II SA/Wa 1798/09
WyrokWSA w Warszawie2010-02-23
Skład orzekający: Ewa Kwiecińska, Eugeniusz Wasilewski, Sławomir Antoniuk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy rozkaz personalny o zwolnieniu z zawodowej służby wojskowej, wydany na podstawie orzeczenia wojskowej komisji lekarskiej, które następnie zostało uchylone prawomocnym wyrokiem sądu administracyjnego, może zostać uznany za wygasły na podstawie art. 162 § 1 pkt 1 k.p.a. jako decyzja bezprzedmiotowa?Ratio decidendi
Rozkaz personalny o zwolnieniu z zawodowej służby wojskowej, wydany na podstawie orzeczenia wojskowej komisji lekarskiej dla celów ewidencyjnych, nie jest decyzją administracyjną w rozumieniu art. 104 k.p.a. i nie podlega procedurze stwierdzenia wygaśnięcia na podstawie art. 162 § 1 k.p.a., nawet jeśli orzeczenie lekarskie stanowiące podstawę rozkazu zostało uchylone prawomocnym wyrokiem sądu. Uchylenie orzeczenia lekarskiego powoduje jedynie odpadnięcie podstawy zwolnienia, ale nie przekształca rozkazu ewidencyjnego w decyzję konstytutywną podlegającą kontroli sądowej w trybie nadzwyczajnym.Stan faktyczny
Skarżący, J. Z., został zwolniony z zawodowej służby wojskowej rozkazem personalnym wydanym na podstawie orzeczenia wojskowej komisji lekarskiej o niezdolności do służby. Orzeczenie to zostało następnie uchylone prawomocnym wyrokiem WSA we Wrocławiu. Skarżący wystąpił o stwierdzenie wygaśnięcia rozkazu personalnego, argumentując, że stał się on bezprzedmiotowy z powodu uchylenia jego podstawy prawnej. Organy wojskowe odmówiły stwierdzenia wygaśnięcia, uznając rozkaz za czynność ewidencyjną, niebędącą decyzją administracyjną. Skarżący zaskarżył odmowę do WSA w Warszawie.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Kwiecińska, Sędziowie WSA Eugeniusz Wasilewski, WSA Sławomir Antoniuk (spr.), Protokolant Agnieszka Żak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 lutego 2010 r. sprawy ze skargi J. Z. na decyzję Dowódcy Sił Powietrznych z dnia [...] września 2009 r. nr [...] w przedmiocie wygaśnięcia decyzji o zwolnieniu z zawodowej służby wojskowej - oddala skargę -
Orzeczeniem Terenowej Wojskowej Komisji Lekarskiej [...] z dnia [...] lipca 2007 r. nr [...] J. Z. został uznany za trwale niezdolnego do pełnienia zawodowej służby wojskowej – Kategoria N, a także za niezdolnego do pełnienia czynnej służby wojskowej w czasie pokoju – Kategoria D. W wyniku rozpatrzenia odwołania strony Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska [...] orzeczeniem z dnia [...] grudnia 2007 r. nr [...] w całości utrzymała w mocy orzeczenie organu I instancji.
Dowódca [...] rozkazem personalnym dla celów ewidencyjnych z dnia [...] lutego 2008 r. nr [...], wydanym na podstawie art. 111 pkt 3 i art. 115 ust. 2 i 3 oraz art. 122 ust. 2 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (tekst jednolity Dz. U. z 2008 r. Nr 141, poz. 892 ze zm. – dalej ustawy pragmatycznej), zwolnił J. Z. z dniem 14 stycznia 2008 r. z zawodowej służby wojskowej i przeniósł w stan spoczynku.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu prawomocnym wyrokiem z dnia 30 maja 2008 r., sygn. akt IV SA/Wr 92/08 uchylił ww. orzeczenia Terenowej i Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej [...].
Wnioskiem z dnia 15 maja 2009 r. J. Z. wystąpił do Dowódcy [...], na podstawie art. 162 § 1 pkt 1 k.p.a., o stwierdzenie wygaśnięcia rozkazu personalnego z dnia [...] lutego 2008 r. zwalniającego wnioskodawcę z zawodowej służby wojskowej. W uzasadnieniu wniosku zainteresowany wskazał, iż przesłanka z art. 111 pkt 3 ustawy pragmatycznej jest spełniona tylko wówczas, gdy orzeczenie o niezdolności do służby wojskowej ma walor prawomocności. Natomiast w przypadku, gdy rozkaz o zwolnieniu ze służby wydano na podstawie orzeczenia ostatecznego wojskowej komisji lekarskiej, lecz nieprawomocnego z powodu jego uchylenia prawomocnym wyrokiem sądowym z dnia 30 maja 2008 r., to taki rozkaz nie jest decyzją deklaratoryjną wydaną dla celów ewidencyjnych lecz konstytucyjną podlegającą kontroli sądowej. Skoro orzeczenie o niezdolności do służby zostało przez Sąd wyeliminowane z obrotu prawnego, to rozkaz o zwolnieniu ze służby stał się bezprzedmiotowy i w interesie strony leży dalsze pełnienie przez nią służby wojskowej.
W odpowiedzi na wniosek skarżącego Dowódca [...] wystosował do zainteresowanego pismo z dnia [...] czerwca 2009 r., w którym poinformował wnioskodawcę m.in., iż jego żądanie stwierdzenia wygaśnięcia rozkazu personalnego z dnia [...] lutego 2008 r. na podstawie art. 162 § 1 pkt 1 k.p.a. nie znajduje uzasadnienia prawnego. Powołując przepis art. 111 pkt 1 i 3 oraz art. 115 ust. 2 i 3, organ wskazał, iż wnioskodawca został zwolniony z zawodowej służby wojskowej z mocy prawa, a wydany rozkaz personalny ma charakter deklaratoryjny i potwierdza jedynie fakt zwolnienia z zawodowej służby wojskowej. W ocenie organu, przedmiotowy rozkaz personalny został wydany wyłącznie do celów ewidencyjnych i nie stanowi rozstrzygnięcia w sprawie. Określa jedynie zaistniały fakt zwolnienia z zawodowej służby wojskowej. Wobec powyższego nie można go traktować jako decyzję w świetle obowiązującej w doktrynie definicji. Tym samym wnioskodawca nie został zwolniony z zawodowej służby wojskowej decyzją organu zwalniającego, albowiem taka decyzja, zgodnie z literą prawa nie została w ogóle wydana. Argumentacja przytoczona we wniosku, że zwolnienie nastąpiło na podstawie nieprawomocnego orzeczenia komisji lekarskiej jest nieuzasadniona, albowiem w oparciu o art. 269 k.p.a. orzeczenie to miało walor prawomocności.
W terminie przewidzianym dla zaskarżenia decyzji administracyjnej J. Z. wniósł odwołanie od powyższego rozstrzygnięcia do Dowódcy Sił Powietrznych. Traktując pisemne stanowisko Dowódcy [...] jako decyzję administracyjną, odwołujący się wniósł o jej uchylenie i uwzględnienie wniosku strony. Rozstrzygnięciu organu I instancji zarzucił: 1) naruszenie prawa procesowego, poprzez niezastosowanie art. 162 § 1 k.p.a. i przyjęcie, że nie wygasła decyzja, co do której odpadła podstawa prawna jej wydania, 2) naruszenie prawa materialnego, poprzez niewłaściwe zastosowanie art. 111 pkt 3 ustawy pragmatycznej, polegające na przyjęciu, że rozkaz o zwolnieniu z zawodowej służby wojskowej z konkretną datą zwolnienia ze służby, podjęty na podstawie orzeczenia lekarskiego o niezdolności do służby, które następnie zostało uchylone prawomocnym wyrokiem sądowym, został wydany dla celów ewidencyjnych pomimo, iż orzeczenie stanowiące jego podstawę nie było prawomocne.
W odpowiedzi na ww. odwołanie Dowódca Sił Powietrznych skierował do J. Z. pismo z dnia [...] września 2009 r. nr [...], w którym w pełni podtrzymał stanowisko Dowódcy Jednostki Wojskowej [...] ([...]) w przedmiotowej sprawie. Organ podkreślił w piśmie, iż brak jest prawnej możliwości stwierdzenia wygaśnięcia rozkazu personalnego z dnia [...] lutego 2008 r., z powodu niedopuszczalności zastosowania nadzwyczajnego trybu weryfikacji decyzji w stosunku do rozkazu niebędącego decyzją administracyjną. Z treści art. 162 k.p.a. wynika bowiem, że wycofać z obrotu prawnego w tym trybie można tylko akt administracyjny, tj. oświadczenie woli (jednostronną czynność) z zakresu prawa administracyjnego dokonane przez organ administracji publicznej. Nie mogą to być natomiast czynności materialno-techniczne ani czynności podejmowane w formie rejestracji faktów w ewidencji, ani też w formie wystawiania zaświadczeń. Zatem, stwierdzenie wygaśnięcia innej czynności niż akt administracyjny nie znalazłoby oparcia w przepisie art. 162 k.p.a. W niniejszej zaś sprawie stosunek służbowy zawodowej służby wojskowej pełnionej przez wnioskodawcę został zakończony z mocy prawa (art. 115 ust. 2 cyt. ustawy), a przedmiotowy rozkaz personalny z dnia [...] lutego 2008 r. jest tylko następstwem tego zdarzenia, potwierdzającym jedynie fakt zwolnienia zainteresowanego z zawodowej służby wojskowej i został wydany do celów ewidencyjnych. Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 30 stycznia 2007 r., sygn. akt I OSK 1784/06 stwierdził, iż cel ewidencyjny oznacza jedynie zarejestrowanie faktu, iż żołnierz został zwolniony (stosunek służbowy został rozwiązany), a nie zwolnienie powodujące rozwiązanie stosunku służbowego. Rozkaz personalny wydany zaś na podstawie art. 115 ust. 3 w związku z ust. 2 i art. 111 pkt 3 ustawy pragmatycznej - zwolnienie żołnierza zawodowego z zawodowej służby wojskowej wskutek ustalenia przez wojskową komisję lekarską niezdolności do służby - podejmowany jest do celów ewidencyjnych, porządkowych i nie podlega kontroli sądowej. Zatem nie ma w obowiązującym stanie prawnym przesłanek do wycofania rozkazu personalnego z dnia [...] lutego 2008 r. w trybie i na zasadach określonych przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego, a tym samym uwzględnienia wniosku J. Z. Istniejący stan sprawy nie nabrał bowiem bytu prawnego na podstawie decyzji administracyjnej, a zaistniał z mocy samego prawa.
W przewidzianym prawem terminie J. Z. zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie pismo - decyzję Dowódcy Sił Powietrznych z dnia [...] września 2009 r. zarzucając jej wydanie z: 1) naruszeniem norm prawa procesowego, poprzez niezastosowanie art. 162 § 1 pkt 1 k.p.a. i przyjęcie, iż nie wygasła decyzja, co do której odpadła podstawa prawna jej wydania; 2) naruszeniem norm prawa materialnego, poprzez niewłaściwe zastosowanie art. 111 pkt 3 ustawy pragmatycznej, polegające na przyjęciu, iż rozkaz o zwolnieniu z zawodowej służby wojskowej z konkretną datą zwolnienia ze służby, wydany na podstawie orzeczenia lekarskiego o niezdolności do zawodowej służby wojskowej, które następnie zostało uchylone prawomocnym wyrokiem sądowym, został wydany dla celów ewidencyjnych, pomimo, iż orzeczenie stanowiące jego podstawę nie było prawomocne. Z podanych powodów skarżący wniósł o stwierdzenie nieważność zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji w całości, względnie uchylenie tych decyzji. W uzasadnieniu skargi, strona podniosła, iż zaskarżone rozstrzygnięcie, jak i rozstrzygnięcie je poprzedzające, choć nie zawierają nazwy "decyzja", są decyzjami administracyjnymi w rozumieniu art. 104 k.p.a. Zawierają one bowiem wszelkie niezbędne elementy wynikające z art. 107 § 1 - 3 k.p.a. Zaskarżona decyzja nie zawiera wprawdzie pouczenia, lecz pouczenie jest jedynie elementem fakultatywnym i nie ma wpływu na byt decyzji i możliwość jej zaskarżenia do Sądu. Odnosząc się do merytorycznej części zaskarżonego rozstrzygnięcia, skarżący wskazał, iż na podstawie art. 111 pkt 3 ustawy pragmatycznej, organ wojskowy ma obowiązek zwolnić z zawodowej służby wojskowej żołnierza, co do którego komisja lekarska ustaliła niezdolność do zawodowej służby wojskowej. Wówczas faktycznie rozkaz o zwolnieniu z zawodowej służby wojskowej ma charakter deklaratoryjny i jest wydawany jedynie dla celów ewidencyjnych, porządkowych - stwierdza fakt zwolnienia ze służby. Jednak w doktrynie i w orzecznictwie zauważalna jest tendencja, iż tylko wówczas spełniona jest przesłanka z art. 111 pkt 3 wojskowej ustawy pragmatycznej, o ile orzeczenie lekarskie ustalające brak zdolności do zawodowej służby wojskowej ma charakter prawomocny, nie zaś jedynie ostateczny w administracyjnym toku instancji. W przypadku wydania rozkazu o zwolnieniu z zawodowej służby wojskowej jedynie na podstawie ostatecznego w administracyjnym toku instancji orzeczenia lekarskiego, lecz takiego, które nie ma jeszcze waloru prawomocności, powoduje, iż rozkaz ten nie jest już deklaratoryjny, lecz ma charakter konstytutywny (rozstrzygający) i jest normalną zaskarżalną decyzją administracyjną ze wszystkimi jej przymiotami. Wobec powyższego jest możliwe stwierdzenie wygaśnięcia takiego rozkazu, jeżeli ma on walor ostateczności w rozumieniu art. 16 § 1 k.p.a. Skoro bowiem podstawą wydania rozkazu z dnia [...] lutego 2008 r. było orzeczenie wojskowej komisji lekarskiej, które przestało obowiązywać wskutek uchylenia orzeczenia prawomocnym wyrokiem sądu administracyjnego, to rozkaz ten stał się bezprzedmiotowy. W słusznym zaś interesie wnioskodawcy leży dalsze pełnienie zawodowej służby wojskowej. Tym samym zachodzą przesłanki wynikające z art. 162 § 1 k.p.a. W tej sytuacji wygaśnięcie rozkazu o zwolnieniu powoduje de facto ponowne powołanie do zawodowej służby wojskowej, po przerwie wywołanej toczącym postępowaniem, bez konieczności zachowania procedury powoływania do służby. Taki skutek nastąpił bowiem z mocy prawa na podstawie prawomocnego wyroku sądowego uchylającego orzeczenie lekarskie stanowiące podstawę rozkazu o zwolnieniu z zawodowej służby wojskowej.
W odpowiedzi na skargę Dowódca Sił Powietrznych wniósł o jej odrzucenie, albowiem skarga dotyczy pisma informacyjnego i jako taka nie podlega kognicji Sądu. Z ostrożności procesowej organ wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał stanowisko wyrażone w skarżonym "piśmie informacyjnym".
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej. W myśl zaś art. 1 § 2 cyt. ustawy, kontrola, o której mowa w § 1, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
W świetle art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W myśl art. 145 § 1 pkt 1 wymienionej ustawy, sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla te akty w całości albo w części, jeżeli stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, bądź stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach (pkt 2), jak też stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach (pkt 3).
Oceniając zadość skargi wg podanych kryteriów należy stwierdzić, iż skarga nie może zostać uwzględniona.
W pierwszej kolejności należy podzielić zarzuty skargi, iż to nie nazwa wydanego przez organ administracji publicznej aktu, a jego treść przesądza o wydaniu decyzji administracyjnej. Kryterium kwalifikującym akt organu administracji publicznej do kategorii decyzji administracyjnych jest władcze i jednostronne rozstrzygnięcie o prawach lub obowiązkach indywidualnych jednostki, posiadające minimum elementów przewidzianych przez przepisy prawa procesowego, wystarczające do tego, ażeby zaliczyć akt do decyzji istniejących w obrocie prawnym. Przy kwalifikowaniu więc czynności organu administracji publicznej należy brać pod uwagę przedmiot (władcze i jednostronne rozstrzygnięcie o indywidualnych prawach lub obowiązkach) oraz formę rozstrzygnięcia, mając na względzie spełnienie przesłanek konstytucyjnych zapewniających istnienie decyzji w obrocie prawnym. Pismo wydane w sprawie należy uznać za decyzję jeżeli zawiera ono co najmniej następujący elementy: 1) oznaczenie organu od którego pochodzi, 2) wskazanie adresata, 3) rozstrzygnięcie o istocie sprawy (chociaż dorozumiane), 4) podpis piastuna organu lub upoważnionego przez niego pracownika.
W niniejszej sprawie wniosek skarżącego dotyczył stwierdzenia wygaśnięcia rozkazu personalnego Dowódcy [...] z dnia [...] lutego 2008 r. nr [...] o zwolnieniu J. Z. z dniem 14 stycznia 2008 r. z zawodowej służby wojskowej i przeniesieniu w stan spoczynku. Dowódca wymienionej jednostki wojskowej (piastun organu) pisemnie odmówił wnioskodawcy wygaśnięcia przedmiotowej decyzji, albowiem w piśmie doręczonym zainteresowanemu zawarł jednoznaczne stanowisko, iż "żądanie rozpoznania Pana sprawy i stwierdzenie wygaśnięcia Rozkazu Personalnego Nr [...] Dowódcy [...] z dnia [...] lutego 2008 r. na podstawie art. 162 § 1 pkt 1 kodeksu postępowania administracyjnego nie znajduje uzasadnienia prawnego". Wniesione do Dowódcy Sił Powietrznych odwołanie od powyższego rozstrzygnięcia zostało przez ten organ rozpatrzone następująco: "W odpowiedzi na Pańskie odwołanie od pisma Dowódcy [...] z dnia [...] czerwca 2009 r. złożone w dniu 27.07.2009 r. informuję, iż w pełni podtrzymuję stanowisko Dowódcy Jednostki Wojskowej [...] w przedmiotowej sprawie". Należy zatem przyjąć, iż choć organ odwoławczy nie powołał się na art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., to w istocie zastosował ten przepis i utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W świetle zaś postanowień art. 107 § 1 k.p.a., decyzja administracyjna powinna zawierać: oznaczenie organu administracji publicznej, datę wydania, oznaczenie strony lub stron, powołanie podstawy prawnej, rozstrzygnięcie, uzasadnienie faktyczne i prawne, pouczenie, czy i w jakim trybie służy od niej odwołanie, podpis z podaniem imienia i nazwiska oraz stanowiska służbowego osoby upoważnionej do wydania decyzji. Decyzja, w stosunku do której może być wniesione powództwo do sądu powszechnego lub skarga do sądu administracyjnego, powinna zawierać ponadto pouczenie o dopuszczalności wniesienia powództwa lub skargi. Analizując zaskarżone pisma organów wojskowych należy dojść do przekonania, iż stanowią one decyzje administracyjne w rozumieniu art. 104 k.p.a. W szczególności zawierają one czytelne rozstrzygnięcia sprawy i podstawowe ww. elementy decyzji. Ponadto wydały je organy właściwe w sprawie, tj. w I instancji organ Dowódca [...] wydający rozkaz personalny, którego wygaszenia domaga się strona (zgodnie z art. 162 § 1 k.p.a.), w II instancji organ wyższego stopnia – Dowódca Sił Powietrznych (zgodnie z art. 17 pkt 3 k.p.a.). Skarżone "pisma" zawierają także podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz wyczerpujące uzasadnienie faktyczne i prawne. Wadą formalną tychże decyzji jest niewątpliwie brak wymaganego pouczenia co do sposobu ich zaskarżenia. Jednakże wada ta nie mogła mieć istotnego wpływu na końcowe rozstrzygnięcie, albowiem strona świadoma z przysługującego jej prawa do zaskarżenia decyzji, z tego prawa skorzystała. Zatem wskazana wadliwość formalna decyzji nie daje podstaw do ich uchylenia tylko z tego powodu.
Przechodząc do merytorycznej oceny zaskarżonej decyzji Dowódcy Sił Powietrznych należy wskazać, iż zgodnie z art. 162 § 1 pkt 1 k.p.a., organ administracji publicznej, który wydał decyzję w pierwszej instancji, stwierdza jej wygaśnięcie, jeżeli decyzja stała się bezprzedmiotowa, a stwierdzenie wygaśnięcia takiej decyzji nakazuje przepis prawa albo gdy leży to w interesie społecznym lub w interesie strony. Powołany przepis w istocie ustanawia dwie normy prawne, odnoszące się do dwóch różnych sytuacji. Norma pierwsza pozwala na stwierdzenie wygaśnięcia decyzji, jeżeli stała się ona bezprzedmiotowa, a stwierdzenie wygaśnięcia takiej decyzji nakazuje przepis prawa. Norma druga wiąże się również z bezprzedmiotowością decyzji, ale organ właściwy stwierdza jej wygaśnięcie tylko wtedy, gdy leży to w interesie społecznym lub w interesie strony. Jednakże instytucja wygaśnięcia decyzji nie odnosi się do jakiegokolwiek aktu wydanego przez organ administracji publicznej, a jedynie do decyzji administracyjnej w rozumieniu art. 104 k.p.a. Zatem ustalenia wymaga jaki charakter ma rozkaz personalny o zwolnieniu skarżącego z zawodowej służby wojskowej, wydany na podstawie art. 111 pkt 3 i art. 115 ust. 2 i 3 ustawy pragmatycznej.
Stosownie do treści art. 111 pkt 3 ustawy pragmatycznej, żołnierza zawodowego zwalnia się z zawodowej służby wojskowej wskutek ustalenia przez wojskową komisję lekarską niezdolności do służby. Zgodnie z art. 115 pkt 2 powołanej ustawy zwolnienie z zawodowej służby wojskowej w przypadkach, o których mowa m.in. w art. 111 pkt 3, następuje z mocy prawa z dniem uprawomocnienia się odpowiedniego orzeczenia lub decyzji albo zaistnienia okoliczności stanowiącej podstawę zwolnienia żołnierza zawodowego ze służby. W przypadkach, o których mowa w ust. 2, dowódca jednostki wojskowej, w której żołnierz pełni służbę, stwierdza fakt zwolnienia żołnierza z zawodowej służby wojskowej rozkazem personalnym, wydanym dla celów ewidencyjnych (art. 115 ust. 3).
Wykładnia łączna przepisu art. 111 pkt 3 i art. 115 pkt 2 ustawy pragmatycznej, prowadzi do wniosku, że wydany na podstawie art. 111 pkt 3 tej ustawy rozkaz personalny nr [...] Dowódcy [...] z dnia [...] lutego 2008 r. o zwolnieniu skarżącego z zawodowej służby wojskowej, w związku z prawomocnym orzeczeniem Terenowej Wojskowej Komisji Lekarskiej [...] z dnia [...] grudnia 2007 r., jest rozkazem wydanym dla celów ewidencyjnych. Powyższy rozkaz oznacza jedynie stwierdzenie zaistniałego faktu potwierdzającego, że stosunek służbowy żołnierza zawodowego został rozwiązany. Rozkazu tego nie można zakwalifikować jako decyzji administracyjnej wywołującej skutki w sferze zewnętrznej. Nie kształtuje on ani nie zmienia sytuacji prawnej skarżącego. Z uwagi na to, że omawiany rozkaz (wydany dla celów ewidencyjnych), nie mógł być poddany kontroli w administracyjnym toku instancji, to niedopuszczalne było również badanie go pod kątem wystąpienia przesłanek warunkujących stwierdzenie wygaśnięcia rozkazu niebędącego decyzją administracyjną.
Odnosząc się do zarzutów skargi trzeba podkreślić, iż przedmiotowy rozkaz personalny wydany dla celów ewidencyjnych nie wpływa na prawa lub obowiązki skarżącego wynikające z przepisów prawa (w tym sensie nie dotyczy tych praw i obowiązków), ponieważ to nie on kształtuje stosunek prawny skarżącego lecz prawomocne orzeczenie wojskowej komisji lekarskiej. Uchylenie przez Sąd ostatecznego orzeczenia wojskowej komisji lekarskiej powoduje, iż odpadła podstawa zwolnienia żołnierza ze służby. Nie powoduje to jednak, iż rozkaz o zwolnieniu ze służby wydany dla celów ewidencyjnych staje się decyzją konstytutywną. Należy w tym miejscu za organem przywołać stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażone w postanowieniu z dnia 30 stycznia 2007 r., sygn. akt I OSK 1784/06 (publik. LEX nr 320929), iż: " ...cel ewidencyjny oznacza jedynie zarejestrowanie faktu, iż żołnierz został zwolniony (stosunek służbowy został rozwiązany), a nie zwolnienie powodujące rozwiązanie stosunku służbowego (...). Rozkaz personalny, wydany na podstawie art. 115 ust. 3 w związku z ust. 2 i art. 111 pkt 3 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. Nr 179, poz. 1750 ze zm.) - zwolnienie żołnierza zawodowego z zawodowej służby wojskowej wskutek ustalenia przez wojskową komisję lekarską niezdolności do służby - podejmowany jest do celów ewidencyjnych, porządkowych i nie podlega kontroli sądowej". Zatem nie znajduje uzasadnienia twierdzenie strony, iż ostateczne orzeczenie o zdolności do służby wojskowej wydane przez organ odwoławczy – Rejonową Wojskową Komisję Lekarską nie wywołuje skutków prawnych przynależnych orzeczeniu prawomocnemu i z tego powodu należy wydany na podstawie tego orzeczenia rozkaz personalny o zwolnieniu ze służby traktować jako konstytutywny, podlegający kontroli sądowej, a nie deklaratoryjny, wydany jedynie dla celów ewidencyjnych. Ostateczne orzeczenie wojskowej komisji lekarskiej jest dla organu wiążące, albowiem posiada ono przymiot wykonalności (art. 16 § 1 k.p.a.). Wprawdzie w orzecznictwie pojawił się pogląd, iż należy różnicować przedmiotową "decyzję ewidencyjną" na konstytutywną i deklaratoryjną, w zależności od tego czy została ona oparta na orzeczeniu prawomocnym, czy też nie. Jednakże taką tezę zawarł Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w powołanym przez stronę wyroku z dnia 23 maja 2007 r., sygn. akt II SA/Wa 88/07 na gruncie zupełnie odmiennego stanu faktycznego. W tej sprawie rozkaz personalny o zwolnieniu żołnierza z zawodowej służby wojskowej został wydany na podstawie orzeczenia organu I instancji - Terenowej Wojskowej Komisji Lekarskiej niepodlegającego wykonaniu (nieprawomocnego), z uwagi na wniesienie przez stronę odwołania. Zdaniem tego Sądu, organ wojskowy nie mógł wydać rozkazu o zwolnieniu ze służby wojskowej na podstawie niepodlegającego wykonaniu orzeczenia lekarskiego, a tylko zwolnić od wykonywania obowiązków służbowych.
W tym stanie rzeczy stwierdzić należy, iż zaskarżone przez J. Z. decyzje organów wojskowych w przedmiocie odmowy wygaszenia decyzji ewidencyjnej z dnia [...] lutego 2008 r. o zwolnieniu skarżącego z zawodowej służby wojskowej zostały wydane w oparciu o prawidłowo zastosowany przepis art. 162 § 1 k.p.a., zaś ich ww. wady formalne, nie mogły mieć wpływu na końcowy wynik rozparzenia wniosku strony skarżącej.
Mając powyższe na względzie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 w związku z art. 132 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło