I OSK 1770/10

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Irena Kamińska Sędziowie: sędzia NSA Janina Antosiewicz (spr.) sędzia del. WSA Marzenna Linska - Wawrzon Protokolant starszy inspektor sądowy Joanna Sikora po rozpoznaniu w dniu 16 lutego 2011 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej A.W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 5 sierpnia 2010 r. sygn. akt IV SA/Po 223/10 w sprawie ze skargi A.W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kaliszu z dnia [...] stycznia 2010 r. nr [...] w przedmiocie specjalnego zasiłku celowego oddala skargę kasacyjną Wojewódzki Sad Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z dnia 5 sierpnia 2010 r. sygn. akt IV SA/Po 223/10 oddalił skargę A.W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kaliszu z dnia [...] stycznia 2010 r. nr [...], w przedmiocie specjalnego zasiłku celowego. W uzasadnieniu wyroku Sąd przedstawił stan sprawy, w której zapadł powyższy wyrok, stwierdzając co następuje: Kierownik Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w Sieroszewicach, działający z upoważnienia Wójta Gminy, decyzją z [...] grudnia 2009 r. odmówił A.W. przyznanie specjalnego zasiłku celowego na pokrycie kosztów zamieszkiwania w domu studenckim, uzasadniając odmowę tym, iż opłaty za pobyt w domu studenckim nie można traktować jako potrzeby, mieszczącej się w kategorii szczególnie uzasadnionego przypadku w rozumieniu art. 41 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2008 r. Nr 115, poz. 728). Decyzje tę utrzymało w mocy Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Kaliszu w dniu [...] stycznia 2010 r., zwracając uwagę, iż A.W., prowadzący samodzielnie jednoosobowe gospodarstwo domowe uzyskuje dochód z renty socjalnej i zasiłku pielęgnacyjnego w kwocie 657,04 zł, zatem przekracza kryterium dochodowe, wskazane w art. 8 ustawy, wynoszące 477,00 zł. SKO podzieliło stanowisko organu pierwszej instancji, iż w tym przypadku można było tylko rozważać udzielenie zasiłku specjalnego, przewidzianego w art. 41 pkt 1 ustawy. Zdaniem Kolegium przyznanie pomocy finansowej na pokrycie kosztów związanych z zamieszkaniem w domu studenckim nie stanowi szczególnie uzasadnionego przypadku. Odwołujący podejmując naukę na studiach dziennych powinien mieć świadomość konieczności poniesienia kosztów z tym związanych, w szczególności opłat za zamieszkanie w domu studenckim. Nie jest to sytuacja nadzwyczajna, niedająca się wcześniej przewidzieć. Jak wynika z akt sprawy strona ma stwierdzony umiarkowany stopień niepełnosprawności, jednakże można przyjąć, iż przy pewnej zapobiegliwości i osobistych staraniach byłaby zdolna do podjęcia pracy zarobkowej, umożliwiającej kontynuację nauki na studiach dziennych. Organ powołał się na przepisy art. 2 ust. 1 i art. 3 ust. 1 i 3 ustawy o pomocy społecznej, w myśl których pomoc społeczna ma na celu umożliwienie osobom samotnym i rodzinie, przezwyciężenie trudnych sytuacji życiowych, których nie są w stanie sami pokonać, wykorzystując przy tym własne możliwości finansowe. Powyższe przepisy kreują zasadę, iż pomoc państwa ma charakter wyjątkowy i dopuszcza się interwencję państwa jedynie wtedy, kiedy dana osoba nie może samodzielnie przezwyciężyć trudności życiowych. W związku z tym Kolegium uznało, iż sytuacja odwołującego nie uzasadnia udzielenia pomocy społecznej w formie specjalnego zasiłku celowego. Ponadto jak wynika z treści uzasadnienia odwołania, strona domaga się zwrotu poniesionych kosztów, a zatem była w stanie mimo pewnych trudności samodzielnie uregulować wydatki związane z utrzymaniem się w trakcie nauki na studiach. W skardze na powyższą decyzję A.W. wniósł o jej uchylenie i przyznanie zwrotu kosztów poniesionych w związku z podjęciem nauki. Zarzucił decyzjom naruszenie art. 2, 3 i 4 ustawy. Stwierdził nadto, iż przerwał rozpoczętą naukę, a wobec tego, że poniósł na nią określone koszty żąda ich zwrotu od GOPS. W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie podtrzymując argumentację zamieszczoną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Oddalając skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uznał za prawidłowe ustalenie organów w zakresie sytuacji materialnej i życiowej skarżącego. Uznał także, iż prawidłowo ustalony dochód przekracza kryterium dochodowe o jakim stanowi przepis art. 8 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej. W takiej sytuacji organ słusznie rozważył wniosek skarżącego w oparciu o treść art. 41 pkt 2 ustawy o pomocy społecznej, zgodnie z którym, w szczególnie uzasadnionych przypadkach zasiłek celowy może być przyznany osobie albo rodzinie o dochodach przekraczających kryterium dochodowe. Sąd podkreślił, iż świadczenie unormowane w tym przepisie powinno być traktowane jako szczególna pomoc doraźna, ukierunkowana na konkretny cel bytowy. W wyroku dnia 28 sierpnia 2008 r. (I OSK 1416/07 Lex nr 489088) Naczelny Sąd Administracyjny wyjaśnił, że szczególnie uzasadniony przypadek to taka sytuacja życiowa osoby lub rodziny, która ponad wszelką wątpliwość, bez konieczności wnikliwych zabiegów interpretacyjnych istniejącego stanu rzeczy, pozwala stwierdzić, że aż tak drastyczne, tak dotkliwe w skutkach i tak daleko ingerujące w plany życiowe zdarzenia nie należą do zdarzeń codziennych, ani nawet do zdarzeń nadzwyczajnych. Są to zdarzenia występujące zupełnie okazjonalnie, wymagające wielu niefortunnych zbiegów wydarzeń, wykraczające poza możliwości ludzkiej zapobiegliwości (W. Maciejko, P. Zaborniak, Ustawa o pomocy społecznej. Komentarz. Warszawa 2008, s. 202). Jak w powołanym wyroku podkreślił Sąd, zawężenie możliwości przyznawania specjalnego zasiłku celowego do przypadków o szczególnym charakterze wiąże się z faktem, iż ustawodawca nie uzależnił przyznania tego świadczenia od kryterium dochodowego, jak to ma miejsce w przypadku zwykłych zasiłków celowych, uregulowanych w art. 39 ustawy o pomocy społecznej. Zdaniem Sądu w rozpoznawanej sprawie uzasadnione jest przekonanie, że organy obu instancji nie przekroczyły granic uznania administracyjnego i dokonały prawidłowej wykładni użytego przez ustawodawcę w art. 41 ustawy pojęcia "szczególnie uzasadniony przypadek". Nadto, dokonały rzetelnej analizy sytuacji materialnej i życiowej skarżącego oraz słusznie przyjęły, że oceniając możliwość przyznania mu specjalnego zasiłku celowego należy mieć na względzie fakt, że uzyskuje on stały dochód (z tytułu otrzymywanej renty i dodatku pielęgnacyjnego). Skarżący posiada wykształcenie średnie i zawód technika bhp. Sąd administracyjny podzielił więc pogląd organów administracyjnych obu instancji, że pokrycie opłat z tytułu podjęcia nauki na studiach stacjonarnych nie mieści się w pojęciu ustawowym przypadków o szczególnym charakterze z art. 41 ustawy o pomocy społecznej. Skarżący może podjąć z czasem zatrudnienie i rozpocząć dalszą naukę chociażby w systemie zaocznym. Sąd przytoczył wyrok WSA w Białymstoku z dnia 19 czerwca 2008 r.( II SA/Bk 317/08), w którym to Sad ten stwierdził, że ocena przesłanek przy przyznaniu specjalnego zasiłku celowego musi być dokonywana z uwzględnieniem szczególnego charakteru tego świadczenia, które może być przyznane w sytuacjach zupełnie wyjątkowych i powinno być przeznaczone na zaspokojenie podstawowych potrzeb bytowych osób korzystających z pomocy, a nie na podnoszenie standardów ich codziennego funkcjonowania. Z ustawowych zasad przyznawania świadczeń z pomocy społecznej wynika, że osoba występująca o przyznanie pomocy społecznej powinna także pokrywać wydatki związane z utrzymaniem z własnych dostępnych jej środków. Podgląd ten podzielił Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu. Z tych wszystkich względów skargę oddalił na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zw. dalej ustawą P.p.s.a. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł A.W., reprezentowany przez adw. T.K. i zaskarżając wyrok w całości oparł ją o obie przesłanki z art. 174 ustawy P.p.s.a. zarzucając: 1) naruszenie art. 41 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej przez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, iż wniosek skarżącego o udzielenie pomocy w wysokości 280 zł na kaucję akademicką, 280 zł tytułem zapłaty za miesięczny pobyt w domu akademickim oraz 100 zł z tytułu kaucji administracyjnej nie spełnia wymogów wskazanych przez ww. przepis w sytuacji, gdy zgodnie z zamysłem ustawodawcy art. 41 miał być wykorzystywany w sytuacjach wyjątkowych, których nie da się enumeratywnie w ustawie przewidzieć, 2) naruszenie art. 2 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej poprzez umożliwienie skarżącemu przezwyciężanie trudnej sytuacji życiowej, której nie jest w stanie sam pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości, przez co pozbawiony został prawa do kształcenia na wybranym przez siebie kierunku w najdogodniejszym trybie, 3) naruszenie art. 106 § 3 ustawy P.p.s.a. poprzez nieprzeprowadzenie z urzędu dowodów uzupełniających z dokumentów dotyczących dochodów oraz uzasadnionych wydatków ponoszonych przez. A.W., co w sposób ewidentny przyczyniłoby się do stwierdzenia, iż organ państwowy przekroczył granice uznania administracyjnego wydając decyzję, której dotyczy przedmiotowe postępowanie. Skarga kasacyjna domaga się na podstawie art. 188 ustawy P.p.s.a. uchylenia zaskarżonego wyroku i orzeczenia co do istoty poprzez przyznanie A.W. zwrotu kosztów poniesionych w związku z podjęciem nauki na uczelni oraz zasądzenie kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu. W uzasadnieniu skargi podniesiono, iż art. 41 ustawy o pomocy społecznej, inaczej niż art. 40 tej ustawy nie wymienia przypadków, w których powinien być udzielony zasiłek. Oznacza to, że ustawodawca uczynił to celowo, ponieważ katalog ten jest szeroki i całkowicie otwarty. Ta okoliczność sprawia, iż kluczowe dla przyznania tego zasiłku jest uznanie administracyjne. Zdaniem skarżącego w jego sprawie zachodziły przesłanki do przyznania zasiłku na dofinansowanie korzystania z domu studenckiego. Skarżący powołuje się na wyrok NSA z 19 stycznia 2006 r. I OSK 777/05, w którym Sąd charakteryzując instytucję uznania administracyjnego stwierdził nadto, iż wynika z niej domniemanie pozytywnego załatwienia sprawy, od którego można odstąpić dopiero wówczas gdy wykaże się, że takie załatwienie kolidowałoby z interesem społecznym lub przekraczałoby możliwości organu. W tej sprawie od wydania pozytywnego rozstrzygnięcia przez organ pierwszej instancji uzależnione było podjęcie nauki na uczelni wyższej przez A.W.. Skarżący w kwietniu 2009 r. doznał poważnego wypadku w związku z czym zmuszony był ponieść szereg wydatków związanych z procesem leczenia oraz rehabilitacją. W związku z planami podjęcia dalszej nauki, a także pozytywnym wynikiem egzaminu wstępnego na studia, z uwagi na trudną sytuację materialną A.W. starał się podjąć pracę, m.in. w tym celu zarejestrował się w Powiatowym Urzędzie Pracy w Ostrowie Wlkp. Ze względu na panujący kryzys oraz duże bezrobocie panujące w tym rejonie Wielkopolski skarżący nie otrzymał żadnej oferty pracy. W świetle przytoczonych okoliczności odmowy przyznania specjalnego zasiłku, nie sposób nazwać inaczej jak zamknięciem drogi do wyższego wykształcenia dla A.W.. W związku z powyższym skarżący nie zgadza się ze stwierdzeniem WSA, zawartym w zaskarżonym wyroku, iż skarżący może podjąć z czasem zatrudnienie i rozpocząć dalszą naukę chociażby w systemie zaocznym. Podkreśla, że zaburzona została ciągłość nauki skarżącego co powoduje, że z każdym rokiem trudniej jest podjąć ją na nowo. Takie rozstrzygnięcie Sądu narusza przyświecającą pomocy społecznej zasadę zawartą w art. 2 ustawy, zgodnie z którą celem tej instytucji jest umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości. Niepodważalne jest to, że A.W. znajduje się w trudnej sytuacji życiowej. Sam skarżący starał się przeciwności losu przezwyciężyć, a wszystko to aby móc podjąć naukę. Rozstrzygnięcia zarówno SKO w Kaliszu jak i WSA w Poznaniu uniemożliwiły mu osiągnięcie upragnionego celu. W odniesieniu do zarzutów naruszenia przepisów postępowania skarga powołuje się na art. 106 § 3 P.p.s.a., zgodnie z którym Sąd może z urzędu przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego postępowania w sprawie. Zgodnie z utartym w orzecznictwie poglądem, o możliwości przyznania specjalnego zasiłku celowego decyduje sytuacja życiowa, w której znalazła się strona. Jednak aby można było ocenić, czy w danej sprawie zachodzi "przypadek szczególnie uzasadniony", organ administracji winien wnikliwie ustalić sytuację osobistą, rodzinną, dochodową i majątkową strony, w tym faktyczny dochód miesięczny, wydatki strony związane z jej utrzymaniem – z uwzględnieniem stanu zdrowia strony (członków jej rodziny) i kosztów ponoszonych na mieszkanie – tak w wyroku z dnia 23 października 2008 r. wydanym w sprawie o sygn. akt II SA/Ol 706/08 stwierdził Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie. Autor skargi kasacyjnej powołuje się na treść pism A.W. w tym i skargi do WSA, z których wynika, że w toku postępowania administracyjnego prowadzonego przez GOPS w Sieroszewicach sam skarżący był traktowany jako "intruz", został on także przez pracownika administracji znieważony. Takie twierdzenia A.W. w oczywisty sposób pozwalają mieć wątpliwości co do obiektywności dokumentów sporządzonych przez organ administracji publicznej. Dlatego też w niniejszym postępowaniu uzasadnionym było, aby to sam Sąd skontrolował dokumentację postępowania, a także zażądał od skarżącego przedłożenia dokumentów potwierdzających jego trudną sytuację życiową i ponoszone wydatki. Zaniechanie powyższego przez Sąd skarżący uznaje za spore niedopatrzenie, mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. Naczelny Sąd Administracyjny stosownie do art. 183 § 1 ustawy P.p.s.a. rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej nie uznał za zasadne zarzutów naruszenia przepisów postępowania, jak również zarzutów naruszenia przepisów prawa materialnego. Rozpoznając zasadność zarzutu naruszenia przepisów postępowania Naczelny Sąd Administracyjny uznał, iż Sąd pierwszej instancji nie naruszył przepisu art. 106 § 3 ustawy P.p.s.a. Przepis ten dopuszcza możliwość przeprowadzenia przez sąd administracyjny z urzędu lub na wniosek stron dowodów uzupełniających z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych okoliczności i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Wyjaśniając znaczenie tego przepisu w procedurze sądowoadministracyjnej należy stwierdzić, iż przeprowadzenie dowodu z dokumentu jest niezbędne jeżeli bez tego dokumentu nie jest możliwe rozstrzygnięcie istniejących w sprawie wątpliwości. Zatem muszą w stanie faktycznym sprawy zaistnieć takie wątpliwości, których – dokonując oceny legalności zaskarżonych decyzji – Sąd nie może rozstrzygnąć bez przeprowadzenia dodatkowych dowodów z dokumentów. Przedstawiona wyżej sytuacja nie zachodzi w niniejszej sprawie. Organ prowadzący postępowanie w pierwszej instancji rozpatrując żądanie strony oparte o przepis art. 41 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej ustalił wszystkie istotne dla sprawy okoliczności jak: sytuację materialną A.W., jego stan zdrowia, stopień niepełnosprawności, sytuację życiową, cele na które zamierzał przeznaczyć zasiłek celowy oraz jego potrzeby i oczekiwania w tym przedmiocie. Powyższe ustalenia, szczegółowo opisane w decyzjach organów obu instancji oraz uwzględnione przez Wojewódzki Sąd Administracyjny były wystarczające do dokonania oceny legalności zaskarżonych decyzji, odmawiających stronie przyznanie specjalnego zasiłku celowego na pokrycie uiszczonych opłat za pobyt w domu studenckim. Nieuprawniony jest zatem zarzut pod adresem Sądu pierwszej instancji jakoby istniała potrzeba zażądania przez ten Sąd przedłożenia przez skarżącego dokumentów potwierdzających jego trudną sytuację życiową i ponoszone wydatki, zwłaszcza, iż skarżący takich dokumentów nie przedstawiał w postępowaniu, a w skardze kasacyjnej jej autor nie wskazuje jakimi to dokumentami, istotnymi w tej sprawie, dysponuje strona. Przepis art. 106 § 3 ustawy P.p.s.a. może tylko wówczas stanowić podstawę uchylenia wyroku, gdy postępowanie dowodowe przeprowadzone przez organy administracji zawiera istotne braki, a istnieje możliwość uzupełnienia ich przez przeprowadzenie uzupełniającego postępowania dowodowego z dokumentów, nie zaś z zeznań świadków, bądź wyjaśnień stron. Zarzut naruszenia tego przepisu nie może służyć stronie do zwalczania ustaleń faktycznych, z którymi strona nie zgadza się, bądź też do podważenia zasadności rozstrzygania przez organ w granicach uznania administracyjnego. Zważyć należy, iż zakres postępowania dowodowego wyznaczają normy prawa materialnego, które stosuje organ po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego, a których legalność stosowania ocenia następnie sąd administracyjny. Podstawę prawną decyzji w tej sprawie stanowi przepis art. 41 pkt 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej, który przewiduje możliwość przyznania w szczególnie uzasadnionych przypadkach osobie legitymującej się dochodem przekraczającym ustawowe kryterium dochodowe, specjalnego zasiłku celowego, bezzwrotnego. Jak wskazano wyżej wszystkie okoliczności, niezbędne do wydania decyzji w przedmiocie zasiłku specjalnego celowego zostały przez organ ustalone, a postępowanie dowodowe nie wymagało uzupełnienia. Przechodząc do oceny zarzutów naruszenia przepisów prawa materialnego należy odmówić im trafności. Zasiłek celowy na podstawie art. 41 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej ma charakter uznaniowego świadczenia specjalnego, przyznawanego osobom, które korzystają ze stałych źródeł utrzymania, wykraczających wysokością poza charakter kryterium, a nadto przyznanie takiego świadczenia ma charakter wyjątkowy i może nastąpić w szczególnie uzasadnionych przypadkach. Oznacza to, iż osoba, która ubiega się o takie świadczenie nie tylko powinna spełniać kryteria, o jakich stanowi przepis art. 39 ust. 1 ustawy lecz także winno to dotyczyć sytuacji drastycznych, niecodziennych nie tylko nadzwyczajnych, lecz także wykraczających poza możliwości ludzkiej zapobiegliwości. Trafnie to zresztą ujął w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku Sąd I instancji. W opisanej sytuacji skarżący warunków takich nie spełnia skoro domaga się on zasiłku specjalnego przeznaczonego na zwrot kosztów poniesionych w związku z podjęciem nauki i uregulowaniem należności za pobyt w domu studenckim. Podkreślenia wymaga, iż w myśl art. 39 ust. 1 w związku z art. 2 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej świadczenie w postaci zasiłku celowego może być przyznane na zaspokojenie niezbędnej potrzeby życiowej. Art. 39 ust. 1 potrzeby te wymienia przykładowo jako: pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu. Wyliczenie to wskazuje, iż są to niezbędne potrzeby, bez zaspokojenia których zagrożona byłaby egzystencja osoby ubiegającej się, jej życie i zdrowie, a których sama nie byłaby w stanie sfinansować. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego przy wyjaśnianiu treści pojęć użytych przez ustawodawcę w omawianych przepisach należy posłużyć się wykładnią językową. Słownik języka polskiego pojęcie "niezbędny" wyjaśnia jako "taki bez którego nie można się obejść, koniecznie potrzebny, nieodzowny" (PWN W-wa 1978 t. II str. 374) "bytowy", to związany z warunkami życia, dotyczący życia, istnienia (tamże t. I str. 227). Zatem niezbędna potrzeba ta taka, bez zaspokojenia której osoba nie może egzystować, zagrożone są warunki jej istnienia, a w szczególności życia lub zdrowia. W niniejszej sprawie skarżący nie domaga się zasiłku na zaspokojenia takich potrzeb, a zwrotu poniesionych przez niego kosztów w związku z podjęciem nauki. Tego rodzaju potrzeba nie tylko z oczywistych względów nie mieści się w art. 41 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej, lecz także nie stanowi niezbędnej potrzeby bytowej w rozumieniu art. 39 ust. 1 powołanej ustawy. Zauważyć należy, iż w orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, iż uwzględniając posiłkowy charakter świadczeń z pomocy społecznej (art. 2 ust. 1 ustawy) nie mieszczą się w katalogu potrzeb uzasadniających przyznanie zasiłku celowego te wydatki, które strony regulowały samodzielnie (wyrok NSA z dnia 10 stycznia 2008 r. I OSK 448/07), spłata zadłużenia (wyrok z 18 lutego 1998 r. I SA 1174/07 – Lex nr 458134 oraz z dnia 30 września 2008 r. I OSK 1451/07 – publ. CBOSA, http.: //orzeczenie nsa.gov. pl/). Podzielając powyższe poglądy Naczelny Sąd Administracyjny przyjął, iż odmawiając przyznania zasiłku celowego specjalnego na cel stanowiący zwrot wydatków strony związany z zamieszkiwaniem w domu studenckim, organy i Sąd nie dopuściły się naruszenia przepisów art. 41 pkt 1 i art. 2 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej. Z powyższych względów skarga kasacyjna podlegała oddaleniu na podstawie art. 184 ustawy P.p.s.a. W odniesieniu do żądania zasądzenia kosztów postępowania należy zauważyć, iż wynagrodzenie dla pełnomocnika ustanowionego z urzędu za wykonaną pomoc prawną, należne od Skarbu Państwa (art. 250 ustawy P.p.s.a.) przyznawane jest przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w postępowaniu określonym w art. 258-261 tej ustawy. Stosownie do § 20 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.) pełnomocnik winien złożyć w WSA stosowne oświadczenie, o jakim mowa w tym przepisie.