IV SA/Wa 1999/09

Dnia 3 marca 2010 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Aneta Dąbrowska, Sędziowie Sędzia WSA Łukasz Krzycki (spr.), Sędzia WSA Tomasz Wykowski, Protokolant Marek Bereziński, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 marca 2010 roku sprawy ze skargi A. D. na uchwałę Rady Gminy J. z dnia [...] sierpnia 2008 r. nr [...] w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego I. stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały: 1) w zakresie dotyczącym dróg [...] i [...], 2) w zakresie, w jakim zaskarżona uchwała nie przewiduje drogi oznaczonej na załączniku graficznym uchwały Rady Gminy J. z dnia [...] grudnia 2000 r. nr [...] w sprawie uchwalenia studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gminy J. (rysunek nr 1) czarną linią - na odcinku pomiędzy południowymi krańcami wyznaczonych w zaskarżonej uchwale dróg: drogi [...] i drogi wewnętrznej [...], stanowiącej przedłużenie drogi [...]; II. stwierdza, że zaskarżona uchwała w zakresie określonym w punkcie I orzeczenia nie podlega wykonaniu do czasu jego uprawomocnienia; III. zasądza od Rady Gminy J. na rzecz skarżącego A. D. kwotę 557 (pięćset pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Przedmiotem zaskarżenia była uchwała Rady Gminy J. z dnia [...] sierpnia 2008 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy J. dotyczącego części wsi R. (Dz.Urz. Woj. [...]. Nr [...], poz. [...]), zwanego dalej planem. W skardze, wniesionej na zasadzie art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.), Skarżący, właściciel działek na terenach objętych planem o nr ew. [...], [...] i [...] (reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika – radcę prawnego), sformułował następujące zarzuty uchwały w przedmiocie przyjęcia planu z naruszeniem przepisów: - § 4 pkt 1, § 7 pkt 7 i § 8 ust. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie wymaganego zakresu projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (Dz.U. Nr 164 poz. 1587) poprzez przyjęcie w planie nazewnictwa uniemożliwiającego prawidłowe powiązanie rysunku planu z jego tekstem i brak wyczerpującego wyjaśnienia stosowanych oznaczeń – zwrócono uwagę na zastosowanie w rysunku planu oznaczeń literą A i B z odpowiednią cyfrą (znaczenie tych symboli nie zostało objaśnione na rysunku planu) a jednocześnie oznaczenie stref związanych z ograniczeniami zabudowy takimi samymi symbolami literowymi (A i B), - art. 9 ust. 4 oraz art. 20 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. Nr 80, poz. 717 ze zm.) - wskazano, iż w myśl studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania gminy J. - uchwała nr [...] z dnia [...] grudnia 2000 r. (następnie zmienione, jednak zmiana ta nie dotyczyła przedmiotowego terenu), zwanego dalej studium, jedynie na krańcach północnym i południowym działek skarżącego przewidywano realizację infrastruktury komunikacyjnej; natomiast w myśl postanowień planu działka nr ew. [...] została przecięta poprzecznie drogami w dwu miejscach; w studium działki [...],[...] i część [...] były położne w strefie M – tereny zabudowy mieszkaniowej usługowej z dopuszczeniem obiektów produkcyjnych i składowych nieuciążliwych, zaś reszta działki nr ew. [...] - w strefie UO - krajobrazu chronionego z dopuszczeniem zainwestowania rekraacyjno-turystyczno-sportowego, tymczasem pod zabudowę przeznaczono jedynie niewielki fragment działek nr ew. [...] i [...] (zamiast całości) i tylko ok. 1/5 działki nr ew. [...], - art. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym przez nie respektowanie zrównoważonego rozwoju, proporcjonalności i ładu przestrzennego – wskazano, iż w studium działka nr ew. [...] została częściowo przeznaczona pod drogi, stanowi ona własność gminy i od dawna była wykorzystywana w celach komunikacyjnych; z kolei zakładana w planie realizacja drogi na działce nr ew. [...] będzie wymagać jej podziału a następnie wywłaszczenia, co z kolei będzie niemożliwe w świetle treści art. 112 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2004 r. Nr 261, poz. 2603 ze zm.) skoro cel publiczny może być zrealizowany w inny sposób niż przez wywłaszczenie, błędna jest argumentacja Rady Gminy, jakoby za rezygnacją z funkcji komunikacyjnych dla działki nr ew. [...] mogło przemawiać jej przeznaczenie na pole golfowe, - art. 20 i 21 Konstytucji R.P. z uwagi na częściowe przeznaczenie pod drogi działek skarżącego, podczas gdy istnieją inne tereny, które są zdatne do tego celu (np. stanowiące własność gminy – wskazano na działkę nr ew. [...]) jak i objęcie działki skarżącego ograniczeniami w zabudowie (całkowite lub warunkowe), pomimo iż sporządzona na rzecz wnioskodawcy dokumentacja (przedłożona do akt) wskazuje na brak zasadności wprowadzenia tego rodzaju ograniczeń. Wniesiono również o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania oraz przeprowadzenia dowodów z załączonych dokumentów (ekspertyza k. 23-65). Wcześniejsza skarga skarżącego dotyczące naruszenia jego interesu prawnego niniejszym planem zastała odrzucona prawomocnym postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 3 lutego 2009 r. sygn. akt IV SA/Wa 2015/08 z uwagi na przedwczesne jej wniesienie. Przed wniesieniem niniejszej skargi Strona wystąpiła do Rady Gminy z wnioskiem o usunięcie naruszania prawa (pismo z dnia 27 sierpnia 2007 r.). Rada Gminy wniosła o oddalenie skargi, prezentując stanowisko, iż sformułowane zarzuty nie są zasadne. Wskazano, iż w studium określa się kierunki systemów komunikacji i infrastruktury technicznej, natomiast plan, ustalając możliwość podziału działek, musi określać zasady dosługi komunikacyjnej nowo powstałych terenów. Plan ma na celu zapobieżeniu zestawienia funkcji konfliktowych terenów. Wskazano, iż lokalizacja drogi na działce nr ew. [...] pozostawałaby w sprzeczności z przepisami odrębnymi – rozporządzeniem nr [...] Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2007 r. w sprawie [...] Obszaru Chronionego Krajobrazu (Dz.Urz Woj. [...]. Nr [...], poz. [...]). Działka nr ew. [...] znajduje się w użytkowaniu wieczystym i w procesie planowania trzeba uwzględnić, iż jej użytkownik ma analogiczne prawa do ochrony jak właściciel. Podniesiono również, iż istnieją przesłanki do odrzucenia skargi, gdyż pełnomocnik nie wykazał w sposób prawidłowy swojego umocowania(kwestia poświadczenia a zgodność dokumentu). Na rozprawie pełnomocnicy gminy wywodzili, iż zasadą jest oznaczanie w treści studium jedynie dróg głównych, co wynika ze skali opracowania (oznaczenie wszystkich przewidywanych dróg nie jest możliwe). Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W ocenie Sądu fakt odrzucenia wcześniejszej skargi Strony w przedmiocie tego samego planu, jako wniesionej przedwcześnie, nie zamyka jej drogi do sądu, w kontekście możliwości wniesienia ponownie skargi, przy zachowaniu wymaganej procedury (wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, termin). Odnosząc się do skargi, co do meritum Sąd stwierdził, co następuje: Skarga jest w części zasadna. Sąd mając na uwadze, iż przedmiotem oceny pod kątem wystąpienia przesłanek wskazanych w art. 28 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym mogą być wyłącznie postanowienia planu dotyczące interesu prawnego skarżącego, stwierdził nieważność wyłącznie postanowień planu wskazanych w sentencji wyroku. Przyjęto je z naruszeniem zasady sporządzania tego dokumentu wskazanej w art. 9 ust. 4 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Trafnie podniósł Skarżący, iż przewidywana w palnie siec dróg lokalnych w sposób oczywisty pozostaje w sprzeczności z postawieniami studium w tym zakresie. Z treści tego dokumentu wynika, iż południowa cześć terenu skarżącego będzie skomunikowana przy pomocy drogi lokalnej przebiegającej przez południowy kraniec jego nieruchomości. Z treści obowiązującego nadal studium, przyjętego pod rządami uprzednich regulacji (art. 87 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym) wynika, iż ustalono w nim sieć dróg publicznych w gminie J. (str. 46 pkt 6.1.6. ak. 1). Wprawdzie zapis tego rodzaju został zamieszczony w dokumencie w okresie, gdy wymagania odnośnie kompatybilności treści studium i planu były określone odmiennie (bardziej liberalnie). Jednak wejście w życie nowych regulacji w tym normatywna treść art. 9 ust. 4 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym ma taki skutek, iż zawarte w studium jednoznacznie sformułowane zapisy nabrały charakteru bezwzględnie wiążącego dla organu gminy przy przyjmowaniu planu. Przyjęcie rozwiązań planistycznych sprzecznych z treścią dokumentu (choćby można je było uzasadnić względami racjonalnego planowania, lub wynikałyby one z przepisów szczególnych np. w zakresie ochrony przyrody) wymaga uprzedniej zmiany studium. Nie może odnieść oczekiwanego skutku argumentacja Rady Gminy, iż na gruncie uprzednich regulacji dopuszczalna (a nawet zasadne z punktu widzenia przesłanek pragmatycznych – skali opracowania) było określenie jedynie sieci dróg głównych. Argumentacja taka mogłaby zostać uwzględniona w przypadku oceny zgodności planu, w którym przewidziano realizacje dodatkowych dróg, z postanowieniami studium, z którego treści expressis verbis wynikałoby, iż wskazano w nim wyłącznie wybrane rodzaje dróg. Jednak i w takim przypadku, o ile wprost nie wynikałoby to z innych konkretnych zapisów studium, nie czyniłoby zadość wymaganiom art. 9 ust. 4, ustalenie przebiegu dróg w inne lokalizacji niż zakładana w studium - jak w sprawie niniejszej. Sprzeczność postanowień planu z ustaleniami studium, w zakresie lokalizacji dróg, gdy chodzi o te z nich, które mają przebiegać przez nieruchomość skarżącego oraz tych, od których zamieszczenia w planie odstąpiono pomimo zakładanego ich przebiegu w studium, stanowi o naruszeniu zasad sporządzania planu a jednocześnie mogło być skutecznie kwestionowane w ramach skargi, wniesionej w myśl art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym. W rozpatrywanym przypadku, samo naruszenie interesu prawnego skarżącego postanowieniami planu było, co od zasady, dopuszczalne (rozumiane, jako władcze ustalenie kwestii związanych ze sposobem korzystania z nieruchomości), jednak nastąpiło ono z naruszeniem prawa w zakresie normatywnych zasad dopuszczalnej ingerencji w prawa własności (zasady wskazanej w art. 9 ust. 4 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym). Uchylenie stosownych postanowień planu (w kontekście ujęcia w nim określonych dróg oraz pominięcia innej drogi) nie oznacza, iż przyjęte rozwiązania są w ocenie Sądu niedopuszczalne lub nieuzasadnione z punktu widzenia zasad racjonalnego planowania bądź też wymagań wynikających z przepisów szczególnych (kwestie te, wobec przywołanych uwarunkowań materialnoprawnych – postawień studium - musiały pozostać poza rozważaniami Sądu), jednak jak wskazano wcześniej ich przyjęcie wymagałoby uprzedniej korekty odnośnych postanowień studium. Natomiast nie zasadne są pozostałe zarzuty skargi z poniższych przyczyn. Kwestia stosowania odpowiednich (właściwie czytelnych oznaczeń) w treści planu (tekstowej i graficznej) może mieć znaczenie w kontekście naruszenia interesu prawnego skarżącego jedynie w przypadku wskazania dotyczących go bezpośrednio konkretnych skutków takich naruszeń, polegających np. na obiektywnym braku jasności, co do postanowień planu dotyczących nieruchomości skarżącego. W rozpoznawanej sprawie, Skarżący nie wykazał, aby sytuacja taka miała miejsce. Wręcz przeciwnie, z treści skargi wynika, iż Strona interpretuje znaczenie przyjętych symboli poprawnie. Oznaczenia zastosowane na rysunku Planu – symbole literowe, występujące w połączeniu z sekwencją cyfr, służą precyzyjnemu wyodrębnieniu poszczególnych obszarów objętych planem, dla których, w części tekstowej, określono bardziej szczegółowe wymagania w kwestii zagospodarowania. Oznaczeniom tym, towarzyszą dodatkowo symbole literowe określające poszczególne funkcje terenu (objaśnione szczegółowo w samej legendzie części graficznej). Na rysunku planu oznaczono równocześnie obszary objęte ograniczeniami w zabudowie (A i B). Obszary te są wyodrębnione granicami i przecięte ukośnymi liniami o stosownych kolorach (brązowy i czarny). Znaczenie tych oznaczeń jest wyjaśnione na w samej legendzie części graficznej (użyto odpowiednio określeń "zakaz zabudowy" i "warunkowe dopuszczenie zabudowy") przy czym co należy rozumieć pojęcia "warunkowe dopuszczenie zabudowy" dla strefy B wynika expressis verbis z treści części tekstowej planu (dopuszczenie zabudowy po wykonaniu po wykonaniu ekspertyzy geologicznej, określającej warunki gruntowo-wodne). W tej sytuacji samo wykorzystanie tych samych symboli literowych (A i B) w celu przekazania różnych treści informacyjnych, można kwalifikować, jako zabieg niezbyt fortunny, ale nieprowadzący do uniemożliwienia precyzyjnego ustalenia treści normatywnej planu dla nieruchomości skarżącego (bezzasadny jest w tym świetle zarzut naruszenia przepisów rozporządzenia w sprawie wymaganego zakresu projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego). W tym kontekście nie można uznać, aby kwestie stosownych w planie oznaczeń naruszały jego interes prawny, w rozumieniu art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym. Bezzasadny jest także zarzut sprzeczności postanowień planu z innymi zapisami studium. Z treści rysunku studium, uwzględniając jego skalę, nie wynika wprost, aby granica pomiędzy terenami przeznaczonymi pod zabudowę (M) a terenami strefy krajobrazu chronionego (OU) została zmieniona, gdy chodzi o linie rozgraniczającą w planie pomiędzy terenami zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej (A3.2MN) a terenami zabudowy rekreacji indywidualnej (A.3.4.MRI). Skarżący nie przedłożył ze swej strony przekonywujących dowodów, które potwierdzałyby zarzuty (np. szczegółowych opracowań kartograficznych sporządzonych przez osoby o stosownych kwalifikacjach obrazujących na mapach w określonej skali domniemane różnice). Wobec wskazania w postanowieniach studium szerokiego katalogu celów, na jakie mogą być przeznaczone przedmiotowe tereny, ich konkretne przyporządkowanie w planie do jednej z funkcji przewidywanych w studium spełnia wymaganie zgodności z jego ustaleniami. Studium bowiem, jako dokument planistyczny o większej skali ogólności, wskazuje jedynie kierunki założeń zagospodarowania, które są przesądzane dla poszczególnych terenów postanowieniami planu. O ile szczegółowe przeznaczenie terenu mieści się w katalogu funkcji przewidzianych szeroko w studium, wymaganie zgodności jest zrealizowane. Nie można go bowiem rozumieć, jako obowiązku odwzorowania identycznych funkcji (o tej samej skali szczegółowości) sformułowanych expressis verbis w studium. W taki bowiem przypadku sporządzanie planów byłoby bezcelowe (różnica zasadniczo dotyczyłaby wyłącznie skali). W rozpatrywanej sprawie przewidywane w planie funkcje dla działek Skarżącego MN mieszczą się w funkcji zakładanej w studium M, natomiast funkcje MRI, US i US/UT w - OU. Trzeba mieć na uwadze, iż użycie w studium sformułowania strefa krajobrazu chronionego, z uwagą o dopuszczalności określonej zabudowy nie oznacza, jakoby zabudowa taka musiała być dopuszczona na całym terenie przypisanym tej funkcji. Ze sporządzonych na etapie prac nad planem opracowań (w tym opracowania ekofizjograficznego) wynika, iż tereny, co do których wyłączono zabudowę (gdy chodzi o grunty skarżącego to obszar oznaczony B.2.2US1 – § 15 ust. 2 pkt 2 planu) należą one do mających rzeczywiste walory przyrodnicze i krajobrazowe. Trafność takiej kwalifikacji potwierdza również treść studium – zaliczone są do strefy A – szczególnej ochrony ekologicznej (str. 14 i 15 dokumentu). Wprowadzenie ograniczeń zabudowy części terenów, gdy wynika to z obiektywnych przesłanek, mieści się w realizacji zasad wskazanych w art. 1 ust. 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym a więc nie stanowi przekroczenia granic władztwa planistycznego. Odnosząc się do kwestii wadliwego, zdaniem skarżącego, objęcia jego nieruchomości strefami A i B, gdy chodzi o ograniczenia w zabudowie, należy wskazać, iż przedmiotowa kwalifikacja została dokonana na podstawie dokumentacji sporządzonej przez osobę o stosownych kwalifikacjach (mgr. M. W. – uprawnienia do wykonywania prac geologicznych nr [...]) na etapie prac nad projektem planu (patrz mapa "Warunki gruntowo wodne w terenie", opracowanie z kwietnia 2006 roku – część I dokumentacji planistycznej). Naniesione na palnie obszary stanowią wyłącznie odzwierciedlenie konkretnego rysunku sporządzonego na podstawie przeprowadzonych badań. Sporządzona na zlecenie skarżącego ekspertyza (z której dowód został przeprowadzony w następstwie wniosku Strony), w której stwierdza się, iż w ocenie osób ją sporządzających nie było przesłanek dla ustanowienia strefy B na działkach skarżącego (a więc terenów, gdzie zabudowa jest dopuszczalna po wykonaniu ekspertyzy geologicznej określającej warunki gruntowo-wodne – dla gruntów skarżącego w myśl §. 7 ust. 3 pkt 5 lit a, § 9 ust. 3 pkt 5 lit a i § 14 ust. 3 pkt 5 lit a części tekstowej planu), może stanowić ewentualnie podstawę do wnioskowania o stosowną zmianę planu. Trzeba jednak odnotować, iż z treści ekspertyzy wynika wyłącznie jakoby przesłanką zanegowania potrzeby ustanawiania strefy B był fakt ustalenia braku różnic pomiędzy jej obszarem a pozostałą częścią działki. Mając na uwadze, iż celem wyznaczenia strefy B nie jest całkowite ograniczenie możliwości zabudowy, lecz tylko obwarowanie jej określonymi warunkami (właściwe rozpoznanie warunków podłoża) sam stwierdzony w wyniku bardziej szczegółowych badań, brak różnic nie musi przesądzać, iż z założenia nie było zasadne przeprowadzenie stosownej analizy na innych terenach wyznaczonych według tego samego kryterium budowy geologicznej. Przesądzenie tej kwestii wymagałoby odwołania do wiedzy specjalistycznej. Należy dodatkowo zauważyć z treści przedłożonej ekspertyzy nie wynika bynajmniej expressis verbis, aby jej autorzy kwestionowali z kolei zasadność ustanowienia strefy A (patrz str. 9 wrs. 11-14). Wobec wskazanej sprzeczności pomiędzy postanowieniami planu a studium w kwestii przebiegu dróg, jak wcześniej wskazano, przedwczesne byłoby zajęcie przez Sąd stanowiska, czy przyjęte rozwiązania planistyczne (o ile nie byłyby sprzeczne ze studium) nie naruszają innych zasad ogólnych sporządzania planów, w tym konstytucyjnych ram i zasad ochrony własności (zasada proporcjonalności, ograniczania ingerencji w prawa własności do niezbędnych granic itp.). Należy jedynie odnotować, iż niezasadne są wywody skargi jakoby, oczywistą była zasadność prowadzenia drogi przez teren stanowiący własność Gminy (o ile brak w tym zakresie szczególnych ograniczeń – które podnosi Rada) skoro, jak wywodzi Rada Gmina, na określonej nieruchomości zostało ustanowione użytkowanie wieczyste (zasada analogicznej ochrony praw użytkownika wieczystego, co właściciela). Nie trafnie przywołano również art. 112 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami, wywodząc iż przyjęte w planie rozwiązania, jako sprzeczne z tą normą nie będą mogły zostać urzeczywistnione (brak faktycznej możliwości wywłaszczenia). Pomimo przywołania w tym przepisie zasady dokonywania wywłaszczania jedynie w przypadkach niezbędnych, o ile stosowny wniosek będzie obejmował tereny wskazane na realizacje celu publicznego w obowiązującym palnie zagospodarowania przestrzennego, ocena zasadności dokonania wywłaszczenia (w kwestii istnienia rozwiązań alternatywnych) będzie pozostawać poza kompetencjami organu właściwego w sprawie gospodarki nieruchomościami (związanie obowiązującymi normami prawa miejscowego – planu). Sąd nie dopatrzył się z urzędu innych niż wskazane wyżej naruszeń, co do zasad i ani też żadnych istotnych naruszeń, co do trybu sporządzania zaskarżonego planu, w zakresie, w jakim mogłoby to dotyczyć interesu prawnego skarżącego. W ocenie Sądu brak było przesłanek do odrzucenia skargi, bowiem umocowanie Pełnomocnika do reprezentacji Skarżącego nie budzi wątpliwości, nadto w przypadku ich zaistnienia Sąd zobowiązany byłby do uprzedniego wezwania do usunięcia braków formalnych skargi. Z przytoczonych wyżej przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 147 § 1 ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji. O wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu w stosownej części orzeczono w myśl art. 152 ustawy. Orzekając w punkcie III wyroku Sąd miał na względzie, iż zgodnie z art. 200 ustawy w przypadku uwzględnienia skargi, skarżącemu należy się od organu administracji publicznej, który wydał zaskarżony akt, zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw. Na podstawie tego przepisu w zw. z art. 205 § 2 zasądzono na rzecz skarżącego koszty postępowania sądowego, na które składają się: wpis sądowy od skargi - 300 zł opłata skarbowa od pełnomocnictwa w kwocie 17 zł oraz wynagrodzenie dla radcy prawnego reprezentującego skarżącego - 240 zł. Wysokość wynagrodzenia ustalono zgodnie z § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz.U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.).