II SA/Wr 615/09

WyrokWSA we Wrocławiu2010-02-23

Skład orzekający: Zygmunt Wiśniewski, Mieczysław Górkiewicz, Andrzej Wawrzyniak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy umorzenie postępowania naprawczego na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. w sprawie robót budowlanych, wobec niemożności zastosowania art. 51 prawa budowlanego z powodu upływu terminu, oznacza legalizację samowoli budowlanej?
Ratio decidendi
Umorzenie postępowania naprawczego na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. z powodu niemożności zastosowania art. 51 prawa budowlanego z uwagi na upływ materialnoprawnego terminu, oznacza legalizację samowoli budowlanej, która jest zgodna z przepisami prawa administracyjnego regulującymi kwestię zgodności z prawem przedmiotowej rozbudowy, mimo że formalnie proces inwestycyjno-budowlany nie został przeprowadzony zgodnie z prawem. Wszczęcie odrębnego postępowania w nieistniejącej sprawie prawidłowości usytuowania budynku było i byłoby niedopuszczalne.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła robót budowlanych związanych z rozbudową budynku mieszkalnego. Po serii uchylonych pozwoleń na budowę i decyzji nakazujących doprowadzenie do stanu zgodnego z prawem, organ I instancji umorzył postępowanie naprawcze na podstawie art. 105 § 1 k.p.a., uznając je za bezprzedmiotowe z uwagi na niemożność zastosowania art. 51 prawa budowlanego po upływie terminu. Skarżący zarzucił brak podstaw do umorzenia i błędne skutki prawne decyzji umarzającej. Organ II instancji utrzymał decyzję w mocy. Skarga do WSA została oddalona.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Zygmunt Wiśniewski Sędziowie: Sędzia WSA Mieczysław Górkiewicz (spraw.) Sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak Protokolant: Katarzyna Grott po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 23 lutego 2010 r. sprawy ze skargi H. B. na decyzję Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie prowadzenia robót budowlanych związanych z rozbudową budynku mieszkalnego wolnostojącego oddala skargę. Wyrokiem z dnia 16 czerwca 2005r. sygn. akt II SA/Wr 1384/03 tut. Sąd uchylił decyzję organu nr [...]z dnia [...]utrzymującą w mocy decyzję I instancji oraz poprzedzającą ją decyzję z dnia 4 grudnia 2002r. nakazującą inwestorce na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 prawa budowlanego doprowadzenie do stanu zgodnego z prawem robót budowlanych przy rozbudowie domu jednorodzinnego. Według przytoczonych ustaleń i ocen organ I instancji postanowieniem z dnia 6 września 2002r. utrzymał roboty budowlane rozpoczęte na podstawie ostatecznego pozwolenia na budowę, następnie uchylonego decyzją samokontrolną i kontynuowane na podstawie wydanego następnie nieostatecznego pozwolenia na budowę. Zaskarżone decyzje wydane zostały po upływie okresu ustanowionego w art. 50 ust. 4 prawa budowlanego, czyli po upływie dwóch miesięcy od dnia doręczenia postanowienia o wstrzymaniu robót. Według wyrażonej oceny prawnej, w nin. sprawie wykluczone będzie zastosowanie rozwiązań przewidzianych w art. 51 ustawy. Wyrokiem z tego samego dnia sygn. akt II SA/Wr 2600/03 tut. Sąd uchylił decyzję organu z dnia [...]]. nr [...]oraz poprzedzającą ją decyzję I instancji pozwalającą zgodnie z art. 51 ust. 1 pkt 1 a prawa budowlanego na wznowienie robót budowlanych przy rozbudowie, z uwagi na wykonanie nałożonych obowiązków. Uchylenie to stanowiło konsekwencję wyeliminowania w obrotu prawnego decyzji wymienionych w wyroku sygn. akt II SA/Wr 1384/03. Z kolei wyrokiem z dnia 22 września 2006r. II OSK 1138/05 Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną od wyroku tut. Sądu II SA/Wr 198/03 podzielając ocenę prawną o braku podstaw do stosowania w nin. sprawie art. 48 prawa budowlanego, co wywołało oddalenie skargi na postanowienie z art. 50 tej ustawy. W tym stanie sprawy decyzją z dnia 10 lipca 2009r. organ I instancji na podstawie art. 105§1 k.p.a. umorzył postępowanie naprawcze. W uzasadnieniu przytoczył opis dotychczasowego postępowania w sprawie pozwolenia na budowę (ostateczna decyzja z dnia 4 lipca 2001r. o pozwoleniu na rozbudowę, jej uchylenie decyzją autokontrolną z dnia [...], ponowne wydanie pozwolenia decyzją z dnia 28 czerwca 2002r. i jej uchylenie z przekazaniem sprawy do ponownego rozpatrzenia, a następnie umorzenie tego postępowania z uwagi na wszczęcie postępowania naprawczego). Kolejno organ ten przytoczył ocenę prawną wyrażoną przez NSA o prawidłowości wdrożenia wobec samowoli w nin. sprawie postępowania naprawczego z art. 50-51 ustawy oraz oceny zawarte w powołanych wyżej wyrokach WSA. Według przytoczonych następnie ustaleń faktycznych wynikających z dowodu z oględzin, rozbudowa budynki została zakończona. Rozbudowa polegała na nadbudowaniu istniejącego tarasu do poziomu ostatniej kondygnacji, którą pokryto zadaszeniem stromym. Od strony ul. Taszyckiego wykonano zadaszenie tarasu i balustrady. Nowo powstałe pomieszczenia zostały włączone w układ funkcjonalny budynku, posiadają niezbędne wyposażenie budowlano - instalacyjne. Wady opadowe odprowadzane są na teren działki inwestora. Roboty budowlane zostały zakończone, a stan obiektu zarówno w obrysie jak i gabarytach bryły nie uległ zmianie. Dodatkowo na podstawie zgłoszenia przyjętego bez sprzeciwu wykonano izolację piwnic. W nin. sprawie nie było przedmiotu postępowania w postaci sprawy administracyjnej, skoro nie było dopuszczalne wydanie decyzji merytorycznej na podstawie art. 51 prawa budowlanego. Wobec bezprzedmiotowości postępowania (art. 105§ 1 k.p.a.) należało je umorzyć. Decyzja umarzająca oznacza legalizację wykonanych robót budowlanych. Organ podkreślił, że postanowienie wydane na podstawie art. 50 ustawy nadal istnieje w obrocie prawnym, co jednak nie otwierało możliwości wydania decyzji merytorycznej, w sposób wyraźny wyłączonej wiążącymi organ ocenami prawnymi sądu administracyjnego. W odwołaniu od tej decyzji skarżący zarzucił brak podstaw do umorzenia postępowania oraz brak uzasadnienia wyrażonego poglądu na temat skutku decyzji umarzającej. Według skarżącego postępowanie nie było prowadzone w celu rozstrzygnięcia na podstawie art. 51 ustawy, lecz w celu zbadania, czy sporna inwestycja nie narusza przepisów prawa. Umorzeniu mogłoby podlegać postępowanie prowadzone w celu udzielenia pozwolenia na użytkowanie. Winno być wszczęte postępowanie w sprawie niezgodnego z prawem usytuowania budynku inwestora. Postępowanie takie było prowadzone i uległo umorzeniu prawomocną (wyrok WSA z 13.12.2006r. II SA/ Wr 458/06) decyzją, gdyż w obrocie prawnym funkcjonowała decyzja z dnia [...]udzielająca pozwolenia na użytkowanie spornej rozbudowy. Wyeliminowanie z obrotu prawnego tej decyzji umożliwia wszczęcie postępowania w sprawie usytuowania budynku. Decyzja ta została zaś uchylona w wyniku wznowienia postępowania. Skarżący nie kwestionował ustaleń i ocen zawartych w decyzji umarzającej, jednak twierdził, że była ona bezzasadna, skoro inwestor nie legitymuje się żadną decyzją, zaś konieczne jest przeprowadzenie postępowania w sprawie usytuowania budynku. Zaskarżoną decyzją organ utrzymał powyższą decyzję w mocy. W uzasadnieniu organ opisał przebieg dotychczasowych postępowań w sprawie pozwolenia na budowę i w sprawie stosowania art. 50 - 51 prawa budowlanego oraz przytoczył wydane w tych sprawach wyroki sądu administracyjnego. Niemożność wydania w postępowaniu naprawczym decyzji na podstawie art. 51 ustawy skutkuje jego bezprzedmiotowością (wyrok SN z 13.05.1999r. III RN 2/99 OSNP 2000/9/336). Zawarta w uzasadnieniu decyzji ocena na temat jej skutku prawnego nie mogła naruszyć art. 107 k.p.a., a ponadto była to ocena prawidłowa. W skardze do sądu administracyjnego skarżący powtórzył dotychczasowe zarzuty i ich uzasadnienie. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie w oparciu o dotychczasową argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Jak wynika z przytoczonych na wstępie wiążących w nin. sprawie ocen prawnych Naczelnego Sądu Administracyjnego oraz tut. Sądu, sprawa ta dotyczyła stosowania art. 51 ustawy – Prawo budowlane, lecz wydanie decyzji na tej podstawie prawnej byłoby niedopuszczalne z uwagi na upływ materialnoprawnego terminu. Postępowanie administracyjne w tej sprawie stało się zatem bezprzedmiotowe (art. 105§1 k.p.a.) i dlatego uległo umorzeniu. W skardze skarżący nie kwestionuje żadnego z przytoczonych ustaleń i żadnej z przytoczonych ocen. Nie wiadomo więc, dlaczego kwestionuje umorzenie postępowania. W postępowaniu prowadzonym na podstawie art. 51 organ nadzoru budowlanego sprawdza zgodność budowy z przepisami, w tym przepisami rozporządzenia w sprawie warunków technicznych dotyczącymi usytuowania budynku. Wszczęcie odrębnego postępowania w nieistniejącej sprawie prawidłowości usytuowania budynku było i byłoby niedopuszczalne. Umorzenie postępowania w nin. sprawie oznaczało zalegalizowanie samowoli budowlanej, polegającej na niezgodności budowy z przesłankami formalnymi legalności procesu inwestycyjno - budowlanego, lecz poza tym zgodnej z wszelkimi przepisami z zakresu prawa administracyjnego regulującymi kwestię zgodności z prawem przedmiotowej rozbudowy. Zawarta na ten temat wzmianka w uzasadnieniu decyzji nie była konieczna, lecz jej zamieszczenie nie naruszało procedury. W nin. sprawie nie chodziło o roztrząsanie możliwości prowadzenia innych postępowań, lecz o stwierdzenie stanu bezprzedmiotowości postępowania umorzonego zaskarżonymi decyzjami. Dlatego i zgodnie z art. 151 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji. J.T. 26.03.10r.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło