I FSK 1878/11

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2012-04-05

Skład orzekający: Janusz Zubrzycki, Barbara Wasilewska, Roman Wiatrowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy sprzedaż działek budowlanych, uzyskanych z podziału nieruchomości rolnej nabytej w celach rolniczych, stanowi działalność gospodarczą podlegającą opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, jeśli działania sprzedającego miały zorganizowany charakter?
Ratio decidendi
Sprzedaż działek budowlanych, uzyskanych z podziału nieruchomości rolnej, może stanowić działalność gospodarczą podlegającą opodatkowaniu VAT, jeśli działania sprzedającego miały zorganizowany i profesjonalny charakter, wykraczający poza zwykły zarząd majątkiem prywatnym. Kluczowe są takie elementy jak uzbrojenie terenu, wytyczenie dróg, działania marketingowe, czy wystawianie faktur VAT, które wskazują na profesjonalny obrót nieruchomościami.
Stan faktyczny
Podatnik A.N. sprzedał 23 działki budowlane uzyskane z podziału nieruchomości rolnej zakupionej w 1975 r. Wystąpił o interpretację podatkową, czy sprzedaż ta podlega VAT. Organy podatkowe uznały go za podatnika VAT, wskazując na zorganizowany charakter jego działań, w tym współpracę z deweloperem i wystawianie faktur VAT. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę podatnika. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną podatnika, który zarzucał błędną wykładnię przepisów dotyczących VAT.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną A. N. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Zubrzycki, Sędzia NSA Barbara Wasilewska (spr.), Sędzia WSA (del) Roman Wiatrowski, Protokolant Marek Wojtasiewicz, po rozpoznaniu w dniu 5 kwietnia 2012 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej A. N. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 1 kwietnia 2010 r. sygn. akt I SA/Ol 97/10 w sprawie ze skargi A. N. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w O. z dnia 29 grudnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od A. N. na rzecz Dyrektora Izby Skarbowej w O. kwotę 7.200 (słownie: siedem tysięcy dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Wyrokiem z dnia 1 kwietnia 2010 r., sygn. akt I SA/Ol 97/10, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie oddalił skargę A.N. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w O. z dnia 29 grudnia 2009 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług. Stan sprawy przedstawiony przez Sąd I instancji: A. N. od 1 marca 1990 r. do 31 grudnia 2004 r. prowadził działalność gospodarczą m.in. w zakresie wulkanizacji opon i dętek oraz naprawy i konserwacji pojazdów samochodowych, będąc zarejestrowanym podatnikiem podatku od towarów i usług od 1 lutego 1997 r. do 31 grudnia 2004 r. W latach 2004-2007 dokonał sprzedaży 23 działek budowlanych powstałych w wyniku podziału nieruchomości rolnej zakupionej w 1975 r. od Skarbu Państwa. Wnioskiem z dnia 9 maja 2005 r. podatnik wystąpił do Naczelnika Urzędu Skarbowego w O. o udzielenie pisemnej interpretacji w sprawie, czy dostawa działek budowlanych, uzyskanych z podziału części gospodarstwa rolnego, będzie podlegała opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. W odpowiedzi organ podatkowy wydał pisemną interpretację, w której nie podzielił stanowiska, że w zakresie dostawy działek wnioskodawca nie jest podatnikiem podatku od towarów i usług. Podatnik w dniu 23 maja 2005 r. złożył zgłoszenie rejestracyjne w zakresie podatku od towarów i usług (VAT-R) oraz deklaracje VAT-7 za poszczególne okresy rozliczeniowe. W dniu 27 października 2008 r. podatnik wniósł o stwierdzenie nadpłaty z tytułu podatku od towarów i usług od sprzedaży działek za: IX 2004 r., IV, V, VII, XI, XII 2005 r., II, II, IV, VI, VII, VIII, X, XII 2006 r. i II, V, VIII 2007 r. w łącznej kwocie 514.208,40 zł. Wraz z wnioskiem złożył korekty deklaracji VAT-7, w których skorygował wykazaną w pierwotnych deklaracjach sprzedaż działek. W wyniku przeprowadzonego postępowania podatkowego Naczelnik Urzędu Skarbowego w O., powołując się na treść art. 15 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz.U. Nr 54, poz. 535 ze zm., zwanej dalej "u.p.t.u."), stwierdził, że A.N. z tytułu sprzedaży przedmiotowych działek stał się podatnikiem podatku od towarów i usług. Z uwagi na powyższe decyzją z dnia 14 maja 2009 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego określił podatnikowi zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług za: wrzesień, listopad, grudzień 2004 r., kwiecień, maj, lipiec, sierpień, listopad, grudzień 2005 r., luty – sierpień, październik 2006r., styczeń, luty, maj, sierpień 2007 r., nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny miesiąc za październik 2004 r. oraz umarzającą postępowanie podatkowe za grudzień 2006 r. Dyrektor Izby Skarbowej w O. decyzją z dnia 29 grudnia 2009 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Organ podniósł, że na terenie zakupionych działek podatnik nie prowadził działalności rolniczej. Zakupione działki nie były również wykorzystywane do zaspokojenia własnych potrzeb osobistych podatnika i jego rodziny. Późniejsze działania podatnika, polegające na: wystąpieniu w 1998 r. i 2003r. z wnioskami o podział posiadanych nieruchomości, złożeniu w 1999 r. wniosku o zmianę w planie przeznaczenia terenu, wytyczeniu gruntu przeznaczonego na drogi dojazdowe, potwierdzają, że faktycznym celem zakupu gruntu była jego późniejsza odsprzedaż. Organ odwoławczy wskazał również, że podatnik współpracował ściśle ze Spółką z o.o. Grupa Inwestycyjna P., która świadczyła usługi budowlane na sprzedawanych przez podatnika działkach. Zdaniem organu, podatnik podjął szereg czynności (tj. wystąpił z wnioskiem o podział posiadanych gruntów, ponosił wydatki na wstępne projekty podziału działek, składał wnioski o łączenie bądź zamianę działek, wykonał niwelację terenu na działkach, prowadził wspólnie ze Spółką inwestycję polegającą na sprzedaży gruntów i wybudowaniu przez Spółkę na sprzedanych gruntach osiedla domków jednorodzinnych), które nadawały jego działaniom charakter zorganizowany, zaplanowany i nastawiony na osiągnięcie zysku ekonomicznego, a więc właściwy dla handlowca prowadzącego działalność gospodarczą, a nie dla incydentalnej sprzedaży majątku własnego. Organ podniósł także, że podatnik, sprzedając działki budowlane, działał jako podatnik podatku od towarów i usług, co potwierdzają m.in. akty notarialne, w których wskazano, iż sprzedawane grunty podlegają opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług wg stawki 22% oraz składane przez podatnika deklaracje VAT-7 z tytułu dostawy gruntu. Ponadto z pisma z dnia 4 grudnia 2009 r. przesłanego przez Spółkę wynika, że podatnik transakcje sprzedaży działek, zawarte ze Spółką w dniu 25 maja 2007r. i 24 sierpnia 2007 r. potwierdził fakturami VAT z dnia 1 czerwca 2007 r. i z dnia 24 sierpnia 2007 r. W wystawionych fakturach wykazał podatek należny, a tym samym dał nabywcy prawo do odliczenia podatku naliczonego związanego z nabyciem gruntów. Transakcji tych sprzedawca nie skorygował. W złożonych w dniu 27 października 2008r. deklaracjach korygujących VAT-7 za maj i sierpień 2007 r., podatnik skorygował wykazaną w deklaracjach pierwotnych sprzedaż działek. Podatnik dokonał korekty sprzedaży, pomimo niewystawienia faktur korygujących związanych z ww. transakcją. Na powyższą decyzję podatnik wniósł skargę, domagając się jej uchylenia. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie art. 15 ust. 1 u.p.t.u., a także art. 122 i art. 191 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. tekst jedn. z 2005 r., Nr 8, poz. 60 ze zm., zwanej dalej w skrócie "O.p."). W uzasadnieniu skarżący podniósł, że działki nie były związane z prowadzoną działalnością gospodarczą, lecz stanowiły jego majątek osobisty. Grunt ten nabył w 1975 r. od Skarbu Państwa, gdyż zamierzał być rolnikiem. Nieruchomość była zabudowana m.in. domem mieszkalnym, oborą, budynkiem inwentarskim, szopą, stodołą, budynkiem gospodarczym. Nabycie przedmiotowej nieruchomości nie nastąpiło zatem w celach handlowych, lecz w celu zapewnienia własnej rodzinie warunków mieszkalnych i bytowych. Brak zamiaru odsprzedaży gruntu w momencie jego nabycia uniemożliwia przyjęcie, że skarżący z tytułu sprzedaży przedmiotowych działek stał się podatnikiem podatku od towarów i usług. Zbycie przedmiotowych działek, stanowiących majątek osobisty nie stanowi działalności gospodarczej, a zatem nie podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Przyznał, że nie prowadził działalności rolniczej, grunt ten był uprawiany tylko na własne potrzeby. Natomiast niwelacja terenu pod sieć wodną i kanalizacji sanitarnej nie została wykonana przez skarżącego, lecz przez podmiot prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą N., a przychód z tej usługi został opodatkowany. Skarżący wyjaśnił także, że działki znajdowały się na terenie nieuzbrojonym, a uzbrojenia terenu na swój koszt dokonała Grupa Inwestycyjna P. Sp. z o.o. Podpisywanie umów na budowę domów przez Spółkę i aktów notarialnych sprzedaży działek odbywało się w biurze Spółki, gdyż gwarantowało to, że klient nie zrezygnuje z wcześniejszych uzgodnień dotyczących wybudowania domu przez Spółkę. Z kolei mapkę geodezyjną z podziałem działek Spółka uzyskała z Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej. Cenę za działkę Spółka znała z posiadanych aktów notarialnych klientów, którzy zlecili jej budowę domów. Natomiast skarżący nie upoważnił Prezesa Spółki do działania w jego imieniu przy sprzedaży działek, ani też nie zamieszczał ogłoszeń o sprzedaży działek w prasie czy Internecie. Zdaniem skarżącego, organy podatkowe nie wyjaśniły dokładnie stanu faktycznego sprawy, w szczególności okoliczności dotyczących realizacji transakcji sprzedaży działek i tym samym została naruszona zasada prawdy obiektywnej. Ponadto organy przekroczyły granice swobodnej oceny dowodów, wykazując, że skarżący przy sprzedaży części swojej nieruchomości był podatnikiem podatku VAT, przez co została naruszona zasada swobodnej oceny dowodów. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji. Rozważania Sądu I instancji: Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że skarga nie jest zasadna. W ocenie Sądu, podzielenie nieruchomości i wyodrębnienie działek jest związane z sprzedażą rynkową. Sąd zaznaczył, że sprzedawca rozłożył ten proces w czasie nieokreślonym, gdyż jego celem nie jest pozbycie się nieruchomości, a osiągnięcie maksymalnej ceny z ich sprzedaży. W konsekwencji stał się handlowcem. W rezultacie Sąd nie podzielił zarzutu, że organy podatkowe naruszyły zasadę prawdy obiektywnej wynikającą z art. 122 O.p. poprzez brak wyjaśnienia dokładnie stanu faktycznego sprawy. W ocenie Sądu, organy podatkowe ustaliły stan rzeczywisty, który uzasadniał stosowanie powołanych w zaskarżonej decyzji przepisów prawa materialnego. Sąd I instancji zaznaczył przy tym, że za nieuznaniem przedmiotowych działek gruntu jako majątku osobistego skarżącego przemawia również fakt, iż nieruchomość o powierzchni 26 ha 24a została kupiona od Skarbu Państwa przez skarżącego, gdyż – jak przyznał w skardze - zamierzał być rolnikiem. Zatem cel zakupu gruntu został wyraźnie określony, miał służyć do prowadzenia działalności rolniczej. Skoro zatem sam zamiar prowadzenia działalności gospodarczej powiązany z zakupami dokonywanymi w tym celu nadaje podmiotowi status podatnika VAT, stąd dostawa (sprzedaż) działek wchodzących w skład majątku związanego z działalnością gospodarczą powinna być opodatkowana podatkiem od towarów i usług. Sąd zaznaczył również, że skarżący miał możliwość zwrotu podatku naliczonego, co jest nieodłączną konsekwencją posiadania statusu podatnika podatku od towarów i usług. Cecha neutralności tego podatku nie może być rozumiana w ten sposób w odniesieniu do tak specyficznego towaru jakim są grunty, (których ilość z natury rzeczy jest ograniczona), że w każdym wypadku podatnik musi mieć prawo do odliczenia podatku naliczonego związanego z ich nabyciem. Skoro bowiem grunty stanowią towar w rozumieniu ustawy o VAT dopiero od dnia 1 maja 2004 r., to zawsze wystąpi pierwsza sprzedaż opodatkowana, w odniesieniu do której nie będzie można odliczyć podatku naliczonego związanego z nabyciem gruntu. W takim wypadku neutralność podatku VAT wyraża się w możliwości odliczenia podatku naliczonego, związanego z nabyciem towarów i usług służących przekwalifikowaniu gruntów na działki budowlane, tj. np. usług geodezyjnych oraz ewentualnie ich zaopatrzeniu w infrastrukturę techniczną. Skarga kasacyjna: A. N. zarzucił powyższemu wyrokowi naruszenie przepisów prawa materialnego przez błędną jego wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, tj. art. 15 ust. 1 i 2 oraz art. 43 ust. 1 pkt 9 u.p.t.u. W oparciu o ten zarzut wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i rozpoznanie skargi oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Skarżący nie zgodził się z tezą, że o handlowym charakterze działań świadczyć miał aktualny zamiar – chęć sprzedaży majątku. W ocenie strony brak jest również podstaw do tego aby podziałowi gruntu na mniejsze działki przypisywać "znamiona działalności gospodarczej". Autor skargi kasacyjnej ponadto zaznaczył, że nie można utożsamiać działalności gospodarczej rolnika ze sprzedażą gruntów. Sprzedaż ta nie wchodzi bowiem w zakres działalności rolniczej, a przedmiotowe działki zostały wyłączone z gospodarstwa rolnego i po przekształceniu na działki budowlane stały się odrębnymi od tego gospodarstwa rzeczami. Kwalifikacja działek, jaką dokonał Sąd I instancji w zaskarżonym wyroku jest, w ocenie strony wnoszącej skargę kasacyjną, błędna. Sąd podkreślił bowiem, że zamiarem strony było prowadzenie gospodarstwa rolnego w momencie zakupu działki, ale w efekcie przez 35 lat nie była prowadzona działalność rolnicza. Sąd pominął również okoliczność, że skarżący nie wykazywał aktywności w zakresie zmiany planu zagospodarowania, ta czynność należała do zadań gminy. W odpowiedzi na skargę kasacyjną Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna podlega oddaleniu. Na wstępie należy zaznaczyć, że we wniesionej skardze kasacyjnej sformułowano zarzut wyłącznie w zakresie naruszenia przepisów prawa materialnego. Oznacza to, że stan faktyczny sprawy ustalony przez organy podatkowe i przyjęty przez Sąd I instancji nie jest przez stronę kwestionowany. A zatem stanowić on będzie podstawę dla Naczelnego Sądu Administracyjnego do oceny prawidłowości zastosowanych na jego tle norm prawa materialnego. Argumentacja strony zawarta w skardze kasacyjnej wyraźnie wskazuje, że przedmiot sporu stanowi wyłącznie to, czy organu zasadnie przyjęły, że w okolicznościach faktycznych rozpatrywanej sprawy skarżący A.N. jest podatnikiem podatku od towarów i usług w rozumieniu art. 15 ust. 1 i 2 u.p.t.u. Ponadto należy wskazać, że mimo podniesienia w osnowie skargi kasacyjnej zarzutu dotyczącego naruszenia również art. 43 ust. 1 pkt 9 u.p.t.u., strona w żaden sposób nie wyjaśniła na czym miałoby polegać jego naruszenie. Mając na uwadze główny i jedyny zarzut strony w zakresie naruszenia art. 15 ust. 2 u.p.t.u należy przypomnieć, że tematyka związana z interpretacja i stosowaniem tego przepisu była już wielokrotnie przedmiotem rozważań sądów administracyjnych. Znalazła ona również swoje odbicie w wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 15 września 2011 r. w sprawach połączonych C-180/10 i C-181/10 Jarosław Słaby przeciwko Ministrowi Finansów (C-180/10), oraz Emilian Kuć i Halina Jeziorska-Kuć przeciwko Dyrektorowi Izby Skarbowej w Warszawie (C-181/10), na co słusznie zwrócił uwagę pełnomocnik strony skarżącej w piśmie z dnia 25 stycznia 2012 r., stanowiącym uzupełnienie odpowiedzi na skargę kasacyjną. W wyroku tym ETS zastrzegł m.in., że w wypadku stwierdzenia, że Rzeczpospolita Polska nie skorzystała z możliwości przewidzianej w art. 12 ust. 1 Dyrektywy 2006/112/WE, należy zbadać, czy transakcje będące przedmiotem sporu w postępowaniach głównych podlegają opodatkowaniu na podstawie art. 9 ust. 1 Dyrektywy 2006/112/WE, czyli będącego jego odpowiednikiem w Polsce art. 15 ust. 2 ustawy VAT. Mając na uwadze tezy płynące z tego orzeczenia Trybunału, w pierwszej kolejności należy zastanowić się, czy w Polsce została transponowany art. 12 ust. 1 Dyrektywy 2006/112/WE. W przypadku zaś uzyskania odpowiedzi negatywnej ustalić, czy dostawa realizowała dyspozycje zawarte w art. 15 ust. 2 ustawy VAT. Kwestia ta była przedmiotem rozważań innych składów Naczelnego Sądu Administracyjnego. Wątpliwości co do prawidłowości implementacji w ramach ustawy o podatku od towarów i usług, wskazywał już NSA w wyroku składu siedmiu sędziów z 29 października 2007 r., sygn. akt I FPS 3/07, w którym wprawdzie uznano, że realizacja opcji określonej w art. 4 ust. 3 VI Dyrektywy nastąpiła w art. 15 ust. 2 ustawy VAT lecz, jak podkreślił Sąd, uczyniono to w sposób wysoce niedoskonały i budzący wątpliwości interpretacyjne (rozważania NSA dotyczyły co prawda art. 4 ust. 3 VI Dyrektywy, a nie art. 12 ust. 1 Dyrektywy 2006/112/WE). Natomiast w wyroku NSA z dnia 18 października 2011 r. (sygn. akt I FSK 1536/10) oraz z dnia 10 listopada 2011 r. (sygn. akt I FSK 1668/11), wskazano na brak w ustawie z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług unormowań, które w sposób jasny i precyzyjny wskazywałyby na fakt transpozycji do tej ustawy możliwości (opcji) określonej w art. 12 ust. 1 i ust. 3 Dyrektywy 2006/112/WE (poprzednio art. 4 ust. 3 VI dyrektywy), co do uznania za podatnika każdego, kto okazjonalnie dokonuje transakcji związanej z działalnością gospodarczą, w zakresie pojedynczej dostawy terenu budowlanego nie pozwala na stwierdzenie, że Polska skorzystała z tej opcji. Z poglądem prezentowanym w tym zakresie zgadza się również skład Naczelnego Sąd Administracyjnego orzekający w niniejszej sprawie. W związku z powyższym konieczne jest ustalenie czy skarżący, dokonując sprzedaży gruntu budowlanego, działał w charakterze podatnika prowadzącego działalność gospodarczą, a nie w ramach zarządu majątkiem prywatnym. W tym zakresie pomocne są tezy zawarte w wymienionym już wyroku NSA sygn. akt I FPS 3/07 oraz następujących po tym wyroku orzeczeniach NSA (np. wyrok z dnia 27 października 2009 r., sygn. akt I FSK 1043/08), wskazujące na kryteria jakimi należy kierować się przy odróżnianiu przypadków związanych z działalnością gospodarczą od tych dotyczących zarządu majątkiem prywatnym. Za kluczowe dla ustalenie charakteru działań skarżącego uznać zatem należy takie elementy jak stopień jego aktywności w zakresie obrotu nieruchomościami, który mógłby wskazywać czy angażuje on środki podobne do wykorzystywanych przez producentów, handlowców i usługodawców w ramach prowadzenia działalności gospodarczej (por. wyrok NSA z 10 listopada 2011 r., sygn. akt I FSK 1668/11). Nie jest działalnością handlową sprzedaż majątku osobistego (prywatnego), który nie został nabyty w celach odsprzedaży (w celach handlowych), lecz spożytkowania w celach prywatnych. Liczba i zakres transakcji sprzedaży gruntów nie może stanowić kryterium rozróżnienia między czynnościami dokonywanymi prywatnie, które znajdują się poza zakresem opodatkowania, a czynnościami stanowiącymi działalność gospodarczą (tak przynajmniej wskazał ETS w wyroku z dnia 15 września 2011 r. w sprawach połączonych C-180/10 i C-181/10). Podobnie okoliczność, iż przed sprzedażą zainteresowany dokonał podziału gruntu na działki w celu osiągnięcia wyższej ceny łącznej sama z siebie nie jest decydująca. Natomiast dla ustalenia zawodowego profilu działalności istotne będą takie okoliczności, jak ewentualnie podejmowanie starań w celu uzbrojenia terenu, wydzielenie dróg wewnętrznych oraz działania marketingowe podjęte w celu sprzedaży działek, wykraczające poza zwykłe formy ogłoszenia. Wskazywać mogą one bowiem na aktywność w zakresie obrotu nieruchomościami, przybierającą formę zawodową (profesjonalną), a w konsekwencji zorganizowaną. Na taki rodzaj działalności wskazywać mogą także takie działania, jak uzyskanie przed sprzedażą decyzji o warunkach zagospodarowania terenu (zabudowy), czy wystąpienie o opracowanie planu zagospodarowania przestrzennego dla sprzedawanego obszaru, zwłaszcza w sytuacji, gdy sprzedawca jest już podatnikiem w zakresie usług budowlanych, developerskich, czy innych tego rodzaju usług o zbliżonym charakterze. A zatem za słuszne należy uznać stanowisko zaprezentowane w powołanym już wyroku NSA I FSK 1668/11, że przyjęcie, iż dana osoba fizyczna sprzedając działki budowlane działa w charakterze podatnika prowadzącego handlową działalność gospodarczą (jako handlowiec), wymaga uprzedniego ustalenia, że jej działalność w tym zakresie przybiera formę zawodową (profesjonalną), czyli stałą (powtarzalność czynności i zamiar wykazany obiektywnymi dowodami ich kontynuacji), a w konsekwencji zorganizowaną, przesłanka "stałości" działalności gospodarczej wynika z porównania art. 9 i art. 12. Dyrektywy 2006/112/WE, gdyż skoro art. 12 wprowadza, jako zasadę szczególną, możliwość uznania za podatnika także podmiotów wykonujących działalność gospodarczą w sposób sporadyczny (okazjonalny), to oznacza, iż zasadą ogólną jest, by działalność gospodarcza musiała być wykonywana w sposób ciągły. Mając na uwadze powyższe założenia nie można podzielić stanowiska wyrażonego przez Sąd I instancji w zaskarżonym orzeczeniu, że podział działki na określoną liczbę mniejszych działek ma wpływ na odróżnienie zarządu majątkiem prywatnym od prowadzenia działalności gospodarczej. Również okoliczność uprzedniego wykorzystywania gruntów do prowadzonej działalności rolniczej nie może sama w sobie przesądzać o braku możliwości ich sprzedaży poza prowadzoną działalnością. We wspomnianym już wyroku NSA w sprawie I FPS 3/07 wskazano, że ani formalny status danego podmiotu jako podatnika zarejestrowanego, ani okoliczność, że dana czynność została wykonana wielokrotnie lub jednorazowo, lecz z zamiarem częstotliwości, nie mogą przesądzać o opodatkowaniu tej czynności bez każdorazowego ustalenia, że w odniesieniu do tej konkretnej czynności podmiot ten występował w charakterze podatnika podatku od towarów i usług. Również cel towarzyszący podatnikowi w momencie nabycia działek, wbrew stanowisku Sądu I instancji, nie ma decydującego znaczenia dla przypisania sprzedawcy cech podatnika podatku od towarów i usług. Mimo powyższych nieprawidłowości, rozstrzygnięcie Sądu należało uznać za prawidłowe. W rozpoznawanej sprawie na stałą (powtarzalność czynności i zamiar wykazany obiektywnymi dowodami ich kontynuacji), a w konsekwencji zorganizowaną działalność skarżącego w spornym przedmiocie obrotu nieruchomościami wskazują jednoznacznie ustalone i nie podważone przez stronę okoliczności, takie jak: – podjęcie działań w celu zaopatrzenie wydzielonych gruntów w infrastrukturę techniczną, wodę i kanalizację, – występowanie ze stosownymi wnioskami o zmianę przeznaczenia gruntów oraz ustalenie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu, – wytyczenie gruntu przeznaczonego na drogi dojazdowe, – wystawianie faktur VAT z tytułu sprzedanych działek. Powyższe działania wskazują jednoznacznie, że aktywność skarżącego (w przedmiocie zbycia wydzielonych z nabytego gruntu działek jest porównywalna do działań podmiotów zajmujących się profesjonalnie tego rodzaju obrotem. Tym samym, za chybiony należy uznać zarzut naruszenia wskazanych przepisów prawa materialnego (art. 15 ust. 1 i 2 u.p.t.u.), gdyż powyższe czynności wskazują, że sprzedaż tych działek nie mieści się w zakresie zarządu majątkiem prywatnym, lecz – z uwagi na jej zorganizowany charakter – spełnia warunki do uznania jej za realizowaną przez podatnika w ramach działalności gospodarczej. W związku z powyższym, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdzając, że przedmiotowa skarga kasacyjna nie dostarcza usprawiedliwionych podstaw do uwzględnienia zawartych w niej żądań, gdyż sformułowane w niej zarzuty uznać należy za chybione - na podstawie art. 184 i art. 204 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. tekst jedn. z 2012 ., poz. 270) - orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło