II SA/Po 898/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Rzyminiak-Owczarczak Sędziowie Sędzia WSA Wiesława Batorowicz (spr.) Sędzia WSA Edyta Podrazik Protokolant St. sekretarz sąd. Joanna Wieczorkiewicz-Skoczek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 maja 2010r. sprawy ze skargi S. K. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Poznaniu z dnia [...] października 2009r. Nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...] sierpnia 2009r. Nr [...], II. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. /-/ E. Podrazik /-/ D. Rzyminiak-Owczarczak /-/ W. Batorowicz Decyzją nr [...] z dnia [...] 2008 r. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w K. orzekł o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej u S. K. Następnie decyzją z dnia [...] marca 2008 r. ([...]) Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w Poznaniu, po rozpatrzeniu odwołania S. K., zaskarżoną decyzję utrzymał w mocy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z dnia 19 listopada 2008 r. uchylił zaskarżoną przez S. K. decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu Sąd wskazał między innymi, iż orzeczenia lekarskie placówek właściwych do rozpoznawania chorób zawodowych mają charakter opinii biegłego, która powinna być wszechstronnie uzasadniona i wyjaśniać wszelkie wątpliwości w sposób przekonujący i dostępny dla stron, organu prowadzącego postępowanie oraz sądu administracyjnego. Powołując się na treść przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz.U. Nr 132, poz. 1115) Sąd stwierdził, iż właściwy organ sanitarny, jakkolwiek jest zobowiązany do uwzględnienia wniosków płynących z takich opinii, to jednak nie powinien ich przyjmować bezkrytycznie, bowiem jest władny do oceny orzeczenia lekarskiego pod kątem wymogów, jakim powinno ono odpowiadać, a w razie wątpliwości do wezwania biegłych lekarzy o jego uzupełnienie. W ocenie Sądu uzasadnienie faktyczne decyzji o odmowie stwierdzenia choroby zawodowej obejmować musi szczegółowy opis cech obrazu chorobowego - o ile takowy został stwierdzony - które wykluczają zawodową etiologię choroby. Tymczasem, jak wynika z przekazanych Sądowi akt sprawy, obowiązek ten nie został wypełniony w sposób nie budzący wątpliwości. Sąd uznał, iż obydwa orzeczenia jednostek orzeczniczych są ogólnikowe i nieprzekonujące. Przedstawił szereg zastrzeżeń pod adresem tych orzeczeń. W obu orzeczeniach zwrócił uwagę Sądu brak konkluzji jakie schorzenia bądź dolegliwości stwierdzono u skarżącego, bądź wskazania, że brak podstaw do rozpoznania zakładanych chorób w ogóle, a nie tylko w aspekcie chorób zawodowych. W ocenie Sądu jednostki orzecznicze pełnią funkcję biegłych, orzeczenia zatem winny być przekonywające i czytelne, pozostawać w zgodności z zasadami logiki i doświadczenia życiowego, a przede wszystkim uzasadnione w taki sposób, aby wyjaśnić wszelkie medyczne wątpliwości z odniesieniem się nie tylko do wyników badań przeprowadzonych przez daną jednostkę, ale również do innych zebranych dowodów, zwłaszcza gdy wynikają z nich odmienne oceny. Ponadto Sąd zwrócił uwagę na to, że organ II instancji dokonał istotnego zwrotu w sprawie, potwierdzając na podstawie powołanej literatury wieloletnie narażenie zawodowe skarżącego na [...], które to stwierdzenie jest korzystne dla skarżącego. Mimo to nie wykonał żadnego działania w związku z tą konkluzją, nie podjął czynności niezbędnych do uzupełnienia materiału dowodowego (§ 8 ust. 2 rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych). Nieskorzystanie przez organ II instancji z tego uprawnienia, wobec ogólnikowości orzeczeń lekarskich, wzbudziło wątpliwości Sądu. Zarazem Sąd wskazał na niekonsekwencję organu II instancji, który w uzasadnieniu swojej decyzji najpierw wskazał jeden czynnik szkodliwy dla zdrowia skarżącego – [...], a następnie wypowiadał się w decyzji o wieloletnim narażeniu zawodowym między innymi na [...] i wskazywał na brak związku przyczynowego z rozpoznanym schorzeniem. Sąd w wytycznych wyjaśnił, iż rozpoznając ponownie sprawę organy winny uzupełnić materiał dowodowy i na jego podstawie ustalić warunki pracy skarżącego, a następnie wystąpić do jednostki orzeczniczej II stopnia o dodatkową konsultację we wskazanym wyżej zakresie stosownie do § 6 ust. 2 rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych. Decyzją nr [...] z dnia [...] sierpnia 2009 r. o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w K. nie stwierdził u S. K. choroby zawodowej: choroby [...], to jest alergicznego kontaktowego zapalenia skóry i grzybicy skóry u osób stykających się z materiałem biologicznym pochodzącym od zwierząt, to jest chorób wymienionych w poz. 18 pkt 1 i 5 wykazu chorób zawodowych stanowiącym załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz.U. Nr 105, poz. 869). Decyzją z dnia [...] października 2009 r. ([...]) Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w Poznaniu, po rozpatrzeniu odwołania S. K., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Jako podstawę rozstrzygnięcia organ wskazał art. 138 §1 pkt 1 kpa, art. 5 pkt 4a ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz.U. z 2006 r. Nr 122, poz. 851, ze zm.), art. 235¹ ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (Dz.U. z 1998 r. Nr 21, poz. 94, ze zm.), w związku z § 8 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz.U. nr 105, poz. 869) oraz art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ II instancji podał, iż zaskarżoną decyzją organ I instancji uznał, że brak jest podstaw do stwierdzenia u strony choroby zawodowej: alergicznego kontaktowego zapalenia skóry i grzybicy skóry u osób stykających się z materiałem biologicznym pochodzącym od zwierząt. Omawiając podstawę faktyczną orzeczenia organu I instancji organ odwoławczy wskazał orzeczenie lekarskie nr [...] z dnia [...] października 2006 r. Wielkopolskiego Centrum Medycyny Pracy w Poznaniu Ośrodek w K. oraz orzeczenie lekarskie nr [...] z dnia [...] marca 2007 r. Instytutu Medycyny Pracy w Ł. wraz z orzeczeniem uzupełniającym nr [...] z dnia [...] września 2009 r., a także wywiad epidemiologiczny potwierdzający narażenie zawodowe. Omawiając odwołanie S. K. organ II instancji wskazał na stanowisko strony, iż zaskarżona decyzja jest dla niego krzywdząca, że to warunki pracy w Spółce A doprowadziły do pogorszenia jego stanu zdrowia. Ponadto w ocenie odwołującego nie zostały spełnione zalecenia tutejszego Sądu wyrażone w wyroku w sprawie o sygn. akt IV SA/Po 433/08. Organ odwoławczy wskazał także na to, że odwołujący zwrócił uwagę na "niezdrowy" układ istniejący pomiędzy zakładem pracy, a organem I instancji, gdyż [...] spółki jest [...] pracownika urzędu organu I instancji. Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie organ II instancji wskazał na to, że S. K. w okresie od [...] 197[...] r. do [...] 200[...] r. pracował jako [...] oddziału [...] w wyżej opisanym zakładzie pracy, a wykonując tam pracę byl narażony na działanie wielu czynników chemicznych, przede wszystkim na [...]. Organ ustalił, iż strona wykonywała następujące czynności: "[...] płukanie [...] w wodzie, czynności związane z [...] na oddziale wykończalni, przeciąganie [...] na [...] ([...]) oraz maszynowe struganie [...]. Ponadto organ wskazał, iż w latach 199[...]-199[...] odwołujący pełnił obowiązki [...] pracującego przy obsłudze [...]. Wskazując na treść art. 235¹ Kodeksu pracy organ przybliżył definicję choroby zawodowej i wskazał, iż udokumentowane wieloletnie narażenie zawodowe stanowi tylko jeden z warunków koniecznych dla stwierdzenia choroby zawodowej. Natomiast stwierdzone przez lekarskie jednostki orzecznicze zmiany chorobowe u odwołującego nie spełniają wymogów zawartych w poz. 18 pkt 1 i 5 wykazu chorób zawodowych, stanowiącego załącznik do rozporządzenia wykonawczego z 2009 r. w sprawie chorób zawodowych. Jako podstawę do wydania decyzji w sprawie chorób zawodowych organ odwoławczy wskazał orzeczenia upoważnionych jednostek orzeczniczych, w tym wypadku Wielkopolskiego Centrum Medycyny Pracy [...] oraz Instytutu Medycyny Pracy w Ł., a także wywiad epidemiologiczny potwierdzający narażenie zawodowe. W ocenie organu II instancji wyniki badań przeprowadzonych w Wielkopolskim Centrum Medycyny Pracy [...] i w Instytucie Medycyny Pracy [...] nie wykazują rozpoznania u odwołującego choroby [...] o etiologii zawodowej. Organ zauważył, iż podczas hospitalizacji odwołującego w Klinice Instytutu Medycyny Pracy w Ł. wykonano szereg badań alergologicznych, wyniki testów [...] z uwzględnieniem standardów europejskich oraz zestawienie barwników, a także wyniki badania [....] zeskrobin z [...] i [...] w oparciu zarówno o badania bezpośrednie, jak i hodowli wypadły ujemnie. Odnosząc się do zaleceń tutejszego Sądu, zawartych w wyroku w sprawie o sygn. akt IVC SA/Po 433/08, organ odwoławczy wskazał na uzupełnienie materiału dowodowego i podał, iż organ I instancji wystąpił do Instytutu Medycyny Pracy w Ł. o dodatkową konsultację w sprawie choroby zawodowej i przekazał tej jednostce orzeczniczej pomiary stężeń czynników chemicznych na stanowiskach pracy w wyżej opisanym zakładzie pracy oraz protokoły przesłuchania świadków. W ocenie organu II instancji informacje dotyczące narażenia zawodowego, zawarte w nowym materiale dowodowym, stanowiły wystarczającą podstawę do wydania orzeczenia uzupełniającego nr [...] z dnia [...] czerwca 2009 r., bez konieczności dodatkowego skierowania odwołującego na badania w Klinice opisanej jednostki orzeczniczej II stopnia. Organ podał, iż na podstawie uzupełnionego materiału dowodowego oraz dotychczas zgromadzonej dokumentacji jednostka orzecznicza II stopnia nie znalazła podstaw do zmiany stanowiska. Odnosząc się do treści orzeczenia tej jednostki z dnia 29 czerwca 2009 r. o braku podstaw do rozpoznania u odwołującego choroby zawodowej organ zacytował treść tego orzeczenia: "(...) brak zmian chorobowych mogących odpowiadać kontaktowemu zapaleniu skóry z podrażnienia w trakcie hospitalizacji w IMP, brak dokumentacji medycznej świadczącej o występowaniu tego schorzenia w trakcie wykonywania pracy, wywiad wskazujący na lokalizację zmian skórnych również w obrębie kończyn [...], tj. poza miejscem narażenia zawodowego na czynniki drażniące oraz brak przeciwwskazań do pracy na stanowisku [...] podczas wykonywanych badań okresowych w czasie [...] lat zatrudnienia nie dają podstaw do rozpoznania zawodowego kontaktowego zapalenia skóry z podrażnienia". Organ zwrócił uwagę na to, że rozpoznane u odwołującego zmiany chorobowe nie wykazały cech choroby zawodowej. Odnosząc się do zarzutów braku obiektywizmu organu I instancji organ odwoławczy nie znalazł podstaw do ich uwzględnienia. Zdaniem organu fakt, że A. D. jest pracownikiem Oddziału [...] Państwowego Powiatowego Inspektoratu Sanitarnego w K. nie ma wpływu na obiektywizm i rzetelność w prowadzeniu rozpatrywanej sprawy. W skardze na opisaną wyżej decyzję S. K. sformułował zarzuty analogiczne do wyrażonych w odwołaniu. Jego zdaniem organy nie wypełniły zaleceń wyrażonych w wyroku tutejszego Sądu w sprawie o sygn. akt IV SA/Po 433/08. W odpowiedzi na skargę organ administracji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje. Zaskarżona decyzja i decyzja ją poprzedzająca nie mogą się ostać. Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest decyzja Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji o braku podstaw do stwierdzenia u skarżącego choroby zawodowej w postaci alergicznego kontaktowego zapalenia skóry i grzybicy skóry u osób stykających się z materiałem biologicznym pochodzącym od zwierząt, a wymienionej w poz. 18 pkt 1 i 5 wykazu chorób zawodowych stanowiącego załącznik rozporządzenia z 2009 r. w sprawie chorób zawodowych. Przeprowadzona ocena legalności wydanych w sprawie aktów administracyjnych prowadzi do wniosku, iż tak zaskarżona decyzja, jak i decyzja ją poprzedzająca, zostały wydane z naruszeniem przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy - art. 145 §1 pkt 1 lit. c oraz art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 125, poz. 1270 ze zm. – dalej: p.p.s.a.). Stosownie do treści art. 153 p.p.s.a ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Choroba zawodowa została zdefiniowana w art. 235¹ Kodeksu pracy, zgodnie z którym za chorobę zawodową uważa się chorobę, wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych "narażeniem zawodowym". Z kolei wykaz chorób zawodowych zawarty został w załączniku do rozporządzenia z 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (§ 2 rozporządzenia). Lekarz, o którym mowa w § 5 ust. 1 powołanego rozporządzenia – lekarz jednostki orzeczniczej – wydaje orzeczenie o rozpoznaniu choroby zawodowej albo o braku podstaw do jej rozpoznania na podstawie wyników przeprowadzonych badań lekarskich i pomocniczych, dokumentacji medycznej pracownika lub byłego pracownika, dokumentacji przebiegu zatrudnienia oraz oceny narażenia zawodowego (§ 6 ust. 1). Zgodnie z § 8 ust. 1 rozporządzenia decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej albo decyzję o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej wydaje się na podstawie materiału dowodowego, a w szczególności danych zawartych w orzeczeniu lekarskim oraz formularzu oceny narażenia zawodowego pracownika lub byłego pracownika. § 8 ust. 2 powołanego rozporządzenia stanowi, iż jeżeli właściwy państwowy powiatowy inspektor sanitarny przed wydaniem decyzji uzna, że materiał dowodowy, o którym mowa w ust. 1, jest niewystarczający do wydania decyzji, może żądać od lekarza, który wydał orzeczenie lekarskie, dodatkowego uzasadnienia tego orzeczenia lub wystąpić do jednostki orzeczniczej II stopnia o dodatkową konsultację oraz podjąć inne czynności niezbędne do uzupełnienia tego materiału. Decyzję w przedmiocie choroby zawodowej wydaje się na podstawie całości materiału dowodowego, zgromadzonego w trybie określonym w rozdziale 4 działu II k.p.a., a nie tylko w oparciu o orzeczenie lekarskie oraz ocenę narażenia zawodowego pracownika. Dowodem w sprawie może być każda informacja czy okoliczność, która ma wpływ na istnienie związku pomiędzy narażeniem zawodowym pracownika w miejscu jego pracy a stwierdzonym u pracownika schorzeniem. Z kolei jednostka orzecznicza, jak już wspomniano, wydaje orzeczenie lekarskie o rozpoznaniu choroby zawodowej lub o braku podstaw do jej rozpoznania na podstawie wyników przeprowadzonych badań lekarskich i pomocniczych, dokumentacji medycznej pracownika, dokumentacji przebiegu zatrudnienia oraz oceny narażenia zawodowego. W ocenie Sądu uregulowane wyżej zasady postępowania mają na celu zapewnienie możliwości orzekanie przez lekarzy na podstawie pełnej wiedzy tak co do stanu zdrowia badanego pacjenta, jak i warunków wykonywanej przez niego pracy, z uwzględnieniem przebiegiem zatrudnienia i narażeniem zawodowym. Niewątpliwie celowi temu służy również wyodrębnienie i ograniczenie placówek medycznych uprawnionych do prowadzenia badań i wydawania przedmiotowych orzeczeń. W niniejszej sprawie, organy wbrew wskazaniom tutejszego Sądu, wyrażonym w wyroku z dnia 19 listopada 2008 r., sygn. akt IV SA/Po 433/08, nie przeprowadziły należycie postępowania w przedmiocie stwierdzania choroby zawodowej u skarżącego. W szczególności sposób, w jaki organy uzupełniły materiał dowodowy poprzez wystąpienie do jednostki orzeczniczej II stopnia o dodatkową konsultację we wskazanym w powyższym wyroku zakresie, budzi poważne wątpliwości co do prawidłowości działania organów w sprawie. Sposób wykonania przez organ wytycznych zwartych w wyroku tutejszego Sądu z dnia 19 listopada 2008 r. wskazuje na to, że organy ponownie rozpatrując sprawę nie zapewniły jednostce orzeczniczej II stopnia pełnej możliwości oceny stanu zdrowia skarżącego i etiologii występujących u niego schorzeń. Organ I instancji przesłuchał świadków na okoliczność warunków pracy w zakładzie, w którym pracował skarżący, przeprowadził wizytację zakładu pracy i pozyskał wyniki pomiarów stężeń czynników chemicznych w tym zakładzie. Na tej podstawie, mając na uwadze stanowisko jednostek orzeczniczych medycyny pracy, ustalił, iż skarżący pracował w warunkach narażenia zawodowego na działanie związków chemicznych. W tym zakresie nie można organowi wytknąć błędu, jednakże zwracając się pismem z dnia [...] kwietnia 2009 r. do Instytutu Medycyny Pracy w Ł. o dodatkową konsultację w świetle uzupełnionego materiału dowodowego organ przedstawił tej jednostce wyrok tutejszego Sądu z dnia 19 listopada 2008 r., adnotację służbową z wizytacji w zakładzie oraz protokoły przesłuchania świadków (k. 158 akt adm.). Organ jednak nie przekazał Instytutowi zgromadzonej w postępowaniu dokumentacji medycznej dotyczącej skarżącego. Tymczasem w aktach sprawy znajdują się kopie konsultacyjnych badań dermatologicznych i okresowych badań pracowniczych, które nie zostały omówione przez organy, ani ocenione przez jednostkę orzeczniczą II stopnia. Tymczasem między innymi treść konsultacyjnych badań z dnia [...] grudnia 1979 r. (k. 57) oraz z dnia [...] kwietnia 1980 r. (k. 56), wskazuje na możliwy związek przyczynowy pomiędzy stwierdzoną u skarżącego alergią a pracą, którą ówcześnie świadczył w [...]. Z kolei badania okresowe z dnia [...] lipca 2003 r. wskazują na stwierdzoną u skarżącego grzybicę [...] (k. 30 akt adm.). Wprawdzie w pierwszej wydanej w sprawie decyzji z dnia [...] stycznia 2008 r. organ lakonicznie odniósł się do dokumentu medycznego z dnia [...] kwietnia 1980 r., jednakże ani w kolejnych decyzjach organów inspekcji sanitarnej, jakie zapadły w sprawie, ani z podstawowych orzeczeń jednostek orzeczniczych medycyny pracy, nie wynika, iżby te jednostki zapoznały się z wyżej opisanymi dokumentami. W orzeczeniu Instytutu Medycyny Pracy w Ł. z dnia [...] marca 2007 r. nie ma w tym zakresie żadnej wypowiedzi, a opinia koncentruje się na wynikach badań klinicznych wykonanych w czasie hospitalizacji skarżącego w 2007 r. oraz bazuje na wywiadzie lekarskim (k. 4 akt adm.). Również orzeczenie uzupełniające nr [...] z dnia [...] marca 2009 r. tej jednostki orzeczniczej nie wskazuje na to, że tej jednostce znana była dokumentacja, o której wyżej wspomniano. Wobec tego zachodzi uzasadniona wątpliwość co do tego, czy gdyby tej jednostce znane były wspomniane dokumenty, to podtrzymałaby twierdzenie, iż informacje zwarte w nowym materiale dowodowym stanowią wystarczającą podstawę do wydania orzeczenia uzupełniającego, bez konieczności ponownej hospitalizacji skarżącego w Klinice Chorób Zawodowych (względnie innej formy bezpośredniego badania skarżącego). W tym miejscu trzeba podkreślić, iż jednym z podstawowych dowodów, na podstawie których orzekały organy ponownie rozpatrując sprawę, jest wspomniane orzeczenie uzupełniające jednostki orzeczniczej II stopnia. W tejże dodatkowej opinii stwierdzono, że badanie [...] - zarówno badanie bezpośrednie, jak i hodowla - wykluczyło grzybiczą etiologię zmian w obrębie [...], tym samym nie dało podstaw do orzekania o zawodowej grzybicy [....] u badanego. Ponadto wskazano, iż poszerzona ocena ekspozycji zawodowej, zawarta w nowym materiale dowodowym, wskazuje, iż skarżący, pracując na stanowisku [...], poza związkami chemicznymi uwzględnionymi w badaniach podczas hospitalizacji był również narażony na szereg związków chemicznych i substancji nie powodujących uczulenia, ale wywierających działanie drażniące lub żrące na skórę, lecz między innymi brak zmian chorobowych mogących odpowiadać kontaktowemu zapaleniu skóry z podrażnienia w trakcie hospitalizacji, brak dokumentacji medycznej świadczącej o występowaniu tego schorzenia w trakcie wykonywania pracy, jak i występowanie zmian skórnych poza miejscem narażenia zawodowego na czynniki drażniące oraz brak przeciwwskazań do pracy na stanowisku [...] podczas wykonywania badań okresowych w czasie [...] lat zatrudnienia, nie dają podstaw do rozpoznania zawodowego kontaktowego zapalenia skóry z podrażnienia. Zdaniem Sądu trudno ocenić, czy taka opinia jednostki orzeczniczej ostałaby się, gdyby jednostka ta zapoznała się z dokumentacją z lat 197[...] -198[...] oraz odniosła do zaświadczenia z badań okresowych z 2003 r. Jeżeli zaś Instytut Medycyny Pracy faktycznie zapoznał się z tymi dokumentami, to w orzeczeniu uzupełniającym nie wyraził w tym przedmiocie żadnego stanowiska, co nie pozwala uznać tej opinii za jednoznacznie usuwającą wszystkie istotne dla rozstrzygnięcia sprawy wątpliwości co do stanu zdrowia skarżącego oraz etiologii stwierdzonych u niego schorzeń. Dodać należy, iż organ odwoławczy nie odniósł się również w żaden sposób do opinii lekarza specjalisty z poradni dermatologicznej Szpitala Klinicznego Uniwersytetu Medycznego w P. z dnia [...] września 2009 r., w której wskazano na zmiany [...] mogące być wynikiem uszkodzenia toksycznego aparatu [...] (k. 197 akt adm.). To wszystko prowadzi do wniosku, że organy obydwu instancji prowadząc postępowanie uchybiły zasadom z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. oraz art. 153 p.p.s.a. Naruszenie przepisów postępowania mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż podważa prawidłowość dokonanych przez organy ustaleń faktycznych i zapadłych rozstrzygnięć. W konsekwencji obydwie decyzje nie mogły ostać się w obrocie prawnym. Ponownie rozpatrując sprawę organy uwzględnią wyżej przedstawione uwagi. Realizując wytyczne zawarte w wyroku tutejszego Sądu z dnia 19 listopada 2008 r. należy przedstawić jednostce orzeczniczej medycyny pracy pełną dokumentację dotyczącą stanu zdrowia skarżącego i po uzyskaniu kolejnej opinii uzupełniającej dokonać rzetelnej oceny tego dowodu, tak jak i pozostałego materiału dowodowego. Dopiero przeprowadzenie tych wszystkich czynności pozwoli na stanowcze rozstrzygnięcie w przedmiocie stwierdzenia u skarżącego choroby zawodowej w ustalonych okolicznościach faktycznych sprawy. W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 152 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji. /-/ E.Podrazik /-/ D.Rzyminiak-Owczarczak /-/ W.Batorowicz MK