III SA/Wa 64/10

WyrokWSA w Warszawie2010-05-06

Skład orzekający: Izabela Głowacka-Klimas, Barbara Kołodziejczak-Osetek, Marek Kraus

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy budynek letniskowy, faktycznie użytkowany przez właściciela i jego bliskich do zaspokajania podstawowych potrzeb mieszkaniowych, może być zakwalifikowany jako budynek mieszkalny na potrzeby opodatkowania podatkiem od nieruchomości?
Ratio decidendi
Budynek letniskowy może być zakwalifikowany jako budynek mieszkalny na potrzeby podatku od nieruchomości, jeżeli faktycznie służy zaspokajaniu podstawowych potrzeb mieszkaniowych właściciela i jego bliskich. Organy podatkowe są zobowiązane do przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w tym zakresie, a nie tylko do opierania się na pozwoleniu na budowę wskazującym na domek letniskowy.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła ustalenia wysokości łącznego zobowiązania pieniężnego za nieruchomość na rok 2009. Burmistrz Miasta i Gminy w P. ustalił K. S. kwotę 564 zł podatku od zabudowanej działki z budynkiem letniskowym, klasyfikując go jako budynek pozostały. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. utrzymało tę decyzję w mocy, wskazując na klasyfikację gruntu jako użytek rolny i pozwolenie na budowę domku letniskowego. Skarżący K. S. wniósł skargę do WSA, argumentując, że decyzja została wydana przedwcześnie i domagał się zakwalifikowania budynku jako mieszkalnego.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. oraz stwierdził, że uchylona decyzja nie może być wykonana w całości. Zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. na rzecz K. S. kwotę 100 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas, Sędziowie Sędzia WSA Barbara Kołodziejczak-Osetek (sprawozdawca), Sędzia WSA Marek Kraus, Protokolant Emilia Jaktorska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 maja 2010 r. sprawy ze skargi K. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...] października 2009 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia wysokości łącznego zobowiązania pieniężnego za nieruchomość na 2009 rok 1) uchyla zaskarżoną decyzję, 2) stwierdza, że uchylona decyzja nie może być wykonana w całości, 3) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. na rzecz K. S. kwotę 100 zł (słownie: sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Decyzją z dnia [...] lipca 2009 r. Burmistrz Miasta i Gminy w P. ustalił K. S. wysokość łącznego zobowiązania pieniężnego na rok 2009 r. w kwocie 564 zł od zabudowanej działki nr ew. [...] o pow. 0,1241 ha położonej w S. Burmistrz wyjaśnił, iż ustalenia wymiaru podatku dokonano na podstawie ewidencji gruntów oraz informacji podatkowej z dnia 30 czerwca 2009 r. Nadmienił, iż zgodnie z art. 21 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U. z 2000 r. Nr 100 poz. 1086 ze zm.) podstawę wymiaru podatków i świadczeń stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. Skarżący złożył odwołanie od powyższej decyzji i wniósł o zastosowanie w odniesieniu do przedmiotowej nieruchomości stawki właściwej dla budynków mieszkalnych. Decyzją z dnia [...] października 2009 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. utrzymało w mocy decyzję Burmistrza. W uzasadnieniu wskazało, iż z art. 21 ust. 1 Prawa geodezyjnego wynika, iż podstawą naliczenia podatku są dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków, która posiada walor dokumentu urzędowego. Zgodnie z aktualnym wypisem z ewidencji gruntów i budynków znajdujących się w aktach, wydanym przez Starostwo Powiatowe w P. przedmiotowa działka jest sklasyfikowana jako użytek rolny, oznaczony symbolem "R" klasy VI. Organ wskazał, iż taka klasyfikacja gruntu przesądza o objęciu działki przepisami ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym (Dz.U. z 2006 r. Nr 136 poz. 969 ze zm.). Ponieważ jest to grunt orny "R" klasy VI, zgodnie z art. 12 ust. 1 ustawy o podatku rolnym, podlega zwolnieniu z tego podatku. SKO podkreśliło, iż organy podatkowe nie są kompetentne do określania rodzaju budynków, gdy ta klasyfikacja jest sporna, więc aby ustalić rodzaj budynku na potrzeby opodatkowania, organy podatkowe korzystają m.in. z dokumentacji budowlanej. Organ nadmienił, iż z przedstawionego przez Skarżącego pozwolenia na budowę oraz z załączonego projektu budowlanego wynika, iż Skarżący otrzymał pozwolenie na budowę budynku letniskowego. SKO wskazało, iż nie ma podstaw do kwestionowania określenia rodzaju budynku zawartego w decyzji o pozwoleniu na budowę. Potwierdza to art. 194 Ordynacji podatkowej, zgodnie z którym dokumenty urzędowe sporządzone w formie określonej przepisami prawa przez powołane do tego organy administracji publicznej stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone. Fakt wykorzystywania budynku letniskowego na potrzeby mieszkaniowe nie skutkuje automatycznym zakwalifikowaniem tego budynku jako mieszkalnego dla potrzeb jego opodatkowania. Zatem zasadnie Burmistrz Miasta w swojej decyzji opodatkował przedmiotową nieruchomość stawką właściwą dla budynków pozostałych, wynoszącą 6,37 zł/m2 określoną w uchwale Rady Miejskiej w Pułtusku z dnia 24 października 2008 r. nr XXV/281/2008. W złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skardze K. S. wniósł o uchylenie decyzji SKO w całości jako naruszającej prawo oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Skarżący przedstawił przebieg postępowania w sprawie i podniósł, iż decyzja ustalająca wysokość łącznego zobowiązania w podatku od nieruchomości została wydana przedwcześnie, zanim została wydana decyzja odnośnie rodzaju przedmiotowego budynku, czy jest on budynkiem letniskowym czy mieszkalnym. Na potwierdzenie swojego stanowiska Skarżący wskazał na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 czerwca 2006 r. sygn. akt II FSK 842/05. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie i podtrzymało stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest zasadna, aczkolwiek nie wszystkie jest zarzuty zasługują na uwzględnienie. Istotą sporu w rozpatrywanej sprawie jest zaklasyfikowanie, należącego do Skarżącego budynku położonego w miejscowości S. do jednej z kategorii budynków, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 9, poz. 84, z późn. zm.) zwana dalej "u.p.o.l ". Przepis ten upoważniając rady gmin do określenia stawek podatku od nieruchomości, wyznaczył jednocześnie maksymalną wysokość tych stawek. Zgodnie z tym przepisem stawki podatku zostały zróżnicowane, m.in. ze względu na kryterium sposobu korzystania z tych nieruchomości lub ich części. W ramach tego zróżnicowania w art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. a została wyodrębniona kategoria budynków mieszkalnych, dla których przewidziano preferencyjną (najniższą) stawkę podatkową. Wyższe stawki podatkowe przewidziano dla budynków związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej i zajętych na określone rodzaje działalności gospodarczej - art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. b-d. Budynki nie mieszczące się w tych kategoriach, określone jako "budynki pozostałe" wskazane zostały w art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. e z właściwą dla nich stawką podatkową. W rozpatrywanej sprawie organy podatkowe uznały, iż należący do Skarżącego budynek podlega opodatkowaniu według stawek podatkowych, jak dla budynków pozostałych, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. e u.p.o.l., nie zaś według stawek przewidzianych dla kategorii budynków mieszkalnych wymienionych w art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. a tejże ustawy, jak domagał się Skarżący. Ze znajdującego się w aktach sprawy pozwolenia na budowę z dnia [...] maja 1995 r. nr [...] wydanego na wniosek Skarżącego, wynika, iż pozwolenie to dotyczyło domku letniskowego. Takiej właśnie kategorii budynków, w aspekcie ich zaliczenia do odpowiedniej kategorii przedmiotów opodatkowania wymienionych w art. 5 ust. 1 u.p.o.l., dotyczyły dwie uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego:1) z dnia 22 kwietnia 2002 r. sygn. akt FPK 17/01 oraz 2) z dnia 1 lipca 2002 r. sygn. akt FPK 3/02. W uchwałach tych stwierdzono, iż o zaliczeniu budynku letniskowego do kategorii budynków mieszkalnych decyduje kryterium zaspokojenia podstawowych potrzeb mieszkaniowych właściciela i osób mu bliskich. Wprawdzie uchwały te dotyczyły podatku od nieruchomości za lata 2001 i 2002, niemniej w ocenie Sądu, wskazania w nich zawarte odnoszące się do opodatkowania domków letniskowych podatkiem od nieruchomości zachowały w zasadniczej mierze nadal swą aktualność, pomimo zmian prawnych jakie nastąpiły w przepisach u.p.o.l. Chodzi tu o zmiany wprowadzone od dnia 1 stycznia 2003 r. ustawą z dnia 30 października 2002 r. zmieniającej ustawę o podatkach i opłatach lokalnych oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 200, poz. 1683), a zwłaszcza o wprowadzony na mocy art. 1 pkt 2 tej ustawy - art. 1a ust. 1 pkt 1 u.p.o.l. Przepisem tym została zmieniona definicja budynku - za budynek uważa się obiekt budowlany w rozumieniu przepisów prawa budowlanego, który jest trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiada fundamenty i dach. Definicja budynku na gruncie ustawy o podatkach i opłatach lokalnych została więc ujednolicona i dostosowana do definicji budynku zawartej w art. 3 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2003 r., Nr 207, poz. 2016, ze zm.). Należy jednak zwrócić uwagę, że w niniejszej sprawie nie jest przedmiotem sporu okoliczność, czy domek letniskowy Skarżących jest budynkiem, lecz to czy domek letniskowy może być uważany za "budynek mieszkalny" w rozumieniu przepisów u.p.o.l., a na to drugie pytanie przepisy prawa budowlanego miarodajnej odpowiedzi nie udzielają. Sąd w składzie orzekającym podziela zasadność wniosków sformułowanych w wyżej wymienionych uchwałach Naczelnego Sądu Administracyjnego oraz słuszność argumentacji służącej ich uzasadnieniu. W uchwałach tych podkreślano m.in., iż podatek od nieruchomości jest świadczeniem wymagającym uwzględnienia sposobu wykorzystania majątku, a opodatkowanie najniższymi, preferencyjnymi stawkami podatkowymi budynków mieszkalnych uzasadnione jest właśnie tym, iż zaspakajają one podstawowe potrzeby bytowe ludzi. Należy zwrócić uwagę, iż do argumentacji zawartej we wskazywanych wyżej uchwałach Naczelnego Sądu Administracyjnego odwoływał się również Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie np. w wyroku z dnia 26 stycznia 2004 r. sygn. akt III SA 1314/03, wyroku z dnia 30 maja 2005 r. sygn. akt III SA/Wa 170/05, wyroku z 20 października 2006 r. III SA/Wa 2147/06 oraz Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 24 lutego 2009 r. II FSK 1027/07., oraz w wyroku z dnia 22 września 2009 r. II FSK 542/08.Teza powyższych wyroków jest taka, iż budynek letniskowy mieści się w pojęciu budynku mieszkalnego wtedy, gdy będzie użytkowany faktycznie przez właściciela oraz jego bliskich, służąc tym samym zaspokojeniu podstawowych potrzeb mieszkaniowych. Kryterium to organ podatkowy musi wziąć pod uwagę przy klasyfikowaniu budynku przy ustalaniu wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości. Z tego punktu widzenia organy podatkowe zobowiązane były rozpatrzeć sprawę -to jest przeprowadzić postępowanie na okoliczność czy sporny dom letniskowy zaspokaja podstawowe potrzeby bytowe Skarżącego a nie na wszystkie zarzuty kierowane przez Skarżącego odpowiadać, ze z dokumentacji wynika, iż posiada on dom letniskowy a nie mieszkalny. Dom letniskowy może być zakwalifikowany do celów podatku od nieruchomości jako dom mieszkalny jeżeli faktycznie służy do zaspokajania potrzeb bytowych podatnika .Takich rozważań jednak organy podatkowe nie prowadziły i z tych względów postępowanie musi zostać powtórzone. Zaskarżone decyzje zostały wydane z naruszeniem przepisów postępowania tj.art.120, art.122, art.187 Ordynacji podatkowej oraz z naruszeniem prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art.5 u.p.o.l. Z tych względów Sąd na podstawie art.145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) orzekł jak w sentencjach. O kosztach orzeczono na podstawie art.200 powołanej ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło