VI SA/Wa 272/10
WyrokWSA w Warszawie2010-05-13
Skład orzekający: Piotr Borowiecki, Grażyna Śliwińska, Magdalena Maliszewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad prawidłowo odmówił wydania zezwolenia na lokalizację sieci gazu ziemnego w pasie drogowym drogi krajowej, uznając, że nie zachodzą "szczególnie uzasadnione przypadki" w rozumieniu art. 39 ust. 3 ustawy o drogach publicznych?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, stwierdzając naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, w tym art. 7, 8, 77 § 1 i 107 § 3 k.p.a. Organ nie wyjaśnił w sposób wystarczający, dlaczego nie zachodzą przesłanki do wydania zezwolenia na zajęcie pasa drogowego w "szczególnie uzasadnionym przypadku", nie odniósł się do wszystkich argumentów strony skarżącej ani nie wykazał, jaki konkretnie interes społeczny przemawia za odmową.Stan faktyczny
Spółka złożyła wniosek o zezwolenie na lokalizację sieci gazu ziemnego w pasie drogowym drogi krajowej, argumentując, że jest to najkorzystniejsza forma prawna i jedyna możliwa ze względu na trudności z uzyskaniem zgody właścicieli prywatnych działek. Organ I instancji odmówił, uznając, że sieć gazowa powinna być zlokalizowana na terenach prywatnych i nie stanowi "szczególnie uzasadnionego przypadku". Organ II instancji utrzymał tę decyzję w mocy, podkreślając uznaniowy charakter zezwolenia i brak przesłanek do jego wydania. Spółka wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie prawa materialnego i procesowego.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad z dnia [...] września 2009 r.; stwierdził, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu; zasądził od Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad na rzecz skarżącej Spółki kwotę 757 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Piotr Borowiecki (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Grażyna Śliwińska Sędzia WSA Magdalena Maliszewska Protokolant Jan Czarnacki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 maja 2010 r. sprawy ze skargi Spółki [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...] na decyzję Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad z dnia [...] listopada 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania zezwolenia na lokalizację sieci gazu ziemnego w pasie drogowym 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad z dnia [...] września 2009 r.; 2. stwierdza, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu; 3. zasądza od Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad na rzecz skarżącej Spółki [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...] kwotę 757 (siedemset pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] listopada 2009 r., nr [...], Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad – działając na podstawie przepisu art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 39 ust. 1 pkt 1 i art. 43 ust. 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (tj. Dz. U. z 2007 r. Nr 19, poz. 115 ze zm.) – po rozpatrzeniu wniosku skarżącej [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...] o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją tego organu z dnia [...] września 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania zezwolenia na lokalizację sieci gazu ziemnego średniego ciśnienia z PE w pasie drogowym drogi krajowej nr [...] w miejscowości [...] - utrzymał w mocy ww. decyzję z dnia [...] września 2009 r.
Z akt sprawy wynika, iż pismem z dnia [...] sierpnia 2009 r. skarżąca [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...], powołując się na przepis art. 39 ust. 3 ustawy o drogach publicznych, wystąpiła do Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad z wnioskiem o pozwolenie na lokalizację w pasie drogowym drogi krajowej nr [...][...] – [...], w mieście [...], sieci gazu ziemnego średniego ciśnienia z PE. W uzasadnieniu skarżąca spółka wskazała, iż jej wniosek związany jest z przygotowanym projektem sieci gazu ziemnego średniego ciśnienia z PE, zlokalizowanej w miejscowościach: [...] (wzdłuż ul. [...], droga krajowa nr [...] – sieć DN 90PE długość ok. 310 m.) oraz [...] (wzdłuż ul. [...], droga wojewódzka nr [...] – sieć DN 110 PE długość ok. 1200 m), stanowiącej przedłużenie trasy istniejącego już gazociągu. Skarżąca podkreśliła, iż przebieg gazociągu poza pasem drogi wymaga uzyskania zgody licznych i rozdrobnionych właścicieli działek prywatnych na posadowienie sieci gazowej w ich nieruchomości. Spółka nadmieniła, iż dokonała wszelkich starań w celu uzyskania zgody od właścicieli poszczególnych nieruchomości, ale starania te zakończyły się niepowodzeniami. We wniosku o wyrażenie pozwolenia, skarżąca wskazała, iż właściciele nieruchomości (znajdujących się poza pasem drogi, pod którym skarżąca chce poprowadzić gazociąg), których udało się spółce ustalić, zaczęli występować z roszczeniami związanymi z przyszłym umieszczeniem na ich gruncie infrastruktury gazowej należącej do skarżącej. Spółka podkreśliła, iż jest zobligowana do zabezpieczenia interesów ekonomicznych i prawnych przedsiębiorstwa, stąd w celu zapewnienia możliwości umieszczenia, prawidłowej eksploatacji i modernizacji sieci gazowej należącej do przedsiębiorstwa, najkorzystniejszą formą prawną byłoby ustanowienie służebności gruntowej na działkach znajdujących się w pobliżu pasa drogi. Spółka jednocześnie zauważyła, że ze względu na pilną konieczność wykonywania prac będących przedmiotem niniejszego wniosku, nie ma faktycznych możliwości przeprowadzenia procedur służących ograniczeniu w korzystaniu z prawa własności właścicieli poszczególnych nieruchomości w oparciu o ustawę z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2004 r. Nr 261, poz. 2603 ze zm.), w tym w szczególności w oparciu o art. 6 pkt 2 tej ustawy, gdzie uznano, iż budowa i utrzymanie ciągów drenażowych i urządzeń służących do przesyłania płynów, pary, gazów i energii elektrycznej, a także innych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z nich, służy celom publicznym. Zdaniem spółki przewlekłość tego postępowania, uniemożliwia skorzystanie z tej procedury, bowiem przedsiębiorstwo energetyczne zobowiązane jest na mocy ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. - Prawo energetyczne (Dz. U. Nr 54, poz. 348 ze zm.) do zapewnienia stałego bezpieczeństwa ciągłości dostaw gazu i bezpieczeństwa eksploatacji sieci. Strona podkreśliła, iż wydanie pozwolenia na lokalizację sieci gazu zgodnie z wnioskiem skarżącej – oprócz zapewnienia bezpieczeństwa eksploatacji sieci ma na celu również polepszenie dostaw paliwa gazowego na rzecz okolicznych mieszkańców, a także ma stanowić źródło paliwa gazowego dla nowych odbiorców w tym rejonie, którzy coraz liczniej zgłaszają się do skarżącej deklarując chęć stania się odbiorcami gazu. Mając na uwadze powyższe, skarżąca zwróciła się z prośbą o potraktowanie przedmiotowej budowy jako szczególnie uzasadnionego przypadku, w rozumieniu art. 39 ust. 3 ustawy o drogach publicznych i wyrażenie zgody na lokalizację gazociągu. Jednocześnie skarżąca zauważyła, iż lokalizacja przedmiotowego gazociągu w poboczu pasa drogowego w jakimkolwiek stopniu nie doprowadzi do niszczenia lub uszkodzenia drogi oraz nie będzie zagrażać bezpieczeństwu ruchu drogowego.
W wyniku rozpatrzenia wniosku skarżącej spółki Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad, działając na podstawie art. 39 ust. 1 ustawy o drogach publicznych oraz art. 104 k.p.a. - decyzją nr [...] z dnia [...] września 2009 r. nie wyraził zgody na lokalizację w pasie drogi krajowej nr [...][...]-[...] w mieście [...] sieci gazu ziemnego średniego ciśnienia z PE. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, iż art. 39 ust. 1 pkt 1 ustawy o drogach publicznych zabrania dokonywania w pasie drogowym czynności, które mogłyby powodować niszczenie lub uszkodzenie drogi i jej urządzeń albo zmniejszenie jej trwałości oraz zagrażać bezpieczeństwu ruchu drogowego, a w szczególności zabrania się lokalizacji obiektów budowlanych, umieszczania urządzeń, przedmiotów i materiałów niezwiązanych z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego. Organ jednoznacznie stwierdził, iż w rozpatrywanym przypadku sieć gazową należy zlokalizować na terenie prywatnych działek. Ponadto organ podniósł, iż w związku z planowaną przebudową drogi nr [...] zastosowanie art. 39 ust. 3 cyt. ustawy jest niedopuszczalne.
Pismem z dnia [...] września 2009 r. skarżąca spółka złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. W uzasadnieniu środka zaskarżenia strona podkreśliła, iż nie ma możliwości innego zlokalizowania przedmiotowej sieci gazowej. Skarżąca poinformowała jednocześnie, iż działający na zlecenie spółki projektant, zajmujący się gazociągiem będącym przedmiotem wniosku, skoordynuje prace projektowe z projektantem działającym na zlecenie organu w zakresie planowanej przebudowy drogi nr [...], tak aby opracowany w ich efekcie projekt był zgodny z planowaną przez zarządcę drogi inwestycją.
W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad – działając na podstawie przepisu art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 39 ust. 1 pkt 1 i art. 43 ust. 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych - decyzją z dnia [...] listopada 2009 r., nr [...] utrzymał w mocy swoją wcześniejszą decyzję z dnia [...] września 2009 r. w przedmiocie odmowy wydania zezwolenia na lokalizację sieci gazu ziemnego średniego ciśnienia z PE w pasie drogowym drogi krajowej nr [...] w miejscowości [...]. W uzasadnieniu decyzji organ stwierdził, iż zezwolenie wydawane na podstawie art. 39 ust. 3 ustawy o drogach publicznych jest decyzją mającą charakter uznaniowy. Z treści art. 39 ust. 3 wspomnianej ustawy wynika, że zezwolenie na lokalizowanie w pasie drogowym określonych obiektów lub urządzeń jest dopuszczalne w "szczególnie uzasadnionych przypadkach". Zdaniem organu pojęcie to nie zostało bliżej przez ustawodawcę sprecyzowane, co pozwoliło organowi przyjąć, że ocena okoliczności uzasadniającej "umieszczenie", czy "lokalizację" należy do właściwego organu administracji publicznej, tj. zarządcy drogi, w tym przypadku Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad. Według organu umieszczenie w pasie drogowym takiego obiektu, jak sieć gazowa, jest dopuszczalne tylko wówczas, gdy przemawiają za tym szczególnie uzasadnione względy, a ponadto, gdy ich umieszczenie nie zagraża bezpieczeństwu ruchu drogowego. Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad uznał, że w niniejszej sprawie nie zachodzą żadne przesłanki, które uzasadniałyby uznanie tego przypadku jako "szczególnie uzasadnionego", co jednocześnie pozwoliłoby na zastosowanie przepisu art. 39 ust. 3 cyt. ustawy i umieszczanie sieci gazu ziemnego średniego ciśnienia w pasie drogowym. W opinii organu fakt, że skarżąca spółka zobligowana jest do dostarczania paliwa gazowego i obowiązek ten ma charakter ustawowy, nie może prowadzić do sytuacji, iż zarządca drogi w tej sytuacji ma obowiązek udostępnienia pasa drogowego w celu jego umieszczenia, zwłaszcza, że sieć gazowa ma służyć prywatnym odbiorcom. Zdaniem organu skarżąca, wnosząc odwołanie od ww. decyzji, patrzy wyłącznie przez pryzmat zabezpieczenia własnych interesów, nie bacząc na obowiązujące przepisy prawa. Ustosunkowując się do argumentacji strony skarżącej organ stwierdził, iż brak zgody właścicieli działek przyległych do pasa drogowego drogi krajowej nr [...], przez nieruchomości których miałaby przebiegać sieć gazowa, może wynikać z faktu nieodpowiedniego zabezpieczenia przez stronę, pokrycia strat poniesionych przez właścicieli działek z tego tytułu. Ponadto, organ stwierdził, iż przedmiotowe przyłącze gazowe nie jest związane z infrastrukturą drogową. Organ odwoławczy podkreślił, iż umieszczenie przedmiotowego przyłącza powinno odpowiadać wymogom określonym w art. 43 ust. 1 Ip. 3 tabeli lit. a cyt. ustawy, a nadto stwierdził, iż zgodnie z ww. przepisem obiekty budowlane, a do takich należy sieć gazu ziemnego średniego ciśnienia z PE, przy drogach krajowych, w terenie zabudowanym, powinny być usytuowane w odległości co najmniej 10,0 m od zewnętrznej krawędzi jezdni drogi. Tymczasem w niniejszej sprawie ustalono, że przedmiotowy obiekt budowlany tej odległości nie zachowuje. Zarządca drogi w toku rozważań powołał się ponadto na przepis § 140 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 2 marca 1999 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 43, poz. 430), stanowiący, iż "umieszczenie w pasie drogowym urządzeń infrastruktury technicznej niezwiązanej z drogą, nie może naruszać elementów technicznych drogi oraz nie może przyczyniać się do czasowego lub trwałego zagrożenia bezpieczeństwa ruchu albo zmniejszenia wartości użytkowej drogi". W uzasadnieniu organ odwołał się również do pojęcia "słusznego interesu strony" rozumianego zgodnie z orzecznictwem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie (sygn. akt V SA/Wa 1526/04), zgodnie z którym słuszny interes stron nie może być sprzeczny z jasno brzmiącym przepisem ustawy, ani go zastępować. Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad stwierdził, iż organ administracji publicznej może przyznać prymat interesowi publicznemu nad interesem strony, jeżeli znajdzie to uzasadnienie w materiale dowodowym, o ile uprzednio dokona wyważenia obu tych interesów. Zarządca drogi uznał w konsekwencji, iż umieszczenie sieci gazu ziemnego średniego ciśnienia z PE w pasie drogowym drogi krajowej nr [...], nie stanowi szczególnie uzasadnionego przypadku, o którym mowa w art. 39 ust. 3 ustawy o drogach publicznych, co świadczy o prawidłowości decyzji z dnia [...] września 2009 r.
W dniu [...] grudnia 2009 r. skarżąca spółka, reprezentowana przez radcę prawnego, wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na ww. decyzję Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad z dnia [...] listopada 2009 r. Wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji skarżąca zarzuciła organowi mające istotny wpływ na wynik sprawy naruszenie:
1) przepisów prawa materialnego, tj. art. 39 ust. 1 i 3 ustawy o drogach publicznych - przez przyjęcie, że nie zachodzą przesłanki do udzielenia zezwolenia na lokalizację w pasie drogowym obiektu niezwiązanego z infrastrukturą drogową;
2) przepisów postępowania, tj. art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 k.p.a., art. 80 k.p.a. i art. 107 § 3 k.p.a. - przez dokonanie błędnych ustaleń faktycznych oraz brak wyjaśnienia wszystkich istotnych okoliczności faktycznych niniejszej sprawy.
Jednocześnie skarżąca spółka wniosła o dopuszczenie, na podstawie art. 106 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej także p.p.s.a.), dowodu z dokumentów w postaci decyzji nr [...] Zarządu Dróg Wojewódzkich w [...] z dnia [...] listopada 2009 r. oraz mapy sytuacyjnej.
W uzasadnieniu skarżąca spółka zarzuciła organowi, iż nie przedstawił szczegółowej analizy powodów, z jakich nie zachodzi szczególnie uzasadniony przypadek, o którym mowa w art. 39 ust. 3 ustawy o drogach publicznych. Zdaniem strony skarżącej organ w żaden sposób nie wykazał również, jaki interes społeczny zostałby naruszony przez wydanie zezwolenia na lokalizację gazociągu w pasie drogi krajowej. Strona wskazała, iż w niniejszej sprawie słuszny interes społeczny polega na zagwarantowanym przez Państwo prawie dostępu obywateli do paliwa gazowego. Strona powołując się na przepisy art. 4 ust. 1 i art. 7 ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. - Prawo energetyczne - stwierdziła, iż zobowiązana jest do zapewnienia stałego bezpieczeństwa ciągłości dostaw gazu i bezpieczeństwa eksploatacji sieci, a także obowiązek zawierania umów o przyłączenie do sieci gazowej za zasadach równego traktowania. Strona podkreśliła, iż istotnym jest fakt, iż projektowany gazociąg wraz z gazociągiem, co do którego strona uzyskała prawomocną decyzję zarządcy drogi wojewódzkiej na umieszczenie w pasie drogowym drogi gazociągu o długości ok. 1200 m. (vide: decyzja nr [...] Zarządu Dróg Wojewódzkich w [...]), ma służyć rozbudowie istniejącej na tym terenie sieci gazowej. Skarżąca spółka podniosła, iż projektowany fragment gazociągu będącego przedmiotem niniejszej sprawy łączy się z gazociągiem, co do którego Zarząd Dróg Wojewódzkich w [...] wydał zgodę na zajęcie pasa drogowego. W związku z tym - zdaniem skarżącej – Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad, kierując się racjonalnością działania organów administracji, winien również wydać zgodę na umieszczenie dalszej części tego gazociągu, zwłaszcza, że nie jest możliwe wytyczenie innej trasy tego gazociągu. Skarżąca stwierdziła, iż nie można uznać, że wydanie decyzji zezwalającej na zajęcie pasa drogowego powodowałoby zagrożenie interesu społecznego polegającego na właściwym korzystaniu z drogi. Zdaniem strony w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ w żaden sposób nie wykazał, w jaki sposób umieszczenie sieci gazowej w pasie drogowym zagrażałoby bezpieczeństwu, bądź utrudniało ruch drogowy lub kolidowało z funkcjonalnością drogi. W ocenie strony wydanie pozytywnej decyzji służyłoby zabezpieczeniu interesu społecznego w postaci dostępu do paliwa gazowego. Strona ponownie powołała się na przepis art. 6 pkt 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, zgodnie z którym przyjmuje się, że budowa i utrzymanie ciągów drenażowych i urządzeń służących do przesyłania płynów, pary, gazów i energii elektrycznej, a także innych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z nich, stanowi realizację celu publicznego, a więc zaspokajania potrzeb społeczeństwa. Odnosząc się do argumentacji organu w zakresie możliwości umieszczenia sieci gazowej na działkach prywatnych, przyległych do pasa drogowego, strona skarżąca wskazała, iż z dokumentacji geodezyjnej jednoznacznie wynika, że do pasa drogowego nie przylegają żadne działki prywatne, lecz działki należące do Skarbu Państwa. Jednocześnie strona podkreśliła, że umieszczenie gazociągu poza pasem drogowym drogi krajowej nr [...] byłoby nieracjonalne z uwagi na fakt, iż konieczne jest połączenie projektowanego gazociągu z istniejącym już gazociągiem znajdującym się właśnie w pasie drogowym drogi krajowej nr [...]. Strona skarżąca nie zgodziła się również z zasadnością powołania się przez organ na przepisy 43 ust. 1 Ip. 3 tabeli lit. a) ustawy o drogach publicznych oraz § 140 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 2 marca 1999 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie. Zdaniem strony organ w żaden sposób nie uzasadnił, w jaki sposób umieszczenie gazociągu w pasie drogowym naruszałoby elementy techniczne drogi bądź, w jaki sposób przyczyniałoby się do czasowego lub trwałego zagrożenia bezpieczeństwa ruchu albo zmniejszenia wartości użytkowej drogi, skoro projektowany gazociąg ma być umieszczony w chodniku.
W odpowiedzi na skargę Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Organ podkreślił, iż w odniesieniu do decyzji opartych na uznaniu administracyjnym, do których należy zaskarżona decyzja z dnia [...] listopada 2009 r., rażącym naruszeniem prawa jest tylko szczególnie istotne naruszenie granic tego uznania (vide: wyrok Sądu Najwyższego z dnia 5 lipca 1996 r., sygn. akt III ARN 19/96, OSNP 1997, nr 4, poz. 44). Zdaniem organu, tak wąsko ujęte naruszenie granic uznania następuje wyłącznie wtedy, gdy dane rozstrzygnięcie organu nosi cechy dowolności. Organ stanął na stanowisku, iż rażące naruszenie danego przepisu oznacza, iż proste zestawienie treści decyzji z treścią przepisu wskazuje na jawną sprzeczność. W przypadku decyzji wydawanych w warunkach luzu decyzyjnego z natury rzeczy w ogóle nie może dojść do rażącego naruszenia przepisu luz ten konstytuującego. W konsekwencji organ uznał, iż nietrafiony jest zarzut naruszenia art. 39 ustawy o transporcie drogowym. Ponadto, organ stwierdził, iż nie naruszył przepisów procesowych, gdyż dokonał prawidłowej oceny zgromadzonego materiału dowodowego, jasno wyjaśnił podstawę faktyczną i prawną zaskarżonej decyzji. Organ podkreślił, iż właściwie wyważył słuszny interes strony z interesem publicznym – w wyniku czego przyznał pierwszeństwo bezpieczeństwu ruchu drogowego na drodze krajowej nr [...] nad interesem skarżącej spółki, zwłaszcza, że interes ten można zaspokoić lokalizując sieć gazową poza pasem drogowym.
Na rozprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie w dniu 13 maja 2010 r. pełnomocnik skarżącej spółki, podtrzymując dotychczasowe stanowisko strony i zarzuty skargi – wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad. Pełnomocnik strony wskazał, iż w pasie drogi krajowej nr [...] w miejscowości [...] znajduje się już od 2002 r. sieć gazowa.
Jednocześnie - działając na podstawie przepisu art. 106 § 3 p.p.s.a. - pełnomocnik skarżącej spółki złożył wniosek o dopuszczenie uzupełniających dowodów z załączonych do protokołu rozprawy map - na okoliczność wykazania, że gazociąg średniego ciśnienia istnieje już w pasie drogowym drogi krajowej nr [...], a także na okoliczność potwierdzenia, że projektowana inwestycja ma stanowić kontynuację istniejącego już gazociągu, a także połączenie z gazociągiem położonym w pasie drogi wojewódzkiej, na umiejscowienie którego strona skarżąca ma już pozytywną decyzję zarządcy drogi wojewódzkiej.
Postanowieniem wydanym na rozprawie w dniu 13 maja 2010 r., Sąd oddalił wnioski dowodowe zgłoszone przez stronę skarżącą w skardze oraz na rozprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Jak stanowi przepis art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji.
Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (vide: art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).
W ocenie Sądu analizowana pod tym kątem skarga [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...] zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad oraz utrzymana nią w mocy decyzja tego organu z dnia [...] września 2009 r. – naruszają przepisy prawa.
Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w niniejszej sprawie zachodzą podstawy do stwierdzenia, iż wydając przedmiotowe decyzje organ dopuścił się obrazy przepisów postępowania administracyjnego, w tym przede wszystkim art. 7 k.p.a., art. 8 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., oraz art. 107 § 3 k.p.a., w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na ostateczny wynik sprawy. Naruszenie to polegało na niewyjaśnieniu wszystkich okoliczności istotnych dla prawidłowego i pełnego rozstrzygnięcia sprawy, w szczególności z uwagi na brak wyraźnego wskazania w uzasadnieniu obu spornych decyzji przyczyn odmowy wydania skarżącej spółce zezwolenia na zajęcie pasa drogowego polegającego na lokalizacji sieci gazu ziemnego średniego ciśnienia z PE w pasie drogowym drogi krajowej nr [...] w miejscowości [...].
Tym samym organ administracji, rozstrzygając w niniejszej sprawie, dopuścił się naruszenia przepisu art. 8 k.p.a. i wyrażonej w nim zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa.
Naruszenie wspomnianych przepisów procedury administracyjnej mogło mieć - w ocenie Sądu - istotny wpływ na ostateczny wynik sprawy, a więc stanowi dostateczną podstawę prawną do uchylenia przez sąd administracyjny zaskarżonej decyzji Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad oraz poprzedzającej ją decyzji tego organu z dnia [...] września 2009 r.
Zgodnie z art. 39 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych zabrania się umieszczania w pasie drogowym m.in. urządzeń, przedmiotów i materiałów niezwiązanych z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego.
Jednakże ustawodawca, w drodze pewnego wyjątku, przewidział w art. 39 ust. 3 cyt. ustawy, że w szczególnie uzasadnionych wypadkach lokalizowanie w pasie drogowym wspomnianych urządzeń niezwiązanych z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego może nastąpić wyłącznie za zezwoleniem właściwego zarządcy drogi, wydawanym w drodze decyzji administracyjnej.
Z kolei, jak stanowi przepis art. 40 ust. 1 ustawy o drogach publicznych, zajęcie pasa drogowego na cele niezwiązane z budową, przebudową, remontem, utrzymaniem i ochroną dróg wymaga zezwolenia zarządcy drogi, w drodze decyzji administracyjnej. Według art. 40 ust. 2 pkt 3 cyt. ustawy, zezwolenie takie dotyczy m.in. umieszczania w pasie drogowym obiektów budowlanych niezwiązanych z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego oraz reklam.
W tym miejscu należy stwierdzić, iż Sąd podziela stanowisko zarządcy drogi, że w świetle powołanych przepisów ustawy o drogach publicznych wydawanie zezwoleń na zajęcie pasa drogowego w celu umieszczenia wspomnianych urządzeń lub obiektów należy traktować jako wyjątek od zasady, że drogi publiczne powinny służyć wyłącznie potrzebom ruchu drogowego.
Niewątpliwie zgodzić się należy również z organem, że decyzja administracyjna wydawana w trybie art. 40 ust. 1 w zw. z art. 39 ust. 1 i 3 ustawy o drogach publicznych ma charakter uznaniowy. Wyraźnie należy jednak podkreślić, iż nie oznacza to, że decyzja taka może być dowolna.
Zdaniem Sądu trzeba stanowczo podkreślić, że organ administracji publicznej jest obowiązany kierować się zasadą prawdy obiektywnej także wówczas, gdy decyzja wydana w sprawie indywidualnej ma charakter uznaniowy. Korzystanie z uznania administracyjnego oznacza, że organ ma prawo wyboru treści rozstrzygnięcia. Wybór taki nie może być jednak dowolny, a więc musi on wynikać z wszechstronnego i dogłębnego rozważenia wszystkich okoliczności faktycznych sprawy (vide: m.in. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 lutego 1996 r., sygn. akt II SA 2875/95, Wokanda 1996, Nr 6, s. 32; podobnie /w:/ wyrok NSA z dnia 19 lipca 1982 r., II SA 883/82, PiP 1983, Nr 6, s. 141).
Kontrola decyzji uznaniowej przez sąd administracyjny polega w szczególności na sprawdzeniu, czy jej wydanie poprzedzone było prawidłowo przeprowadzonym postępowaniem oraz wyjaśnieniem stanu faktycznego sprawy. Sąd administracyjny kontroluje, czy w toku postępowania administracyjnego podjęto wszelkie niezbędne kroki do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, czy zebrano zatem wszystkie dowody w celu ustalenia istnienia bądź nieistnienia ustawowych przesłanek decyzji uznaniowej oraz czy podjęta na ich podstawie decyzja nie wykracza poza granice uznania administracyjnego, czyli nie nosi cech dowolności.
Przyjąć należy, że zarzut dowolności wykluczają dopiero ustalenia dokonane w całokształcie materiału dowodowego (art. 80 k.p.a.), zgromadzonego i zbadanego w sposób wyczerpujący (art. 77 § 1 k.p.a.), a więc przy podjęciu wszelkich kroków niezbędnych dla dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, jako warunku niezbędnego wydania decyzji o przekonywującej treści (tak m.in. /w:/ wyrok Sądu Najwyższego z dnia 23 listopada 1994 r., III ARN 55/94, OSNAPiUS 1995, Nr 7, poz. 83).
W świetle przepisu art. 7 k.p.a. organy administracji publicznej, stojąc na straży praworządności oraz dążąc do załatwienia sprawy zgodnie z prawdą obiektywną, mają obowiązek uwzględniać z urzędu interes społeczny i słuszny interes obywatela.
W wyroku z dnia 18 listopada 1993 r., sygn. akt III ARN 49/93 (OSNC 1994, Nr 9, poz. 181) Sąd Najwyższy podkreślił, iż w państwie prawa nie ma miejsca dla mechanicznie i sztywno pojmowanej zasady nadrzędności interesu ogólnego nad interesem indywidualnym. Oznacza to – jak stwierdził Sąd Najwyższy – że w każdym przypadku działający organ ma obowiązek wskazać, o jaki interes ogólny (publiczny) chodzi i udowodnić, iż on jest na tyle ważny i znaczący, że bezwzględnie wymaga ograniczenia uprawnień indywidualnych obywateli. Zarówno istnienie takiego interesu, jak i jego znaczenie, a także przesłanki powodujące konieczność przedłożenia w konkretnym wypadku interesu publicznego nad indywidualny podlegać muszą zawsze wnikliwej kontroli instancyjnej i sądowej.
Należy stwierdzić, iż Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad, jako zarządca drogi publicznej, winien wyjaśnić w sposób precyzyjny i jednoznaczny, dlaczego odmawiając stronie skarżącej wydania zezwolenia na zajęcie pasa drogowego w celu lokalizacji sieci gazu ziemnego w pasie drogi krajowej nr [...] w miejscowości [...] - uznał, iż interes społeczny w tej sytuacji jest na tyle ważny i znaczący, że bezwzględnie wymaga wydania przedmiotowej odmowy i ograniczenia tym samym uprawnień skarżącej.
Skarżąca spółka, uzasadniając potrzebę wydania przedmiotowego zezwolenia na lokalizację sieci gazu ziemnego zgodnie z wnioskiem - wskazała, iż projektowana lokalizacja stanowi szczególnie uzasadniony przypadek, w rozumieniu art. 39 ust. 3 ustawy o drogach publicznych, albowiem budowa przedmiotowego gazociągu zapewni bezpieczeństwo eksploatacji sieci, a także polepszy dostawę paliwa gazowego na rzecz okolicznych mieszkańców, a także ma stanowić źródło paliwa gazowego dla nowych odbiorców w tym rejonie. Jednocześnie skarżąca zauważyła, iż lokalizacja przedmiotowego gazociągu w poboczu pasa drogowego w jakimkolwiek stopniu nie doprowadzi do niszczenia lub uszkodzenia drogi oraz nie będzie zagrażać bezpieczeństwu ruchu drogowego. Skarżąca stwierdziła również, iż nie można uznać, że wydanie decyzji zezwalającej na zajęcie pasa drogowego powodowałoby zagrożenie interesu społecznego polegającego na właściwym korzystaniu z drogi. Dodatkowo skarżąca, powołując się na unormowania zawarte w przepisach ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. - Prawo energetyczne - stwierdziła, iż zobowiązana jest do zapewnienia stałego bezpieczeństwa ciągłości dostaw gazu i bezpieczeństwa eksploatacji sieci, a także do zawierania umów o przyłączenie do sieci gazowej za zasadach równego traktowania. Jednocześnie skarżąca wskazała, iż – wbrew sugestiom zarządcy drogi – nie ma możliwości umiejscowienia planowanego gazociągu w innym miejscu, niż pas drogi krajowej nr [...].
W tej sytuacji Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad zobowiązany był w uzasadnieniu obu wydanych decyzji wyjaśnić jednoznacznie, dlaczego przyjął, iż nie można – w drodze wyjątku – wydać stronie stosownego zezwolenia na zajęcie pasa drogowego w sposób wskazany we wniosku z dnia [...] sierpnia 2009 r. Taki obowiązek spoczywał na organie tym bardziej, jeśli weźmie się pod uwagę fakt, iż – jak stwierdził pełnomocnik skarżącej na rozprawie - projektowana inwestycja ma stanowić kontynuację istniejącego już gazociągu biegnącego w pasie drogi krajowej nr [...] w [...]. Organ winien ponadto uwzględnić w swoich rozważaniach fakt, iż planowana przez stronę skarżącą inwestycja ma polegać na połączeniu gazociągu projektowanego wzdłuż drogi krajowej nr [...] z gazociągiem położonym w pasie drogi wojewódzkiej nr [...], na umiejscowienie którego strona skarżąca otrzymała już w listopadzie 2009 r. pozytywną decyzję zarządcy drogi wojewódzkiej.
W przedmiotowej sprawie organ, odmawiając wydania skarżącej spółce zezwolenia na zajęcie pasa drogowego w [...] w celu umiejscowienia sieci gazu ziemnego – stwierdził w sposób ogólny, iż w niniejszej sprawie nie zachodzą żadne przesłanki, które uzasadniałyby uznanie tego przypadku jako "szczególnie uzasadnionego", co jednocześnie pozwoliłoby na zastosowanie przepisu art. 39 ust. 3 ustawy o drogach publicznych i umieszczanie sieci gazu ziemnego średniego ciśnienia w pasie drogowym. Organ dodał jedynie, iż w jego opinii fakt ustawowego zobligowania strony skarżącej do dostarczania paliwa gazowego, nie może prowadzić do zobowiązania zarządcy drogi do udostępnienia pasa drogowego w celu umieszczenia sieci gazowej, która służy prywatnym odbiorcom. Organ wskazał ponadto, iż skarżąca interpretuje zaistniałą sytuację wyłącznie w świetle potrzeby zabezpieczenia własnych interesów, nie bacząc na obowiązujące w tej materii przepisy prawa. Ponadto organ stwierdził, iż przedmiotowe przyłącze gazowe nie jest związane z infrastrukturą drogową oraz powołał się na przepisy art. 43 ust. 1 Ip. 3 tabeli lit. a) ustawy o drogach publicznych oraz § 140 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 2 marca 1999 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie.
Zdaniem Sądu uznać należy w tej sytuacji, iż Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad, wydając sporne decyzje nie wykazał, w jaki sposób umieszczenie sieci gazowej w pasie drogowym zagrażałoby bezpieczeństwu, bądź utrudniało ruch drogowy lub kolidowało z funkcjonalnością drogi krajowej nr [...] w miejscowości [...].
Według Sądu zgodzić się należy również ze stroną skarżącą, iż Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad w ogóle nie uzasadnił, w jaki sposób umieszczenie gazociągu w pasie drogowym naruszałoby elementy techniczne drogi, bądź, w jaki sposób przyczyniałoby się do czasowego lub trwałego zagrożenia bezpieczeństwa ruchu albo zmniejszenia wartości użytkowej drogi, tym bardziej jeśli weźmie się pod uwagę, że - w świetle informacji skarżącej - projektowany gazociąg ma być umieszczony pod chodnikiem.
W konsekwencji uznać należy, iż zarządca drogi nie wykazał, jaki konkretnie interes miał na względzie odmawiając wydania zezwolenia na lokalizację gazociągu w pasie drogi krajowej.
W ocenie Sądu, aby sporne rozstrzygnięcie ocenić w sposób prawidłowy, Sąd musi dysponować stanowiskiem organu zawierającym odniesienie do wszystkich istotnych elementów (przesłanek) koniecznych do zastosowania przepisu art. 39 ust. 3 ustawy o drogach publicznych, w tym również stanowiskiem odnoszącym się szczegółowo do argumentów wskazanych przez stronę skarżącą. Sąd administracyjny nie czyni bowiem własnych ustaleń w sprawie, a jedynie ocenia zaskarżony akt pod względem jego zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi. Taka kontrola jest jednak możliwa tylko w warunkach wyczerpującego dokonania przez organ ustaleń faktycznych.
Wojewódzki Sad Administracyjny w Warszawie doszedł do przekonania, że uzasadnienia obu zaskarżonych decyzji nie spełniają wymogów stawianych przez normę zawartą w przepisie art. 107 § 3 k.p.a., albowiem nie zawierają pełnych wyjaśnień okoliczności branych pod uwagę przy wydawaniu decyzji w przedmiocie odmowy udzielenia zezwolenia na lokalizację sieci gazu ziemnego w pasie drogowym.
Mając powyższe na uwadze należy uznać, iż Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad zobowiązany będzie na podstawie całości zgromadzonego dotychczas materiału dowodowego, a także w kontekście nowych materiałów powołanych przez stronę skarżącą w postępowaniu przed Sądem, ponownie rozpatrzyć wniosek strony z dnia [...] sierpnia 2009 r., przedstawiając w uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia szczegółowe merytoryczne stanowisko odnoszące się do wszystkich argumentów i zarzutów podniesionych przez skarżącą w toku dotychczasowego postępowania.
Zauważyć należy, iż skoro decyzja zezwalająca na zajęcie pasa drogowego w [...] była poprzednio wydana, to rozstrzygając odmownie zarządca drogi obowiązany jest szczegółowo wskazać, dlaczego wydanie zezwolenia na lokalizację w pasie drogowym nowego gazociągu nie jest już możliwe w świetle art. 39 ust. 1 i 3 ustawy o drogach publicznych.
Z jednej strony przyjąć trzeba wprawdzie, iż zarządca drogi publicznej niewątpliwie nie może być pozbawiony możliwości podejmowania decyzji w zakresie zarządzania drogami i czuwania nad bezpieczeństwem nadzorowanych dróg, zwłaszcza gdy weźmie się pod uwagę, że zlokalizowanie takich obiektów, jak wnioskowany przez stronę gazociąg, musi być wyjątkiem a nie regułą, jednakże z drugiej strony podmiot korzystający dotychczas z pasa drogowego (vide: istniejący gazociąg w [...]) ma pełne prawo poznać przyczyny zmiany dotychczasowego stanowiska zarządcy drogi.
Na marginesie należy również wskazać, iż rozpatrując sprawę ponownie, organ winien określić obiektywne i niedyskryminujące kryteria udzielania zezwoleń na budowę odcinków sieci gazowej, uwzględniając przy tym, iż w świetle unormowań wspólnotowych, państwa członkowskie zobligowane są do zapewnienia praktycznej skuteczności postanowień dyrektyw w odniesieniu do budowy bezpośrednich odcinków sieci w krajowym porządku prawnym, której podstawowym celem jest konkurencja w podsektorze sieci energetycznych i gazowych (patrz także: M. Będkowski-Kozioł /w:/ Kierunki zmian polskiego prawa energetycznego w świetle regulacji dyrektyw 2003/54/WE oraz 2003/55/WE w sprawie wspólnych zasad dla rynku wewnętrznego energii elektrycznej i gazu ziemnego, Kwartalnik Prawa Publicznego z 2004, nr 1, s. 67).
Należy w tym miejscu przypomnieć, iż w postępowaniu administracyjnym wydanie prawidłowej decyzji w każdym przypadku powinno poprzedzać dokładne ustalenie stanu faktycznego istotnego w sprawie, stosownie do art. 7 i 77 k.p.a. Zgodnie zaś z przepisem art. 107 § 3 k.p.a. decyzja powinna być należycie uzasadniona z podaniem m.in. dowodów, na podstawie których określone fakty organ orzekający przyjął za udowodnione oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówiono wiarygodności i mocy dowodowej. Niewyjaśnienie wszystkich okoliczności mających istotne znaczenie w sprawie oraz nieuzasadnienie decyzji w sposób właściwy narusza podstawowe zasady postępowania administracyjnego i stanowi podstawę do uchylenia przez sąd administracyjny zaskarżonej decyzji (tak również: Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie /w:/ wyroku z dnia 26 maja 1998 r., sygn. akt II SA 420/98, nie publik.).
Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie organ, wydając sporne decyzje, dopuścił się w toku postępowania administracyjnego istotnego naruszenia zasady pogłębiana zaufania obywateli do organów państwa wyrażoną w art. 8 k.p.a. Z zasady wyrażonej w tym przepisie wynika bowiem przede wszystkim wymóg praworządnego i sprawiedliwego prowadzenia postępowania i rozstrzygnięcia sprawy przez organ administracji publicznej, co jest zasadniczą treścią zasady praworządności (art. 6 k.p.a.). Tylko postępowanie odpowiadające takim wymogom i decyzje wydane w wyniku tak ukształtowanego postępowania mogą wzbudzać zaufanie obywateli do organów administracji publicznej nawet wtedy, gdy decyzje administracyjne nie uwzględniają ich żądań. Zauważyć należy, iż Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 7 grudnia 1984 r., sygn. akt III SA 729/84, ONSA 1984, nr 2, poz. 117, podkreślił, że w celu realizacji tej zasady konieczne jest przede wszystkim ścisłe przestrzeganie prawa, zwłaszcza w zakresie dokładnego wyjaśnienia okoliczności sprawy, konkretnego ustosunkowania się do żądań i twierdzeń stron oraz uwzględniania w decyzji zarówno interesu społecznego, jak i słusznego interesu obywateli. Zdaniem Sądu zasadom takim nie odpowiada takie prowadzenie postępowania administracyjnego, w którym występują sprzeczne interesy stron, gdy organy prowadzące postępowanie, bez wszechstronnego wyjaśnienia okoliczności sprawy, uwzględniają tylko jeden z wchodzących w grę interesów, nie ustosunkowując się do zgłaszanych w toku postępowania twierdzeń i wniosków stron reprezentujących inne interesy. Ponadto w ocenie Sądu spełnienie normy wynikającej z przepisu art. 8 k.p.a. wymaga prowadzenia postępowania administracyjnego w taki sposób, aby w szczególności w uzasadnieniu decyzji przekonać stronę, że jej stanowisko zostało poważnie wzięte pod uwagę, a jeżeli zapadło inne rozstrzygnięcie, to przyczyną tego są istotne powody.
W konsekwencji należy uznać, iż Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad nie wyjaśnił sprawy w sposób wymagany przez powołane przepisy procedury administracyjnej, co mogło doprowadzić do wadliwego zastosowania norm prawa materialnego wskazanych w ustawie z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych.
Powyższe uchybienia dały podstawę do uchylenia obu spornych decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zobowiązany jest ponadto wyjaśnić, iż oddalając na rozprawie w dniu 13 maja 2010 r. wnioski dowodowe strony skarżącej, złożone zarówno w skardze, jak i na rozprawie, działał na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a., zgodnie z którym to przepisem sąd administracyjny może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie.
Należy zwrócić uwagę, iż postępowanie dowodowe przed sądem administracyjnym i w konsekwencji dokonywanie przez ten sąd ustaleń faktycznych jest dopuszczalne w zakresie uzasadnionym celami postępowania administracyjnego i powinno umożliwiać sądowi dokonywanie ustaleń, które będą stanowiły podstawę oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji. Oznacza to, że sąd w istocie nie może dokonywać ustaleń, które mogłyby służyć merytorycznemu rozstrzygnięciu sprawy załatwionej zaskarżoną decyzją. Jeżeli zachodzi potrzeba dokonania ustaleń, które mają służyć merytorycznemu rozstrzygnięciu, sąd powinien uchylić zaskarżoną decyzję i wskazać organowi zakres postępowania dowodowego, które organ ten powinien uzupełnić (tak również: B. Dauter /w:/ B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Zakamycze, 2005, s. 257 i powołany tam wyrok NSA z dnia 7 lutego 2001 r., sygn. akt V SA 671/00).
Należy zauważyć, iż przeprowadzenie dowodu z dokumentu jest niezbędne, jeżeli bez tego dokumentu nie jest możliwe rozstrzygnięcie istniejących w sprawie wątpliwości. Jednocześnie należy mieć na uwadze, iż nie może prowadzić to do merytorycznego rozpoznania sprawy, bowiem rolą sądu jest ocena zgodności z prawem zaskarżonego aktu, zaś art. 106 § 3 p.p.s.a. nie służy do zwalczania ustaleń faktycznych, z którymi strona skarżąca się nie zgadza (tak m.in. /w:/ wyrok NSA z dnia 27 października 2004 r., FSK 1186/04, nie publik.).
W niniejszej sprawie Sąd uznał, iż uwzględnienie wniosków dowodowych, wskazanych przez stronę skarżącą, nie było niezbędne dla końcowego rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, albowiem dotychczas zgromadzony materiał dowodowy stwarzał Sądowi możliwość dokonania oceny legalności zaskarżonej decyzji. Nie oznacza to oczywiście, iż strona skarżąca nie może w toku ponownego rozpatrywania sprawy zwrócić uwagi organu na materiały dowodowe wskazywane Sądowi, celem uzasadnienia swojego stanowiska.
Biorąc powyższe pod uwagę Sąd orzekł, jak w sentencji wyroku, działając na podstawie przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Stwierdzając, że uchylone decyzje organu nie podlegają wykonaniu, Sąd rozstrzygnął w oparciu o przepis art. 152 p.p.s.a.
Zasądzając z kolei zwrot uiszczonego wpisu sądowego oraz poniesionych przez stronę skarżącą kosztów zastępstwa procesowego, w tym kosztów opłaty skarbowej od udzielonego radcy prawnemu pełnomocnictwa, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł na podstawie przepisu art. 200 i art. 205 § 2 i 3 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. z 2002 r. Nr 163, poz. 1349 ze zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło