II GSK 708/10
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2011-07-12
Skład orzekający: Hanna Kamińska, Stanisław Gronowski, Małgorzata Korycińska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ samorządu notarialnego, który opiniuje wniosek o odwołanie notariusza, może być jednocześnie uznany za stronę postępowania administracyjnego w tej samej sprawie?Ratio decidendi
Organ samorządu notarialnego, opiniujący wniosek o odwołanie notariusza na podstawie art. 16 § 3 Prawa o notariacie w trybie art. 106 k.p.a., nie staje się stroną postępowania administracyjnego. Jego rola polega na zasięgnięciu opinii, która nie jest wiążąca dla organu prowadzącego postępowanie główne (Ministra Sprawiedliwości). Udział w postępowaniu w charakterze organu opiniującego wyklucza możliwość jednoczesnego udziału w tym samym postępowaniu w charakterze strony, ponieważ te role procesowe wzajemnie się wykluczają.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej K. R. od wyroku WSA w W., który oddalił jego skargę na uchwałę Krajowej Rady Notarialnej opiniującą pozytywnie jego odwołanie ze stanowiska notariusza. Postępowanie o odwołanie wszczęto z uwagi na dwie kolejne negatywne oceny działalności zawodowej skarżącego, sporządzone po wizytacjach. Organy samorządu notarialnego wydały uchwały opiniujące pozytywnie odwołanie, a Krajowa Rada Notarialna utrzymała je w mocy. Skarżący zarzucał naruszenie prawa materialnego (art. 6 EKPC) oraz przepisów postępowania, w tym art. 141 § 4 p.p.s.a. i art. 145 § 1 p.p.s.a., kwestionując rolę organu samorządu notarialnego jako strony postępowania i jego udział w wydawaniu opinii.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Hanna Kamińska (spr.) Sędzia NSA Stanisław Gronowski Sędzia NSA Małgorzata Korycińska Protokolant Anna Tomaka-Magdoń po rozpoznaniu w dniu 12 lipca 2011 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej K. R. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 23 lutego 2010 r. sygn. akt VI SA/Wa 1891/09 w sprawie ze skargi K. R. na uchwałę Krajowej Rady Notarialnej z dnia [...] sierpnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie pozytywnej opinii w przedmiocie odwołania ze stanowiska notariusza oddala skargę kasacyjną
Wyrokiem z dnia 23 lutego 2010 r., sygn. akt VI SA/Wa 1891/09 Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. oddalił skargę K. R. na uchwałę Krajowej Rady Notarialnej z dnia [...] sierpnia 2009 r., nr [...] w przedmiocie pozytywnej opinii w przedmiocie odwołania ze stanowiska notariusza.
Ze stanu faktycznego przyjętego przez Sąd I instancji wynika, że postępowanie w sprawie odwołania K. R. ze stanowiska notariusza wszczął Minister Sprawiedliwości w dniu 26 lipca 2007 r. Podstawą wszczęcia postępowania były dwie kolejne negatywne oceny działalności zawodowej skarżącego, sporządzone przez wizytatorów samorządu notarialnego. Pierwsza z tych wizytacji została przeprowadzona w dniach [...] i [...] stycznia oraz [...], [...] i [...] lutego 2004 r. przez notariuszy J. R. i W. G. Na podstawie tej wizytacji Rada Izby Notarialnej w W. w uchwale z dnia [...] sierpnia 2004 r. wydała czwartą ujemną ocenę działalności notariusza. Druga wizytacja została przeprowadzona w dniach [...] i [...] stycznia oraz [...], [...] i [...] lutego 2007 r. przez notariuszy W. B. i R. G. Na jej podstawie Rada Izby Notarialnej w W. w uchwale z dnia [...] czerwca 2007 r. nr [...] wydała piątą ujemną ocenę działalności notariusza. W obu uchwałach Rada Izby Notarialnej w W. sformułowała stosowne zarządzenia powizytacyjne. W uchwale z [...] czerwca 2007 r. Rada Izby Notarialnej w W. wystąpiła również do Ministra Sprawiedliwości z wnioskiem w sprawie wszczęcia przedmiotowego postępowania.
Rada Izby Notarialnej w W. uchwałą z dnia [...] sierpnia 2007 r. pozytywnie zaopiniowała wszczęcie przez Ministra Sprawiedliwości postępowania w sprawie odwołania ze stanowiska notariusza K. R. Krajowa Rada Notarialna, po rozpatrzeniu zażalenia skarżącego, wydała w dniu [...] listopada 2007 r. uchwałę, którą utrzymała w mocy ww. uchwałę z dnia [...] sierpnia 2007 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. wyrokiem z dnia [...] maja 2008 r. sygn. akt: VI SA/Wa 227/08 po rozpoznaniu skargi K. R. na powyższą uchwałę Krajowej Rady Notarialnej z dnia [...] listopada 2007 r. uchylił zaskarżoną uchwałę oraz utrzymaną nią w mocy uchwałę Rady Izby Notarialnej w W. nr [...] z dnia [...] sierpnia 2007r. Podstawą rozstrzygnięcia było stwierdzenie przez WSA uchybienia obowiązkom przeprowadzenia postępowania zgodnie z wymogami procedury i dokonania oceny zgłoszonych dowodów, wyjaśnienia wszystkich okoliczności sprawy oraz ustalenia stanu faktycznego, który stanowił podstawę rozstrzygnięcia oraz całościowego rozpatrzenia sprawy przez organ odwoławczy.
Krajowa Rada Notarialna w rozpoznawanej sprawie w uchwale z dnia [...] sierpnia 2009 r. Nr [...] utrzymała w mocy uchwałę Rady Izby Notarialnej w W. z dnia [...] lipca 2009 r. Nr [...], pozytywnie opiniującą odwołanie K. R. ze stanowiska notariusza. Powyższa uchwała Rady Izby Notarialnej w W. wydana została w trybie art. 16 § 3 ustawy z dnia 14 lutego 1991 r. Prawo o notariacie (tekst jednolity: Dz. U. z 2008 r. Nr 189, poz. 1158, z 2009 r. Nr 37, poz. 286).
Krajowa Rada Notarialna stwierdziła między innymi, iż zaskarżona uchwała Rady Izby Notarialnej w W. wydana została na podstawie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, w tym zwłaszcza protokołów powizytacyjnych, wskazujących liczne błędy w aktach notarialnych i zawierających ujemne oceny działalności notariusza K. R. Analiza zgromadzonego w przedmiotowym postępowaniu materiału dowodowego ujawniła, iż w swojej praktyce zawodowej skarżący:
* dopuścił się czynów nieuczciwej konkurencji względem innych notariuszy,
* w sposób nieprawidłowy redagował oświadczenia o poddaniu się egzekucji
poprzez nieprawidłowe określenie terminów, stosownie do wymogów art. 777 § 1 pkt
4 i 5 k.p.c.,
* nieprawidłowo redagował wnioski wieczystoksięgowe, w tym w zakresie określania podstaw wpisu, co zostało stwierdzone przez Prezesa Sądu Apelacyjnego w W., który informował Radę Izby Notarialnej w W. o bardzo dużej ilości oddalonych wniosków wieczystoksięgowych zawartych w aktach notarialnych sporządzonych przez skarżącego,
• sporządzając akty notarialne dotyczące przenoszenia własności nieruchomości gruntowych, do których znajdują zastosowanie przepisy ustawy z dnia 11 kwietnia 2003 r. o kształtowaniu ustroju rolnego (Dz. U. z 2003 r. Nr 64, poz. 592), nie zamieszczał w akcie opisu dokumentów o przeznaczeniu zbywanej działki w planie zagospodarowania przestrzennego,
• nieprawidłowo redagował akty notarialne dokumentujące oświadczenia o wyrażaniu zgody w rozumieniu art. 37 KRO,
* w sposób nieprawidłowy ustalał stan cywilny uczestników aktu notarialnego (Rep. A nr [...]),
* w sporządzanych przez skarżącego aktach notarialnych zawierających oświadczenia o ustanowieniu służebności gruntowych brak jest w oświadczeniach ustanawiającego jednoznacznego określenia nieruchomości, na której ustanawiana jest służebność,
• w aktach zatytułowanych jako "Ustanowienie prawa", zawierających oświadczenia właścicieli nieruchomości gruntowych o ustanowieniu prawa użytkowania na rzecz dostarczycieli mediów, znalazły się stwierdzenia, iż prawo to ustanawiane jest "pod warunkiem, iż uprawniony po każdorazowych czynnościach i prawach na gruncie (...) w ciągu miesiąca zobowiązany jest przywrócić grunt do stanu poprzedniego". Organ II instancji podzielił pogląd Rady Izby Notarialnej w W., iż taki obowiązek wynika wprost z przepisów art. 256-262 oraz 267 Kodeksu cywilnego. Nazywanie go zatem "warunkiem" w rozumieniu przepisów tego Kodeksu jest zwykłym błędem. Ponadto w aktach tych brak było wskazania wartości ustanowionego prawa, co jest błędem rażącym.
W opinii Krajowej Rady Notarialnej, działającej jako organ II instancji, wszystkie powołane wyżej okoliczności oraz ich uzasadnienie dały podstawę do wyrażenia pozytywnej opinii w przedmiocie odwołania K. R. ze stanowiska notariusza.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. oddalił skargę K. R. na powyższą uchwałę, podkreślając na wstępie, że zarzuty merytoryczne, odnoszące się do kwestii spełnienia przesłanek ustawowych, uzasadniających odwołanie skarżącego ze stanowiska notariusza, które skarżący stawia wobec postępowania zawisłego przed Ministrem Sprawiedliwości, jako organu właściwego do wydania decyzji w sprawie, nie mogą być przedmiotem rozpoznania przez Sąd pomimo podniesienia tych zarzutów w skardze na postanowienie opiniujące notariusza. Zarzuty te będą mogły być podniesione we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Ministra Sprawiedliwości, ewentualnie - w skardze od ostatecznej decyzji Ministra. W dalszej części uzasadnienia zwrócił uwagę, że WSA w W. w swoim orzecznictwie sprecyzował charakter opinii organów samorządu notarialnego, stwierdzając, iż z treści przepisu art. 16 § 3 Prawa o notariacie nie wynika, że opinia izby notarialnej wiąże Ministra Sprawiedliwości i należy uznać, że podlega ona ocenie jak każdy inny dowód (wyrok z dnia 26 października 2007 r. sygn. akt VI SA/Wa 1469/07, LEX nr 395385). Ponadto, decyzja opiniująca wydawana jest na zasadzie uznania organu administracyjnego. Natomiast sądowa kontrola takiej decyzji zmierza do ustalenia, czy na podstawie przepisów prawnych dopuszczalne było wydanie decyzji uznaniowej, czy organ przy jej wydaniu nie przekroczył granic uznania administracyjnego i czy uzasadnił rozstrzygnięcie sprawy dostatecznie zindywidualizowanymi przesłankami.
Zdaniem Sądu I instancji, w rozpoznawanej sprawie nie doszło do przekroczenia granic uznania administracyjnego, ponieważ organy korporacyjne obydwu instancji sprecyzowały, dlaczego w ich ocenie Minister Sprawiedliwości powinien wydać decyzję odwołującą K. R. ze stanowiska notariusza. Sąd uznał za nietrafne zarzuty dotyczące nieodniesienia się do argumentacji skarżącego oraz naruszenia zasady dwuinstancyjności postępowania. W obszernej i rozbudowanej argumentacji zawartej w uzasadnieniu uchwały organu I instancji zostały przedstawione w sposób umotywowany wszelkie zarzuty stawiane skarżącemu odnoszące się do jego działalności zawodowej. Krajowa Rada Notarialna natomiast nie tylko zaaprobowała ustalenia wizytatorów oraz rozstrzygnięcie Rady Izby Notarialnej w W., lecz także samodzielnie, w sposób syntetyczny wskazała, jakie zarzuty stawiane skarżącemu uznała za zasadne, czym wypełniła normę art. 138 k.p.a.
Sąd uznał także za nietrafny zarzut wydania decyzji przez nie w pełni niezależny organ. Zarzut ten sprowadza się do twierdzenia, iż niedopuszczalne jest, aby organ administracji publicznej w tym samym postępowaniu występował w roli podmiotu współdziałającego w wydaniu decyzji, jak i w roli strony wstępnie składającej wniosek o wszczęcie postępowania. Podkreślenia wymaga, iż do zakresu działania rady izby notarialnej należy m.in. zarówno opiniowanie wniosków w przedmiocie powoływania i odwoływania notariuszy i asesorów notarialnych, jak i nadzór nad wykonywaniem obowiązków przez notariuszy, asesorów i aplikantów notarialnych oraz nad przestrzeganiem przez nich powagi i godności notariusza (art. 35 pkt 1 i 2 ustawy o notariacie). Powzięcie poglądu (w wypadku niniejszej sprawy na podstawie pięciu kolejnych ujemnych ocen zawartych w uchwałach powizytacyjnych) o uchybieniach w pracy zawodowej notariusza może znaleźć odzwierciedlenie w postaci wystosowania pisma mającego na celu zainicjowanie przez Ministra Sprawiedliwości postępowania o odwołanie K. R. ze stanowiska notariusza w trybie art. 16 Prawa o notariacie, jak i wydanie prawem przewidzianej uchwały opiniującej to postępowanie. Uprzednie wyrażenie poglądu - nawet w postaci przeprowadzenia wizytacji przez osobę uczestniczącą w podejmowaniu kwestionowanej uchwały - nie świadczy o wadliwości tej uchwały. Podstawy obligatoryjnego wyłączenia pracownika organu wymienione są w przepisie art. 24 k.p.a. Natomiast w myśl art. 27 § 1 k.p.a. członek organu kolegialnego podlega wyłączeniu w przypadkach określonych w art. 24 § 1 k.p.a. Żadna z wymienionych w tym przepisie przesłanek wyłączenia organu w kontrolowanej sprawie nie zachodzi.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł K. R. zaskarżając go w całości i zarzucając naruszenie przepisów:
1) prawa materialnego przez błędną jego wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, tj. art. 6 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, sporządzonej w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r., zmienionej następnie Protokołami nr 3, 5 i 8 oraz uzupełnionej Protokołem nr 2 (Ustawa z dnia 2 października 1992 r. o ratyfikacji Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności Dz. U. 1992.85.427), polegające na nie przyjęciu, iż w toku wydawania postanowień zaszło naruszenie powyższej normy,
2) postępowania w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, w rozumieniu art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej p.p.s.a., tj.:
* art. 141 § 4 tej ustawy, przez nie przeanalizowanie wszystkich zarzutów zawartych w skardze i nie odniesienie się w uzasadnieniu do tych podstawowych zarzutów skargi,
* art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. przez nieuwzględnienie skargi mimo
naruszenia art. 124 § 2 w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. przez organy w toku
postępowania administracyjnego,
* art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. przez nieuwzględnienie skargi mimo naruszenia
art. 24 § 1 pkt 4 k.p.a., art. 19 i art. 25 § 2 k.p.a. oraz art. 124 § 1 k.p.a.
przez organy w toku postępowania administracyjnego.
W związku z powyższym wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w W. oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżący podkreślił, że Sąd I instancji nie odniósł się do zawartego w skardze zarzutu, że organ współdziałający nie może być stroną postępowania, w którym współrozstrzyga. Nie uzasadnił też, czy z punktu widzenia zawisłej sprawy organ współdziałający - organ samorządu notarialnego, w sytuacji gdy jest powołany do wydawania opinii - postanowienia administracyjnego w sprawie głównej, może jednocześnie być stroną tegoż postępowania. Pominął też zarzut, że udział na zasadach strony w rozstrzygnięciu i postępowaniu głównym organów samorządu notarialnego, przy jednoczesnym uczestnictwie przez te organy w administrowaniu w tej samej sprawie, jest naruszeniem art. 6 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności. Ponadto Sąd I instancji przeinaczył zarzut skarżącego i podniósł, że organ samorządu nie podlega wyłączeniu i jest właściwy przy wdaniu postanowienia opiniującego, podczas gdy zarzut skarżącego brzmiał następująco: "skoro Izba Notarialna złożyła wniosek o wydanie decyzji, postępowanie wszczęto na jej wniosek i uzyskała status strony, to czy może i powinna w tymże tożsamym postępowaniu współadministrować i wydawać postanowienie opiniujące." Art. 10-16, ani art. 35 Prawa o notariacie, nie daje organom samorządu notarialnego statusu strony w postępowaniu głównym, przy jednoczesnym wydawaniu przez nie postanowień opiniujących w tej samej sprawie (art. 19 i art. 25 § 2 k.p.a.). Jego zdaniem, niedopuszczalne jest, aby organ administracji publicznej w tożsamym postępowaniu, w tej samej sprawie występował w podwójnej roli - podmiotu administrującego (współdziałającego w wydaniu decyzji), jak i w roli strony, w dodatku inicjującej postępowanie, czyli składającej wniosek o wszczęcie postępowania. Nie zgodził się też ze stanowiskiem Sądu, że wizytatorzy, jako wyznaczeni biegli, czyli osoby dokonujące oceny i kontroli, sporządzający protokół wizytacji, zbierający i dostarczający dowodów przemawiających za ich oceną, nie podlegali wyłączeniu zgodnie z art. 24 § 1 pkt 4 k.p.a., od udziału w zatwierdzaniu oceny swojej opinii z wizytacji oraz postępowania dowodowego, w ramach podejmowania uchwały Izby Notarialnej, już jako jej członkowie. Ponadto, nie został zachowany wymóg podpisania postanowienia Krajowej Rady Notarialnej. Brak też wymienienia imiennego wszystkich członków organu kolegialnego, którzy brali udział w podejmowaniu uchwały, co jest niezbędne dla oceny, czy w chwili jej podejmowania było wymagane quorum, jak i stwierdzenia, czy w jej podjęciu brały udział uprawnione osoby. Zdaniem skarżącego, uzasadnienia uchwał korporacji nie przestrzegają wymogów art. 107 § 3 k.p.a. i w żaden sposób nie dostosowały się do wytycznych wyroku WSA w W. z dnia 20 maja 2008 r. sygn. akt VI SA/Wa 227/08.
Naczelny Sąd Administracyjny, zważył co następuje:
Skarga nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.
Charakter postawionych w ramach obu podstaw kasacyjnych zarzutów wymienionych w art. 174 pkt 1 i pkt 2 p.p.s.a., uzasadnia rozpatrzenie w pierwszej kolejności zarzutów naruszenia prawa materialnego.
Naruszenia prawa materialnego poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 6 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności, skarżący uzasadnił tym, że organ samorządu notarialnego jako organ powołany do wydania opinii w sprawie głównej jest jednocześnie, w ocenie skarżacego, stroną tego postępowania. Podnosi, że skoro Izba Notarialna złożyła wniosek o wydanie decyzji, postępowanie wszczęto na jej wniosek i uzyskała status strony, to czy może i powinna w tymże tożsamym postępowaniu współadministrować i wydawać postanowienia opiniujące. Niedopuszczalne jest bowiem, aby organ administracji publicznej w tożsamym postępowaniu, w tej samej sprawie występował w podwójnej roli – podmiotu administrującego ( współdziałającego w wydaniu decyzji), jak i w roli strony, w dodatku inicjującej postępowanie, czyli składającej wniosek o wszczepcie postępowania i wydanie rozstrzygnięcia. Dalej autor skargi kasacyjnej wywodzi, że Minister Sprawiedliwości wszczął postępowanie dopiero na wniosek Izby Notarialnej, nie inicjując postępowania samodzielnie. Skoro Izba Notarialna ma obowiązek wydawania postanowień opiniujących, to nie powinna jednocześnie uzurpować sobie prawa strony w tych sprawach i składać wniosków o wszczęcie postępowania, być stroną i zaskarżać rozstrzygnięcia.
Odnosząc się do tak sformułowanego zarzutu należy stwierdzić, że jest on całkowicie pozbawiony usprawiedliwionych podstaw.
Zgodnie z postanowieniami art. 16 § 3 Prawa o notariacie Minister Sprawiedliwości może odwołać notariusza, który uzyskał dwie ujemne oceny w wyniku kolejnych wizytacji przeprowadzonych przez wizytatora samorządu notarialnego lub właściwy organ Ministra Sprawiedliwości. Odwołanie następuje po wydaniu opinii rady właściwej izby notarialnej, wydanej na wniosek Ministra Sprawiedliwości. Opinia ta wydawana jest w trybie art. 106 k.p.a. przez organ współdziałający. Jest to najluźniejsza forma współdziałania organów administracji publicznej, która polega na zasięgnięciu opinii. Polega ona na tym, że jeden z organów jest zobowiązany przed podjęciem decyzji do zasięgnięcia opinii innego organu. Organ zobowiązany do zasięgnięcia opinii nie jest prawnie związany stanowiskiem organu opiniującego. Ponieważ współdziałanie, którego istotą jest wyrażenie opinii, zbliżone jest do konsultanci czy też doradztwa ( por. uchwała składu pięciu sędziów NSA z 15 lutego 1999 r. OPK 14/98). Co oznacza, że przepis art. 106 k.p.a. nie odnosi się do przewidzianych w przepisach prawa materialnego form współdziałania polegających na współdecydowaniu, czy też obowiązku uzyskiwania zezwolenia lub zgody innego organu, które mają formy decyzji administracyjnej ( por. uchwała składu siedmiu sędziów NSA z 27 kwietnia 1995 r. III AZP 4/95). Przepis art. 106 k.p.a. ma zastosowanie w takich przypadkach współdziałania, w których wydanie decyzji administracyjnej, a zatem ukształtowanie treści tej decyzji należy wyłącznie do kompetencji organu administracji państwowej, który w pełni i samodzielnie odpowiada za treść decyzji, zaś organ współdziałający ma kompetencję ustawową wyłącznie do zajęcia stanowiska w tej sprawie rozstrzyganej przez właściwy organ, przy czym stanowisko to nie jest wiążące prawnie dla organu załatwiającego sprawę w drodze decyzji. Organ współdziałający w podejmowaniu decyzji przez organ właściwy do rozpatrzenia sprawy nie staje się przez to stroną postępowania administracyjnego, bowiem sprawa administracyjna nie dotyczy jego praw i obowiązków. W sytuacji, gdy organ uczestniczy w postępowaniu głównym na zasadach określonych w art. 106 k.p.a., to wykluczony jest jednocześnie jego udział jako strony w tym postępowaniu. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem w tej kwestii, te role procesowe wzajemnie wykluczają się. Sformułowanie zajęcie stanowiska ( wydanie opinii ) przez inny organ należy odczytywać w sensie procesowym. Zwrot ten nie może być odczytywany jako ustanawiający jakąkolwiek zależność treściową decyzji administracyjnej od stanowiska innego organu czy też związanie organu treścią stanowiska, ponieważ stanowisko to nie jest wiążące dla organu administracji publicznej prowadzącego postępowanie główne. Organ ten powinien tylko rozważyć argumenty zawarte w tym stanowisku ( opinii ) i dokonać ich swobodnej ocen. Postanowienie wydane w trybie art. 106 k.p.a. nie nosi cech decyzji w sensie materialnym, bowiem nie jest to postępowanie rozstrzygające o istocie sprawy, lecz co najwyżej dotyczące istoty sprawy administracyjnej. Z tych wszystkich wyżej wymienionych względów stroną postępowania głównego nie jest inny organ obowiązany do zajęcia stanowiska w sprawie. W rozpatrywanej sprawie organem prowadzącym postępowanie główne w sprawie odwołania ze stanowiska notariusza jest Minister Sprawiedliwości, który wyda decyzję merytoryczną na podstawie całokształtu materiału dowodowego, w tym również opinii organu samorządu notarialnego. Wydanie przez Radę Izby Notarialnej w W. uchwały z dnia [...] sierpnia 2007 r. w sprawie opinii o wszczęcie przez Ministra Sprawiedliwości postępowania w sprawie odwołania ze stanowiska notariusza K. R. nie oznacza, że organ samorządu notarialnego jest automatycznie stroną postępowania głównego prowadzonego przez Ministra Sprawiedliwości. Do zakresu działań rady izby notarialnej określonych ustawowo należy bowiem zarówno opiniowanie wniosków w przedmiocie powoływania i odwoływania notariuszy i asesorów notarialnych, jak i nadzór nad wykonywaniem obowiązków przez notariuszy, asesorów, aplikantów notarialnych oraz nad przestrzeganiem przez nich powagi i godności notariusza ( art. 35 pkt 1 i 2 Prawa o notariacie). Jak słusznie zauważył Sąd I instancji, powzięcie poglądu na podstawie pięciu kolejnych ujemnych ocen zawartych w uchwałach powizytacyjnych o uchybieniach w pracy zawodowej skarżącego może znaleźć odzwierciedlenie w postaci wystosowania pisma mającego na celu zainicjowanie przez Ministra Sprawiedliwości postępowania o odwołanie ze stanowiska notariusza w trybie art. 16 Prawa o notariacie, jak i prawem przewidzianej uchwały opiniującej to postępowanie.
Podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty prawa formalnego również nie zasługują na aprobatę.
Sąd nie naruszył art. 141 § 4 p.p.s.a. Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku wynika, że ustosunkował się do wszystkich zarzutów podniesionych przez stronę w skardze, w szczególności wyjaśnił, że ocena spełnienia bądź niespełnienia ustawowych przesłanek odwołania skarżącego ze stanowiska notariusza nie stanowiła podstawy rozstrzygnięć wydanych w kontrolowanym postępowaniu administracyjnym. Kwestia ta wykracza poza zakres przedmiotowy niniejszego postępowania sądowoadministracyjnego. Należy ona bowiem do wyłącznej gestii Ministra Sprawiedliwości, który jest obowiązany rozważyć zarówno opinię wyrażoną przez organy samorządu notarialnego, jak i odmienną ocenę faktów wyrażoną przez stronę skarżącą. Sąd podkreślił, że to Minister Sprawiedliwości w decyzji rozstrzygnie czy została w sposób zgodny z prawem wypełniona przesłanka określona w ustawie jako "dwie ujemne oceny w wyniku kolejnych wizytacji", jak również podda ocenie, czy stan faktyczny zaistniały w sprawie jest wystarczający do odwołania ze stanowiska notariusza w trybie art. 16 § 3 Prawa o notariacie. Zarzuty merytoryczne będą mogły być podniesione we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją tego organu.
Sąd kasacyjny nie dopatrzył się także naruszenia pozostałych zarzutów wymienionych w petitum skargi kasacyjnej. Z dokumentów przedstawionych przez organ wynika, że zaskarżone uchwały będące jednocześnie postanowieniami spełniają warunki formalne przewidziane w przepisach art. 124 w związku z art. 107 § 3 k.p.a.
Sąd I instancji prawidłowo stwierdził, iż uprzednie wyrażenie poglądu, w postaci przeprowadzenia wizytacji przez osobę uczestniczącą w podejmowaniu uchwały w sprawie opinii o wszczęciu przez Ministra Sprawiedliwości postępowania w sprawie odwołania ze stanowiska notariusza, nie świadczy o wadliwości tej uchwały, ponieważ żadna z wymienionych w art. 24 § 1 k.p.a. przesłanek wyłączenia organu w rozpoznawanej sprawie nie zachodzi.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną na podstawie art. 184 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło