II SA/Op 386/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Roman Ciąglewicz po rozpoznaniu w dniu 22 lutego 2010 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. B. i S. B. na decyzję Wojewody Opolskiego z dnia [...], nr [...] w przedmiocie pozwolenia na budowę postanawia odrzucić skargę. M. B. i S. B..wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu skargę na decyzję Wojewody Opolskiego z dnia [...], nr [...], utrzymującą w mocy decyzję Starosty Kędzierzyńsko- Kozielskiego z dnia [...], nr [...], odmawiającą zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na rozbudowę pawilonu handlowego wraz ze zmianą sposobu użytkowania, w K., na działce oznaczonej w operacie ewidencji gruntów i budynków numerami A i B, obręb [...]. Skargę podpisał mgr inż. arch. W. K., będący pełnomocnikiem M. B. i S. B. w postępowaniu administracyjnym. Do skargi nie dołączono pełnomocnictwa do reprezentowania skarżących w postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W. K. nie wskazał, ze jest adwokatem lub radcą prawnym. Nie podjął także próby wykazania innego tytułu do pełnienia roli pełnomocnika w postępowaniu sądowym. W wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z dnia 29 października 2009 r., wezwano skarżących do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 500 zł oraz usunięcia braków formalnych skargi, poprzez jej podpisanie lub wykazanie, że W. K. spełnia jako pełnomocnik wymogi określone w art. 35 § 1 P.p.s.a. w terminie siedmiu dni od dnia otrzymania wezwania, pod rygorem odrzucenia skargi. Wezwania przesłane w jednej przesyłce pocztowej każdemu ze skarżących, na adres podany w skardze, zostały odebrane w placówce pocztowej Urzędu Pocztowego w K. nr [...], w dniu 16 listopada 2009 r., przez W. B., legitymującą się pełnomocnictwem pocztowym, co wynika z daty prezentaty oraz adnotacji zamieszczonych na zwrotnym potwierdzeniu odbioru. Zarządzeniem z dnia 10 grudnia 2009 r., ponownie wezwano skarżących do uzupełnienia braków formalnych skargi i uiszczenia wpisu. Również tę przesyłkę odebrała W. B., co wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru . Zarządzeniami z dnia 10 grudnia 2009 r. i 14 stycznia 2010 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu poinformował Naczelnika Urzędu Pocztowego nr [...] w K. o obowiązku doręczenia przesyłki sądowej osobiście do rąk adresata, bądź osobom określonym w art. 43 K.p.a. Dyrektor Centrum Poczty Oddziału Rejonowego w O. wyjaśnił, iż przesyłki adresowane do M. B. i S. B. zostały wydane W. B. na podstawie pełnomocnictwa pocztowego. Nastąpiło to, jak stwierdził Dyrektor, w wyniku błędnej interpretacji art. 65 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), przez co przesyłki nie zostały doręczone zgodnie z rozporządzeniem Ministra Sprawiedliwości z dnia 17 czerwca 1999 r. w sprawie szczegółowego trybu doręczania pism sądowych przez pocztę w postępowaniu cywilnym. W wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z dnia 14 stycznia 2010 r., które zawierało stosowne pouczenie, skarżący zostali ponownie wezwani do uzupełnienia braków formalnych skargi oraz uiszczenia wpisu. Powyższe pisma zostały przesłane pocztą na adres podany w skardze i po dwukrotnym awizowaniu w dniach 19 stycznia 2010 r. i 27 stycznia 2010 r., z pozostawieniem pisma w placówce pocztowej - co wynika z adnotacji na zwrotnym potwierdzeniu odbioru oraz na kopercie przesyłki - zostało następnie zwrócone jako niepodjęte w terminie. Do dnia dzisiejszego skarżący nie zastosowali się do wezwania i nie uiścili wymaganego wpisu, jak również nie uzupełnili braków formalnych skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Przepis art. 57 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. ) określa wymogi formalne przewidziane dla skargi. Stanowi on, iż skarga - poza spełnieniem wymogów przewidzianych dla pism w postępowaniu sądowym - winna również zawierać: wskazanie zaskarżonej decyzji, postanowienia, innego aktu lub czynności; oznaczenie organu, którego działania lub bezczynności skarga dotyczy oraz określenie naruszenia prawa lub interesu prawnego. Ogólne warunki, którym powinno odpowiadać każde pismo strony w postępowaniu sądowoadministracyjnym, określone zostały w art. 46 P.p.s.a. Przepis art. 46 § 1 pkt 4 P.p.s.a. stanowi, że każde pismo procesowe powinno zawierać podpis strony albo jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika. W myśl zaś art. 46 § 3 P.p.s.a., do pisma należy dołączyć pełnomocnictwo, jeżeli pismo wnosi pełnomocnik, który przedtem nie złożył pełnomocnictwa. Od razu należy jednak zauważyć, że osoba określająca siebie jako pełnomocnik skarżących nie tylko nie przedłożyła pełnomocnictwa, ale także nie wykazała, że spełnia warunki określone w art. 35 § 1 P.p.s.a., a w sprawie nie wchodzi w grę możliwość powołania się pełnomocnika na przepisy art. 35 § 2 i 3 P.p.s.a. Niezachowanie wymogów formalnych skargi skutkuje, zgodnie z art. 49 § 1 P.p.s.a., wezwaniem skarżącego przez Sąd do uzupełnienia jej braków w wyznaczonym terminie. W razie natomiast ich nieuzupełnienia, bądź uzupełnienia po upływie wyznaczonego terminu, Sąd odrzuca skargę na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a. Z uwagi na wniesienie skargi przez pełnomocnika, który nie może być pełnomocnikiem procesowym, brak formalny skargi polegał nie tyle na niedołączeniu pełnomocnictwa, ale na braku podpisu strony. Nie można osoby, o której z góry wiadomo, że nie może być pełnomocnikiem procesowym, traktować tak samo jak pełnomocnika, który wniósł skargę obarczoną brakami formalnymi (por. postanowienie WSA w Opolu, z dnia 5 kwietnia 2004 r., sygn. akt II SA/Wr 1225/01, ONSA i wsa 2004/3/53). W konsekwencji, uzupełnienie braku formalnego polegającego na braku podpisu osoby wnoszącej skargę mogło polegać na wezwaniu skarżących do podpisania skargi (por. postanowienie NSA z dnia 12 kwietnia 2006 r., sygn. akt I OSK 70/06, niepublikowane, treść [w:] System Informacji Prawnej LEX nr 209125). Skarga wniesiona w niniejszej sprawie nie spełniała więc wymogów formalnych określonych w art. 46 § 1 pkt 4 w zw. z art. 57 § 1 P.p.s.a. W opisanej sytuacji procesowej, należało wezwać skarżących do podpisania skargi w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi. Z akt sprawy nie wynikało, aby W. K. mógł być pełnomocnikiem skarżących w postępowaniu sądowym. Tym niemniej umożliwiono skarżącym uzupełnienie braków formalnych skargi także przez ewentualne wykazanie, że osoba ta spełnia wymogi z art. 35 § 1 P.p.s.a. Wezwanie do uzupełnienia braków skargi zostało skutecznie doręczone w trybie art. 73 P.p.s.a. Nie były skutecznymi doręczenia dokonane do rąk pełnomocnika pocztowego skarżących. Według art. 65 § 2 P.p.s.a., do doręczania pism w postępowaniu sądowym przez pocztę stosuje się tryb doręczania pism sądowych w postępowaniu cywilnym. Tryb ten określony jest w rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości z dnia 17 czerwca 1999 r. w sprawie szczegółowego trybu doręczania pism sądowych przez pocztę w postępowaniu cywilnym (Dz. U. Nr 62, poz.697 ze zm.). Doręczanie pism osobie fizycznej reguluje przepis § 4 ust.1 tego rozporządzenia, zgodnie z którym przesyłkę doręcza się wyłącznie adresatowi, chyba że przepisy Kodeksu postępowania cywilnego dopuszczają doręczenie innej osobie. Tak więc pismo dla osoby fizycznej w postępowaniu przed sądami administracyjnymi może być doręczone wyłącznie adresatowi. Wyjątki od powyższej reguły mogą być dopuszczone jedynie w oparciu o przepisy ustawy proceduralnej normującej doręczanie w postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Wbrew zatem dosłownemu brzmieniu odesłania, zawartego w § 4 ust.1 rozporządzenia w sprawie szczegółowego trybu doręczania pism sądowych przez pocztę w postępowaniu cywilnym, wyjątki od reguły doręczania pisma wyłącznie adresatowi, należy ustalać w oparciu o przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, a nie w oparciu o przepisy Kodeksu postępowania cywilnego. Doręczenie osobie innej, niż adresat, przewiduje art. 72 P.p.s.a., zgodnie z którym, jeżeli doręczający nie zastanie adresata w mieszkaniu, może doręczyć pismo dorosłemu domownikowi, a gdyby go nie było – administracji domu lub dozorcy, jeżeli osoby te nie mają sprzecznych interesów w sprawie i podjęły się oddania mu pisma. Należy podkreślić, że rozważane zagadnienie nie polega na możliwości doręczenia pisma pełnomocnikowi strony lub osobie upoważnionej do odbioru pism w postępowaniu sądowym (art. 67 § 5 P.p.s.a.). Adresatem jest wówczas pełnomocnik lub osoba upoważniona do odbioru pism w postępowaniu sądowym. Skoro przepisy Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie zawierają w omawianej kwestii innej regulacji, to już z tego powodu można ocenić, że nie jest dopuszczalne doręczenie pisma, zamiast adresatowi, osobie pełnomocnika wymienionej w art. 26 ust.2 pkt 2 ustawy z dnia 12 czerwca 2003 r. – Prawo pocztowe (Dz. U. z 2008 r. Nr 189, poz.1189 ze zm.), chyba że spełnione są wymogi art. 72 P.p.s.a. Niespełniający wymogów określonych w art. 72 P.p.s.a, oraz niebędący pełnomocnikiem lub osobą upoważnioną do odbioru pism w postępowaniu sądowym, w rozumieniu art. 67 § 5 P.p.s.a., pełnomocnik ustanowiony w trybie 26 ust.2 pkt 2 Prawa pocztowego, nie może zastąpić adresata, któremu należy, w myśl art. 67 § 1 P.p.s.a., doręczyć pismo osobiście. Z tych powodów dwukrotne doręczenie wezwania do uzupełnienia braków skargi i do uiszczenia wpisu od skargi osobie pełnomocnika pocztowego skarżących niespełniajacego wymogów art. 72 P.p.s.a., nie zostało uznane przez Sąd za skuteczne. Jak już wyżej wskazano, skuteczne okazało się wezwanie, w stosunku do którego poczta zastosowała prawidłowo procedurę przewidzianą w art. 73 § 1-3 P.p.s.a. (błędne wskazanie w piśmie skierowanym do placówki Poczty Polskiej przepisu art. 43 K.p.a., zamiast art. 72 P.p.s.a., nie miało żadnego wpływu na późniejszą procedurę doręczeniową) Ostatnim dniem okresu czternastodniowego, przewidzianego art. 73 § 1 P.p.s.a., był dzień 2 lutego 2010 r. W myśl art. 73 § 4 P.p.s.a., z upływem tego dnia doręczenie należało uważać za dokonane. Skoro skarżący, pomimo prawidłowego doręczenia i pouczenia nie uzupełnili braków formalnych, uznać należało, iż w niniejszej sprawie zaistniała przesłanka, o której mowa w art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a. Nie była to jedyna przyczyna odrzucenia skargi. W myśl art. 230 § 1 i 2 P.p.s.a., od pism wszczynających postępowanie przed sądem administracyjnym w danej instancji, a do takich pism należy skarga, pobiera się wpis stosunkowy lub stały. Według przepisu § 2 ust. 3 pkt 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz.2193 ze zm.), w sprawach skarg z zakresu budownictwa, nieobjętych wpisem stosunkowym, pobiera się wpis stały wynoszący 500 zł. Wpis ten, stosownie do art. 220 § 1 P.p.s.a., strona skarżąca obowiązana była uiścić w terminie siedmiu dni od doręczenia wezwania, tj. do dnia 9 lutego 2010 r. Pomimo prawidłowego wezwania, zawierającego pouczenie o skutkach niewykonania obowiązku, do czasu upływu zakreślonego terminu, skarżący nie uiścili wpisu. Przyjąć zatem należało, iż w niniejszej sprawie zachodzi również przesłanka odrzucenia skargi wskazana w art. 220 § 3 P.p.s.a., zgodnie z którym skarga, od której pomimo wezwania nie został uiszczony wpis, podlega odrzuceniu. Z tych względów orzeczono jak w sentencji.