II SA/Ke 203/10
WyrokWSA w Kielcach2010-05-19
Skład orzekający: Renata Detka, Dorota Chobian, Beata Ziomek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy uchybienie 7-dniowego terminu do złożenia oświadczenia o zrealizowaniu przedsięwzięć, o jakim mowa w § 8 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie gospodarstw niskotowarowych, może być usprawiedliwione na podstawie § 9 ust. 2 tego rozporządzenia, czy też wymaga złożenia wniosku o przywrócenie terminu na podstawie art. 58 kpa?Ratio decidendi
Sąd uznał, że 7-dniowy termin do złożenia oświadczenia o zrealizowaniu przedsięwzięć, o którym mowa w § 8 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia, ma charakter procesowy i jego uchybienie skutkuje bezskutecznością czynności. Strona może bronić się przed negatywnymi skutkami jedynie poprzez złożenie wniosku o przywrócenie terminu na podstawie art. 58 kpa. Przepis § 9 ust. 2 rozporządzenia, dotyczący usprawiedliwionych przyczyn niemożności realizacji przedsięwzięć, nie ma zastosowania do terminu złożenia oświadczenia.Stan faktyczny
Skarżąca J.P. ubiegała się o pomoc finansową na wspieranie gospodarstwa niskotowarowego. Po otrzymaniu płatności, zrealizowała zadeklarowane przedsięwzięcia w terminie, jednak złożyła oświadczenie o ich zrealizowaniu z uchybieniem 7-dniowego terminu. Organ I instancji orzekł o wstrzymaniu płatności, co utrzymał w mocy organ II instancji. Skarżąca wniosła skargę do WSA, podnosząc m.in. kwestie zdrowotne jako przyczynę uchybienia terminowi i zarzucając naruszenie przepisów kpa oraz rozporządzenia.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Detka (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Dorota Chobian, Sędzia WSA Beata Ziomek, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Sebastian Styczeń, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 19 maja 2010r. sprawy ze skargi J.P. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] nr [...] w przedmiocie wstrzymania płatności dla gospodarstwa niskotowarowego oddala skargę.
II SA/Ke 203/10
UZASADNIENIE
Decyzją z dnia 17 grudnia 2009r. Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa orzekł o wstrzymaniu J. P. płatności dla gospodarstwa niskotowarowego w roku 4 i 5, z uwagi na uchybienie 7-dniowego terminu do złożenia oświadczenia o zrealizowaniu przedsięwzięć, o jakim mowa w § 8 ust.1 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów
z dnia 7 grudnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie gospodarstw niskotowarowych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. Nr 286 poz. 2870 ze zm.), przytaczanego dalej jako rozporządzenie.
Odwołanie od tej decyzji złożyła J. P. zwracając się "z prośbą
o ponowne rozpatrzenie jej wniosku". Podkreśliła, że posiada gospodarstwo rolne
o pow. 3,94 ha, które prowadzi wraz z mężem i pomoc jaką uzyskała była dla niej szansą na uzupełnienie brakującego sprzętu rolniczego. Zrealizowała zadeklarowane przedsięwzięcie – zakup rozrzutnika obornika i kosiarki rotacyjnej – w terminie 6 miesięcy od daty wypłaty płatności, a uchybienie terminu do złożenia oświadczenia nastąpiło "na skutek przeoczenia", ponieważ jej stan zdrowia pogorszył się w związku z przebytym udarem mózgu. Od tego czasu jest pod stałą kontrolą lekarza neurologa i korzysta z rehabilitacji. Do powstania opóźnienia przyczyniły się niewydolność ruchowa i kłopoty z pamięcią.
Do odwołania skarżąca dołączyła zaświadczenie lekarskie z dnia 30 grudnia 2009r. wystawione przez specjalistę neurologa, stwierdzające, że J. P. cierpi na nadciśnienie tętnicze, a w roku 2008 przebyła udar mózgu z niedowładem połowicznym lewostronnym. "Zaburzenia pamięci po udarze mózgu. Przewlekła niewydolność nerek. Chora stale leczona farmakologicznie. Możliwe zaburzenia pamięci i złe samopoczucie."
Decyzją z dnia 8 lutego 2010 r. Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, po rozpoznaniu odwołania J. P., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy ustalił, że w dniu 14 listopada 2006r. do organu I instancji wpłynął wniosek J. P. o przyznanie pomocy finansowej na działanie wspieranie gospodarstw niskotowarowych, a decyzją z dnia 19 lutego 2007 r. Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji
i Modernizacji Rolnictwa wniosek ten uwzględnił. Na mocy powyższej decyzji zrealizowano na rachunek bankowy skarżącej płatności
w łącznej wysokości 14.472,50 zł (I ratę płatności w wysokości 4.788,75 zł - w dniu 5 kwietnia 2007r., II ratę w wysokości 4.491,87 zł - w dniu 16 kwietnia 2008 r., III ratę płatności w wysokości 5.191,88 zł zrealizowano w dniu 16 kwietnia 2009 r.).
Organ odwoławczy ustalił, że w dniu 10 listopada 2009 r. do Biura Powiatowego ARiMR wpłynęło oświadczenie J. P. o zrealizowaniu przedsięwzięć zadeklarowanych we wniosku i planie rozwoju gospodarstwa niskotowarowego, przy czym uznając, że oświadczenie to zostało złożone
z uchybieniem terminu, organ I instancji wydał decyzję o wstrzymaniu płatności dla gospodarstwa niskotowarowego w roku 4 i 5.
Przytaczając treść § 8 i 9 rozporządzenia organ odwoławczy podkreślił – powołując się na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 25 maja 2009r. sygn. akt II SA/Ke 205/09 – że złożenie oświadczenia o zrealizowaniu przedsięwzięć zgodnie z planem rozwoju gospodarstwa niskotowarowego, po terminie 7 dni licznym od upływu 6 miesięcy od wypłaty trzeciej raty płatności, jest czynnością bezskuteczną, a zatem należy przyjąć, że oświadczenie, o jakim mowa
w § 8 ust.1 pkt 2 rozporządzenia, nie zostało w ogóle złożone, co – stosownie do § 9 ust.1 – powoduje konieczność wstrzymania płatności w czwartym i piątym roku jej wypłaty.
Organ II instancji wskazał, że wypłata dla skarżącej trzeciej raty płatności nastąpiła w dniu 16 kwietnia 2009r. Termin na zrealizowanie założonych przez nią przedsięwzięć upływał dnia 16 października 2009r., natomiast na złożenie oświadczenia – dnia 23 października 2009r. Składając dokumenty dopiero w dniu 10 listopada 2009r. strona nie dochowała 7 - dniowego terminu wynikającego z § 8 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia, toteż ta czynność procesowa została uznana za bezskuteczną. Mając na uwadze powyższe zaistniała konieczność wstrzymania J. P. płatności w 4 i 5 roku na podstawie § 9 ust. 1 rozporządzenia.
Jednocześnie organ podniósł, że bezskuteczność powyższej czynności procesowej skarżąca mogła zwalczać jedynie poprzez złożenie prośby
o przywrócenie terminu, o jakiej mowa w art. 58 kpa. Okoliczności przedstawione
w odwołaniu, które zdaniem skarżącej miały wpływ na niedochowanie terminu do złożenia oświadczenia, mogłyby posłużyć do oceny braku winy w uchybieniu terminu, gdyby strona ubiegała się o jego przywrócenie. Z uwagi jednak na fakt, że J. P. nie broniła się przed negatywnymi skutkami uchybienia terminu, postępowanie w sprawie jego przywrócenia nie było podejmowane.
Skargę na powyższe rozstrzygnięcie złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach J. P. wnosząc o jego uchylenie i zarzucając naruszenie:
- "prawa procesowego – art. 75 § 1, 77 § 1 i 2, 78 § 1 i 81 kpa poprzez brak dopuszczenia dowodu z załączonego zaświadczenia zdrowotnego, zupełnym pominięciu jego znaczenia prawnego dla załatwienia przedmiotowej sprawy
w uzasadnieniu decyzji, tym samym nie wyjaśnienie stanu faktycznego oraz braku możności wypowiedzenia się skarżącej co do poczynionych ustaleń przed wydaniem decyzji, co w konsekwencji skutkowało:
- naruszeniem prawa materialnego – § 9 ust.2 Rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie gospodarstw niskotowarowych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich, poprzez jego niezastosowanie wynikające z nie dokonania ustaleń stanu faktycznego czy zachodzą przesłanki do jego zastosowania, pomimo złożenia oświadczenia skarżącego o problemach zdrowotnych oraz dokumentu na tę okoliczność.
- Naruszenie zasad ogólnych kodeksu postępowania administracyjnego w art. 6 i 7 poprzez uchybienie zasadzie prawdy obiektywnej wskutek nie wyjaśnienia wszystkich okoliczności sprawy, uchybienie zasadzie interesu społecznego oraz słusznego interesu obywateli wskutek braku wzięcia pod uwagę słusznego interesu obywatela w sytuacji, gdy interes społeczny się temu nie sprzeciwiał, brak dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz całościowego załatwienia sprawy poprzez pominięcie badania stanu faktycznego na okoliczność § 9 ust.2 powyższego Rozporządzenia, art. 8 i 9 poprzez brak informowania w trakcie postępowania
o okolicznościach prawnych złożonego zaświadczenia zdrowotnego."
W uzasadnieniu skarżąca podniosła, że organ nie zauważył, iż podane
w odwołaniu okoliczności wraz z dowodem (zaświadczeniem lekarskim) powinny być rozpoznane pod kątem zastosowania § 9 ust. 2 rozporządzenia – dotyczącego usprawiedliwionych przyczyn przekroczenia terminów. Po rozpoznaniu sprawy na tę okoliczność organ powinien rozstrzygnąć ją bądź pozytywnie bądź negatywnie dla skarżącej, a następnie uzasadnić swoje stanowisko zgodnie z art. 107 § 1 kpa.
W uzasadnieniu decyzji nie ma żadnej wzmianki na ten temat, co musi prowadzić do stwierdzenia, że organ pominął dopuszczenie dowodu z załączonego dokumentu oraz zignorował złożone oświadczenie.
W ocenie skarżącej, przepis § 9 ust.2 rozporządzenia ma zastosowanie zarówno do przekroczenia 6 miesięcznego terminu do zrealizowania przedsięwzięć zgodnie z planem, jak i do oświadczenia o zrealizowaniu tych przedsięwzięć. W § 8 ust.2 już tylko doprecyzowano, że oświadczenie, o którym mowa w ust. 1, powinno być składane w ciągu 7 dni na urzędowym formularzu udostępnionym przez Agencję. Na potwierdzenie takiego stanowiska skarżąca powołała się na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 2 października 2009r., sygn. akt I SA/Lu 375/09. Tym samym pouczenia organu, że 7 - dniowy termin oświadczenia z § 8 ust. 1 jest terminem prawa procesowego i że można go przywrócić w trybie art. 58 kpa oraz że do tego terminu nie ma zastosowania § 9 ust.2 – są błędne i świadczą o naruszeniu tego ostatniego przepisu.
Zdaniem skarżącej, oświadczenie zawarte w uzasadnieniu odwołania było wystarczające aby zakwalifikować je jako oświadczenie z § 9 ust.3 rozporządzenia.
Odnosząc się do przesłanki z § 9 ust.2 pkt 1 tj. "długotrwałej niezdolności do pracy producenta rolnego" skarżąca wskazała, że niezdolność ta musi dotyczyć czasu na złożenie oświadczenia tj. 7 dni. Przez niezdolność do pracy należy rozumieć w takim wypadku nie tyle niezdolność do pracy fizycznej, co pracy umysłowej, tj. niezdolność do sporządzenia oświadczenia wraz z dokumentami
w ciągu 7 dni i doręczenia ich do organu. Skarżąca wykazała tę okoliczność oświadczeniem oraz zaświadczeniem lekarskim specjalisty neurologa o m.in. zaburzeniach pamięci jak i niewydolnością ruchową powodowanych skutkami udaru mózgu obejmującym okres od dnia 3 grudnia 2008r. do 30 grudnia 2009r., czyli zawierającym termin po 23 października 2009r. do 30 października 2009r., kiedy miała termin do złożenia oświadczenia z § 8 ust.1 pkt 2.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację przedstawioną w pisemnych motywach zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna, albowiem zaskarżone rozstrzygnięcie odpowiada prawu.
Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego
i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną ( art. 134 § 1 p.p.s.a.)
Dokonując tak rozumianej oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się naruszeń prawa skutkujących koniecznością jego uchylenia lub stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 i 2 p.p.s.a.).
W prawidłowo ustalonym przez organ i nie kwestionowanym przez stronę stanie faktycznym, zastosowanie mają przepisy § 8 ust. 1 i 2 oraz § 9 ust. 1 rozporządzenia.
Stosownie do § 8 ust.1, płatność dla gospodarstwa niskotowarowego
w czwartym i piątym roku wypłaty tej płatności wypłaca się, jeżeli producent rolny:
1) zrealizował przedsięwzięcia zgodnie z planem rozwoju gospodarstwa niskotowarowego, nie później niż w terminie 6 miesięcy od dnia wypłaty płatności dla gospodarstwa niskotowarowego w trzecim roku realizacji planu, oraz
2) złożył kierownikowi biura powiatowego Agencji, właściwemu ze względu na miejsce zamieszkania producenta rolnego, oświadczenie o zrealizowaniu przedsięwzięć zgodnie z planem rozwoju gospodarstwa niskotowarowego.
Przepis § 8 ust. 2 stanowi natomiast, że oświadczenie, o którym mowa w ust. 1 pkt 2, składa się na formularzu udostępnionym przez Agencję, w terminie 7 dni od dnia,
w którym upłynął termin określony w ust. 1 pkt 1.
Zgodnie natomiast z § 9 ust. 1 rozporządzenia płatność dla gospodarstwa niskotowarowego podlega wstrzymaniu w czwartym i piątym roku jej wypłaty, jeżeli producent rolny nie dotrzymał warunków określonych w § 8 ust. 1, z zastrzeżeniem ust. 2.
W sprawie bezsporna pozostaje okoliczność, że J. P. zrealizowała przedsięwzięcie, zgodnie z planem rozwoju gospodarstwa niskotowarowego,
w terminie 6 miesięcy, o jakim mowa w § 8 ust.1 pkt 1, natomiast uchybiła siedmiodniowemu terminowi do złożenia oświadczenia o zrealizowaniu przedsięwzięć zadeklarowanych we wniosku.
Przepis § 8 ust.1 określa dwa różne terminy związane z realizacją płatności dla gospodarstw niskotowarowych w czwartym i piątym roku wypłaty tej płatności. O ile termin określony w § 8 ust 1 pkt 1 nosi cechy terminu prawa materialnego, to
7-dniowy termin do złożenia oświadczenia o zrealizowaniu przedsięwzięcia zgodnie
z planem rozwoju gospodarstwa niskotowarowego, jest terminem prawa procesowego, jak zasadnie przyjął organ II instancji.
Terminem materialnym jest okres, w którym nastąpić może ukształtowanie praw lub obowiązków jednostki w ramach administracyjnoprawnego stosunku materialnego. Terminem procesowym jest natomiast okres do dokonania czynności procesowej przez podmioty postępowania lub uczestników postępowania. Różnica pomiędzy terminem materialnym, a terminem procesowym sprowadza się do różnych płaszczyzn skutków prawnych ich uchybienia. Uchybienie terminu materialnego wywołuje skutek prawny wygaśnięcia praw lub obowiązków o charakterze materialnym. Uchybienie terminu procesowego natomiast wywołuje skutek prawny
w płaszczyźnie procesowej, przez uzależnienie skuteczności czynności procesowej od zachowania terminu. Należy zwrócić uwagę, iż bezskuteczność czynności procesowej prowadzić może do zamknięcia drogi postępowania administracyjnego, co w konsekwencji niweczy możliwość ukształtowania stosunku materialnoprawnego. Strona może jednak bronić się przed negatywnymi skutkami uchybienia terminu czynności procesowej, wnosząc prośbę o przywrócenie terminu. O charakterze przepisu i terminu nie przesądza tylko okoliczność, w jakiej ustawie przepis statuujący dany termin się znajduje. Dotyczy to zwłaszcza sytuacji, gdy ustawa taka – oprócz przepisów prawa materialnego - zawiera również przepisy proceduralne.
W kwestiach wątpliwych winien być oceniany skutek prawny uchybienia terminu.
W takich przypadkach przesądzać winno to, czy uchybienie terminu wyłącza powstanie stosunku materialno - prawnego, czy ogranicza się jedynie do bezskuteczności procesowej czynności, co tylko w następstwie może wpłynąć na sytuację materialno - prawną jednostki (B. Adamiak (w:) Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. Wydawnictwo C. H. Beck 2005. Wyd. 7 str. 327).
Przenosząc te teoretyczne rozważania na grunt niniejszej sprawy podkreślić
w pierwszym rzędzie należy, iż celem rozporządzenia mającego zastosowanie
w sprawie, jest udzielanie pomocy finansowej producentom rolnym prowadzącym gospodarstwa niskotowarowe, w razie spełnienia warunków określonych w § 3 ust.1, przy czym jednym z nich jest złożenie przez producenta zobowiązania
do zrealizowania przedsięwzięć mających na celu restrukturyzację gospodarstwa niskotowarowego:
- dotyczących prowadzenia działalności rolniczej lub pozarolniczej działalności gospodarczej,
- zgodnie z planem rozwoju gospodarstwa niskotowarowego (§ 3 ust.1 pkt 4).
Jak stanowi zaś cytowany już § 8 ust.1, warunkiem koniecznym dla przyznania płatności w czwartym i piątym roku, jest zrealizowanie zadeklarowanego przez producenta przedsięwzięcia w terminie 6 miesięcy od dnia wypłaty trzeciej raty płatności. O dopełnieniu tego warunku producent rolny zawiadamia właściwego kierownika biura powiatowego Agencji składając oświadczenie, o jakim mowa w § 8 ust.1 pkt 2. W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, oświadczenie to ma charakter czynności procesowej, poprzez którą strona wykazuje fakt zrealizowania przedsięwzięcia zadeklarowanego we wniosku, mającego na celu restrukturyzację gospodarstwa niskotowarowego. Skoro tak, to termin siedmiodniowy, o jakim mowa w tym przepisie ma charakter terminu procesowego.
Istotną dla oceny charakteru prawnego analizowanego terminu jest również jego długość, zbliżona do większości znanych procedurze administracyjnej terminów procesowych. Wydaje się przy tym, że nieodwracalne konsekwencje uchybienia terminom prawa materialnego przemawiają za określaniem ich w dłuższym wymiarze niż 7 dni. Skoro prawodawca określił w § 8 ust.1 pkt 2 rozporządzenia długość terminu do złożenia oświadczenia na 7 dni, to - zdaniem Sądu – świadczy to
o zamiarze nadania mu charakteru procesowego, co dzięki możliwości zastosowania instytucji przywracania terminów, może – w razie spełnienia przesłanek o jakich mowa w art. 58 kpa – złagodzić jego rygoryzm.
Poza tym należy podnieść, że w § 9 ust.2 pkt 1 – 3 rozporządzenia, przewidziano niezależne od producenta rolnego sytuacje, uniemożliwiające mu zrealizowanie przedsięwzięcia w terminie sześciomiesięcznym, których zaistnienie nie powoduje wstrzymania płatności. Jest to jeszcze jeden argument, który
a contrario przemawia za przyjęciem poglądu, że termin 7 dni określony w § 8 ust.1 pkt 2 ma charakter procesowy. Skoro bowiem prawodawca przewidział
w szczególnych sytuacjach możliwość zniweczenia skutków upływu sześciomiesięcznego terminu materialnoprawnego, to brak analogicznego przepisu wobec siedmiodniowego terminu z § 8 ust.1 pkt 2, świadczy o konieczności potraktowania go jako terminu procesowego, który może zostać przywrócony na ogólnych zasadach określonych w kpa. Jest to stanowisko tym bardziej zasadne, że prawdopodobieństwo zaistnienia wyjątkowych sytuacji uniemożliwiających stronie dochowanie terminu (np. choroba) jest zdecydowanie większe w czasie biegu terminu siedmiodniowego, aniżeli w przeciągu terminu 6 miesięcy.
Tym samym nie można w żadnym razie podzielić poglądu – na którym zasadza się argumentacja skargi – że przepis § 9 ust.2 stosować należy także
w sytuacji uchybienia terminu 7- dniowego do złożenia oświadczenia, o jakim mowa
w § 8 ust.1 pkt 2. Pierwsza część § 9 ust.2 poprzez odwołanie się do przypadku,
o którym mowa w ust.1 (czyli w razie niedochowania warunków z § 8 ust.1) może być wprawdzie myląca, jednak w dalszej części uregulowanie zawarte w tym przepisie nie nasuwa już żadnych wątpliwości interpretacyjnych. Przewiduje ono bowiem możliwość wypłaty płatności dla gospodarstwa niskotowarowego ale tylko wówczas, gdy realizacja przedsięwzięć określonych w planie rozwoju gospodarstwa niskotowarowego była niemożliwa ze względu na zaistnienie jednej z okoliczności wymienionych w pkt 1 – 3. Realizacja przedsięwzięć następuje w terminie 6 miesięcy i stanowi o tym § 8 ust.1 pkt 1. O tym, iż § 9 ust.2 nie ma zastosowania do terminu 7 dniowego z § 8 ust.1 pkt 2 świadczy także treść ust.3 tego przepisu. Zgodnie z nim, w przypadku gdy realizacja przedsięwzięć określonych w planie rozwoju gospodarstwa niskotowarowego była niemożliwa ze względu na zaistnienie okoliczności wymienionych w ust.2, zamiast oświadczenia, o którym mowa w § 8 ust.1 pkt 2, producent rolny składa oświadczenie o zaistnieniu tych okoliczności.
Takie brzmienie przepisu § 9 ust.2 i 3 wyklucza przyjęcie, że ma on zastosowanie także do terminu z § 8 ust.1 pkt 2.
Odmienne stanowisko zaprezentowane w skardze prowadziłoby do pogorszenia sytuacji prawnej producentów rolnych, gdyż możliwość przywrócenia terminu 7 dniowego wyznaczonego § 8 ust.1 pkt 2 na ogólnych zasadach przewidzianych w art. 58 kpa jest o wiele większa aniżeli w przypadku, o jakim mowa w § 9 ust.2, który enumeratywnie wymienia tylko trzy nadzwyczajne sytuacje,
w których płatność może być wypłacona - mimo braku w terminie 6 miesięcy realizacji przedsięwzięć określonych w planie rozwoju gospodarstwa niskotowarowego.
Ubocznie Wojewódzki Sąd Administracyjny zauważa, że powoływany
w skardze wyrok WSA w Lublinie z dnia 2 października 2009r., sygn. akt I SA/Lu 375/09 wcale nie potwierdza tezy, że § 9 ust.2 rozporządzenia ma zastosowanie także do 7 dniowego terminu z § 8 ust.1 pkt 2; wręcz przeciwnie, w uzasadnieniu tego wyroku Sąd stwierdza, że "brak jest podstaw do utożsamiania nie wykonania obowiązku terminowego złożenia oświadczenia, o którym mowa w § 8 ust.1 pkt 2
z zaistnieniem okoliczności uniemożliwiających realizację samych przedsięwzięć,
o których mowa w § 9 ust. 2 i złożeniem w tym przedmiocie stosownego oświadczenia."
Skutkiem dokonania czynności procesowej (jaką w sprawie niniejszej jest złożenie oświadczenia z § 8 ust.1 pkt 2) z uchybieniem terminu jest bezskuteczność tej czynności, co strona może zwalczać jedynie poprzez złożenie prośby
o przywrócenie terminu, o jakiej mowa w art. 58 kpa.
W stanie faktycznym sprawy słusznie ustalił organ odwoławczy, że prośba taka nie została złożona.
Prośba o przywrócenie terminu w rozumieniu art. 58 kpa stanowi pismo procesowe, do którego stosuje się przepisy o podaniach. Wniosek taki winien zatem zawierać elementy wskazane w art. 63 § 2 i 3 kpa, a więc zawierać m.in. określone żądanie wynikające wprost z treści wniosku.
Wprawdzie w odwołaniu od decyzji organu I-szej instancji J. P. powołuje się na swój zły stan zdrowia związany z przebytym w roku 2008 udarem mózgu, niemniej jednak nie ma podstaw do przyjęcia, aby organ administracji samodzielnie ustalał wolę strony w drodze interpretacji treści złożonego przez nią oświadczenia. Z treści odwołania J. P. nie wynika, aby celem jej działania było przywrócenie terminu do złożenia oświadczenia, o jakim mowa w § 8 ust.1 pkt 2 rozporządzenia. Sam fakt powołania się na przewlekłą chorobę nie może uzasadniać takiego założenia, a wniosek o przywrócenie terminu niewątpliwie nie został zawarty w odwołaniu.
Podkreślić przy tym należy, że w literaturze przedmiotu, jak też
w orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalony został pogląd, iż w sprawie przywrócenia terminu organ nie może działać z urzędu, a ewentualne przywrócenie terminu procesowego może nastąpić jedynie na wyraźną prośbę zainteresowanego (zob. P.Przybysz, "Kodeks postępowania administracyjnego", Komentarz, Wydawnictwo prawnicze LexisNexis, Warszawa 2005, str.152; wyrok NSA z dnia 3 marca 2008r., I OSK 268/07).
Wobec prawidłowego przyjęcia przez organ, że w sprawie nie złożona została prośba o przywrócenie terminu, nie można uznać za słuszne zarzutów skargi dotyczących naruszenia art. 6, 7, 75 § 1, 77 § 1 i 2, 78 § 1 i art. 81 kpa, polegającego na nie przeprowadzeniu dowodu z załączonego do odwołania zaświadczenia lekarskiego i braku poczynienia ustaleń w tym zakresie.
Złożenie oświadczenia o zrealizowaniu przedsięwzięć zgodnie z planem rozwoju gospodarstwa niskotowarowego, po terminie 7 dni licząc od upływu 6 miesięcy od wypłaty III raty (w stanie faktycznym sprawy termin ten upływał 23 października 2009r.; data zrealizowania III płatności przypadła bowiem na 16 kwietnia 2009r.), jest czynnością bezskuteczną, a zatem należy przyjąć, że oświadczenie o jakim mowa w § 8 ust.1 pkt 2 nie zostało w ogóle złożone, co stosownie do § 9 ust.1 powoduje konieczność wstrzymania płatności w czwartym
i piątym roku ich wypłaty.
Ponieważ podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło