I SA/Wa 454/10
WyrokWSA w Warszawie2010-05-19
Skład orzekający: Agnieszka Miernik, Elżbieta Sobielarska, Przemysław Żmich
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo wszczął postępowanie wywłaszczeniowe, jeśli brak jest dowodu doręczenia właścicielowi pisma wyznaczającego termin do zawarcia umowy sprzedaży nieruchomości, a właściciel twierdzi, że pisma tego nie otrzymał?Ratio decidendi
Postępowanie wywłaszczeniowe nie zostało prawidłowo wszczęte, jeśli brak jest dowodu doręczenia właścicielowi pisma wyznaczającego termin do zawarcia umowy sprzedaży nieruchomości, a właściciel kwestionuje jego otrzymanie. Organ odwoławczy nie może utrzymać w mocy decyzji organu pierwszej instancji, jeśli nie zweryfikował skuteczności doręczenia tego pisma. Ponadto, odmowa odroczenia rozprawy administracyjnej, mimo uzasadnionej przeszkody w postaci kolizji terminów z rozprawą sądową, stanowi naruszenie prawa do czynnego udziału strony w postępowaniu.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wywłaszczenia nieruchomości na cele budowy autostrady i ustalenia odszkodowania. Wojewoda wydał decyzję wywłaszczeniową, którą utrzymał w mocy Minister Infrastruktury. Skarżący J.W. zarzucił m.in. wadliwość operatu szacunkowego, nieprawidłowe ustalenie odszkodowania oraz pozbawienie go możliwości czynnego udziału w rozprawie administracyjnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję, a następnie Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok WSA i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, wskazując na istotne naruszenia proceduralne.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję Ministra Infrastruktury oraz poprzedzającą ją decyzję Wojewody [...]. Stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu i zasądził od Ministra Infrastruktury na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Miernik Sędziowie: Sędzia WSA Elżbieta Sobielarska Sędzia WSA Przemysław Żmich (spr.) Protokolant Zbigniew Dzierzęcki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 maja 2010 r. sprawy ze skargi J.W. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] kwietnia 2008 r. nr [...] w przedmiocie wywłaszczenia i odszkodowania za nieruchomość 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2007 r. nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Ministra Infrastruktury na rzecz skarżącego J.W. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Wojewoda [...] decyzją z [...] marca 1998 r. nr [...] ustalił lokalizację autostrady płatnej [...] na terenie województwa [...] dla odcinka [...].
Decyzja ta została w części uchylona przez Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast [...] sierpnia 1998 r., a następnie organ orzekł co do istoty sprawy.
Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] lipca 2007 r., nr [...] wywłaszczył na rzecz Skarbu Państwa z przeznaczeniem pod budowę autostrady [...] na odcinku [...], prawo własności nieruchomości położonej w gminie N., obręb [...], oznaczonej jako działki: nr [...] o pow. [...] ha, nr [...] o pow. [...] ha, nr [...] o pow. [...] ha, nr [...] o pow. [...] ha, dla której jest prowadzona księga wieczysta KW nr [...], stanowiącej własność J.W. oraz ustalił na postawie operatu szacunkowego wykonanego w dniu [...] grudnia 2006 r., odszkodowanie w wysokości [...] zł. Ponadto organ wojewódzki zobowiązał Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad do wypłaty odszkodowania w terminie 14 dni od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu podlega wykonaniu.
Od decyzji tej odwołał się J.W., wnosząc o jej uchylenie. W odwołaniu zarzucił pozbawienie go możliwości osobistego uczestnictwa w rozprawie administracyjnej, wadliwość operatu szacunkowego i nieprawidłowe ustalenie odszkodowania. Ponadto odwołujący odniósł się do raportu oddziaływania na środowisko oraz do kwestii zapłaty za korzystanie z nieruchomości przez okres 12 miesięcy.
Minister Infrastruktury decyzją z dnia [...] kwietnia 2008 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2007 r. nr [...]. W uzasadnieniu organ odniósł się do regulacji zamieszczonej w art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 18 października 2006 r. o zmianie ustawy o szczególnych zasadach przygotowywania i realizacji inwestycji w zakresie dróg krajowych oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2006 r. Nr 220, poz. 1601), zgodnie z którym do spraw wszczętych i niezakończonych do dnia wejścia w życie ustawy decyzją ostateczną stosuje się przepisy dotychczasowe, wobec czego do niniejszej sprawy mają zastosowanie przepisy ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg krajowych (Dz. U. z 2003 r. Nr 80, poz. 721), w brzmieniu sprzed nowelizacji. Organ drugiej instancji powołując się na przepisy art. 15 ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. w zw. z art. 13 ust. 1 ustawy, stwierdził, że pismem z [...] stycznia 2006 r. nr [...] Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad złożył J.W. ofertę nabycia przedmiotowej nieruchomości, jednakże brak jest w aktach sprawy pisma, z którego wynikałaby zgoda strony na sprzedaż nieruchomości.
Wobec nie zawarcia umowy sprzedaży nieruchomości Wojewoda [...], stosownie do art. 15 ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r., pismem z dnia [...] kwietnia 2006 r., nr [...] wyznaczył właścicielowi termin do dnia [...] maja 2006 r. na zawarcie umowy sprzedaży przedmiotowej nieruchomości.
Po bezskutecznym upływie terminu do zawarcia dobrowolnej umowy sprzedaży, pismem z dnia [...] sierpnia 2006 r., nr [...] Generalny Dyrektor wystąpił do Wojewody [...] z wnioskiem o wszczęcie postępowania wywłaszczeniowego na rzecz Skarbu Państwa do nieruchomości położonej na terenie gminy N., obręb [...], oznaczonej jako działki: nr [...] o pow. [...] ha, nr [...] o pow. [...] ha, nr [...] o pow. [...] ha, nr [...] o pow. [...] ha, dla której jest prowadzona księga wieczysta KW nr [...], stanowiącej własność J.W.
Pismem z dnia [...] sierpnia 2006 roku Wojewoda [...] zawiadomił strony o wszczęciu postępowania wywłaszczeniowego.
Mając na uwadze powyższe Minister Infrastruktury uznał, że postępowanie w sprawie wywłaszczenia nieruchomości wszczęte zostało prawidłowo.
Powołując się na przepis art. 7 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2004 Nr 261, poz. 2603 ze zm., zw. dalej u.g.n.) oraz art. 18 ust. 2 ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg krajowych organ wskazał, że na zlecenie Wojewody [...] z [...] października 2006 r. rzeczoznawca majątkowy K.K. wykonał operat szacunkowy z [...] grudnia 2006 r., określający wartość przedmiotowej nieruchomości. W operacie szacunkowym zgodnie z obowiązującymi przepisami wartość nieruchomości rolnej oszacowano w podejściu porównawczym metodą porównywania parami. Przy tej metodzie porównuje się nieruchomość będącą przedmiotem wyceny, której cechy są znane, kolejno z nieruchomościami podobnymi, które były przedmiotem obrotu rynkowego i dla których znane są ceny transakcyjne, warunki zawarcia transakcji oraz cechy tych nieruchomości.
Minister stwierdził, że rzeczoznawca dokonał szczegółowej analizy rynku nieruchomości podobnych na przełomie lat 2004-2006, położonych na terenie powiatów: b. oraz z. ze szczególnym uwzględnieniem lokalizacji na terenie obrębów [...]. Do końcowej analizy rzeczoznawca majątkowy przyjął trzy nieruchomości gruntowe, z uwzględnieniem jak najmniejszej ilości różnic pomiędzy nieruchomościami.
W ocenie organu odwoławczego operat szacunkowy z [...] grudnia 2006 r. odpowiada wymogom określonym w przepisach prawa.
Organ podniósł, że subiektywne przekonanie strony, że wskazana w operacie szacunkowym wartość wywłaszczonej nieruchomości rolnej jest zbyt niska nie świadczy o braku rzetelności przy jego wykonywaniu, ani też o celowym pomijaniu cech nieruchomości. Brak jest zatem podstaw do uznania, że odszkodowanie zostało ustalone nieprawidłowo, tym bardziej, że strona nie przestawiła alternatywnej, aktualnej opinii rzeczoznawcy majątkowego, ani też nie zaskarżyła operatu szacunkowego z dnia [...] grudnia 2006 r. do Komisji Odpowiedzialności Zawodowej Polskiego Stowarzyszenia Rzeczoznawców Majątkowych w W.
Minister Infrastruktury wskazując na przepis art. 156 ust. 4 u.g.n. podniósł, że w toku postępowania odwoławczego upłynął 12 miesięczny termin ważności operatu szacunkowego i w związku z tym zaszła konieczność wystąpienia do rzeczoznawcy majątkowego w trybie art. 156 ust. 4 tej ustawy z zapytaniem o możliwość potwierdzenia ważności przedmiotowego operatu szacunkowego.
Rzeczoznawca majątkowy, który sporządził operat szacunkowy w przedmiotowej sprawie, potwierdził jego aktualność na dzień [...] stycznia 2008 r.
Wobec powyższego organ odwoławczy pismem z [...] lutego 2008 r. w trybie art. 10 K.p.a. zawiadomił strony o uzupełnieniu materiału dowodowego w sprawie oraz poinformował o możliwości zapoznania się ze skompletowanym materiałem dowodowym i składania wniosków i wyjaśnień.
Pismem z [...] lutego 2008 r. strona wniosła zastrzeżenia do klauzuli potwierdzającej ważność operatu szacunkowego, twierdząc, że narusza ona przepis art. 153 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz standardy III.7 pkt 2.13a i VII.2 pkt 2.1a, b, zwracając przy tym uwagę, że ceny nieruchomości wzrosły nawet o kilkaset procent oraz załączając sześć artykułów prasowych.
Zdaniem Ministra zarzuty strony nie znajdują uzasadnienia. Zgodnie z art. 156 ust. 4 u.g.n. istnieje możliwość potwierdzenia ważności operatu szacunkowego. Ponadto rzeczoznawca ocenia rynek nieruchomości i tylko on jest osobą uprawnioną do potwierdzenia lub stwierdzenia niemożliwości potwierdzenia operatu szacunkowego. Jeżeli więc na danym rynku nie doszło do zmiany cen transakcji, to zachodzi podstawa do potwierdzenia ważności operatu szacunkowego. Z kolei wartość nieruchomości weryfikowana jest na podstawie badań rynku lokalnego, a nie na podstawie doniesień prasowych, co podnosiła strona. Z załączonych do pisma strony wycinków gazet wynika, że wzrost wartości nieruchomości dotyczy działek budowlanych i rolnych, brak jest natomiast informacji o transakcjach dotyczących nieruchomości przeznaczonych pod budowę drogi, a zgodnie z § 36 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 września 2004 r. nieruchomości wyłącznie o takim przeznaczeniu rzeczoznawca majątkowy może brać do porównań nieruchomości wycenianych.
Organ drugiej instancji podkreślił, że zgodnie ze standardami obowiązującymi rzeczoznawców majątkowych mogą oni używać do porównań transakcji z okresu dwóch lat poprzedzających datę sporządzenia operatu, natomiast rzeczą rzeczoznawcy majątkowego jest ustosunkowanie się do trendów czasowych. Skoro zatem w niniejszej sprawie rzeczoznawca majątkowy nie stwierdził wyraźnego wpływu atrybutu "data zawarcia transakcji" na wielkość ceny transakcyjnej, to brak jest podstaw do uznania, że wartość nieruchomości nie może być uznana za prawidłowo określoną i aktualną.
Odnosząc się do zarzutu strony, że operat szacunkowy z [...] grudnia 2006 r. wskazuje inną kwotę nieruchomości niż operat szacunkowy z dnia [...] lutego 2005 r. organ wskazał, że zarzut jest nietrafny, ponieważ operat z 2005 r. utracił już swoją ważność w momencie wydania decyzji, a przy tym operat ten wykonany był na zlecenie Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad dla potrzeb złożenia oferty nabycia tej nieruchomości w drodze umowy i nie jest dowodem w wywłaszczeniowym postępowaniu administracyjnym.
Minister Infrastruktury powołując przepis art. 118 ust. 1 u.g.n. w związku z art. 23 ustawy o szczególnych zasadach przygotowywania i realizacji inwestycji w zakresie dróg krajowych wskazał, że w toku postępowania w dniu [...] czerwca 2007 r. odbyła się rozprawa administracyjna, na którą nie stawił się prawidłowo powiadomiony J.W. Złożył wniosek o wyznaczenie kolejnego terminu rozprawy celem umożliwienia obrony swych praw oraz osobistego uczestnictwa w rozprawie.
Zawiadomieniem z dnia [...] czerwca 2007 r. Wojewoda [...] poinformował stronę o zebraniu materiałów dowodowych w przedmiotowej sprawie oraz o możliwości wglądu do akt znajdujących się w [...] Urzędzie Wojewódzkim. Ponadto organ nie uwzględnił wniosku strony o ponowne wyznaczenie terminu rozprawy.
W związku z zarzutem strony że, została pozbawiona przez organ pierwszej instancji prawa do osobistego uczestnictwa w rozprawie, a tym samym uniemożliwiono jej złożenia stosownych wniosków, Minister wskazał, że organ pierwszej instancji trzykrotnie wyznaczał termin rozprawy, na które strona prawidłowo zawiadomiona nie stawiła się, pomimo ciągłych zapewnień, iż jest sprawą zainteresowana i domaga się osobistego uczestnictwa w rozprawie.
Wojewoda [...] pismem z dnia [...] maja 2007 r. poinformował J.W., że wyznaczony na dzień [...] czerwca 2007 r. termin rozprawy jest ostateczny, a jeżeli strona nie będzie mogła w nim uczestniczyć osobiście, to powinna działać przez pełnomocnika.
Wojewoda [...] każdorazowo informował strony o przyczynach przedłużającego się postępowania oraz o przewidywanym terminie załatwienia sprawy.
Minister stwierdził, że Wojewoda [...] dołożył wszelkich starań aby umożliwić stronie osobiste uczestnictwo w rozprawie administracyjnej. Organ powołując się na wyrok SN z dnia 18 marca 1981 r., I PRN 8/81, OSN 1981, Nr 10, poz. 201 wskazał, że nie jest przeszkodą trudną do przezwyciężenia zawiadomienie o rozprawie przed innym organem w tym samym terminie.
Zgodnie z art. 94 § 1 K.p.a. nieobecność na rozprawie stron należycie wezwanych nie stanowi przeszkody do jej przeprowadzenia.
W ocenie Ministra strona miała zapewnioną możliwość zapoznania się z materiałem dowodowym, w tym z operatem szacunkowym przed wydaniem decyzji.
Odnosząc się do pozostałych zarzutów organ odwoławczy wskazał, że nie dotyczą one przedmiotowej sprawy i w związku z tym nie są rozpatrywane w niniejszym postępowaniu. Raport oddziaływania na środowisko stanowi dokument w postępowaniu dotyczącym lokalizacji drogi, zaś kwestia korzystania z nieruchomości wynika z decyzji zezwalającej na niezwłoczne zajęcie nieruchomości, wydanej w trybie art. 17 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r.
Na decyzję Ministra skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożył J.W. i wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz decyzji Wojewody [...] z [...] lipca 2007 r. zarzucając że decyzja Ministra Infrastruktury jest wadliwa, bo utrzymuje w mocy sprzeczną z prawem decyzję organu pierwszej instancji. Skarżący wskazał, że organ pierwszej instancji nie zapewnił skarżącemu czynnego udziału w rozprawie w dniu [...] czerwca 2007 r., przez co rażąco naruszył art. 10 § 1 K.p.a. Skarżący wskazał, że gdy dowiedział się o wyznaczeniu rozprawy w przedmiotowej sprawie pismem z dnia [...] maja 2007 r., które doręczone zostało [...] czerwca 2007 r. złożył do Urzędu Wojewódzkiego w [...] wniosek o odroczenie terminu rozprawy z uwagi na kolizję terminów, bowiem na dzień [...] czerwca 2007 r. w sprawie o sygnaturze akt [...] Sąd Rejonowy dla W. wyznaczył już rozprawę na godzinę 9:30 w której jest oskarżonym. Do wniosku dołączył kopię zaświadczenia z Sądu Rejonowego dla W. z dnia [...] czerwca 2007 r., w którym potwierdzono powyższe fakty. Skarżący podniósł, że ze względu na fakt, że Urząd Wojewódzki w [...] wyznaczył i powiadomił go o terminie rozprawy na dzień [...] czerwca 2007 r. później niż uczynił to Sąd Rejonowy dla W., a także z uwagi na fakt, że w sprawie zawisłej w Sądzie istnieje zagrożenie pozbawienia wolności uznał, że najwłaściwszą decyzją dla ochrony jego interesów będzie wnioskowanie o odroczenie rozprawy administracyjnej. Jego obecność w miejscowościach oddalonych od siebie o około [...] km w tym samym dniu prawie o tej samej godzinie nie była możliwa. Za bezpodstawne skarżący uznał twierdzenie Wojewody, że zaistniała przeszkoda mogła być usunięta poprzez ustanowienie pełnomocnika, gdyż zgodnie z treścią art. 32 K.p.a. - strona może działać przed organem administracyjnym osobiście lub przez pełnomocników Sposób podejmowania czynności - osobiście lub przez pełnomocnika wynika z woli strony.
Ponadto skarżący zarzucił, że terminy rozpraw administracyjnych były wyznaczone bez stosownego wyprzedzenia czasowego, odmiennie jak uczynił to Sąd Rejonowy dla W., który rozprawę na [...] czerwca 2007 r. wyznaczył już [...] marca 2007 r.
Zdaniem skarżącego decyzja Wojewody jest wadliwa, gdyż nie zawiera rozstrzygnięcia na jaki dzień ustalono stan wywłaszczonej nieruchomości oraz terminu jej wydania. Decyzja Ministra nie odnosi się do publikacji prasowych, z których wynika kilkuset procentowy wzrost cen nieruchomości; nie ustosunkowano się w niej do zarzutu naruszenia art. 151 ust. 1 u.g.n., gdyż przy ustalaniu wartości rynkowej nieruchomości użyto transakcji, w których strony działały w sytuacji przymusowej, przy sporządzaniu operatu szacunkowego posłużono się do porównania transakcjami nieruchomości, które nie były nieruchomościami podobnymi, co ilustrują szczegółowe dane, nie odniesiono się do zmiany cen na skutek upływu czasu, wskutek czego wartość rynkowa nieruchomości nie odpowiada rzeczywistej wartości rynkowej w dniu wydania decyzji o odszkodowaniu, lecz jest wypadkową cen nieruchomości podobnych z listopada i grudnia 2005 r. oraz lipca 2006 r.
Ustalona przez rzeczoznawcę wartość nieruchomości narusza przepis art. 153 ust. 1 u.g.n., zaś sam operat jest sprzeczny z art. 175 § 1 tej ustawy, gdyż nie został sporządzony ze szczególną starannością oraz zasadami etyki zawodowej. Organ odwoławczy nie ustosunkował się do zarzutu braku rozstrzygnięcia o wysokości odszkodowania za korzystanie z nieruchomości za okres zajęcia, tj. od dnia [...] listopada 2006 r. do dnia [...] lipca 2007 r.
Decyzja Wojewody jest wadliwa także z tych względów, ze została wydana w oparciu o wadliwą decyzję Wojewody [...] z [...] marca 1998 r. o ustaleniu lokalizacji autostrady płatnej [...]. W piśmie uzupełniającym skargę podniesiono, że GDDKiA nie złożył pisemnej oferty zawarcia umowy przeniesienia własności nieruchomości, Wojewoda skutecznie nie wyznaczył terminu, gdyż skarżący nie otrzymał pisma Wojewody z [...] kwietnia 2006 r., w którym wyznaczono 30-dniowy termin do zawarcia umowy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, wyrokiem z dnia 13 listopada 2008 r. sygn. akt I SA/Wa 765/08 uchylił decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] kwietnia 2008 r. nr [...] w przedmiocie wywłaszczenia nieruchomości i odszkodowania. Uwzględniając skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zwrócił uwagę przede wszystkim na uprawnienia organu odwoławczego, który ponownie rozpoznaje sprawę, ustala stan faktyczny, a także na podstawie art. 136 K.p.a. ma kompetencje do uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie.
W ocenie Sądu pierwszej instancji uszło uwadze organu odwoławczego, że warunkiem wszczęcia postępowania wywłaszczeniowego, zgodnie z art. 15 ust. 1 ustawy z 10 kwietnia 2003 r., jest upływ terminu wyznaczonego na piśmie przez wojewodę do zawarcia umowy, który nie może być krótszy niż 30 dni od dnia otrzymania przez właściciela lub użytkownika wieczystego nieruchomości pisemnej oferty Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad dotyczącej zawarcia umowy. Skarżącemu, wbrew zarzutowi zawartemu w piśmie uzupełniającym skargę, doręczona została oferta z [...] stycznia 2006 r., co wynika z karty 15 akt administracyjnych. Odbiór oferty pokwitowała matka skarżącego I.W. Sąd zauważył, że adres na który przesłano ofertę, jest miejscem stałego zamieszkania skarżącego.
W aktach administracyjnych organu pierwszej instancji znajduje się pismo Wojewody [...] z [...] kwietnia 2006 r. wyznaczające termin do zawarcia umowy, jednakże nie ma dowodu doręczenia tego pisma skarżącemu.
Skoro organ odwoławczy uznał, że postępowanie wywłaszczeniowe zostało prawidłowo wszczęte, to mając na względzie przepis art. 15 ust. 1 ustawy z 10 kwietnia 2003 r., winien skontrolować, czy skarżącemu skutecznie doręczono pismo z [...] kwietnia 2006 r. Organ odwoławczy mógł zatem zwrócić się do organu pierwszej instancji o nadesłanie dowodu doręczenia zawiadomienia albo wykazać innymi dowodami, czy pismo wyznaczające termin zawarcia umowy było doręczone skarżącemu, czy też nie. Jeżeli pismo nie zostało skarżącemu doręczone, to organ drugiej instancji nie miał podstaw do stwierdzenia, że postępowanie wywłaszczeniowe zostało prawidłowo wszczęte. Dochowanie bowiem wymogu z art. 15 ust. 1 ustawy z 10 kwietnia 2003 r. jest jednym z koniecznych warunków wszczęcia postępowania wywłaszczeniowego.
Ponadto organ odwoławczy nie odniósł się do zarzutu odwołania dotyczącego przyjęcia do porównania przez rzeczoznawcę nieruchomości o powierzchniach znacznie odbiegających od powierzchni nieruchomości będącej przedmiotem wywłaszczenia. Przyjęta do analizy nieruchomość podobna ma [...] m2. Pozostałe dwie też są znacznie mniejsze. Uszło uwadze organu odwoławczego, że rzeczoznawca celem wykazania podobieństwa winien zawrzeć dodatkowe rozważania, co do dopuszczalności przyjęcia podobieństwa działek w przypadku wyraźnej różnicy powierzchni i jej wpływu na cenę transakcji.
Było to konieczne w sytuacji, gdy rzeczoznawca wskazał, że w grudniu 2004 r. za nieruchomość o pow. [...] ha zakupioną przez GDDKiA zapłacono [...] zł za metr, a w lipcu 2006 r. za działkę o pow. [...] ha [...] zł za 1 metr. A więc w ciągu półtora roku nastąpił znaczny wzrost cen za działki przeznaczone pod drogi o większych powierzchniach. Nie ustalono, czy miał na to wpływ upływ czasu, czy też inne okoliczności. Organ odwoławczy nie wyjaśnił, dlaczego rzeczoznawca nie przyjął do analizy transakcji z 2006 r., czy nie było ich na rynku, czy też dotyczyły nieporównywalnych nieruchomości. Wobec tego, że każda sprawa wymaga indywidualnego zbadania stwierdzenie, że standardy zawodowe pozwalają rzeczoznawcom na dokonywanie wyceny na podstawie transakcji sprzed dwóch lat, jest ogólnikowe, a więc niczego nie wyjaśnia zwłaszcza, że liczne zarzuty odwołania odnosiły się do operatu szacunkowego. Nie wynika z niego, jaka była na przestrzeni lat 2004-2006 r., a więc w okresie objętym analizą, tendencja zmian cen (wzrastały, czy też były stabilne) w odniesieniu do gruntów nabywanych pod drogi.
Operat został sporządzony [...] grudnia 2006 r., a daty transakcji przyjętych do wyliczeń odszkodowania uwzględniają pierwszą połowę 2006 r. i 2005 r. Wprawdzie rzeczoznawca potwierdził aktualność operatu na datę zaskarżonej decyzji, jednakże Sąd zwrócił uwagę, że w dacie wydania decyzji przez organ drugiej instancji ceny z operatu były faktycznie cenami sprzed ponad dwóch lat. Organ odwoławczy poza przytoczeniem przepisów dotyczących zasad ustalania odszkodowania, metod wyceny, nie rozprawił się z zarzutami dotyczącymi wadliwości operatu, a co za tym idzie zarzutami nieprawidłowego ustalenia odszkodowania.
Ponadto uszło uwadze organu odwoławczego, że w operacie szacunkowym z [...] grudnia 2006 r. w tabeli na stronie 12 w rubryce "Nieruchomość A" z podzielenia ceny transakcyjnej w kwocie [...] zł przez powierzchnię działki [...] ha wynika cena 1m2 gruntu [...] zł, a nie jak wskazano w tabeli [...] zł. Organ odwoławczy nie zobowiązał biegłego do wyjaśnienia, czy jest to pomyłka rachunkowa, czy też przyjęto do analizy metodą porównywania parami działkę o nieporównywalnej cenie. Zwrócić uwagę należy, że na stronie 10 operatu rzeczoznawca podał, że za nieruchomość o pow. [...] ha cena wynosiła [...] zł. Wobec tego przy cenie transakcyjnej [...] zł za nieruchomość o pow. [...] ha cena jednego metra wynosiłaby [...] zł (w przybliżeniu [...] zł) czyli tak jak wskazano w tabeli, jednakże co do działki o pow. [...] ha, a nie działki o pow. [...] ha. Tych niejasności organ drugiej instancji nie wyjaśnił.
Zdaniem Sądu brak ustosunkowania się do wyżej wskazanych kwestii stanowi o naruszeniu przez organ odwoławczy art. 138 § 1 pkt 1, art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 K.p.a., co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Zachodziła więc konieczność uzupełnienia operatu w zakresie wyżej omówionym, co mogło mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia.
Mając na względzie powyżej omówione okoliczności, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. zw. dalej ustawą P.p.s.a.), uchylił zaskarżoną decyzję. Równocześnie Sąd zalecił, aby ponownie rozpoznając sprawę organ odwoławczy przeprowadzi dodatkowe postępowanie w zakresie wskazanym w uzasadnieniu, a w przypadku ustalenia, że skarżącemu nie zostało doręczone pismo Wojewody [...] z [...] kwietnia 2006 r. wyznaczające termin do zawarcia umowy, dokonał oceny, czy organ pierwszej instancji wszczął prawidłowo postępowanie wywłaszczeniowe.
Sąd nie podzielił zarzutów skargi co do oceny, że w przypadku sprzedaży nieruchomości pod drogi transakcje nie są eksponowane na rynku, a strony działają w sytuacji przymusowej. Sprzedaż nieruchomości pod budowę nowych dróg spowodowana jest inwestycjami drogowymi. Jest to rynek specyficzny. Nabywcą jest Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad. Nie ma więc konkurencji wśród stron transakcji. Sprzedawca nie ma realnej możliwości zbycia nieruchomości przeznaczonej w planie pod inwestycję drogową na rzecz innego kupującego, niż inwestor drogowy. Skoro na danym terenie prowadzona jest inwestycja drogowa, to jest oczywiste, że rynek ten zdeterminowany jest tymi transakcjami dokonywanymi z określonym inwestorem. Mając to na uwadze ustawodawca odrębnie unormował zagadnienie nabywania nieruchomości pod inwestycje drogowe.
Sąd nie podzielił stanowiska skarżącego, że organ odwoławczy nie skontrolował, czy miał on zapewnioną możliwość czynnego udziału w postępowaniu oraz udziału w rozprawach administracyjnych. Organ pierwszej instancji wyznaczał trzykrotnie rozprawy administracyjne: [...] lutego, [...] marca, [...] kwietnia 2007 r. Na rozprawę w dniu [...] lutego 2007 r. skarżący nie stawił się z powodu wyznaczonej w tym samym dniu rozprawy w sprawie karnej. O powyższym powiadomił organ pismem nadanym [...] lutego 2007 r., które dotarło do organu [...] lutego 2007 r. O rozprawie wyznaczonej na [...] marca 2007 r. skarżący był powiadomiony [...] marca 2007 r., wniosek o odroczenie rozprawy datował zaś na dzień [...] marca 2007 r., a zwolnienie lekarskie obejmowało okres [...] marca – [...] marca 2007 r., tj. 4 dni. Wniosek o odroczenie nadał na poczcie [...] marca 2007 r., który wpłynął do organu [...] kwietnia 2007 r., a więc już po terminie rozprawy. Pomimo to organ ponownie wyznaczył rozprawę na [...] kwietnia 2007 r.
Sąd zgodził się ze stanowiskiem organu odwoławczego, że organ pierwszej instancji wyznaczając trzykrotnie rozprawy (omyłkowo wskazał 9, a więc tyle terminów rozpraw, jakie było w sprawie I SA/Wa 764/08), zapewniał skarżącemu udział w postępowaniu. Przedstawione powyżej fakty wskazują, że nie można zarzucić organowi, że naruszył przepis art. 94 § 2 K.p.a. Skarżący miał też możliwość uczestniczenia w inny sposób w postępowaniu, o czym informował go organ, a także doręczył mu operat szacunkowy. Mógł więc składać wnioski dowodowe, zajmować stanowisko. Wobec powyższego organ drugiej instancji prawidłowo stwierdził, że nie został naruszony art. 10 § 1 K.p.a.
Ponadto organ prawidłowo zastosował normę art. 9 K.p.a. informując stronę, co do możliwości (a nie obowiązku ) ustanowienia pełnomocnika.
Za niezasadny Sąd uznał zarzut, że decyzja nie zawiera rozstrzygnięcia na jaki dzień ustalono stan wywłaszczanej nieruchomości dla potrzeb ustalenia odszkodowania. O tym, jakie elementy powinna zawierać decyzja wywłaszczeniowa stanowi art. 16 ust 2 ustawy w zw. z art. 119 ust. 1 u.g.n. Przepis art. 18 ustawy z 2003 r. stanowi, że wysokość odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość ustala się według stanu na dzień wydania decyzji o ustaleniu lokalizacji drogi i według wartości rynkowej w dniu wydania decyzji o wywłaszczeniu. Regulacja ta nie jest obligatoryjnym elementem osnowy decyzji.
Odnośnie zarzutu braku w osnowie decyzji określenia terminu wydania nieruchomości, Sąd wskazał, że wprawdzie zgodnie z art. 16 ust. 2 ustawy z 10 kwietnia 2003 r., jest to jeden z elementów decyzji wywłaszczeniowej, to jednakże wobec wydania decyzji o niezwłocznym zajęciu nieruchomości i objęciu jej przez inwestora brak jest przesłanek do rozstrzygania w tym zakresie.
Odnośnie braku rozstrzygnięcia, co do odszkodowania za korzystanie z nieruchomości od daty niezwłocznego zajęcia zarzut ten nie jest zasadny, gdyż jest to sprawa cywilna należąca do właściwości sądu powszechnego.
W kwestii oparcia decyzji wywłaszczeniowej o wadliwą decyzję o ustaleniu lokalizacji autostrady Sąd stwierdził, iż jest ona ostateczna i nie podlega ocenie Sądu w niniejszym postępowaniu.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł J.W. zaskarżając wyrok w całości. W skardze kasacyjnej wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku, przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 2 grudnia 2009 r., sygn. akt I OSK 238/09 uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie oraz oddalił wniosek o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego na rzecz J.W. W uzasadnieniu NSA stwierdził, że skarga kasacyjna posiada usprawiedliwione podstawy, ponieważ zasadne są zarzuty naruszenia przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy. NSA zauważył, że WSA uwzględniając skargę skoncentrował się na błędach procesowych popełnionych przez organ odwoławczy.
Zasadnie uznał Sąd pierwszej instancji za błędną ocenę Ministra, iż postępowanie wywłaszczeniowe zostało prawidłowo wszczęte, skoro w aktach brak było zwrotnego potwierdzenia odbioru zawiadomienia Wojewody z dnia [...] kwietnia 2006 r., a skarżący twierdził, że pisma takiego nie otrzymał. Z uwagi na treść art. 15 ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. w brzmieniu obowiązującym w tej sprawie, zachowanie warunku, skutecznego wyznaczenia terminu przez Wojewodę do zawarcia umowy, miało niewątpliwie wpływ nie tylko na legalność decyzji ostatecznej, lecz przede wszystkim decyzji organu pierwszej instancji.
NSA wskazał, że przepis art. 135 ustawy P.p.s.a. nakłada na Sąd Administracyjny stosowanie z urzędu środków przewidzianych ustawą w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. Z brzmienia przytoczonego przepisu wynika, iż nie jest to tylko uprawnienie Sądu pierwszej instancji, lecz ustawowo nałożony obowiązek. Tak więc w przypadku postępowania instancyjnego, gdy naruszenia prawa tkwią w decyzji pierwszoinstancyjnej niezwykle rzadko będzie zachodzić sytuacja, że naruszenia te zostaną usunięte przez organ odwoławczy, zwłaszcza jeżeli uwzględni się jego uprawnienie przewidziane w art. 138 § 1 K.p.a. W sytuacji gdy naruszenia prawa są tak istotne, że wymagają przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części, organ odwoławczy zobowiązany jest wydać decyzję kasacyjną (art. 138 § 2 K.p.a.). Sąd Administracyjny w takim przypadku winien z urzędu zastosować przepis art. 135 ustawy Pp.s.a. i uchylić zarówno decyzję ostateczną jak i decyzję organu pierwszej instancji.
Zdaniem NSA, taka sytuacja zaistniała w przedmiotowej sprawie, a opisane wyżej uchybienie Wojewody winno spowodować uchylenie decyzji pierwszoinstancyjnej.
Argumentację powyższą wzmacnia zasadny zarzut skargi kasacyjnej, odnoszący się do wadliwie przeprowadzonej rozprawy, w której nie uczestniczył skarżący.
Sąd pierwszej instancji oceniając prawidłowość tego stadium postępowania wywłaszczeniowego zwrócił uwagę na okoliczność, iż termin rozprawy wyznaczany był trzykrotnie. Błędnie Sąd przyjął, iż ostatni termin przypadał na [...] kwietnia 2007 r. i trafnie skarga kasacyjna zarzuca, że takiego terminu nie było, gdyż ostatni termin został wyznaczony na [...] czerwca 2007 r. Błąd powyższy ma jednakże raczej charakter oczywistej omyłki Sądu.
Istotną wadliwość stanowi natomiast przeprowadzenie rozprawy wywłaszczeniowej pod nieobecność skarżącego, działającego bez pełnomocnika.
Przepis art. 118 ust. 1 u.g.n. mający zastosowanie w związku z odesłaniem zawartym w art. 23 ustawy z 10 kwietnia 2003 r. wprowadza wymóg przeprowadzenia rozprawy administracyjnej.
Oznacza to, że ustawodawca uznając szczególny charakter tego rodzaju spraw nałożył na organ administracji państwowej obowiązek wyjaśnienia sprawy w tej formie procesowej. Przeprowadzenie rozprawy ma zatem na celu nie tylko wykonanie obowiązku formalnoprawnego, lecz także winno służyć wyjaśnieniu sprawy. W sprawach wywłaszczeniowych, w których oprócz odjęcia własności organ ustala odszkodowanie zachodzi najczęściej potrzeba wyjaśnienia stronom podstaw prawnych i faktycznych rozstrzygnięcia w tej kwestii oraz wyjaśnienie przy udziale biegłego wątpliwości i ewentualnych sprzeczności w przedstawionym operacie szacunkowym.
NSA stwierdził, że zgodzić należy się z oceną Sądu administracyjnego pierwszej instancji, iż skarżący był prawidłowo wezwany na rozprawy odbywające się w dniach [...] lutego, [...] marca i [...] czerwca 2007 r. (ten ostatni termin Sąd błędnie określił jako [...] kwietnia 2007 r.). Jednakże w świetle pisma skarżącego z dnia [...] maja 2006 r. jego nieobecność na rozprawie należało uznać za usprawiedliwioną zaś podany powód - termin rozprawy w sprawie karnej - jako przeszkodę trudną do przezwyciężenia w rozumieniu art. 94 § 2 K.p.a. Jeśliby nawet uznać - czego nie należało uczynić - że skarżący mógł przezwyciężyć tę przeszkodę - to organ ze względu na specyfikę sprawy winien rozważyć, czy nie zachodzi inna ważna przyczyna nakazująca przeprowadzenie rozprawy. Wobec licznych zarzutów strony w doniesieniu do sporządzonego operatu szacunkowego (co zasadnie podniósł również Sąd pierwszej instancji) zachodziła konieczność przeprowadzenia rozprawy z udziałem strony, gdyż udział w niej tylko przedstawiciela inwestora i rzeczoznawcy uniemożliwił osiągnięcie celu rozprawy, a więc wyjaśnienia wątpliwości, co do przyjętej wyceny wywłaszczonych nieruchomości.
W ocenie NSA, w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku Sąd trafnie ocenił, iż organ odwoławczy nie odniósł się do zarzutów odwołania kwestionującego podstawy faktyczne przyjętego operatu (rozbieżność w powierzchni nieruchomości przyjętych do porównania, różnice w cenach, błędy rachunkowe) jednakże tego rodzaju mankamenty operatu mogły być wyjaśnione nie w drodze postępowania instancyjnego przed organem drugiej instancji, lecz z udziałem strony w postępowaniu przed organem pierwszej instancji, i w formie, o której stanowi przepis art. 118 ust. 1 u.g.n. Powyższe również przemawiało za koniecznością uchylenia decyzji organów obu instancji, jako naruszających przepisy art. 118 ust. 1 u.g.n., art. 10 § 1, art. 94 § 2 i art. 107 § 3 K.p.a.
W odniesieniu do zarzutów naruszenia prawa materialnego z uwagi na niepełne ustalenie stanu faktycznego i niedostrzeżone w tej materii błędy organów przez WSA Naczelny Sąd Administracyjny nie odniósł się w pełni do kwestii prawidłowości stosowania prawa materialnego. Jednakże niektóre z zarzutów w świetle dotychczasowych ustaleń faktycznych mogły podlegać ocenie. Jako niezasadny uznał Sąd odwoławczy zarzut naruszenia przepisu art. 18 ust. 1 ustawy z 10 kwietnia 2003 r. Przepis ten nakazywał ustalić wysokość odszkodowania według stanu nieruchomości na dzień wydania decyzji o ustaleniu lokalizacji drogi i według jej wartości rynkowej w dniu wydania decyzji o wywłaszczeniu nieruchomości.
Zdaniem NSA, decyzja ustalająca odszkodowanie winna więc uwzględniać powyższe wartości, które wynikają także z operatu szacunkowego sporządzonego przez rzeczoznawcę. Nie oznacza to jednakże obowiązku zamieszczenia takiego stwierdzenia w rozstrzygnięciu, tzn. w osnowie decyzji. Wystarczy więc, aby wynikało to z operatu szacunkowego i uzasadnienia decyzji.
W odniesieniu do zarzutu naruszenia przepisu art. 16 ust. 2 ustawy z 10 kwietnia 2003 r. NSA zgodził się z twierdzeniem kasatora, że przepis ten nakładał na organ obowiązek określenia terminu wydania nieruchomości. Decyzja Wojewody nie zawierała wprawdzie tego elementu, lecz zasadnie Sąd przyjął, iż w sytuacji gdy już w dniu [...] listopada 2006 r. została wydana decyzja o niezwłocznym zajęciu nieruchomości (w trybie art. 17 ust. 1 specustawy) to brak było przesłanek do wydania rozstrzygnięcia w tym przedmiocie, a niezamieszczenie takiego rozstrzygnięcia nie naruszało prawa.
W ocenie NSA, z uwagi na konieczność przeprowadzenia postępowania dowodowego w kwestii ustalenia wartości wywłaszczonych nieruchomości przedwczesnym była by ocena prawidłowości stosowania przepisów art. 134 ust. 1-4, art. 151 ust. 1 pkt 1 i 2 u.g.n., co będzie dopiero możliwe po ustosunkowaniu się przez rzeczoznawcę do zastrzeżeń skarżącego do operatu oraz zastrzeżeń podniesionych przez Wojewódzki Sąd Administracyjny.
Wobec uznania za zasadne zarzutów naruszenia przez WSA przepisów postępowania, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 ustawy P.p.s.a. uchylił zaskarżony wyrok przekazując sprawę Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po ponownym rozpoznaniu sprawy, zważył, co następuje.
Skarga jest uzasadniona.
Rację ma skarżący twierdząc, że w niniejszej sprawie zarówno Wojewoda [...] jak i Minister Infrastruktury błędnie przyjęli, że w niniejszej sprawie zostało prawidłowo wszczęte postępowanie wywłaszczeniowe. W aktach sprawy brak bowiem dowodu doręczenia J.W. pisma Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2006 r., nr [...] wyznaczającego właścicielowi działek nr [...], [...], [...], [...] termin do zawarcia umowy, a skarżący twierdzi, że pisma tego nie otrzymał. Sąd zauważa, że na gruncie przepisu art. 15 ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg krajowych (wedle stanu prawnego obowiązującego przed dniem 16 grudnia 2006 r.) – zwanej dalej specustawą - wszczęcie postępowania wywłaszczeniowego na wniosek GDDKiA następowało po bezskutecznym upływie terminu do zawarcia umowy o nabycie nieruchomości przeznaczonej na cele budowy drogi, wyznaczonego przez wojewodę na piśmie właścicielowi gruntu. W sytuacji ,gdy akta sprawy nie potwierdzają aby pismo wyznaczające termin do zawarcia umowy zostało doręczone właścicielowi gruntu, za wadliwe należało uznać stanowisko organów, dotyczące zachowania wymogu z art. 15 ust. 1 specustawy, a co za tym idzie uznanie, że doszło do skutecznego wszczęcia postępowania wywłaszczeniowego. Brak dokładnego i wszechstronnego wyjaśnienia tego zagadnienia świadczy o istotnym i mogącym mieć wpływ na wynik sprawy naruszeniu przez organy art. 7, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3 Kpa.
Za zasadny należało uznać zarzut skarżącego dotyczący pozbawienia go udziału w rozprawie wywłaszczeniowej wyznaczonej na dzień [...] czerwca 2007 r. na godz. 12.00 w siedzibie [...] Urzędu Wojewódzkiego. Z akt sprawy wynika bowiem, że skarżący w piśmie z dnia [...] maja 2007 r. wniósł o odroczenie rozprawy. W piśmie tym skarżący poinformował organ o zamiarze wzięcia czynnego w niej udziału oraz o niemożności wzięcia udziału w rozprawie administracyjnej uzasadniając to wyznaczeniem na ten sam dzień na godz. 9.30 rozprawy sądowej przed Sądem Rejonowym dla W. (co udokumentował stosownym zaświadczeniem z dnia [...] czerwca 2007 r.). W tej sytuacji osoba kierująca rozprawą winna zastosować art. 94 § 2 Kpa i odroczyć rozprawę, ponieważ stawiennictwo skarżącego w sprawie karnej w Sądzie mającym siedzibę w mieście oddalonym o kilkaset kilometrów wypełniało przesłankę przeszkody trudnej do przezwyciężenia, co wynika choćby z porównania godzin, na które obie rozprawy (administracyjna i sądowa) zostały wyznaczone. Organ winien również rozważyć - zakładając, że skarżący mógł przezwyciężyć wskazaną wyżej przeszkodę - czy ze względu na specyfikę sprawy nie zachodzi inna ważna przyczyna nakazująca przeprowadzenie rozprawy z udziałem wywłaszczanego. Wobec licznych zarzutów strony skierowanych przeciwko treści operatu szacunkowego sporządzonego przez rzeczoznawcę K.K. przeprowadzenie rozprawy tylko z udziałem przedstawiciela inwestora uniemożliwiało osiągnięcie celu rozprawy, tj. wyjaśnienia wątpliwości, odnoszących się do prawidłowości sporządzonej wyceny nieruchomości.
Trafne są także zarzuty skargi, co do tego, że Minister Infrastruktury nie odniósł się do zarzutów opisanych szczegółowo w odwołaniu i piśmie z dnia [...] lutego 2008 r., a dotyczących sporządzenia wyceny z naruszeniem art. 18 ust. 1 specustawy (brak uwzględnienia stanu nieruchomości z właściwej daty i pominięcie plantacji kultur wieloletnich z infrastrukturą), art. 151 ug.n. (brak przyjęcia do porównań nieruchomości z tzw. wolnego rynku), art. 153 w zw. z art. 4 pkt 16 u.g.n. (przyjęcie do porównań nieruchomości niepodobnych do wycenianej i brak analizy w operacie zmian poziomu cen wskutek upływu czasu przy wzroście cen), art. 175 ust. 1 u.g.n. (niestaranne wykonanie operatu wynikające z oceny stanu nieruchomości na dzień jej faktycznych oględzin). Organ nie dostrzegł także występujących w operacie szacunkowym rozbieżności dotyczących danych powierzchniowych Nieruchomości A opisanych na str. 10 i 12 (tabela nr 1) operatu oraz wynikających stąd niejasności, co do przyjętej do porównań ceny 1 m2 tego gruntu. Należy jednak wskazać, że wyjaśnienie podniesionych wyżej kwestii dotyczących wadliwości operatu szacunkowego nie było możliwe w postępowaniu odwoławczym, lecz z udziałem strony przed organem pierwszej instancji, z zastosowaniem instytucji rozprawy, o której mowa w art. 118 ust. 1 u.g.n.
Wobec powyższego należało uznać, że odmowa uwzględnienia wniosku J.W. z dnia [...] maja 2007 r. o odroczenie rozprawy wyznaczonej na dzień [...] czerwca 2007 r. świadczy o naruszeniu przez Wojewodę [...] i Ministra Infrastruktury przepisów art. 118 ust. 1 u.g.n. oraz art. 10 § 1 i art. 94 § 2 Kpa, uzasadniającym uchylenie decyzji organów obu instancji.
Sąd uznał natomiast za niezasadne zarzuty J.W. sformułowane w pkt 11) i 12) uzasadnienia skargi oraz pkt 1) pisma z dnia [...] listopada 2008 r. uzupełniającego skargę podzielając argumentację przedstawioną w wyroku WSA w Warszawie z dnia 13 listopada 2008 r., sygn. akt I SA/Wa 765/08. Za bezpodstawne należało uznać również zarzuty sformułowane w pkt 2) i 3) uzasadnienia skargi, co wykazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 2 grudnia 2009 r., sygn. akt I OSK 238/09.
W ponownie prowadzonym postępowaniu Wojewoda [...] dokona oceny prawidłowości wszczęcia postępowania wywłaszczeniowego w oparciu o zgromadzone w sprawie dowody i przepis art. 15 ust. 1 specustawy, wedle jego brzmienia obowiązującego przed dniem 16 grudnia 2006 r. (art. 5 ustawy z dnia 18 października 2006 r. o zmianie ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg krajowych oraz o zmianie niektórych innych ustaw - Dz. U. Nr 220, poz. 1601 ze zm.). Następnie w zależności od poczynionych ustaleń organ podejmie dalsze czynności procesowe.
Biorąc pod uwagę powyższe Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a - c w zw. z art. 135, art. 152 oraz art. 200 i art. 205 § 1 P.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło