II SA/Wa 518/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Antoniuk Sędziowie WSA Ewa Grochowska-Jung (spr.) Przemysław Szustakiewicz Protokolant Sylwia Mikuła po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 maja 2010 r. sprawy ze skargi E.K. na postanowienie Komendanta Głównego Policji z dnia [...] kwietnia 2008 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania w sprawie cofnięcia pozwolenia na broń palną myśliwską - oddala skargę. Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2008 r. Komendant Główny Policji, na podstawie art. 134 k.p.a., stwierdził uchybienie terminu do wniesienia przez E. K. odwołania od decyzji Komendanta Wojewódzkiego Policji w G. z dnia [...] stycznia 2008 r. cofającej pozwolenie na broń palną myśliwską. Uzasadniając swoje stanowisko w sprawie, organ wskazał, iż przedmiotowa decyzja była dwukrotnie awizowana – w dniu 21 i 29 stycznia 2008 r., na kopercie doręczyciel zaznaczył powód niedoręczenia przesyłki a awizo zostało umieszczone w drzwiach mieszkania. Przesyłka nie została podjęta w terminie i w związku z tym organ wysłał ją ponownie. E. K. odebrał decyzję w dniu 22 lutego 2008 r. i w dniu 7 marca 2008 r. wniósł odwołanie. Organ przytoczył treść przepisów dotyczących skuteczności doręczeń, podnosząc, iż czternastodniowy termin do wniesienia odwołania rozpoczął bieg z dniem 21 stycznia 2008 r. i upłynął w dniu 4 lutego 2008 r. W ocenie organu powtórne doręczenie decyzji nie miało wpływu na bieg terminu do wniesienia odwołania, tym samym zainteresowany, wnosząc odwołanie w dniu 7 marca 2008 r., terminowi temu uchybił. Jednocześnie organ stwierdził, iż E. K. nie podał przyczyny uchybienia terminu i nie wniósł o jego przywrócenie, stosownie do treści art. 58 § 1 k.p.a. W skardze złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie E. K., zwany dalej skarżącym, wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia, a także zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi podniósł m.in., iż odwołanie wniósł w terminie, albowiem decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w G. z dnia [...] stycznia 2008 r. cofającą pozwolenie na broń palną myśliwską otrzymał w dniu 22 lutego 2008 r. Zaprzeczył, by otrzymał dwukrotne awizo i oświadczył, iż wiedzę o awizowaniu przesyłki zawierającej decyzję powziął dopiero z treści zaskarżonego postanowienia. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasowe argumenty faktyczne i prawne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 16 października 2008 r., sygn. akt VI SA/Wa 1328/08 uchylił zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wskazał, iż jak wynika z akt sprawy, przesyłka zawierająca decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w G. została wysłana na adres skarżącego i była dwukrotnie awizowana. Mimo, iż instytucja doręczenia zastępczego stwarza domniemanie doręczenia, co oznacza, że taki sposób doręczenia jest prawnie skuteczny, w ocenie Sądu, organ administracji działał niekonsekwentnie bądź też uznał doręczenie za nieskuteczne. Przedmiotowa decyzja została bowiem wysłana skarżącemu ponownie w dniu 18 lutego 2008 r. bez wyjaśnienia przyczyny tego działania. Gdyby przyjąć, iż powtórne przesłanie decyzji było błędem proceduralnym, to nie może on obciążać skarżącego, który, działając w zaufaniu do organu, wniósł odwołanie w terminie. Błąd organu nie może bowiem zamykać stronie drogi do ponownego rozpoznania sprawy, a w konsekwencji nie może zamykać drogi do sądu. Sąd wskazał także na błędne określenie początku biegu czternastodniowego terminu do wniesienia odwołania. Sąd stanął na stanowisku, iż zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem prawa procesowego, mogącym mieć wpływ na wynik sprawy i jako wadliwe winno być wyeliminowane z obrotu prawnego. Skargę kasacyjną na powyższy wyrok złożył Komendant Główny Policji. Wyrok zaskarżony został w całości, a jej autor wniósł o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oraz zasądzenie stosownych kosztów. Wyrokowi zarzucono: – naruszenie przepisów postępowania - art. 145 § 1 pkt 1c) p.p.s.a., które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez uznanie, iż zaskarżone postanowienie podlega uchyleniu, z uwagi na fakt, iż w niniejszej sprawie nie wystąpiła instytucja fikcji prawnej doręczenia przewidziana w art. 44 k.p.a., a także, że organy Policji nie dokonały rozważenia całokształtu materiału zgromadzonego w sprawie oraz – naruszenie przepisów postępowania – art. 145 § 1 pkt 1c) p.p.s.a., które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez uznanie, iż postępowanie organu I instancji w niniejszej sprawie było niewłaściwe, a decyzja Komendanta Wojewódzkiego Policji w G. z dnia [...] stycznia 2008 r. nr [...], została skutecznie doręczona stronie dopiero w dniu 22 lutego 2008 r. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 19 stycznia 2010 r., sygn. akt II OSK 103/09 uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie, odstępując od zasądzenia kosztów postępowania kasacyjnego. W uzasadnieniu wyroku Naczelny Sąd Administracyjny między innymi wskazał, iż skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie, bowiem Sąd pierwszej instancji nie stwierdził, aby przepis art. 44 k.p.a. został zastosowany wadliwie bądź nie powinien być stosowany. Fakty związane z doręczeniem na gruncie art. 44 k.p.a. nie były też kwestionowane przez skarżącego postanowienie do sądu I instancji. Jego ocena, że nie wiedział o informacji dotyczącej pozostawienia zawiadomienia w placówce pocztowej nie prowadzi do wniosku, że brak było podstaw do uznania doręczenia dokonanego w trybie art. 44 k.p.a. za prawidłowe, a więc wywołujące procesowy skutek prawny doręczenia. Skoro zatem sąd nie zakwestionował prawidłowości doręczenia w trybie art. 44 k.p.a., nie mógł również zakwestionować zgodności z prawem wydania zaskarżonego do tego sądu postanowienia. Nie ulega przy tym wątpliwości, że rozumowanie Sądu, oparte na powyżej wskazanych podstawach, nie tylko mogło rzutować w sposób istotny, ale wprost i w decydującym zakresie rzutowało na treść przyjętego w zaskarżonym wyroku rozstrzygnięcia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 190 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) Sąd, któremu sprawa została przekazana do ponownego rozpatrzenia, jest związany wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Przechodząc na grunt rozpoznawanej sprawy, wskazać należy, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z treścią art. 129 § 2 k.p.a. – odwołanie wnosi się w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie – od dnia ogłoszenia stronie. Decyzja Komendanta Wojewódzkiego Policji w G. z dnia [...] stycznia 2008 r. nr [...] w sprawie cofnięcia skarżącemu pozwolenia na broń palną myśliwską zawierała prawidłowe pouczenie. Procedurę doręczeń decyzji administracyjnych regulują przepisy rozdziału 8 Kodeksu postępowania administracyjnego. Zasadą jest, iż doręczenie następuje do rąk adresata (art. 42 § 1, 2 i 3 k.p.a.). W razie nieobecności adresata doręczenia można dokonać za pokwitowaniem dorosłemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu, jeżeli osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi (art. 43 zdanie pierwsze k.p.a.). W razie niemożności dokonania doręczenia w powyższy sposób, przepis art. 44 § 1 pkt 1 i 2 k.p.a. przewiduje możliwość zastosowania tzw. doręczenia zastępczego. W przypadku doręczenia przez pocztę, poczta przechowuje pismo przez okres czternastu dni w swojej placówce pocztowej (art. 44 § 1 pkt 1 k.p.a.). Zawiadomienie o pozostawieniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w terminie siedmiu dni, licząc od dnia pozostawienia zawiadomienia w placówce pocztowej, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej, lub gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata (art. 44 § 2 k.p.a.). W przypadku niepodjęcia przesyłki w powyższym siedmiodniowym terminie, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru przesyłki w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od daty pierwszego zawiadomienia (art. 44 § 3 k.p.a.). W takiej sytuacji, zgodnie z art. 44 § 4 k.p.a. doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, na jaki pozostawiono pismo w placówce pocztowej, a pismo pozostawia się w aktach sprawy. Podnieść należy, iż instytucja doręczenia zastępczego stwarza domniemanie doręczenia. Dlatego też zasady stosowania tej instytucji winny być przestrzegane ściśle. Uchybienie któremukolwiek z elementów procedury doręczenia zastępczego powoduje, iż strona zeń korzystająca nie będzie mogła skutecznie powołać się na domniemanie doręczenia. Podobnie przyjął Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 22 lutego 2001 r., sygn. akt II RN 70/00, publ. OSNAPiUS 2001/19/574, w którym stwierdzono, iż dla skuteczności doręczenia pisma w trybie art. 44 k.p.a. niezbędne jest zawiadomienie adresata o złożeniu pisma na okres siedmiu dni we wskazanym urzędzie pocztowym. W niniejszej sprawie z akt administracyjnych wynika, iż zaskarżona decyzja została wysłana na adres E. K. w dniu 15 stycznia 2008 r. Analiza koperty oraz zwrotnego poświadczenia odbioru wskazuje, iż doręczyciel powiadomił adresata o pozostawieniu przesyłki w sposób wskazany w art. 44 k.p.a. Przesyłka została awizowana w dniu 21 stycznia 2008 r. Zatem termin odbioru decyzji w placówce pocztowej upłynął po siedmiu dniach od dnia pierwszego zawiadomienia, licząc od dnia 22 stycznia 2008 r. (art. 44 § 2 k.p.a. w związku z art. 57 § 1 k.p.a.), tj. w dniu 28 stycznia 2008 r. Zatem prawidłowo poczta awizowała powtórnie przesyłkę w dniu 29 stycznia 2008 r., a następnie wobec jej nieodebrania w terminie zwróciła organowi. Należy więc, zgodnie z treścią art. 44 § 4 k.p.a., uznać, iż doręczenie decyzji nastąpiło w dniu 4 lutego 2008 r. Natomiast termin do wniesienia odwołania upłynął w dniu 18 lutego 2008 r. Odwołanie zostało złożone przez skarżącego w dniu 7 marca 2008 r., a więc po ustawowo określonym terminie do wykonania tej czynności. Wobec powyższych okoliczności, zgodnie z treścią art. 134 k.p.a., organ odwoławczy prawidłowo w drodze postanowienia stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Podkreślić należy, że artykuł 134 k.p.a. jest normą bezwzględnie obowiązującą, co oznacza, że organ w przypadku złożenia odwołania z uchybieniem 14-dniowego terminu, nie ma innej możliwości jak właśnie stwierdzenie uchybienia terminowi do dokonania takiej czynności. Należy także zauważyć, iż w rozpoznawanej sprawie nastąpiło powtórne doręczenie decyzji Komendanta Wojewódzkiego Policji w G., które nie ma wpływu na bieg terminu do wniesienia odwołania. Przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego nie przewidują bowiem możliwości przyjęcia dwóch różnych dat doręczenia decyzji. Niezależnie od niewłaściwego działania organu administracji I instancji w tym zakresie, dodatkowo w sytuacji braku wyjaśnienia przyczyny takiego zachowania, nie można z takim powtórnym doręczeniem wiązać odrębnych skutków prawnych dla adresata postanowienia, w szczególności nie można traktować takiego doręczenia jako stworzenia nowej możliwości wniesienia odwołania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie podziela stanowisko w tej kwestii wyrażone w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 lutego 2008 r. (II OSK 10/07, LEX nr 453425), w którym teza ta znalazła jednoznaczny wyraz. Odnosząc się do argumentów skarżącego dotyczących zmiany miejsca zamieszkania, wskazać należy, iż pismem z dnia 8 października 2007 r. został zawiadomiony o wszczęciu postępowania administracyjnego w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń palną myśliwską oraz o obowiązku zawiadomienia organu o każdej zmianie adresu zgodnie z treścią art. 41 k.p.a. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 powołanej ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w sentencji.