz, że dopiero po zakończonym postępowaniu konkursowym i zwrocie przez komisję dokumentacji - organ prowadzący szkołę może skorzystać z kompetencji przewidzianej w § 8 wskazanego rozporządzenia.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono m.in., że wykładnia językowa i celowościowa przepisów ustawy o systemie oświaty oraz rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 23 października 2003 r. w sprawie regulaminu konkursu na stanowisko dyrektora szkoły lub placówki i trybu pracy komisji konkursowej, nie pozwala na ograniczenie dyspozycji § 8 pkt 3 do nieprawidłowości występujących w toku postępowania konkursowego, rozumianego jako etap konkursu rozpoczynającego się od momentu podjęcia przez Komisję Konkursową czynności przewidzianej w § 4 cyt. rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu (sprawdzenie warunków formalnych ofert).
Mając na uwadze fakt, iż przesłanki unieważnienia konkursu określone w § 8 pkt l i 2 dotyczą ze swej istoty posiedzenia Komisji i czynności na nim podjętych tj. postępowania konkursowego, rozpoczynającego się od momentu podjęcia przez Komisję Konkursową czynności przewidzianej w § 4 (odrzucenie ofert następuje na posiedzeniu Komisji - § 8 pkt 1, przesłanka określona w § 8 pkt 2 dotyczy quorum na posiedzeniu Komisji), strona skarżąca wskazała, że przyjęcie interpretacji, iż § 8 pkt 3 obejmuje jedynie prawidłowości występujące w postępowaniu konkursowym rozumianego jako etap konkursu rozpoczynającego się od momentu podjęcia przez Komisję Konkursową czynności przewidzianej w § rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu - powoduje całkowite wyłączenie możliwości zapobiegania działaniom i zaniechaniom oraz nieprawidłowościom występującym na wcześniejszych etapach procedury konkursowej, które mają wpływ na wynik konkursu. Interpretacja taka w ocenie strony skarżącej neguje zasadę racjonalnego ustawodawcy oraz pozostaje w sprzeczności z istotą instytucji konkursu, służącego realizacji równego dostępu do służby publicznej.
Podniesiono również, że nie sposób się zgodzić ze stwierdzeniem, iż dopiero po zakończonym postępowaniu konkursowym i zwrocie przez komisję dokumentacji, organ prowadzący szkołę może skorzystać z kompetencji przewidzianej w § 8 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu tj. stwierdzić nieważność konkursu, ponieważ ani ustawa o system oświaty, ani rozporządzenie w sprawie regulaminu konkursu na stanowisko dyrektora szkoły lub placówki i trybu pracy komisji konkursowej - nie wprowadzają ograniczeń czasowych odnośnie czynności unieważnienia konkursu.
Zdaniem skarżącej z użytego w § 8 pkt 3 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu zwrotu "organ prowadzący szkołę lub placówkę unieważnia konkurs i zarządza ponowne jego przeprowadzenie" nie wynika, by unieważnienie konkursu i zarządzenie ponownego jego przeprowadzenia musiało nastąpić w jednym zarządzeniu, bowiem chodzi zaś o to by organ podjął obie te czynności i możliwym zatem było unieważnienie konkursu w jednym zarządzeniu oraz zarządzenie ponownego przeprowadzenia konkursu w kolejnym zarządzeniu.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną Wojewoda Zachodniopomorski nie zgodził się ze stanowiskiem zawartym w skardze kasacyjnej jako mylnie interpretującym przepis § 8 pkt 3 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu i stwierdził, że argumentacja skargi kasacyjnej jest powtórzeniem argumentacji podniesionej w postępowaniu przed Sądem I instancji i nie wnosi do sprawy innych argumentów, które pozwalałyby na zajęcie przez organ innego stanowiska niż dotychczasowe.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. - powoływanej dalej p.p.s.a.), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny kontroluje zgodność zaskarżonego orzeczenia z prawem materialnym i procesowym w granicach skargi kasacyjnej. Dokonując tej kontroli Sąd nie jest uprawniony do badania ewentualnej wadliwości zaskarżonego orzeczenia wykraczającej poza ramy wyznaczone zarzutami skargi kasacyjnej. Oznacza to związanie zarzutami i wnioskami skargi kasacyjnej. A zatem zakres rozpoznania sprawy wyznacza strona wnosząca skargę kasacyjną przez przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie.
Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw i w związku z tym podlega oddaleniu.
Nie jest bowiem trafne stanowisko skargi kasacyjnej wskazujące, iż wykładnia językowa i celowościowa przepisów ustawy o systemie oświaty oraz rozporządzenia wykonawczego nie pozwala na ograniczenie dyspozycji § 8 pkt 3 do nieprawidłowości występujących w toku postępowania konkursowego, rozumianego jako etap konkursu rozpoczynającego się od momentu podjęcia przez Komisję Konkursową czynności przewidzianej w § 4 rozporządzenia (sprawdzenie warunków formalnych ofert).
Oceniając zasadność wskazanego w skardze kasacyjnej zarzutu naruszenia przepisu prawa materialnego - § 8 pkt 3 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 23 października 2003 r. w sprawie regulaminu konkursu na stanowisko dyrektora szkoły lub placówki i trybu pracy komisji konkursowej, w pierwszej kolejności podkreślić należy, iż spór pomiędzy Wojewodą a skarżącym Burmistrzem Węgorzyna wynika z odmiennej interpretacji przepisów ustawy z 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. 2004 r. Nr 256 poz. 2572 ze zm.), a także przepisów wykonawczych do tej ustawy regulujących postępowanie konkursowe na kandydata na stanowisko dyrektora szkoły lub placówki. Burmistrz Węgorzyna prezentuje stanowisko, według którego pierwszą czynnością w postępowaniu konkursowym na kandydata na dyrektora szkoły jest powołanie komisji konkursowej na podstawie art. 36a ust. 5 u.s.o. w brzmieniu sprzed 22 kwietnia 2009r. Ponieważ powołanie komisji konkursowej przez organ prowadzący szkołę lub placówkę jest czynnością postępowania konkursowego, to w sytuacji, gdy zostaną dostrzeżone nieprawidłowości w powołaniu członków komisji, które mogły wpłynąć na wynik konkursu, istnieją według autora skargi kasacyjnej podstawy do unieważnienia konkursu. Podstawę normatywną unieważnienia konkursu, zdaniem skarżącego, zawiera w takiej sytuacji § 8 pkt 3 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z 23 października 2003 r. w sprawie regulaminu konkursu na stanowisko dyrektora szkoły lub placówki i trybu pracy komisji konkursowej (Dz.U. Nr 189, poz. 1855).
Orzekający w sprawie skład Naczelnego Sądu Administracyjnego podziela stanowisko organu nadzoru o istotnym naruszeniu przez Burmistrza Węgorzyna przepisów art. 36a ust. 3 i 5 u.s.o. oraz § 8 pkt 3 rozporządzenia w sprawie konkursu, a tym samym o braku podstaw do wydania zarządzenia Nr [...] z dnia [...] lutego 2009 r. w sprawie unieważnienia konkursu na dyrektora Szkoły Podstawowej w R. P.
Zdaniem Sądu należy wyraźnie oddzielić działanie organu prowadzącego szkołę lub placówkę polegające na powołaniu komisji konkursowej oraz samo postępowanie konkursowe, które prowadzi komisja konkursowa. Postępowanie konkursowe to zespół czynności zmierzających do wyłonienia kandydata na stanowisko dyrektora szkoły w ramach konkursu na to stanowisko. Zostało ono uregulowane przepisami rozporządzenia w sprawie konkursu. Organem wyłącznie właściwym do przeprowadzenia postępowania jest komisja konkursowa. O właściwości tego organu świadczy treść § 4 ust. 1 ab initio rozporządzenia w sprawie konkursu, według którego komisja rozpoczyna postępowanie konkursowe (...). Postępowania konkursowego nie rozpoczyna i nie prowadzi organ prowadzący szkołę, lecz powołana przez ten organ komisja. Jego zadaniem jest wykreowanie komisji zdolnej do wszczęcia i zakończenia postępowania konkursowego. Jeżeli komisja konkursowa nie zostanie powołana, to nie można też mówić o ewentualnym rozpoczęciu postępowania konkursowego. Środki nadzorcze przewidziane dla organu prowadzącego szkołę lub placówkę w § 8 rozporządzenia w sprawie konkursu mogą być podejmowane jedynie wobec czynności komisji rozpoczętych zgodnie z § 4 ust. 1 wyżej powołanego rozporządzenia. Nieprawidłowości w działaniach zmierzających do przeprowadzenia konkursu podjęte przed rozpoczęciem postępowania konkursowego przez Komisję, nie mogą decydować o unieważnieniu konkursu i zarządzeniu ponownego jego przeprowadzenia na podstawie § 8 pkt 3 rozporządzenia, gdyż nie są to czynności postępowania konkursowego.
Twierdzenie skarżącego, iż pierwszą czynnością postępowania konkursowego jest powołanie komisji nie może zostać uwzględnione nie tylko z przyczyn przedstawionych powyżej, ale także dlatego, że art. 36a ust. 5 zd. 1 u.s.o. w brzmieniu obowiązującym przed 22 kwietnia 2009 r., nie wskazuje jako rozpoczęcia postępowania konkursowego wyłonienia członków komisji. W przepisie tym jest mowa o powołaniu komisji w celu przeprowadzenia konkursu, co w związku z § 4 rozporządzenia w sprawie konkursu należy interpretować, jako działanie zmierzające do wyłonienia organu właściwego rzeczowo do rozpoczęcia postępowania konkursowego. Potwierdzeniem tego stanowiska jest wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 3 lipca 2007 r. sygn. I OSK 593/07. Został on wydany w podobnych do niniejszej sprawy okolicznościach prawnych i faktycznych. Naczelny Sąd Administracyjny podzielił pogląd wyrażony w uzasadnieniu wyroku sądu pierwszej instancji, że nieprawidłowości, o których mowa w § 8 pkt 3 rozporządzenia w sprawie konkursu, dotyczyć mogą wyłącznie postępowania konkursowego, a nie czynności podejmowanych przed wszczęciem tego postępowania. Za czynności podejmowane przed wszczęciem postępowania konkursowego uznano wybór członków komisji konkursowej.
W ocenie Sądu powołany przez Burmistrza Węgorzyna zarzut uzasadniający unieważnienie konkursu wykracza poza dopuszczalny zakres przewidziany w przytoczonym powyżej § 8 pkt 3 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 23 października 2003 r. w sprawie regulaminu konkursu na stanowisko dyrektora szkoły lub placówki i trybu pracy komisji konkursowej. Wymienione w punktach 1 i 2 tego przepisu przesłanki mają charakter czysto procesowy, dotyczą naruszenia samej procedury konkursowej. Kontynuację tego stanowi punkt trzeci, który był podstawą unieważnionego zarządzenia. Prawodawca wyraźnie kładzie nacisk na procesowe jedynie powody, które mogą spowodować unieważnienie procedury konkursowej, mowa jest bowiem o "innych nieprawidłowości w postępowaniu konkursowym".
Tymczasem powołany przez stronę skarżącą zarzut, mający uzasadniać konieczność unieważnienia konkursu, ma charakter materialny, merytoryczny. Wynika z niedopuszczalnej zdaniem Sądu oceny przez organ prowadzący szkołę, jeszcze przed zakończeniem konkursu, iż przedstawiciele Kuratora w komisji "nie będą obiektywni, a konkurs będzie zmanipulowany". Słusznie zatem wywodzi skład orzekający sądu I instancji, że skoro Burmistrz Węgrzyna w dniu [...] lutego 2009 r. wydała zarządzenie Nr [...] w sprawie powołania Komisji Konkursowej w celu przeprowadzenia konkursu na stanowisko Dyrektora Szkoły w R. P. i zarządzenie to pozostaje w obrocie prawnym, to w przypadku, gdy przepisy przewidują powołanie imiennego składu komisji na podstawie parytetu kandydatów różnych organizacji, organ powołujący komisję nie ma uprawnień do zmiany wyznaczonych osób nawet wtedy, gdy z jakichś względów osoby te nie odpowiadają organowi powołującemu komisję. Takie stanowisko ugruntowane jest w orzecznictwie (między innymi teza 1 wyroku NSA z dnia 3 lipca 2007 r. sygn. akt I OSK 593/07).
Konkludując, stwierdzić należy, że ustalenie składu komisji konkursowej nie mieści się w pojęciu "postępowania konkursowego", o jakim mowa w cyt. rozporządzeniu z 2003 r.. Stanowisko takie prezentowane jest w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. cyt. wyżej wyrok), z którego wynika iż nieprawidłowości, o których mowa w § 8 pkt 3 rozporządzenia z 2003 r. dotyczyć mogą wyłącznie postępowania konkursowego, a nie czynności podejmowanych przed wszczęciem tego postępowania. Konsekwencją takiego ustalenia jest i to, że ewentualne wadliwości w ustaleniu składu osobowego komisji konkursowej, mogą być rozważane w aspekcie zasadności wzruszenia zarządzenia organu gminy powołującego skład tej komisji, nie mogą stanowić natomiast podstawy do unieważnienia konkursu.
Mając powyższe na uwadze należy więc ocenić, że Burmistrz Węgorzyna wydając zarządzenie Nr [...] z dnia [...] lutego 2009 r. w sprawie unieważnienia konkursu na dyrektora Szkoły Podstawowej w R. P., przekroczył upoważnienie wynikające z art. 36a ust. 12 ustawy o systemie oświaty w związku z § 8 pkt 3 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu w sprawie regulaminu konkursu na stanowisko dyrektora szkoły lub placówki i trybu pracy komisji konkursowej. Wydając bowiem przedmiotowe zarządzenie działał w istocie bez podstawy prawnej, naruszając przytoczone przepisy ustawy o systemie oświaty i wykonawczego do niej rozporządzenia oraz konstytucyjne zasady praworządności i legalności działania organów administracji publicznej, co stanowiło wystarczającą przesłankę do stwierdzenia nieważności tego zarządzenia zaskarżonym rozstrzygnięciem nadzorczym Wojewody Zachodniopomorskiego z dnia [...] marca 2009 r. nr [...].
Tym samym przyjąć należy, że skarga kasacyjna jako nie zawierająca usprawiedliwionych podstaw, podlegała oddaleniu w oparciu o przepis art. 184 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło