II SA/Wa 510/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Antoniuk (spr.) Sędziowie WSA Ewa Grochowska-Jung Przemysław Szustakiewicz Protokolant Sylwia Mikuła po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 maja 2010 r. sprawy ze skargi T. W. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] marca 2008 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń palną myśliwską 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. z dnia [...] lutego 2008 r. nr [...] 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości, 3. zasądza od Komendanta Głównego Policji na rzecz skarżącego T. W. kwotę 440 (czterysta czterdzieści 0/100) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Komendant Główny Policji decyzją z dnia [...] marca 2008 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i art. 268a k.p.a. oraz art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (tekst jednolity: Dz. U. z 2004 r. Nr 52, poz. 525 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania T. W. od decyzji Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. z dnia [...] lutego 2008 r. cofającej pozwolenie na posiadanie broni palnej myśliwskiej, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu powyższej decyzji Komendant Główny Policji podniósł, iż postępowanie administracyjne w sprawie cofnięcia skarżącemu pozwolenia na posiadanie broni palnej myśliwskiej zostało wszczęte w dniu [...] października 2007 r. z urzędu, a jego podstawą było uzyskanie informacji o prowadzonym przeciwko skarżącemu postępowaniu karnym o czyn z art. 229 § 1 k.k. W związku z tym organ zaliczył skarżącego do osób, co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego (art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji). Biorąc pod uwagę dyspozycję art. 18 ust. 1 pkt 2 tej ustawy, cofnięto skarżącemu pozwolenie na broń palną, niezależnie od pozytywnej opinii, jaką cieszył się w miejscu zamieszkania oraz macierzystym kole łowieckim. Od powyższej decyzji skarżący wniósł odwołanie, w którym zarzucił organowi I instancji błędną wykładnię przepisu art. 15 ust. 1 pkt 6 powołanej ustawy. Wskazał, że zgromadzony w niniejszym postępowaniu materiał dowodowy, w tym opinia środowiskowa, opinia koła łowieckiego, oraz szereg odznaczeń, podziękowań i dyplomów, nie pozwalają na uznanie, iż istnieje jakakolwiek dodatkowa przesłanka, poza zarzucanym czynem, która rodziłaby obawę zagrożenia bezpieczeństwa i porządku publicznego. Nie znajdując podstaw do uwzględnienia odwołania Komendant Główny Policji utrzymał zaskarżone rozstrzygnięcie w mocy. Organ odwoławczy stwierdził, iż podstawą materialnoprawną rozstrzygnięcia stanowi art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ww. ustawy. Zgodnie z tym przepisem, właściwy organ Policji cofa pozwolenie na broń osobie, co do której istnieje uzasadniona obawa, że może użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, w szczególności skazanej prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu albo wobec której toczy się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw. Jest faktem, że czyn, którego popełnienie zarzucano skarżącemu w postępowaniu karnym, nie jest wprost wymieniony wśród okoliczności i czynów określonych w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawie o broni i amunicji, niemniej jednak jego rodzaj ze względu na naruszone dobro chronione prawem, stwarza obawę użycia przez skarżącego broni niezgodnie z porządkiem publicznym. Z postanowienia o przedstawieniu zarzutów wynika, że skarżący udzielił korzyści majątkowej [...], w związku z planowanym nabyciem od tej [...] 3 ha nieruchomości niezabudowanej w [...]. Przestępstwo z art. 229 § 1 k.k. polega na udzielaniu lub obiecaniu udzielenia korzyści osobie pełniącej funkcje publiczne. Zarzut takiego postępowania w stosunku do skarżącego świadczy negatywnie o jego podejściu do obowiązującego prawa, a także o cechach charakteru, które nie pozwalają na zachowanie prawa tak szczególnego i tak ściśle związanego ze sferą bezpieczeństwa i porządku publicznego, jak to ma miejsce w przypadku pozwolenia na broń. Bez wpływu na powyższą ocenę organu pozostaje fakt pozytywnej opinii o stronie w miejscu zamieszkania i wśród myśliwych, jak również prawidłowe warunki przechowywania broni. Decyzja Komendanta Głównego Policji z dnia [...] marca 2008 r. stała się przedmiotem skargi wniesionej przez T. W. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której skarżący wystąpił o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i zasądzenie kosztów postępowania wg norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi strona wskazała, iż aby móc skutecznie zastosować dyspozycję art. 15 ust. 1 pkt 6 w zw. z art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy o broni i amunicji, należy wykazać, iż konkretnie w stosunku do osoby skarżącego istnieje uzasadniona obawa, że może on użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. W niniejszym przypadku, zdaniem skarżącego, organ odwoławczy pochopnie i bezkrytycznie uznał, że skoro skarżący naruszył porządek prawny i popełnił przestępstwo z art. 229 § 1 k.k., to wypełnił przez to wszystkie przesłanki powodujące wydanie z urzędu decyzji o obligatoryjnym cofnięciu pozwolenia na posiadanie broni palnej. Istotne również, zdaniem skarżącego, jest w świetle sprawy to, że organ odwoławczy nie wziął pod uwagę okoliczności, że kategoria popełnionego przestępstwa nie została wymieniona przez ustawodawcę w treści art. 15 powołanej ustawy oraz przede wszystkim tego, że wypełnienie znamion popełnionego przez skarżącego przestępstwa pozostaje bez związku z obawą jej użycia. Skarżący podniósł również, że niedopuszczalne, nie tylko z punktu interesu jednostki, lecz również z punktu widzenia interesu społecznego, jest wydawanie takich decyzji, których rozstrzygnięcia będą w istocie zmierzały do wtórnego (tym razem administracyjno-prawnego) ukarania sprawcy przestępstwa w sytuacji, gdy w rzeczywistości ustalenia faktyczne i okoliczności danej sprawy, wbrew twierdzeniom organu odwoławczego, nie uzasadniają obawy, że może on użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. W odpowiedzi na skargę Komendant Główny Policji wniósł o jej oddalenie oraz podtrzymał stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wyrokiem z dnia 21 października 2008 r., sygn. akt VI SA/Wa 1203/08 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę, wskazując, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa, a skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W wyniku rozpatrzenia skargi kasacyjnej wniesionej od powyższego wyroku przez T. W., Naczelny Sąd Administracyjnych wyrokiem z dnia 12 lutego 2010 r., sygn. akt II OSK 316/09 uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia Sądowi I instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po ponownym rozpatrzeniu sprawy ze skargi T. W. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] marca 2008 r. zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Wskazać należy, że sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd bada, czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Należy dodać, że zgodnie z treścią art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz podstawą prawną. W świetle postanowień art. 190 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Podstawą materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (tekst jednolity Dz. U. z 2004 r. Nr 52, poz. 525 ze zm.). W myśl art. 18 ust. 1 pkt 2 ww. ustawy właściwy organ Policji cofa pozwolenie na broń, jeżeli osoba, której takie pozwolenie wydano należy do osób, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 2-6. Zgodnie zaś z treścią art. 15 ust. 1 pkt 6 tej ustawy pozwolenia na broń nie wydaje się osobom, co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, w szczególności skazanym prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu albo wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 12 lutego 2010 r. dokonał wykładni ww. przepisów ustawy o broni i amunicji. Naczelny Sąd podniósł, iż na gruncie art. 18 ust. 1 ustawy, organ cofa pozwolenie na broń, co kreuje sytuacje braku jakiegokolwiek uznania w tej kwestii. Tym bardziej zatem znaczenia nabiera prawidłowa wykładnia przepisu, do którego art. 18 ust. 1 w pkt 2 odsyła, czyli art. 15 ust. 1 pkt 6 (którego dotyczy stan faktyczny sprawy administracyjnej w ramach katalogu przesłanek określonych w pkt 1-6 tego przepisu). Na gruncie tych przepisów należy rozróżnić dwie sytuacje. Pierwsza, w której osoba jest skazana lub toczy się w stosunku do niej postępowanie karne w związku z zarzutem popełnienia jednego ze wskazanych rodzajów przestępstw. Druga, gdy takie skazanie lub postępowanie nie ma miejsca, ale z jakichś innych powodów, istnieje uzasadniona obawa użycia broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Sąd odwoławczy zwrócił uwagę, iż termin ustawodawczy "uzasadniona obawa" jest rodzajem zwrotu szacunkowego, ustalenie treści którego wymaga od interpretatora dokonania dwóch operacji interpretacyjnych – po pierwsze ustalenia co może stanowić podstawę przyjęcia, że dany fakt może stanowić element faktyczny (desygnat) nazwy "obawa użycia broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego", a po drugie, że obawa jest obawą uzasadnioną. Ten drugi element wymaga na gruncie przyjętego wcześniej ustalenia, że obawa wystąpiła, dodatkowo oszacowania natężenia tego potencjalnego wystąpienia, tak, aby w konkluzji można było określić, że obawa jest uzasadniona. Nie każda bowiem obawa lecz tylko obawa uzasadniona stanowić może, na gruncie wskazanego przepisu ustawy, podstawę wydania decyzji o cofnięciu pozwolenia na broń. Ponieważ przesłanka ta wskazuje na potencjalne wystąpienie jakiegoś skutku, tym większego znaczenia nabiera prawidłowe powiązanie jej z już istniejącymi i dającymi się stwierdzić elementami stanu faktycznego. Argumentację idącą w kierunku zarówno wystąpienia obawy, jak i jej skali (rozmiaru) należy zatem nie tylko starannie ustalić ale także starannie wskazać w uzasadnieniu decyzji, przede wszystkim po to, aby możliwa był orientacja co do przyjęcia przez organ dających się zweryfikować w toku kontroli przesłanek rozstrzygnięcia. W niniejszej sprawie organy administracji obu instancji takich rozumowań nie przeprowadziły ani też nie wskazały na powyższe przesłanki w uzasadnieniach swojej decyzji. Sąd Naczelny wskazał, iż Sąd I instancji akceptując konkluzje interpretacyjne organów, nie zauważył szczególnego charakteru konstrukcji zwrotu szacunkowego "uzasadniona obawa" i nie dostrzegł istotnych wad w jego wykładni dokonanej przez organy, co w konsekwencji rzutowało na wykładnię całej konstrukcji normatywnej art. 15 ust. 1 pkt 5 ustawy. Formuła występująca po zwrocie "w szczególności" stanowi wprawdzie rodzaj wyliczenia przykładowego w stosunku do określenia ogólniejszego, znajdującego się przed tym zwrotem, ale w żadnym wypadku nie zwalnia organu ze szczegółowej analizy treści zwrotu "uzasadniona obawa", jeśli czyn w ramach tej treści rozważany nie jest bezpośrednio i jednoznacznie określony w ramach wyliczenia szczegółowego. Elementem wyjaśnienia treści przesłanki ogólniejszej w przypadku tego przepisu jest nie tylko wystąpienie uzasadnionej obawy popełnienia jakiegokolwiek czynu zabronionego, ale takiej uzasadnionej obawy, która polega na możliwości użycia broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Elementem ustaleń faktycznych, na które winna zostać nałożona treść ustaleń interpretacyjnych samego zwrotu szacunkowego winno być rozważenie tej możliwości (użycia broni) w kontekście charakteru samego czynu, w stosunku do którego toczy się postępowanie (w niniejszej sprawie o czyn z art. 229 k.k., polegający na próbie wręczenia korzyści majątkowej funkcjonariuszowi publicznemu) ale też całokształtu zachowań podejrzanego, na gruncie którego można określić, czy istnieje uzasadniona obawa użycia broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Jeśli prawodawca w taki sposób określił tę przesłankę, to nie można jej przypisywać znaczenia ogólniejszego, które, jak to przyjął Sąd I instancji za organami administracji, mogą polegać na naruszeniu porządku publicznego czy prawnego w ogóle. Nie jest zasadny argument, iż wiążący się z popełnieniem każdego przestępstwa brak solidności i uczciwości w zakresie stosowania się do obowiązujących zasad porządku publicznego samodzielnie przesądza o możliwości zastosowania konsekwencji przewidzianej w tym przepisie. Nie bez znaczenia jest tu także rozważenie, czy dany rodzaj czynu zabronionego jest w ogóle związany z użyciem broni z punktu widzenia jego znamion przedmiotowych. Mając na uwadze treść art. 190 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należy stwierdzić, iż zaskarżona decyzja, jak i decyzja Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. zostały wydane z naruszeniem prawa materialnego, poprzez dokonanie błędnej wykładni art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, co miało wpływ na wynik sprawy. Organy Policji w niniejszej sprawie nie wykazały, aby obawa użycia broni w sposób sprzeczny z prawem była rzeczywiście uzasadniona. Nie oceniły, czy okoliczności popełnienia zarzucanego skarżącemu czynu, mogą mieć związek z użyciem broni, jak też wskazują na takie cechy charakteru skarżącego, które rodzą uzasadnione wątpliwości co do sprzecznego z prawem i zasadami sztuki posługiwania się bronią palną. Aby tę kwestę jednoznacznie rozstrzygnąć nie wystarcza posłużenie się ustaleniami dokonanymi przez organy Prokuratury dokonane w postępowaniu przygotowawczym, ale konieczne jest zbadanie dotychczasowych dokonań skarżącego na forum społecznym, zawodowym, łowieckim oraz zachowań rodzinnych w aspekcie stosowania przemocy, nadużywania alkoholu czy zabronionych prawem używek zabronionych itp. Brak ustaleń w powyższym zakresie naraża organy Policji na uzasadniony zarzut naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, tj. art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a., które to naruszenia mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Powyższe stwierdzenia obligują Sąd do uchylenia decyzji wydanych w niniejszej sprawie przez organ I i II instancji. Rozpoznając sprawę ponownie organ Policji będzie związany wykładnią przepisów prawa materialnego dokonaną przez Naczelny Sąd Administracyjny, a także uwzględni powyższe rozważania Sądu dotyczące prawidłowości prowadzenia postępowania administracyjnego i wyda decyzję spełniającą wymogi określone przepisem art. 107 § 3 k.p.a. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) w zw. z art. 152 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w sentencji. O kosztach rozstrzygnięto na podstawie art. 200 i art. 205 w zw. z art. 209 tej ustawy.