I OSK 612/09
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2010-02-24
Skład orzekający: Joanna Runge - Lissowska, Izabella Kulig – Maciszewska, Roman Ciąglewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy członek spółdzielni mieszkaniowej, który nie posiada tytułu prawnego do nieruchomości, ma legitymację do wystąpienia z wnioskiem o podział nieruchomości stanowiącej własność gminy i będącej w użytkowaniu wieczystym spółdzielni, w celu wyodrębnienia działki budowlanej pod budynek mieszkalny wielorodzinny?Ratio decidendi
Członek spółdzielni mieszkaniowej, który nie posiada tytułu prawnego do nieruchomości, nie ma legitymacji do wystąpienia z wnioskiem o podział nieruchomości. Interes prawny w rozumieniu przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami przysługuje właścicielowi lub użytkownikowi wieczystemu. Interes faktyczny, wynikający z zamiaru nabycia nieruchomości lub z faktu, że spółdzielnia nie wywiązuje się z obowiązku przeniesienia własności lokalu, nie jest wystarczający do uznania strony za posiadającą legitymację do złożenia wniosku o podział nieruchomości.Stan faktyczny
A. S. wniosła o podział nieruchomości w celu wyodrębnienia działki zabudowanej budynkiem wielorodzinnym, w którym mieszka. Nieruchomość stanowi własność Gminy Białystok i jest w użytkowaniu wieczystym Spółdzielni Mieszkaniowej. A. S. nie posiada tytułu prawnego do nieruchomości. Prezydent Białegostoku umorzył postępowanie, uznając brak legitymacji wnioskodawczyni. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało decyzję w mocy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku oddalił skargę A. S., podzielając stanowisko organów co do braku jej interesu prawnego. Skarżąca wniosła skargę kasacyjną.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Runge - Lissowska, Sędzia NSA Izabella Kulig – Maciszewska, Sędzia del. NSA Roman Ciąglewicz (spr.), Protokolant Piotr Baryga, po rozpoznaniu w dniu 24 lutego 2010r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej A. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 12 lutego 2009r. sygn. akt II SA/Bk 730/08 w sprawie ze skargi A. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Białymstoku z dnia [...] września 2008r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie podziału nieruchomości oddala skargę kasacyjną
UZASADNIENIE.
Wyrokiem z dnia 12 lutego 2009 r., sygn. akt II SA/Bk 730/08, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku oddalił skargę A. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Białymstoku, z dnia [...] września 2008 r., nr [...], w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie podziału nieruchomości.
Wyrok wydany został w następujących okolicznościach sprawy.
Decyzją z dnia [...] lipca 2008 r., nr [...], Prezydent Białegostoku, na podstawie art. 105 § 1 K.p.a., umorzył postępowanie w sprawie podziału nieruchomości oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka Nr [...], położonej w Białymstoku, przy ulicy [...] w obrębie [...] (M.). Organ wskazał, że A. S. wniosła o podział działki w celu wyodrębnienia działki zabudowanej budynkiem wielorodzinnym, oznaczonym numerem [...], będącym miejscem zamieszkania wnioskodawczyni. Prezydent ustalił, że nieruchomość stanowi własność Gminy Białystok i znajduje się w użytkowaniu wieczystym Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]". A. S. nie posiada tytułu prawnego do nieruchomości będącej przedmiotem postępowania. Pismem z dnia [...] maja 2008 r. Spółdzielnia Mieszkaniowa "[...]" poinformowała, iż nie widzi zasadności podziału działki. Organ pierwszej instancji przytoczył przepisy art. 97 ust.1 i 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2004 r. Nr 261, poz.2603 ze zm.), zgodnie z którymi podziału nieruchomości dokonuje się na wniosek i koszt osoby, która ma w tym interes prawny, a w przypadku gdy jest ona przedmiotem współwłasności lub współużytkowania wieczystego, podziału można dokonać na wniosek wszystkich współwłaścicieli albo współużytkowników wieczystych. Nie dotyczy to podziału o którym orzeka sąd. Prezydent wywodził, że postępowanie podziałowe może być wszczęte tylko na wniosek takiego podmiotu, którego sfera prawna będzie dotyczyła podziału ewidencyjnego. Podział ewidencyjny, jako służący dokonywaniu następnie prawnego podziału nieruchomości, tj. zbywaniu wydzielonych ewidencyjnie części nieruchomości na odrębną własność innym podmiotom, jest uprawnieniem należącym do sfery wykonywania prawa własności oraz prawa użytkowania wieczystego. Z wnioskiem nie może wystąpić podmiot mający ograniczone prawo rzeczowe albo prawo obligacyjne do nieruchomości. Według organu, prawo wnioskowania o dokonanie podziału nieruchomości nie przysługuje również tym podmiotom, które nie mają jakichkolwiek praw do nieruchomości, chociażby były zainteresowane nabyciem części (niewyodrębnionej jeszcze ewidencyjnie) nieruchomości. Zamiar nabycia części nieruchomości nie stanowi, zdaniem organu, interesu prawnego danego podmiotu. Podział nie oddziaływuje na sferę praw przysługujących podmiotowi zamierzającemu dopiero nabyć określone prawo do nieruchomości. W rezultacie Prezydent uznał, że A. S. nie ma legitymacji prawnej do wystąpienia z wnioskiem o dokonanie podziału w/w nieruchomości.
W odwołaniu A. S. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do załatwienia Prezydentowi Białegostoku, jako organowi administracji rządowej. Zarzuciła bezzasadne zastosowanie art. 105 § 1 K.p.a., wskutek nieuwzględnienia obowiązku dokonania działki nr [...], na trzy działki budowlane, zabudowane trzema budynkami mieszkalnymi wielorodzinnymi, który to obowiązek wynika z art. 42 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych w związku z art. 95 pkt 7 i art. 96 ust.1 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Odwołująca się zarzuciła nadto bezzasadne zastosowanie art. 97 ust.2 ustawy o gospodarce nieruchomościami, gdyż w sprawie nie chodzi podział nieruchomości znajdującej się we współwłasności, czy też we współużytkowaniu. Nieruchomość znajduje się w użytkowaniu wieczystym Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]". W uzasadnieniu skarżąca stwierdziła, że podział nieruchomości należy do organu administracji rządowej, w tym przypadku do Prezydenta Białegostoku. Na poparcie tej tezy skarżąca powołała przepisy art. 4 ust.9c w związku z art. 95 pkt 7 i art. 96 ust.1 ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz art. 38 ust.1 ustawy o samorządzie powiatowym. Odwołująca się zauważyła, że Prezydent wydal wprawdzie decyzję, ale działał jako organ samorządu powiatowego, skoro pouczył strony o prawie odwołania do Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Odwołanie przysługiwało zaś do Wojewody Podlaskiego. Interes prawny skarżącej wynika zaś z tego, że podział nieruchomości umożliwi Spółdzielni wykonanie świadczenia, zapewnionego skarżącej w art. 42 ust.5 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych.
Decyzją z dnia [...] września 2008 r., nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Białymstoku, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 17 pkt 1 K.p.a. oraz art. 95 pkt 1-8 i art. 96 ust.2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2004 r. Nr 261, poz.2603 ze zm.), a także art. 49 ust.1 i 2 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych (Dz. U. z 2003 r. Nr 119, poz.1116 ze zm.), utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Kolegium stwierdziło, że w myśl art. 96 ust.1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, podziału nieruchomości dokonuje wójt, burmistrz i prezydent miasta. Niedołączenie do wniosku dokumentów wymaganych przepisem art. 97 ust.1a, zdaniem organu świadczy o tym, że wnioskodawczyni wskazuje na obowiązek wszczęcia postępowania z urzędu, w sprawie wydzielenia działki budowlanej niezbędnej do korzystania z budynku mieszkalnego (art. 95 pkt 7). Według art. 97 ust.3 i 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami, podziału nieruchomości można dokonać z urzędu, jeżeli: jest on niezbędny do realizacji celów publicznych; nieruchomość stanowi własność gminy i nie została oddana w użytkowanie wieczyste. W przypadkach, o których mowa w art. 95 pkt 3-5, podziału można dokonać także na wniosek starosty, wykonującego zadanie z zakresu administracji rządowej, zarządu powiatu albo zarządu województwa. Zdaniem Kolegium, możliwość dokonania podziału z urzędu nie obejmuje art. 95 pkt 7 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Skoro nieruchomość stanowi własność Gminy Białystok i znajduje się w użytkowaniu wieczystym Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]", to nie zachodzą przesłanki umożliwiające dokonanie podziału z urzędu. Odnosząc się do zarzutów podniesionych w odwołaniu, Kolegium podkreśliło, że interes prawny osoby ubiegającej się o podział nieruchomości musi wynikać z konkretnej normy prawnej, która określa interes prawny w złożeniu wniosku. Organ odwoławczy nawiązał do unormowań ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych. Zgodnie z art. 41 ust.1 tej ustawy, z wnioskiem o dokonanie podziału nieruchomości, jeżeli jest to niezbędne, obowiązana jest wystąpić spółdzielnia. W myśl art. 49 ust.1 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych, jeżeli spółdzielnia przed upływem 24 miesięcy od dnia wejścia w życie ustawy nie podejmie czynności, o których mowa w art. 41 i 42, a nie toczy się postępowanie sądowe w trybie art. 43 ust.5, sąd na wniosek członka spółdzielni mieszkaniowej, któremu zgodnie z przepisami ustawy przysługuje, z zastrzeżeniem art. 36, prawo żądania przeniesienia na niego własności lokalu należącego przed tym dniem do spółdzielni, orzeknie o ustanowieniu odrębnej własności lokalu mieszkalnego, na zasadach określonych w art. 39-43. Zgodnie z art. 49 ust.2, postępowanie toczy się według przepisów Kodeksu postępowania cywilnego o zniesieniu współwłasności. Organ odwoławczy przytoczył także unormowanie art. 491 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych, zawierające podstawę do wystąpienia, przez osobę, która może żądać ustanowienia odrębnej własności lokali, z powództwem opartym o art. 64 K.c. w związku z art. 1047 § 1 K.p.c. Samorządowe Kolegium Odwoławcze wyraziło pogląd, według którego adresatem unormowania z art. 95 ust.1-8 jest zarówno sąd powszechny, jak i wójt. Wiązać to należy, zdaniem Kolegium, z regulacją art. 96 ust.2 przewidującą orzekanie o podziale przez sąd. Skoro sąd jest organem właściwym do realizacji roszczeń członków spółdzielni mieszkaniowych, to postępowanie przed organami administracji publicznej jest bezprzedmiotowe.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku A. S. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu samorządowego administracji publicznej oraz przekazanie sprawy do załatwienia organowi administracji rządowej. Zarzuciła naruszenie art. 1 pkt 2 ustawy o samorządowych kolegiach odwoławczych, wskutek rozpatrzenia sprawy należącej do zakresu działania administracji rządowej i utrzymania w mocy decyzji wydanej w sprawie z zakresu administracji rządowej, zamiast uchylenia jej i przekazania sprawy do załatwienia organowi administracji rządowej. Ponadto, skarżąca zarzuciła naruszenie art. 1 pkt 2, art. 4 pkt 9c i art. 96 ust.1 i 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz art. 41 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych, wskutek niezastosowania ich. Tym samym nie uwzględniono, że podziału nieruchomości dokonuje organ administracji rządowej, nawet środkami budżetu państwa. Niedopuszczalne było, zdaniem skarżącej, orzekanie w tej sprawie przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Białymstoku, wniosło o oddalenie skargi. Ustosunkowując się do zarzutów zawartych w skardze, Kolegium stwierdziło, że skarga nie zawiera nowych okoliczności, które nie byłyby wyjaśnione w postępowaniu odwoławczym. Organ odwoławczy odnotował, że w myśl art. 96 ust.1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, organem właściwym do dokonania podziału nieruchomości jest wójt, burmistrz albo prezydent miasta. Organem wyższego stopnia w stosunku do organów jednostek samorządu terytorialnego jest samorządowe kolegium odwoławcze.
Skarga została rozpatrzona przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku. W pierwszej kolejności Sąd wyjaśnił kwestię właściwości. Wskazał, że zgodnie z przepisem art. 96 ust.1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2004 r. Nr 261, poz.2603 ze zm.), podziału nieruchomości dokonuje się na podstawie decyzji wójta, burmistrza albo prezydenta miasta. Zgodnie zaś z art. 17 pkt 1 K.p.a. oraz art. 1 ust.1 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz. U. z 2001 r. Nr 79, poz.856 ze zm.), w stosunku do organów jednostek samorządu terytorialnego, organami wyższego stopnia są samorządowe kolegia odwoławcze, chyba że ustawy szczególne stanowią inaczej. Takiego przepisu ustawa o gospodarce nieruchomościami nie zawiera. Wbrew zatem twierdzeniom skarżącej, żaden przepis ustawy o gospodarce nieruchomościami nie przewiduje właściwości organów administracji rządowej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny ocenił, że w świetle art. 93 ust.3 i 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami, nie zachodzą przesłanki do dokonania podziału nieruchomości z urzędu. Zgodnie więc z przepisem art. 97 ust.1, podziału nieruchomości dokonać można jedynie na wniosek osoby, która ma w tym interes prawny. Powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych, Sąd pierwszej instancji przyjął, że o zatwierdzenie projektu podziału nieruchomości może wystąpić jej właściciel lub użytkownik wieczysty. Stronami postępowania o podział nieruchomości nie są osoby, które nie mają do niej żadnego tytułu prawnego, lecz są zainteresowane uzyskaniem użytkowania wieczystego przedmiotowego gruntu.
Sąd pierwszej instancji przypomniał, że przedmiotowa nieruchomość stanowi własność Gminy Białystok i znajduje się w użytkowaniu wieczystym Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]". Podmioty te nie wystąpiły z wnioskiem o podział nieruchomości. Skarżąca ubiega się o podział działki w celu wyodrębnienia własności lokalu na podstawie przepisów ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych (Dz. U. z 2003 r. Nr 119, poz.116 ze zm.). Na mocy art. 41 ust.1 pkt 1 tej ustawy, jak dalej wywodził Sąd, spółdzielnia jest nie tylko uprawniona, ale i zobowiązana wystąpić z wnioskiem do właściwego organu w sprawie połączenia lub podziału nieruchomości, jeżeli jest to niezbędne do wydzielenia nieruchomości pozostających w całości własnością spółdzielni. Jeżeli spółdzielnia nie wypełnia obowiązku nałożonego przepisem art. 41, członkom spółdzielni mieszkaniowej przysługuje możliwość żądania wyegzekwowania tego obowiązku w postępowaniu przed sądem powszechnym, na podstawie art. 49 oraz art. 491 omawianej ustawy. Sąd podsumował, że z przepisów ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych nie można wyprowadzać prawa członka spółdzielni do żądania podziału nieruchomości, znajdującej się w użytkowaniu wieczystym spółdzielni mieszkaniowej, na podstawie przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami. Z tego powodu postępowanie zostało umorzone na podstawie art. 105 § 1 K.p.a.
W skardze kasacyjnej A. S. zaskarżyła wyrok w całości. Wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku, poprzedzającej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz decyzji Prezydenta Białegostoku i przekazanie wniosku do załatwienia organowi administracji rządowej m. Białegostoku. Skarżąca zarzuciła:
1) naruszenie art. 105 K.p.a. i art. 151 P.p.s.a., wskutek bezzasadnego zastosowania,
2) naruszenie art. 9a w związku z art. 1 pkt 2, art. 4 pkt 9c, art. 95 pkt 1 i 7, art. 96 ust.1 oraz art. 97 ust.1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami – wskutek nieuwzględnienia ich, tym samym niezastosowania w tej sprawie,
3) naruszenie art. 102 i art. 102a ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym – wskutek ich niezastosowania.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżąca zauważyła, że w wyroku trafnie przypomniano o obowiązku Spółdzielni wynikającym z art. 41 ust.1 pkt 1 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych. Skarżąca stwierdziła, iż obowiązku tego Spółdzielnia nie wykonała . Powołała się na wyrok Sądu Okręgowego w Białymstoku z dnia [...] czerwca 2008 r., sygn. akt [...]. Argumentowała, że bez podziału Spółdzielnia nie jest w stanie wykonać obowiązku z art. 42 ust.5 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych, czyli zawarcia ze skarżącą umowy o ustanowieniu odrębnej własności lokalu. Z tego, jak wywodziła dalej, wynika interes skarżącej, w rozumieniu art. 28 K.p.a. oraz art. 50 P.p.s.a., w domaganiu się podziału działki geodezyjnej na działki budowlane. Według skarżącej, uprawnienie to wynika z art. 95 pkt 7 w związku z art. 97 ust.1 ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz z art. 1 pkt 2, art. 28 i art. 61 § 1 K.p.a. Skarżąca skonstatowała, że pozostaje jeszcze zagadnienie organu administracji publicznej właściwego do załatwienia decyzją sprawy z jej wniosku. Wymieniła przepisy art. 104 w związku z art. 5 § 2 pkt 3 K.p.a., art. 50 § 1 w związku z art. 52 § 1 P.p.s.a., art. 102 i art. 102a ustawy o samorządzie gminnym oraz art. 9a, art. 1 pkt 2, art. 4 pkt 9c, art. 95 pkt 7, art. 96 ust.1 i art. 97 ust.1 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Z przepisów tych, tj. rozdziału 1 działu III ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz art. 9a tej ustawy, zdaniem skarżącej, wynika, że sprawa podlegała i podlega załatwieniu decyzją organu administracji rządowej. Chodzi o możliwość wykonania obowiązku przez spółdzielnię mieszkaniową na rzecz A. S. Skarżąca podniosła pozbawienie jej możliwości dochodzenia roszczenia z art. 49 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych. Uprawnienie to skarżąca może realizować dopiero po nabyciu przez spółdzielnię mieszkaniową na własność lub w użytkowanie wieczyste działki budowlanej. Działka nr [...], na której usadowiony jest budynek mieszkalny wielorodzinny nr [...] przy ulicy [...] w Białymstoku, nie jest zaś działką budowlaną. Tak stanowią przepisy art. 49 w związku z art. 36 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych. Skoro spółdzielnia mieszkaniowa nie wykonuje i odmawia wykonania obowiązku (już od [...] kwietnia 2001 r.), to skarżąca A. S. jest stroną mającą interes prawny w żądaniu podlegającym załatwieniu przez organ administracji rządowej.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw.
Przepis art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.) stanowi, że Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak pod rozwagę nieważność postępowania. Nie zachodzą okoliczności skutkujące nieważność postępowania, określone w art. 183 § 2 pkt 1 – 6 P.p.s.a.
Od razu zauważyć trzeba, że skarga kasacyjna została skonstruowana wadliwie. Zgodnie z art. 176 P.p.s.a., skarga kasacyjna powinna m.in. zawierać przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie. Podstawy kasacji zostały wymienione w art. 174 pkt 1 i 2 P.p.s.a. Pierwsza z nich to naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (art. 174 pkt 1), zaś druga to naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2). Skarżąca nie sprecyzowała, na której podstawie kasacji opiera zarzuty naruszenia przywołanych norm prawnych. Już ta wadliwość powoduje, że skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw.
Niezależnie od tego skonstatować można, że nie jest zasadny zarzut naruszenia art. 105 § 1 K.p.a. w związku z art. 151 P.p.s.a. Akceptacja Sądu pierwszej instancji dla umorzenia postępowania administracyjnego, skutkująca oddaleniem skargi, znajduje uzasadnienie. W myśl art. 105 § 1 K.p.a., gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania. Skoro organy ustaliły, że skarżąca nie ma legitymacji do domagania się podziału nieruchomości, to nie było podstaw do wydania decyzji załatwiającej sprawę przez jej rozstrzygnięcie co do istoty (por. Janusz Borkowski [w:] B. Adamiak, J. Borkowski "Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz", Wyg. C.H. Beck, Warszawa 2008, s. 498). Trafne jest stanowisko Sądu pierwszej instancji o braku legitymacji A. S. do domagania się podziału działki. Zgodnie z art. 97 ust.1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2004 r. Nr 261, poz.2603 ze zm.), podziału nieruchomości dokonuje się na wniosek i koszt osoby, która ma w tym interes prawny. Stronami postępowania o podział nieruchomości nie są osoby, które nie mają do niej żadnego tytułu prawnego, lecz zainteresowane są uzyskaniem użytkowania wieczystego gruntu. Zdarzenia przyszłe, a w pewnym sensie nawet niepewne, nie mogą stanowić o interesie prawnym, a jedynie o interesie faktycznym, który nie daje uprawnień strony (patrz: wyrok NSA z dnia 7 lutego 2002 r., sygn. akt I SA 1710/00, niepublikowany, treść [w:] System Informacji Prawnej LEX nr 82813). Takiego interesu prawnego nie ma więc członek spółdzielni mieszkaniowej dysponujący własnościowym spółdzielczym prawem do lokalu mieszkalnego, w sytuacji, gdy właścicielem gruntu na którym posadowiony jest budynek mieszalny jest gmina, a spółdzielni mieszkaniowej przysługuje prawo użytkowania wieczystego tego gruntu. Dotyczy to także sytuacji, w której spółdzielnia nie wywiązuje się z obowiązku nałożonego przepisem art. 41 ust.1 pkt 1 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych (Dz. U. z 2003 r. Nr 119, poz.116 ze zm.) – por. wyrok NSA z dnia 16 października 2009 r., sygn. akt I OSK 41/09; wyrok NSA z dnia 18 września 2009 r., sygn. akt I OSK 1287/09, niepublikowane, treść [w:] Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (http://orzeczenia.nsa.gov.pl/).
Nie doszło do naruszenia art. 9a w związku z art. 1 pkt 2, art. 4 pkt 9c, art. 95 pkt 1 i 7, art. 96 ust.1 i art. 97 ust.1 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Przepis art. 9a nie miał zastosowania, gdyż jak stanowi art. 96 ust.1 tej ustawy, podziału nieruchomości dokonuje się na podstawie decyzji wójta, burmistrza albo prezydenta miasta zatwierdzającej podział. Skoro sprawa nie jest rozstrzygana w drodze decyzji przez starostę wykonującego zadanie z zakresu administracji rządowej, to nie ma podstaw do przyjęcia kompetencji wojewody jako organu wyższego stopnia. Właściwość starosty nie wynika z powołanego przez skarżącą przepisu art. 4 pkt 9c ustawy o gospodarce nieruchomościami, w którym zdefiniowano pojęcie właściwego urzędu (starostwo powiatowe, w którym wykonywane są zadania z zakresu administracji rządowej dotyczące gospodarki nieruchomościami Skarbu Państwa, albo odpowiednio urząd gminy, starostwo powiatowe lub urząd marszałkowski, w których prowadzone są sprawy gospodarki nieruchomościami stanowiącymi własność jednostek samorządu terytorialnego). Przepisy art. 95 pkt 1 i 7 oraz art. 97 ust.1 ustawy o gospodarce nieruchomościami nie regulują zaś właściwości organu w sprawie podziału nieruchomości. W tym znaczeniu nie pozostają w związku z art. 9a tej ustawy.
Nie jest usprawiedliwiona podstawa skargi kasacyjnej polegająca na naruszeniu, wyrokiem Sądu pierwszej instancji, przepisów art. 102 i art. 102a ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz.1591 ze zm.). Organy administracyjne rozpatrujące sprawę z wniosku A. S. o podział nieruchomości nie stosowały przepisów Rozdziału 10 ustawy o samorządzie gminnym. Sąd pierwszej instancji nie zakwestionował zaskarżonej decyzji z punktu widzenia dyspozycji art. 102 ustawy o samorządzie gminnym. Bezpodstawny jest zatem zarzut naruszenia tego przepisu. Zarzut naruszenia art. 102a ustawy o samorządzie gminnym jest także bezzasadny. Przepis ten odnosi się do spraw, o których mowa w Rozdziale 10 ustawy o samorządzie gminnym. Sprawa o podział nieruchomości nie należy zaś do tych spraw.
W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 P.p.s.a., orzekł o oddaleniu skargi kasacyjnej.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło