VI SA/Wa 283/10
WyrokWSA w Warszawie2010-05-26
Skład orzekający: Andrzej Czarnecki, Piotr Borowiecki, Pamela Kuraś - Dębecka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja Ministra Sprawiedliwości utrzymująca w mocy uchwałę Komisji Egzaminacyjnej w sprawie wyniku egzaminu wstępnego na aplikację notarialną jest zgodna z prawem, w szczególności w kontekście prawidłowości sformułowania pytań testowych i przypisania im punktacji?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że Minister Sprawiedliwości prawidłowo utrzymał w mocy uchwałę Komisji Egzaminacyjnej. Rozstrzygnięcie opiera się na stwierdzeniu, że pytania egzaminacyjne były prawidłowo sformułowane, odpowiedzi przypisane im przez komisję były zgodne z prawem, a skarżący nie uzyskał wymaganej liczby punktów do pozytywnego zaliczenia egzaminu. Sąd podkreślił, że postępowanie konkursowe jest postępowaniem administracyjnym, a decyzje organów były zgodne z przepisami prawa materialnego i procedury administracyjnej.Stan faktyczny
Skarżący P. K. przystąpił do egzaminu wstępnego na aplikację notarialną, uzyskując wynik negatywny (98 punktów). Komisja Egzaminacyjna utrzymała ten wynik w mocy. Minister Sprawiedliwości, rozpatrując odwołanie skarżącego, utrzymał w mocy uchwałę Komisji, odrzucając zarzuty dotyczące wadliwości pytań testowych i błędnego naliczenia punktów. Skarżący zaskarżył decyzję Ministra do WSA, podtrzymując swoje zarzuty i dodając nowe dotyczące innych pytań.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Czarnecki Sędziowie Sędzia WSA Piotr Borowiecki (spr.) Sędzia WSA Pamela Kuraś - Dębecka Protokolant Agnieszka Gajewiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 maja 2010 r. sprawy ze skargi P. K. na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] grudnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia wyniku egzaminu wstępnego na aplikację notarialną oddala skargę
Zaskarżoną decyzją nr [...] z dnia [...] grudnia 2009 r. Minister Sprawiedliwości utrzymał w mocy uchwałę Komisji Egzaminacyjnej do spraw aplikacji notarialnej przy Ministrze Sprawiedliwości z siedzibą w [...] nr [...] z dnia [...] września 2009 r. w sprawie ustalenia wyniku egzaminu wstępnego na aplikację notarialną.
Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym.
W dniu [...] września 2009 r. P. K. (dalej: skarżący) przystąpił do egzaminu wstępnego na aplikację notarialną przed Komisją Egzaminacyjną ds. aplikacji notarialnej powołanej zarządzeniem Ministra Sprawiedliwości nr [...] z dnia [...] czerwca 2009 r.
Uchwałą nr [...] z dnia [...] września 2009 r. Komisja Egzaminacyjna stwierdziła, iż skarżący z egzaminu wstępnego na aplikację notarialną uzyskał 98 punktów, a więc zgodnie z art. 71j § 3 ustawy z dnia 14 lutego 1991 r. – Prawo o notariacie (Dz. U. z 2008r. Nr 189, poz. 1158 ze zm.) uzyskał wynik negatywny.
Od powyższej uchwały skarżący złożył odwołanie, w którym wniósł o zmianę lub ewentualnie o uchylenie w/w uchwały Nr [...] z dnia [...] września 2009 r. w zakresie wyniku egzaminu na aplikację notarialną przez zsumowanie punktów za wadliwe sformułowanie pytania z punktami, które otrzymał w trakcie przeprowadzonego egzaminu konkursowego. Ponadto skarżący wniósł o stwierdzenie wadliwości kwestionowanych pytań, a także o wydanie decyzji, która umożliwi dokonanie wpisu na listę aplikantów notarialnych. Powyższe żądania skarżący oparł na zarzutach dotyczących pytania testowego nr 41, które – jego zdaniem - zawiera wszystkie poprawne odpowiedzi, pytania nr 48 i nr 49, które zawierają po dwie poprawne odpowiedzi, a także pytania nr 82, które – według strony - nie posiada żadnej popranej odpowiedzi.
W wyniku rozpatrzenia odwołania Minister Sprawiedliwości wydał w dniu [...] grudnia 2009 r. decyzją, na podstawie której, działając w oparciu o przepisy art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 71k § 3 ustawy z dnia 14 lutego 1991 r. - Prawo o notariacie, – utrzymał w mocy w/w uchwałę Komisji Egzaminacyjnej do spraw aplikacji notarialnej przy Ministrze Sprawiedliwości z siedzibą w [...] nr [...] z dnia [...] września 2009 r. ustalającą wynik egzaminu wstępnego na aplikację notarialną.
W uzasadnieniu decyzji Minister Sprawiedliwości wskazał, iż ponowna analiza testu wraz z kartą odpowiedzi i przeliczenie punktów wykazała, że wynik egzaminu konkursowego odwołującego się został ustalony prawidłowo, a zatem uzyskał on liczbę 98 punktów. Organ podkreślił, iż decyzja dotycząca ustalenia wyniku egzaminu konkursowego nie jest decyzją uznaniową. Minister wskazał, że art. 71j § 3 ustawy – Prawo o notariacie w sposób jednoznaczny stwierdza, iż pozytywny wynik z egzaminu wstępnego otrzymuje kandydat, który uzyskał z testu co najmniej 100 punktów. Kandydat uzyskał z egzaminu 98 punktów, a więc jest to wynik negatywny.
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Minister Sprawiedliwości ustosunkował się szczegółowo do poszczególnych zarzutów odwołania.
Przywołał pytanie nr 41, które brzmiało:
"Zgodnie z ustawą o gospodarce nieruchomościami, decyzję zatwierdzającą podział nieruchomości może wydać:
A. wójt, burmistrz albo prezydent miasta,
B. wojewoda,
C. starosta".
Organ stwierdził, iż prawidłową, odpowiedzią na to pytanie jest odpowiedź "A", oparta na art. 96 ust. 1 w ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2004 r. Nr 261, poz. 2603 ze zm.).
Minister wskazał, iż skarżący udzielił na przedmiotowe pytanie prawidłowej odpowiedzi "A" i otrzymał za nią jeden punkt, co - według Ministra Sprawiedliwości – czyni zarzuty skarżącego niezrozumiałymi. Zdaniem organu ewentualne stwierdzenie wadliwości tego pytania nie mogłoby bowiem wpłynąć na ilość punktów otrzymanych przez skarżącego, a zatem organ stwierdził, iż odwołanie w tym zakresie jest bezprzedmiotowe.
W dalszej części zaskarżonej decyzji organ odwoławczy odniósł się do zarzutu dotyczącego pytania testowego nr 48, które brzmiało:
"Zgodnie z ustawą o spółdzielniach mieszkaniowych, spółdzielcze lokatorskie prawo do lokalu mieszkalnego:
A. jest niezbywalne,
B. przechodzi na spadkobierców,
C. podlega egzekucji."
Minister stwierdził, iż prawidłową odpowiedzią na to pytanie jest odpowiedź "A" oparta na art. 9 ust. 3 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych (Dz. U. z 2003 r. Nr 119, poz. 1116 ze zm.), który stanowi, że: "spółdzielcze lokatorskie prawo do lokalu mieszkalnego nie jest zbywalne, nie przechodzi na spadkobierców i nie podlega egzekucji. Organ wskazał, iż skarżący udzielił odpowiedzi "B", zaś w odwołaniu zarzucił, że pytanie zawiera dwie poprawne odpowiedzi "A" i "B". Podniósł, że art. 14 ust. 1 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych przewiduje wyjątek od zasady, że spółdzielcze lokatorskie prawo do lokalu mieszkalnego nie przechodzi na spadkobierców. Z chwilą, bowiem śmierci jednego z małżonków spółdzielcze lokatorskie prawo do lokalu mieszkalnego, które przysługiwało obojgu małżonkom, przypada drugiemu małżonkowi, czyli nie wygasa. Ponadto, powołując się na orzeczenia sądów podniósł, że dziedziczne jest roszczeniem o przekształcenie spółdzielczego prawa do lokalu we własnościowe prawo do lokalu i przechodzi na spadkobierców. Minister Sprawiedliwości stwierdził, iż z zestawienia treści pytania i możliwych odpowiedzi wskazanych w teście, wynika w sposób jednoznaczny, że prawidłową, odpowiedzią spośród trzech wymienionych jest wyłącznie odpowiedź "A", wynikająca wprost z treści art. 9 ust. 3 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych. W ocenie organu, odpowiedzi "B" nie można uznać za prawidłową, bowiem z wyżej wymienionego przepisu wynika jednoznacznie, że prawo to nie jest dziedziczone przez spadkobierców. Minister uznał, że powołany przez skarżącego art. 14 ust. 1 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych potwierdza fakt, że spółdzielcze lokatorskie prawo do lokalu mieszkalnego nie podlega dziedziczeniu przez spadkobierców. Z ogólnych bowiem zasad określających pojęcie spadku wynika jednoznacznie, że do spadku nie należą prawa i obowiązki przechodzące na określone osoby - niezależnie od tego, czy są one spadkobiercami. Chodzi o sytuacje, w których istnieje wyraźny przepis przewidujący taki skutek śmierci osoby uprawnionej. Zdaniem organu przykładem tego jest przepis art. 14 ust. 1 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych, który stanowi, że jeżeli spółdzielcze lokatorskie prawo do lokalu przysługuje wspólnie obojgu małżonkom, z chwilą śmierci jednego z nich, prawo to przypada drugiemu małżonkowi, a nie spadkobiercom, a jedyną czynnością zmierzającą do zachowania tego prawa przez małżonka pozostającego przy życiu jest złożenie deklaracji członkowskiej do spółdzielni mieszkaniowej w odpowiednim terminie. W razie nie dokonania tej czynności przez małżonka pozostającego przy życiu, może dojść do wygaśnięcia spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego, a nie do dziedziczenia przez spadkobierców. Organ odwoławczy stanął na stanowisku, iż z faktu przejścia przedmiotowego prawa na drugiego małżonka, po śmierci pierwszego, na podstawie art. 14 ust. 2 omawianej ustawy, nie można - wbrew intencjom skarżącego - wywodzić interpretacji, że prawo to przechodzi na spadkobierców. Jakkolwiek spadkobiercy mają prawo do dziedziczenia wkładu mieszkaniowego, tego jednak – zdaniem organu - nie można utożsamiać ze spółdzielczym lokatorskim prawem do lokalu mieszkalnego.
Organ odwoławczy nie podzielił również zarzutów skarżącego dotyczących pytania nr 49, które brzmiało:
"Zgodnie z ustawą o spółdzielniach mieszkaniowych, przedmiotem zbycia może być:
A. ułamkowa część spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu,
B. ułamkowa część spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu,
pod warunkiem, że do tego prawa jest założona księga wieczysta,
C. wyłącznie spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu w całości."
Prawidłową odpowiedzią na to pytanie jest odpowiedź "A"
Minister Sprawiedliwości stwierdził, iż skarżący na to pytanie nie udzielił poprawnej odpowiedzi, bowiem poprawna odpowiedź oparta jest na art. 172 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych (Dz.U. Nr 119, poz. 1116 ze zm.). Skarżący udzielił odpowiedzi "B". W odwołaniu podniósł, iż powyższe pytanie zawiera dwie poprawne odpowiedzi: "A" i "B". Skarżący zwrócił uwagę, że własnościowe spółdzielcze prawo do lokalu mieszkalnego albo użytkowego może być wpisane do księgi wieczystej. Z podanego uprawnienia wywiódł, że zbycie lokalu może dojść do skutku tylko pod warunkiem wpisania nabywcy do księgi wieczystej. Jeśli zatem nabywca nie został wpisany do księgi, to nie uzyskał formalnie prawa do lokalu, który nadal należy do poprzednika. Powołując się na uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 23 lipca 2003 r. (III CZP 50/03) podniósł, że przez samo założenie księgi wieczystej dla spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego stan prawny tego lokalu nie zmienia się, dlatego przepisy przewidują, że księgę wieczystą dla takiego prawa można założyć, podczas gdy w przypadku każdej nieruchomości - w tym lokali stanowiących odrębne nieruchomości — wprowadzono nakaz prowadzenia księgi wieczystej. Organ w odpowiedzi na zarzut dotyczący tego pytania, przywołał brzmienie art. 17 2 ust. 6 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych, który stanowi, iż przedmiotem zbycia może być może być ułamkowa część spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu. Organ ustosunkował się do powołanego orzeczenia Sądu Najwyższego z dnia 23 lipca 2003 r. (III CZP 50/03). Zdaniem organu z orzeczenia wynika jedynie potwierdzenie konstytucyjnego charakteru wpisu przedmiotowego prawa do księgi wieczystej, w wypadku przeniesienia tego prawa – jeżeli wcześniej złożono dla niego księgę wieczystą.
Organ rozpatrując zarzut skarżącego dotyczący pytania nr 82, przywołał pytanie konkursowe oraz, po ponownym rozpatrzeniu sprawy stwierdził, że skarżący udzielił błędnej odpowiedzi na to pytanie. Pytanie nr 82 brzmiało:
"Zgodnie z ustawą — Prawo spółdzielcze, jeżeli założycielami spółdzielni są osoby fizyczne, ich liczba nie może być mniejsza niż:
A. 30 osób,
B. 20 osób,
C. 10 osób."
Organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji stwierdził, iż prawidłową odpowiedzią na powyższe pytanie jest odpowiedź "C" oparta na art. 6 § 2 ustawy z dnia 16 września 1982 r. - Prawo spółdzielcze (Dz. U. z 2003 r. Nr 188, poz. 1848 ze zm.). Minister w sposób jednoznaczny stwierdził, iż prawidłowa odpowiedź wynika z literalnego brzmienia art. 6 § 2 ustawy – Prawo spółdzielcze. Skarżący w arkuszu odpowiedzi zaznaczył odpowiedź "A".
Od powyższej decyzji skarżący, działając za pośrednictwem Ministra Sprawiedliwości, złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę, w której wniósł o:
- zmianę lub ewentualnie uchylenie spornej Uchwały Komisji Egzaminacyjnej w zakresie wyniku egzaminu wstępnego na aplikację notarialną poprzez zsumowanie punktów za wadliwie sformułowane pytania z punktami, które otrzymał w trakcie przeprowadzonego egzaminu konkursowego,
- stwierdzenie wadliwości kwestionowanych przez niego pytań egzaminacyjnych,
- wydanie decyzji, która umożliwi dokonanie wpisu na listę aplikantów notarialnych.
W uzasadnieniu skarżący podtrzymując zarzuty, które zostały wcześniej podniesione w odwołaniu od decyzji Komisji Egzaminacyjnej, a ponownie przywołane w skardze, zawarł także dodatkowe zarzuty dotyczące pytań testowych nr 57, nr 100, a także pytań od nr 124 do nr 132.
Zdaniem skarżącego poprawną odpowiedzią na pytanie nr 57 o treści: "Zgodnie z kodeksem postępowania cywilnego, termin do wniesienia zarzutów od nakazu zapłaty wydanego w postępowaniu nakazowym, wynosi:
A. siedem dni od doręczenia nakazu zapłaty wraz z pozwem i załącznikami,
B. dwa tygodnie od dnia doręczenia nakazu zapłaty wraz z pozwem i załącznikami,
C. dwadzieścia jeden dni od dnia doręczenia nakazu zapłaty wraz z pozwem i załącznikami."
- jest odpowiedź "A" i "B". Argumentując swoje stanowisko skarżący powołał się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 marca 2008 r., II GSK 414/07.
Według skarżącego również pytanie egzaminacyjne nr 100 o treści: "Zgodnie z Kodeksem spółek handlowych, kapitał zakładowy spółki akcyjnej powinien wynosić co najmniej:
A. 50.000 złotych,
B. 100.000 złotych,
C. 500.000 złotych."
ma dwie odpowiedzi prawidłowe: "A" i "B".
Ponadto, w skardze zawarte zostały zarzuty dotyczące pytań egzaminacyjnych nr 124 – 132. Skarżący podniósł, iż powyższe pytania dotyczą prawa podatkowego uważanego (przez niektórych przedstawicieli doktryny, a także WSA w Warszawie - sygn. akt III SA/Wa 1060/06) za odrębny dział prawa wobec prawa finansowego czy cywilnego, a nieuwzględnionego w art. 71b § 4 ustawy - Prawo o notariacie, w świetle którego: "Egzamin wstępny polega na sprawdzeniu wiedzy kandydata na aplikanta notarialnego, zwanego dalej "kandydatem", z zakresu: materialnego i procesowego prawa cywilnego, prawa rodzinnego i opiekuńczego, prawa gospodarczego, spółek prawa handlowego, prawa pracy i ubezpieczeń społecznych, materialnego i procesowego prawa administracyjnego, postępowania sądowoadministracyjnego, prawa Unii Europejskiej, prawa finansowego, prawa prywatnego międzynarodowego, prawa konstytucyjnego oraz prawa o ustroju sądów i prokuratur, samorządu notarialnego i innych organów ochrony prawnej działających w Rzeczypospolitej Polskiej." Skarżący przywołał także stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu zawarte w wyroku z dnia 20 maja 2002 r., sygn. akt I SA/Wr 2964/99 oraz Sądu Najwyższego zawarte w wyroku z dnia 11 marca 1997 r., sygn. akt III ZP 7/97 , które jednoznacznie stwierdzają, iż prawo podatkowe ma charakter odrębnej gałęzi prawa. Mając na uwadze powyższe, skarżący powołując się na art. 71c § 6 ustawy - Prawo o notariacie stwierdził, iż pytania dotyczące ustaw: o podatku od czynności cywilnoprawnych, o podatku od spadków i darowizn, a także Ordynacja podatkowa, nie powinny znaleźć się na egzaminie wstępnym na aplikację notarialną. Mając na uwadze powyższe skarżący wniósł o zaliczenie punktów z ww. pytań do sumy punktów za prawidłowo udzielone odpowiedzi.
W odpowiedzi na skargę Minister Sprawiedliwości wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji z dnia [...] grudnia 2009 r. dotyczące pytań nr 48, nr 49 oraz nr 82.
Rozpatrując zarzut skargi dotyczący pytania egzaminacyjnego nr 57, organ zauważył, iż istotą tego pytania było określenie terminu zawitego do wniesienia zarzutów do nakazu zapłaty wydanego w postępowaniu nakazowym, na co jednoznacznie wskazuje treść pytania nr 57 w brzmieniu: "Zgodnie z Kodeksem postępowania cywilnego, termin do wniesienia zarzutów od nakazu zapłaty wydanego w postępowaniu nakazowym, wynosi (...)". Organ podkreślił, że istotą pytania nr 57 nie było określenie terminu, w jakim wniesienie zarzutów od nakazu zapłaty w postępowaniu nakazowym byłoby skuteczne, a terminu, do upływu którego - zgodnie z art. 491 § 1 k.p.c. - strona pozwana zarzuty takie może wnieść.
Rozpatrując zarzut dotyczący pytania nr 100, które brzmiało: Zgodnie z Kodeksem spółek handlowych, kapitał zakładowy spółki akcyjnej powinien wynosić co najmniej:
A. 50.000 złotych,
B. 100.000 złotych,
C. 500.000złotych";
organ przypomniał, iż prawidłową odpowiedzią, opartą o art. 308 k.s.h. jest odpowiedź "B", skarżący tymczasem zaznaczył odpowiedź "C". W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, że "jeżeli kapitał zakładowy spółki akcyjnej będzie wynosił co najmniej 500.000 złotych również powinien zostać uwzględniony".
Zdaniem organu, argumentacji skarżącego nie sposób podzielić zważywszy na oczywistą i nie wzbudzającą wątpliwości treść art. 308 § 1 k.s.h., który wprost stanowi, że "Kapitał zakładowy spółki powinien wynosić co najmniej 100.000 złotych ".
Niewątpliwie pokrycie kapitału zakładowego w wysokości 500.000 złotych odniosłoby oczekiwane skutki, niemniej jednak pytanie nr 100 wyraźnie dotyczyło minimalnej wysokości kapitału zakładowego spółki akcyjnej, na co wskazuje zwrot zastosowany w tym pytaniu: "kapitał zakładowy spółki akcyjnej powinien wynosić co najmniej ".. Zdaniem organu wniosek skarżącego o prawidłowości odpowiedzi "C" na to pytanie jest całkowicie bezpodstawny i nie zasługuje na uwzględnienie.
Organ administracji, odnosząc się do zarzutów dotyczących pytań od nr 124 do nr 132, podkreślił, iż ustawa – Prawo o notariacie nie posługuje się pojęciem gałęzi prawa, ale określa, że test egzaminacyjny obejmuje sprawdzenie wiedzy z zakresu prawa, w tym m.in. z zakresu prawa administracyjnego i prawa finansowego. Organ przypomniał, iż prawo finansowe reguluje działalność podmiotów publicznych w drodze norm prawno-finansowych. Do tych norm, będących źródłami polskiego prawa finansowego należą m. in. przepisy ustawy - Ordynacja podatkowa, ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych, czy ustawy o podatku od spadków i darowizn. Specyfika regulacji podatkowych pozwala jedynie na wyodrębnienie tego prawa wśród działów prawa finansowego, natomiast nie uprawnia do twierdzenia, iż prawo finansowe nie obejmuje zagadnień podatkowych. Organ zdecydowanie stanął na stanowisku, iż pytania dotyczące prawa podatkowego mieszczą się w zakresie tematycznym egzaminu wstępnego na aplikację notarialną. Organ podkreślił ponadto, iż pełny wykaz aktów prawa, na podstawie których został tworzony zestaw pytań egzaminacyjnych podano na stronie internetowej Ministerstwa Sprawiedliwości w terminie określonym w ustawie – Prawo o notariacie, czyli na co najmniej 90 dni przed egzaminem.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Sąd rozstrzyga przy tym w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (vide: art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej - p.p.s.a.).
Dokonując oceny zasadności wniesionej skargi na decyzję Ministra Sprawiedliwości, Sąd doszedł do przekonania, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem organ ten wydając sporną decyzję nie dopuścił się naruszenia zarówno przepisów prawa materialnego zawartych w ustawie z dnia 14 lutego 1991 r. – Prawo o notariacie, jak również norm procedury administracyjnej, w tym przede wszystkim przepisów art. 6 k.p.a., art. 7 k.p.a., art. 8 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., a także art. 107 § 3 k.p.a., w stopniu mogącym mieć jakikolwiek istotny wpływ na ostateczny wynik sprawy.
Sąd podkreśla, iż postępowanie konkursowe na aplikację notarialną jest postępowaniem administracyjnym, które przeprowadza powołany w tym celu organ - Komisja Egzaminacyjna do spraw aplikacji notarialnej przy Ministrze Sprawiedliwości na obszarze właściwości danej Izby Notarialnej. Od rozstrzygnięcia Komisji przysługuje stronie odwołanie do Ministra Sprawiedliwości. Zdaniem Sądu Minister Sprawiedliwości dokonał szczegółowej analizy materiału dowodowego przekazanego przez Komisję Egzaminacyjną. Minister w ramach przeprowadzonej procedury odwoławczej dokonał także ponownego sprawdzenia ilości punktów uzyskanych przez skarżącego i stwierdził, iż wynik ustalony przez Komisję Egzaminacyjną jest prawidłowy.
Zgodnie z art. 71b § 4 ustawy z dnia - Prawo o notariacie egzamin wstępny polega na sprawdzeniu wiedzy kandydata na aplikanta notarialnego z zakresu: materialnego i procesowego prawa cywilnego, prawa rodzinnego i opiekuńczego, prawa gospodarczego, spółek prawa handlowego, prawa pracy i ubezpieczeń społecznych, materialnego i procesowego prawa administracyjnego, postępowania sądowoadministracyjnego, prawa Unii Europejskiej, prawa finansowego, prawa prywatnego międzynarodowego, prawa konstytucyjnego oraz prawa o ustroju sądów i prokuratur, samorządu notarialnego i innych organów ochrony prawnej działających w Rzeczypospolitej Polskiej.
W tym miejscu należy podkreślić, iż Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę w pełni podziela stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażone w wyroku z dnia 28 stycznia 2009 r., wydanym w sprawie sygn. akt II GSK 667/08, iż sposób formułowania pytań testowych i odpowiedzi na nie tak, aby tylko jedna odpowiedź z trzech zaproponowanych w oparciu o treść pytania była prawidłowa, oznacza, że konstrukcja pytań i odpowiedzi na pytania nie może wprowadzać uczestnika konkursu w błąd; pytanie musi być w stosunku do odpowiedzi niewątpliwe. Nadto, nie powinno budzić wątpliwości, że nie chodzi o to, aby kandydat wybrał odpowiedź najbardziej odpowiadającą treści pytania, najpełniejszą, czy najściślej odpowiadającą i korespondującą z treścią pytania. Test nie może zawierać pytań i odpowiedzi z wyrażeniami potocznymi, wyraźnie odbiegającymi od sformułowań kodeksowych.
Rozpatrując zarzut zawarty w skardze dotyczący pytania konkursowego nr 48, Sąd doszedł do przekonania, iż pytanie to zostało jasno sformułowane, a odpowiedź na nie wynika wprost z przepisu art. 9 ust. 3 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych. Z przepisu tego wynika jednoznacznie, iż spółdzielcze lokatorskie prawo do lokalu mieszkalnego jest niezbywalne, nie przechodzi na spadkobierców i nie podlega egzekucji. Zatem – wbrew twierdzeniom skarżącego - jedyną prawidłową odpowiedzią na powyższe pytanie jest odpowiedź zaznaczona w kluczu odpowiedzi, a więc odpowiedź "A".
Również, jeśli chodzi o kolejny zarzut skargi dotyczący pytania nr 49 zdaniem Sądu uznać trzeba, iż organ prawidłowo ocenił odpowiedź na to pytanie uznając, że jedyną prawidłową odpowiedzią jest odpowiedź "A", która stanowi niemal dosłowne przytoczenie art. 17 2 ust. 6 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych, w świetle którego przedmiotem zbycia może być ułamkowa część spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu. Pozostałym współuprawnionym z tytułu własnościowego prawa do lokalu przysługuje prawo pierwokupu. Umowa zbycia ułamkowej części własnościowego prawa do lokalu zawarta bezwarunkowo albo bez zawiadomienia uprawnionych o zbyciu lub z podaniem im do wiadomości istotnych postanowień umowy niezgodnie z rzeczywistością jest nieważna.
Rozpatrując kolejny zarzut skargi, Sąd jednoznacznie zauważa, iż prawidłową odpowiedzią na pytanie nr 57 jest odpowiedź "B" oparta na art. 491 § 1 i 3 k.p.c. Jak zasadnie wskazał organ, odpowiedź "B" jest dosłownym przytoczeniem brzmienia art. 491 k.p.c., w myśl którego wydając nakaz zapłaty sąd orzeka, że pozwany ma w ciągu dwóch tygodni od dnia doręczenia nakazu zaspokoić roszczenie w całości wraz z kosztami albo wnieść w tym terminie zarzuty (§ 1). Zgodnie z brzmieniem § 2 nakaz zapłaty wydany na podstawie weksla, warrantu, rewersu lub czeku może być w formie skróconej umieszczony na ich odpisie. Natomiast § 3 przywołanego przepisu mówi, iż nakaz zapłaty doręcza się stronom; pozwanemu wraz z pozwem i załącznikami. Podkreślenia wymaga fakt, iż istotą pytania było wskazanie terminu, do upływu którego – zgodnie z art. 491 § 1 k.p.c. strona pozwana może wnieść zarzuty. W ocenie Sądu, organ prawidłowo stwierdził, iż zarzuty skarżącego dotyczące pytania nr 57 były nietrafne i nieuzasadnione.
Rozważając z kolei słuszność zarzutu skarżącego dotyczącego pytania nr 82, Sąd zauważa, iż pytanie to było jasno skonstruowane i wraz z odpowiedzią na nie stanowiło niemal dokładne przytoczenie art. 6 § 2 ustawy z dnia 16 września 1982 r. – Prawo spółdzielcze, a zatem stanowisko skarżącego o prawidłowości odpowiedzi wskazanej przez niego ("A") jest nieuzasadnione.
Kolejne kwestionowane przez skarżącego pytanie (nr 100) dotyczy minimalnego kapitału zakładowego spółki akcyjnej. Prawidłową odpowiedzią na to pytanie jest odpowiedź "B" oparta na art. 308 k.s.h., bowiem z jego treści wprost wynika, iż kapitał zakładowy spółki powinien wynosić co najmniej 100.000 złotych. Skarżący w arkuszu odpowiedzi zaznaczył jako prawidłową odpowiedź lit. "C".
Odnosząc się natomiast do zarzutu strony skarżącej, iż pytania konkursowe nr 124 – 132 dotyczące ustaw: o podatku od czynności cywilnoprawnych, o podatku od spadków i darowizn, ordynacja podatkowa nie powinny znaleźć się na egzaminie wstępnym na aplikację notarialną, stwierdzić trzeba, iż Minister Sprawiedliwości słusznie przyjął, że pytania z zakresu powyższych ustaw mieszczą się w zakresie tematycznym egzaminu wstępnego na aplikację notarialną. Ponadto należy zauważyć, iż test obejmuje weryfikację wiedzy z zakresu prawa, w tym z zakresu prawa administracyjnego i finansowego. Prawo finansowe reguluje działalność podmiotów publicznych w drodze norm prawno – finansowych. Do tych norm należy zakwalifikować powołane wyżej ustawy, które zostały wymienione w wykazie aktów prawnych podanych w ustawowym terminie do wiadomości kandydatów na aplikację notarialną w drodze ogłoszenia zamieszczonego w odpowiedniej zakładce na stronie internetowej Ministerstwa Sprawiedliwości.
W konsekwencji uznać należy - Zdaniem Sądu, że wszystkie sporne pytania testowe mieszczą się w ramach zakresu przedmiotowego egzaminu konkursowego na aplikację notarialną. Zostały one sformułowane zgodnie z zaleceniem zawartym w przepisie art. 71c ustawy – Prawo o notariacie, zaś odpowiedzi wskazane przez organ, jako właściwe - wynikają z poprawnego w tym zakresie klucza odpowiedzi załączonego do testu egzaminacyjnego. Pytania te oparte były na przepisach prawa i zostały sformułowane jednoznacznie, a wśród propozycji odpowiedzi była wyłącznie jedna poprawna odpowiedź. Absolwent wydziału prawa, a więc osoba przygotowana teoretycznie, winien rozumieć ich sens i istotę. Udzielenie przez skarżącego błędnych odpowiedzi na te pytania było, w ocenie Sądu, wynikiem czynienia przez niego pewnych dodatkowych założeń nie wynikających z treści pytania oraz jego własnej interpretacji przepisów.
W ocenie Sądu uznać należy, iż organ prawidłowo, w sposób wszechstronny i przekonywujący odniósł się do każdego z zarzutów podniesionych przez skarżącego w odwołaniu od uchwały Komisji Egzaminacyjnej do spraw aplikacji notarialnej przy Ministrze Sprawiedliwości z dnia [...] września 2009 r. Minister w sposób pełny przedstawił obowiązujący w tej materii stan prawny oraz wyjaśnił stronie skarżącej, dlaczego jej stanowisko nie znajduje uzasadnienia.
Mając na uwadze poczynione rozważania, Sąd stanął na stanowisku, że Minister Sprawiedliwości podjął słuszną ocenę materialnoprawną stawianych zarzutów, uznając, iż w świetle obowiązujących przepisów prawa skarżący nie udzielił poprawnej odpowiedzi na pytania nr: 48, 49, 57, 82, 100. Sąd doszedł do przekonania, iż organ prawidłowo stwierdził, że pytania nr 124 – 132 należą do zakresu przedmiotowego egzaminu konkursowego na aplikację notarialną.
Reasumując, Sąd nie dopatrzył się w kontrolowanym postępowaniu naruszeń prawa, które mogły mieć jakikolwiek istotny w pływ na wynik sprawy.
Mając na względzie powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie przepisu art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło